162 BENDRIN
TALBA | 95
KAZIMIERAS GARŠVA
Ins i u o de línguas Lie u ių
doi.o g/10.35321/bkalba.2022.95.07
TRADICINIAI IR NETRADICINIAI
EIT LITUVOS OIKONIMAI
ESMINIAI VOODŽIAI: y ų Lie u a,
oikonimai, adicionais o mas,
susla in i oikonimai.
ANOTACIA
O a igonyje explo a, em que di e e lie u iška adicionais eas e n Li uânia oikonimų
o mas do a dies não adicinių sla iškų o mas. Indicam-se oikonimų egioniniai
di e umai e ap esen am-se dados po da ybą, sla inimą alschiuses desde Šalčininkų
a é Daugpilio. Escolhem-se cinco línguas li uãs oikonimų sla inimo modos.
ABSTRACT
The a icle examina he di e ences be ween he adi ional Li huanian o ms o
Eas e n Li huanian oikonyms and he la e non- adi ional Sla ic o ms. Regional
di e ences and numbe s o oikonyms acco ding o o ma ion, sla iza ion in
coun ies om Šalčininkai o Dauga pils a e p esen ed. The e a e i e ways o
sla iciza ion o oikonyms o he Li huanian language.
ĮVADAS
2013 m. 28 ou ub o d. Seime da República da Li uânia egis a os p oje o de lei
dos Tau inos mino i á ios No. 13-335-01 e da Lei da República da Li uânia da
língua es a al 7, 14, 17 a igos de al e ação Dec e o No. 13-337-01, decla ou a
Es adoybinė lie u ių kalbos komisija: aquelas disposições pažeis ų lie u ių
kalbos kaip als ybinės s a usą. 2022 m. no amen e inha que se ap esen ado
anuais p oje os de lei de Tau inas mino i á ias, segundo o qual adiciniai
luga es de habi ação, nomes de uas, sinais opog a icos g e a da língua
es a al a ins i uição ep esen ada pela co esponden e muni aldidade pode
se insc i o e naquela língua da nacional mino i á ia. Vilniaus, Šalčininkų ajonų
oikonimai dessas muni aldidades longgai o am esc i os de dois idiomas.
KAZIMIERAS GARŠVA. T adiciniai i ne adiciniai eas e n Lie u os oikonimai 163 O
a igo obje i o escla eškin i, quais eas e n Lie u os oikonimai são adiciniai
(au en iški) e quais ne adiciniai (neau en iški). Assun os do a igo examina
adicionais eas e n Li huanian oikonimų kelmę, da ybą, es abelece mais
impo an es adicionais e non adicinių oikonimų ce nimen o c i é ios,
impo an esesnius eas e n Li huanian a dyno egionalinius ski umus,
galinços ajuda sepa i i adicionalinho a dyną do non adicinio. A es e ema
p epa a-se monog a ia do au o , po isso aqui não publica-se de alhê li e a u a,
y ų Lie u os au inės sudė ies aidos, ie o a džių sla inimo, k ikščioniško
a dyno kilmės apž algos, oikonimų sanda os abelas segundo alsčius e . .
Isso duplica ia ou os abalhos do au o , injus i icadamen e dis ai ia a
a enção das p incipais ques ões aqui le an adas.
Pa a sepa a Li u išką adicionalínio a dyną do nelie u iško a dyno, aqui
não necessi a mais amplamen e explica odas as possí eis daquelas
pala as da daidas, e imologias hipo osias, an o mais que sem de alhas
on es his ó icas, seus apibend inamen os e p epa a i os abalhos isso
di ícil, mui as ezes a é impossí el aze . Oikonimų o iginais aiškinimuose o
au o indica não só pe sonalônzis, mas e comuns pala as, de quais aqueles
pe sonalônzis podem se kelę. Re ka čiais abo dados os oikonimai podiam se
de i adas di e amen e de pala as comuns (não po pe sonnožius). Kai
oikonimo signi icado pa a os li uanos, bal is as aiški be komen a ų (óodis é
Daba inės lie u ių kalbos žodyne (DLKŽ 1972)), oikonimų e imologia ge almen e não é de e alizada.
A p incipal on e do a igo 1944 m. g upo li uanis as em essencial comi ado a
p epa a e com obs áculos imp imiu An ano Salio 19201939 m. Lenkijas ocupadas
eas e n Li uânia luga es de habi ação nomes (oikonimų) com suno min adas
lie u iškomis e ex- o mas lenkiškomis (Salys 1983). Nomes de mo adias an es de
80 anos p o issionais de língua li uana o am e i icados endo em con a a
língua dos habi an es locais, documen os his ó icos e suno min i. De ido à
gue a e ocupação da pa e a dyno no menimo documen os, zá ašų neišliko.
Nė a e smulkesnių sondagem da população local dados, his ó icos
conhecimen os sob e anesnes oikonimų o mas. Nes e a igo de alhadamen e
desc i o eas e n Li huanian oikonimų kelmė, mo y acija, da yba: lie u iškų
oikonimų šaknys, sudu iniai oikonimai, p eceagos, p iešdėliai, kalbų kon ak ai.
Do o al i as 7455 oikonimų o mas. Isso é há 100 e menos anos
ap oximadamen e en e Za asų e Va ėnos des acando 3720 o mas de nomes
de luga es habi ados: 3720 deles o am insc i os Li uães língua e 3735 polkų
língua. Pequena pa e oikonimų ka ojasi, po que e ka čiais no mesmo nome
oi insc i o não só a aldeia (cidade), mas e g e a ex-senas
164 BENDRIN KALBA | 95 d a as, pali a kas e . . Wodyne lenkiškai записать
eas e n Li huanian oikonimai a é šiol o am insu icien emen e usados e
comen ados. Li u iamen e записать y ų Lie u os oikonimai en ou em Lie u ių
kalbos ins i u o gy osios kalbos ie o a džių ka o eką i minimi Lie u os
ie o a džių žodyne. Ty inėjime u ilizados a ealinis, g e inamasis,
desc i omasis mé odos cien í icos. Au o ius p ocu a no os modos de e dados
adicionalmen e eas e n Li huanian sobynui esp ei a e es o ça-se melho a
onomas ikas au o i e as usado me odiká. A igo de colega Ma ijas Razmukai ės
(1998) aliosa disse ação di e encia no que em ambos os abalhos é usado
di e en es on es, desiguodas obje o de pesquisamen o, mé odos. Au o ius
mais amplamen e usou-se da ge al linguo y os, dialec ologia, socioling is ica
mé odos de es udo. M. Razmukai ės disse ação i i não y inas, e odas
Li uânia oikonimai e eles im i de ou a on e Li uânia TSR
adminis a i o- e i o ialmen e subdi i s imo zinyno (LATSŽ), e lindinčio
padė į po 50 anos, quando pa e oikonimų oi išnikkę. Sky ėsi e di isão
adminis a i o: ao in és de alsčių 1972 m. o am smulkesni unidades
adminis a i as apylinkės. Nê um cien is a a é ago a não oi smulkiau y inėjęs
lenkiškai записатых eas e n Li huanian ie o a džių, não deles g e inęs com
au en iškais lie u iškais ie o a džiais. Es e abalho começa e con inua
au o es de incen i ou e Aleksand o Vanago (1993) a igo. O diccioná io de locais
li uanos de e ia sai 1215 omos, e a é ago a imp imii apenas 4 omai, po an o
ou os omos no a igo ainda impossí el indica . Ry ų Lie u os oikonimai a igo
são analisados de ido ao a o de que y inės Lie u os dalies likimas 1920 m. oi
di e en e negu likusios Lie u os Respublikos dalies i La ijos Respublikos. 1920
m. 9 de ou ub o d. e. Li uânia Polônia oi ocupada e isso 1921 m. 18 de ma ço Rygoe
consolidada soinamąja Polônia pacos aco do com Rússia e Uc aína. Ex-Cen o do
Es ado da Li uânia com ilgaamže his ó ica capi ine Vilniumi 19 anos não inha
es a al das li uanias línguas e so ê a maio p iesaudá: o am cega inėjamas
lie u iškos mokyklos, skai yklos, o ganizações, jo nal aščiai, con inua am
sla inados nomes pessoais, ie o a džiai, lie u iai o a a e ciami lenkais e
nepoklusę kalinami, žudomi (ž . RL 1980; Zinke ičius 1993, 2013; Maceika 2020).
P ie a ina polonização e sla inimen o só em pa e pode se chamado de línguas
con a os. Na G ande pa e da á ea da língua li uânica, nomeinha de línguas
bal as i os sla in o mais de ido ao a o de que na Li uânia G ande
Kunigaikš ys ėje (LDK) a pa i XIV a. o icial aš edybos lingua e a kancelia inė
sla ų kalba. Depois 1569 m. Lublino uniões luga daquela língua LDK cada ez mais
ocupou ou a sla as língua lenkų kalba. Nes e a igo como p incipal de á ios
pon os de is a cien í icos é examinado
KAZIMIERAS GARŠVA. T adiciniai i ne adiciniai y ų Lie u os oikonimai 165
li uãos e ninių žemių plo a, que 19191939 m. Lenkijos oi ocupuu o e no qual odo
a dynas en ão esc i o als ybine lenkų kalba. Ou a bal as línguas á ea
es an e e i ó io da Li uânia e g e imi La ijos, Gudijos es ados plo elhas
com e niniais Li uãos e as. Oikonimų p eesagos -iškpalidão em odo nes e
plo o compa ado com sua p e alência eas e n Li uânia. Skaičius p ocen ais
de e mina-se, o núme o de oikonimų com p e ei o -išk alsčiuose di idindo de
odos os alsčiaus oikonimų núme ous. Alguns documen os his ó icos
mos a iam que p incipalmen e o icialmen e o am desla in i maio íssimo
á iosakalbių pessoas núme o usados nomes de luga es de habi ação, e
sob enóis de habi an es, a é nomes, mik o oponimų lie u iškos o mas
e ka čiais pe manecia. Po exemplo, em 1622, no In en á io da Economia de
Vilnius (LVIŠ 2014: 70128) es a am esc i os sob enomes D u elay is D ū elai is,
Rugielis Rugelis, sob enomes Jonas, Ju gis, No ilškių pali a ko miškas
Plinakolnis Plynakalnis, Mẽdininkų ienkiemis (užusienis, zascianek) Rukłaycis
Ruklai is (LVIŠ 2014: 98, 126).
OIKONIM KILM IR SANDARA
Cada um i o alsčiaus maio ia suno min ų e línguas li uãs public as
oikonimų são Li u iškos o mas, e polkiškai esc e e oikonimai o am
a ii amen e sla inados ( ie o a džių amos as s . Salys 1983: 571667). Dos
lenkų língua Записатых eas e n Li huanian oikonimų mais de me ade dos
adicionais locaisa dzes (išsky us Rudaminos lsč.) a é 1940 sob e i eu
de o igem li e iška: Maišiagalos alsčiuje deles 88,4%, Dūkš o […] 81,9,
Nemenčinės […] 3, Ignalinos […] 74, Š., 66,8, enčionėlių […] 74, Rūdiškių […] 4,
Jašiūnai […] 70,6, 66,6, 76, 65, Pabe žės […] 6,4, Šumsko […] 6, Mick, Raminės […]
60, 58,1, Eišiškių […] 6,4, Tu gų […] 52, 51,0, 39, Rudos […] 3 p oc. Pla esnė
oikonimų analizė e mais exemplos des e ema são dados em ou o a igo do
au o (Ga š a 2022: 410).
Lenkiškomis le as insc i as em oikonimuose mui as ezes man omasi
ilniškių e pie ų aukš aičių a mių dėsnių: dzūkuojama, kie inamas
p iebalsis l, d iga siai am, an, em, en a iami um, un, im, in. Kamienai de
pala as, comple amen e coinciden es com lie u ių kalba, são pa e da
lie u ių kalbos e ajuda a in es iga adicionalínio lie u ių a dyną.
das línguas Li uãs plo e a o as lie u iškos oikonimų šaknys (kamienai) com
pos e io men e adicionadas sla iškomis p eesagas, p iešdėliais ou em sla ų
kalbas изверs os oikonimų šaknys (kamienai) com sob e i en es lie u iškomis p eesagas
166 BENDRIN
TALBA | 95
(p iešdėliais) é o subs a os da língua li uânica. Lenkiškai записанy us
Lie u os oikonimus lie u iškos kilmės conside amos ais, que em pelo menos
um lie u išką oikonimo daybos pa e. Li u iamen e записанy us oikonimus
lie u iškais conside amos ais, cujas maio ia das pa es (šaknis, p eesaga,
p iešdėlis, galūnė) são lie u iškos kilmės, . i. quais one iquemen , da ybiškai,
leksiškai in eg a pa a a língua li uãs. 19391945 m. luga eso á zii e am bem
suno min i e, eunindo su icien e dados, só poucos deles o mas al ez se ia
undamen o especi ica . Hou e cinco manei as de sla inização de oikonimų da
subs i uição de uma pala a mo ema a é a adução pa a a língua polkų ou da
pala a mo i ações e o ma de subs i uição o al sla išku pala as (palašiai
como 1946 m. na á ea Ka aliaučiaus). Assim, pela p imei a ez subliu ando em
di e a adminis ação da Polônia e especialmen e benkinamos, lenkiškomis
le as insc i as o sob enome li uano e a cinco ipos de: 1) neapsižiū ėjus
e ka čiais man ido comple amen e au en iškas (plg. Ankš à, a miškai
Unkš à lenk. Unksz a; Dublė, a m. Dubla Dumbła e . .); 2) em pa e apsla ido,
subs i uindo oikonimų balsius, p iebalsius, galūnes, p eesagas, p iešdėlius,
šaknis (plg. G ąž ẽliai, a miškai G uš ẽliai G usz ele; G úodžiai G odze); 3)
susla in o (Meka Miechowo); 4) aduzido (Naujãkiemis Nowosiółki; Obelynė
Jablonówka; Paąžuolia Poddębie; Pabé žė Podb zezie); 5) subs i uído (Pe ūnai
Dąb owo) ( odos es es oikonimai são de Vilnius ajão Pabe žės alsčiaus).
Oikonimus sla inan , p eessagos -iškskaičius diminuiu de 6 po cen o. (Ignalinos
.) a 13,8 po cen o. (Vilniaus .), an esdėlio pa edinių diminuiu de 1,3 po cen o.
(Ignalinos .) a 9,3 po cen o (Vilniaus .), lie u iškų sudu inių oikonimų de 2,9 po
cen o (Šalčininkų .) a 4,5 po cen o (T akų .). Ti iando oikonimus escla eceu-se
que Šalčininkų, T akų, Vilniaus dis i os e am papli ę p eesagas -iškoikonimai su
galūne -ės, e de Pab adės a é Za asų e e ninėse lie u ių žemėse La ijoje,
Gudijoje su galūne -ė. República da Li uânia plo e pa a no e à pa i de
Pab adės p eesagas -iškoikonimai su galūne -ė suda ė 28,9 p oc., su -ės 2,3 p oc. ;
apêxagos -iškoikonimų com galūnėmis -iai e -is o am sob e 2 p oc.
Kazimie as Būga, Janas Sa a e ičius, Aleksand as Vanagas, Zigmas
Zinke ičius e ou os cien is as oikonimus com a sucessaga -išklaikė
li uanizmais i manė, que ose apylinkėse lie u ių kalba buscas ex ingusi
ecen emen e (plg. Sa a ewicz 1956: 1560; RL 1980: 161169; Zinke ičius 2013:
221246, 258259, 267). De aco do com os seguin es dados de odos os alsčių
i i oikonimai es emunha li a ians gy en ą plo ą: Ignalinos alsčiuje com p eesaga -iškbu o 43,7 p oc.

KAZIMIERAS GARŠVA. T adiciniai e non adiciniai eas e n Li huanian
oikonimai espec i amen e 167 oikonimų, insc i o ų lie u ių kalba, e 35,6%,
insc i o ų lenkų kalba, Maišiagalos e Mickūnų alsčiuose po 34,8%, (lenkiškų
29 % e 26,7 %, Pabe žės alsčiuje 31,9 % e 25,8 %, Nemenčinės 30 % e 23,1 %,
T ūkų 29,6 % e 17 %, Dūkų 29,5 % e 23,8 %, Š enčion 25 % e 17,4 %, Jaši 23 % e
15,7 %, Rudosko 21,9 % e 12,9 %. Va ėnos alsčiuje en ão e a 26 p oc.
desses oikonimų. De aco do p eceaga -išknume imą lenkiškuose
insc ições sussu eu ês alsčių g upos: 1512 po cen o. es an es com
p eceaga -iškoikonimų o am Rudaminos, T akų alsčiuose, 107 po cen o.
Š enčionos, Ignalinos, Mickūnų, Nemenčinės, 64 po cen o. Pabe žės,
Maišiagalos, Dūkėlių, Šumsko alsčiuose. Essas di e enças e le em não
di e enças egionais, e a i ício oikonimų sla inimen o.
O Oikonimų sanda a indica aqui de eal bu us elhoas li uãos é nicas zemas,
nas quais ali ada lie u iškai e man ido adicionalissimo a dynas lie u ių.
Oikonimų com p eesaga -iškmažė a do no e pa a o sul ( am ce a exceção
Vilniaus .). Is o con i ma e 1974 dados publb i (LATSŽ 1974: 42365): en ão no
ajão Za asų insc i a 37,2 p oc. oikonimų com a sucessaga -išk-, Ignalinos 3,7,
Š enčionių Vilniaus 31,6, T akų 25, Šalčininkų 22,5 p oc. Indo do les e ao
ociden e, oikonimų com p e ei o -iškda menos do que do no e ao sul: U enos
ajone oi 27,7 po cen o. ais oikonimų, Vilka iškio 18,2, Klaipėdos 7,4 po
cen o.
Na ex-Li uânia Didžiosios Kunigaikš ys ės se o mou no plo e
se en ional e i ó io, onde oikonimai com p eesaga -iškbu o
pa icula men e papli ę. Ago a essa á ea pe ence a ês es ados
Li uânia, Le ónia e Gudija (Bal a usijai).
De aco do especial oikonimų p eessaga -iškpapli imą é possí el nub ėž i
pelo menos ês linhas. Mesmo po 50 po cen o. de odos oikonimų com
apésaga -iškbu o no a ual Daugpilio (Dauga pils) dis i o en e
Sk udėlynės (o ic. Sk udalienos) e Demenės (Būga 1961: 565). Segunda
á ea, onde e a po 30 po cen o. oikonimų com apêsaga -išk-, ęsėsi desde
Daugpilio a é Vilniaus (plg. Būga 1961: 565568; Zeps 1984: 86560; Salys 1983:
571660). Te ceu á ea com 20 po cen o. (e pouco mais) oikonimų com
apesaga -iškjuosė linija Beb inė (o ic. Beb ene, Alūks os .), Malino a
(Daugpilio .), B eslauja, Šalčininkai, U ena (Būga 1961: 565568; Salys 1983:
571670; Adamko ich 2013: 100).
168 BENDRIN
LENHA | 95
Tokie dados de nomes de luga es de habi ação li uaniços adicionais mos am
que as ca ac e ís icas da língua li uãs de pa e gausėjo indo de Šalčininkų,
Vilniaus em di eção Š enčionių, i. i. de mais XVIIIXX a. susla ėjusio Aukš ai ijos
e nicos li uanos zemios á ea em di eção a é šiol sem pe ūkius sob e i i am
de á eas da língua li uanas. Do sul pa a o no e g adualmen e aumen a
aumen a a Li u iškumas oikonimų insc i as polkiškai (inesis indo suas aizes,
an edélhas, de pa e e p eessagas). Quan o di e e só p ensagos
-iškpapli imas, que depende e do luga da egião. Pab adės alsčiuje, como e
ki u , são oikonimų, o iginá ios de pala as comuns da língua li uãs ou de
pala as comuns pag indu su gidos lie u iškų pa a džių. Assim mui as ezes
acon ece, especialmen e com p a a des, que mais a de ins i uísam como
pa a dés. Essas o igens são ambém Pab adės alsčiaus oikonimai Bend ó ė
(Bind awe, do la . bend ó ėbend a pie a, que odos jun os pica e depois šieną
dalijasi; ais localo a dzes insc i a ce ca de 150), Da niai (Da gandynie, do la .
da inės ‘da omas, pada y as ou susida ęs daik as; al ácidous algis; Ša y a
d obė, da inia ‘dažai; que mais 350, nudoma, dažomaž), Gùžiai (Gužiai, *gù Skažis
> *Gùžis, plù gópù […]1. asis; 2. kalimas, plumas, plumas, lie as[…]), Kopa (Kap a,
plúkaus a, kóp a, kóp a, pluma, pluma, pluma; […]kól; kól; kól; kól; kól; kól; kól; kól;
kól; kól; kól; kól; kól; kól; kól; kól; kól; kól; kól; kól; kól; kól; kól; kól; m.
‘ska dininkas, ska dùs ‘skambus, ga sus > Skadžius LPŽ 1989: 731, skadis ‘s a us
šlai as), Speñglas (Spingla, de eže o a do Speñglas, plg. speñg i ‘skambė i, ūž i
ausyse; dūgz i), Veblia (Weble, de lie . eblỹs ‘š eplys, sob enome *Veblỹs).
Pab adės alsčiuje es a a e Baláičiai (Bałajcie), Bãliškė (Bolesławowo), Baliùliai
(Balule). Baláičių na Li uânia insc i a keliolika, Baliùliai e am sozinhos.
Mic o oponimai pode se elacionado com lie . balà ‘klampi luga ; pelkė, ais as;
clã, e mencionado oikonimas su giu do pe sonagem Baliùlis. Dalis Li uania oikonimų
su gido não de nomes pessoais, ainda no apusių pa a dėmis, e de comuns
pala as. An e io es locais do cen o do es ado a es ados em on es his ó icas
já XIV a. (Die ẽniškės, Ešiškės, Mẽdininkai e ou os s . Vanagas 1993: 3539).
Mẽdininkai em c uziočių o dino k oniką pakliu o 1320 m., aigi eles es abelece am
pelo menos XIII a., e al ez e an es. Os pa ilhões dos habi an es li uanos podiam
começa a o ma -se só depois de 200300 anos. P a a dinės o igem nomes
pessoais em documen os espalhada XVI a., en ão o ma-se e nob imųjų pessoas
pa a dés. A maio ia dos li uanos als iečių pa a džių apa eceu XVIII a. (LKE 2008:
398399).
Fac o adicional de p onome pessoal bem como do p onome pessoal
oikonimo de e mina a o igem é p e alência. A maio ia mencionė ų oikonismos papli ê mesmo não em oda
KAZIMIERAS GARŠVA. T adicinais e non adiciniai eas e n Li uania oikonimai 169
ex-sucia Li uânia Biggiojoje Kunigaikš ys ėje, e só e ninėse lie u ių žemėse. Po
exemplo, pa ė Bčius > Bčis XX a. insc i a n no e da Li uânia on ei a com a
Le ônia (LPŽ 1985: 2182), onde a i auk inio ki čio pozicijoje balsis i e čiamas ẹ,
plg. B.č‘s‘ Bičius < bčius ‘bi ininkas, bi ė, ns. įn. a iamo Bẹč‘ Bičiù, dgs. pode.
Bẹč‘s‘ Bičiùs e pelo lemb a Bčių. Bčius insc i o da mesma Li uânia Žiemgalos
oca inėje pa e, onde a oz ečiau ansliado ẹ. O semelhan es oikonimai
insc e e Li uânia sudes e, onde desses pa ilhões não o am illicícios: Bčiai
(Pab adės, Vep ių apyl.), Bėčiónys, Bčiakelniai (Šalčininkų, Ignalinos .). Essas
sob enomes o igem é di ícil de p o a , pois sua ligação com o no e Li uânia
du idoso. Š enčionėlių alsčiuje as aízes das pala as da língua li uana
a sispinde am em oikonismos Bù bos (lenk. Bu by < Bù ba < bu b i; dgs. galūne
-os conse ada y ų aukš aičių galūnė), Dėm (Demo om upės a do Dėm < lie . d
‘su ep a ie a (Žalus : 202), Ga nsmai (Gie nie < ga nysmaižž smu nis paukš is <
< < Ga nyskes; oikonimas < o < o < o < o < < o < o < o < o < o < o < o < o < o < o < o < o <
o < o < o < o < o < o < o < o < o < o < o < o < o < o < o < o < o < o < o < o < o < o < o < o < o
< o < o < o < o < o < o < o < o < o < o < o < o < o < o < o < o < o < o < o < o < o < o < o < o <
o ) ) ) ) ) )), Lū , Sa ak, Sa , Sa . Pab adės alsčiuje p ese a sudu iniai
oikonimai Didžiãlaukė Dziedzielówka, Gùga ais is Gugo ojście, Káis upis
Kajs upie, Skas ašilis Skajs oszyle, o ex-Š enčion algi sčiuje Aukš ãis esc i o
Auksz ogi a (paga siui dėsningai a s ačius į lie u ių kalbą Aukš agi ià;
exa amen e запис и šaknis-), Jaunda is Jawnoda y, Júdaupis Jõodoie, Ki akupõ
Kie ukais.
Tuome ine o icialiaja polkų kalba lie u iški sudu iniai oikonimai o nece
ambém penkiais modos. Aplicando o p imei o, lie u iški oikonimai o am
ansmi idos mais p ecisamen e, eles mui as ezes oi possí el en ende e
ep oduzi au en išką lie u išką o mą sem especial p epa ação e g e inimo
com lie u iška o ma, plg. : Kajs upie Káis upis; Auksz ogi a Aukš ãgi is.
Pe me endo sudu ínio oikonimą segundo modo, um seu componen e
(p imasis ou segundoas) mais e mais acilmen e oi adap ado à lenkiško
a imo one iquemen . Seu signi icado polkų língua pe manece não
en endida, e lie u iškai mais ácil e mais exa amen e pode en ende lenkišką
o mą sug e inus ją com lie u iška o ma, plg. : Kiełnob ydzie Kálnab idžiai
Nmč; Dziedzielówka (mokącym dzūkų a mę pie wszą część od wo ci
nesunku) Didžiãlaukė Pb d. A e cei a g upo pe encem ais oikonimas, cujo
p imei o ou segundo componen e se aduz pa a a língua polkų: Žaliãklonis Jšn Zielonokłań, Auksz-
170 BENDRIN KALBA | 95 odwo y Aukš ad a ia Mšg. das línguas Lie u ių balsį a
lenkų kalboje co esponde o, das línguas lie u ių balsį o lenkų i ki ų sla ų a,
po an o componen e- -kłan das línguas lie u ių co esponde klon-, a
sla išką komponen ą dwo a i inka lie u ių kalbos d a -. Ke i ojoje
sudu inių oikonimų g upėje pe manece a uma qualque língua qualque
cla amen e comp ehendido apenas um componen e da pala a, p z.,
Lepalaukis Nmč Lipoławki. O p imei o componen e (lip(a) sup an amessi
sla ams (bu can i išsi e s i and lie u iai), e do segundo componen e
(ławk(a)) não exis e gene inėse lie u ių e polkų línguas. Penk ajai sudu inių
oikonimų pe ence ao g upo mais no os nomes, cujos ambos componen es
o am não di ícil de aduzi em polkų kalbą, plg. Š enčionėlių (i a maio ia dos
ou os alsčių) Naujãkiemis o nou Nowosiólki, Naujãlaukis Nowy Dzial
(Nowopole) e . . Há e ce os locais a des sla inimo dėsningumų: eles os
go e nado es podiam pelo menos em pa e uni iku i, po isso em di e en es
alschios locais a des sla in i uni o memen e.
A maio é a p eesaginių oikonimų di e sidade. En ep deles oi mul idinha de
pala as comuns da língua li uãs shaknų e lie u iškų p iesagų. Pab adės
alsčiuje comple amen e li uaniškiai pala as (su pa umpin a galūne, às
ezes e adap a u balsiu) o am žuolškiai (Užaliszki), Bù bliškės (Bu bliszki),
Čýpliškė (Cypliszki), Ei niškė (Aj uniszki), Guõbiškiai (Gobiszki), Liaudškės
(Laudyszki), Melenškės (Mieleniszki), Pu iniaiškiai (Pu iszki), Šá kiškė
(Sze ki), Še ššliškė (Sze šliškė), Vaukki (Sze zliškė), Waželis (Waželis).
Oikonimus o mou Li u iškos pa a dės, às ezes já u ėjusios p eesagas
-el-, -en-, -in-, -ūn-, -ul- (elas pe me idas e de undamen os pala as). A eles oi
adicionado um no o apêndice -išk-.
Palygin i com p e ei o -išk-, odas ou as oikonimų p e ei os (-el-, -ėn-, -yn-, -in-,
-on-, -ūn-, -u i ou as) são mui o mais a as, plg. : Ža dẽliai (Ża dele) e k . ;
A gi dnai (O gi dany), Noselnai (Nasielany), Maleiknai (Małejkiańce), Ski lnai
(Ski lany); A ie ỹnė (Malinowka), Kle ỹnė (Klonówka), Ž y ỹnė (Żwi ynie); Eše nė
(Osza ynie), Kaklinė (Ka klina), Lepinė (Lipowo), Meške nė (Mieszk ynka),
Naujniai (Nowicze), Šešknė (Szaszkinie), T ãkinė (T akinie), Ungu nė (Ungo yno);
A niónys (O niany), Mečiónys (Mieczanka); Kločinai (Kłaczuny), Magnai (Maguny);
Abejùčiai (Obiejucie), T obùčiai (T abucie).
Š enčionėlių alsčiuje anexos semelhan es es a am em ais oikonimuose:
Pempẽlė (Pimpełka), Ži nẽliškė (Ża noliszki); Dubinlė (Dubinela), Kampuo lė
(Kompocie), Miežionliai (Mieżanele); Do innai (Da uniany), D ūs nai
(D uściany), Laužnai (Łowżiany); Dėlỹnė (Dolina), Kumelỹnė (Kumielino),