SILVIJA PAPAURĖLYTĖ-KLOVIENĖ. Žodinės asociacijos kaip in o macijos
apie koncep ą šal inis ( emian is žodžių duk a i sūnus asociacijų laukais)
9
SILVIJA PAPAURĖLYTĖ-KLOVIENĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
ORCID id: h ps://o cid.o g/0000-0003-2538-9502 MOksLInIų yRIMų kRyP ys: e noling is ika,
kogni y inė ling is ika, ling is inė kul ū ologija, g e inamoji kalbo y a.
DOI: h psdoi.o g/10.35321://bkalba.2024.97.01
ŽODInės asoc.IaCIjos kaIP In ORMaCIjOs
aPIe kOnCeP ą šaL InIs (ReMIan Is ŽODŽIų
duk a
IR sūnus asOCIaCIjos LaukaIs)
ESmINIAI žOdžIAI:
asociacijos, duk a, kalbos pasaulė aizdis, koncep as, lais-
ųjų asociacijų ekspe imen as, p eceden iniai eks ai, sūnus.
an aOCIja in es igando con eúdo de concei os de ido inde inidas on ei as do
obje o de pesquisa p ecisa apela -se mais e a ii esse ma e ial, pa a que osse
a skleis a com o concei o ligada in o mação di e sidadeé. e ec uado o expe imen o
das li esas associações isanalisa campos de associações de conc e as leksinių
iene ų ambém in o mi ūs buscando embo a de pa e e ela qualque cujo
concei o. a igo, baseado pala as ilha e sãos associações camposis, abo da-se
pa e com da língua li uânica pasaulė aizdžiu siejamų koncep ų DukRa e sŪnus
con eúdo, ap esen a-se, como lie u iškai kalban ys žmonės su ok, kokios
ca ac e ís icas são ca ac e ís icas ca ac e ís icas à ilha e sūnui.
aBs RaC
Resea ch on he con en o concep s, de ido a he unce ain y o he bounda ies o
he esea ched objec , equi es o use o mo e di e se ma e ials in o de o e eal
he a ie y o in o ma ion associa ed wi h he concep . Ve bal associa ions a e he
in o ma ion abou wha he objec named by he wo d s imulus is associa ed wi h in
he minds o language use s. Hence, i can be said ha associa ions a e also a di ec
sou ce o in o ma ion abou he con en o a concep . his is why he in o ma ion
ob ained om he expe imen o ee associa ions and he desc ip ion o he
associa ion ields o speci ic lexical uni s can help o desc ibe he con en o any
concep in mo e de ail.
10
BenDRInė kaLBa | 97
Based on he associa ion ields o he wo ds daugh e and son, he a icle
cusses pa o he con en o he concep s DauGH eR and sOn associa ed wi h
he wo ld iew o he Li huanian language as well as p esen s how Li huanian-
disspeaking people pe cei e he cha ac e is ics o a daugh e and a son.
ĮVaDas koncep ų y imai uma das p incipalmen e a enção ecebendo
an opocen icas ciência pa adigmas idėjomis besi emiančių kalbininkų
da bų emų. no pa aíso. En e os úl imos abalhos do décimo ano,
siekis ap ašy i, kaip konk ečia kalba kalban ys žmonės su okia ienus a
ki us nekalbinės ik o ės subjek us i objek us, o su okimo kai os, jo iš-
aiškos kalbos i ki omis p iemonėmis y imai ykdomi i lie u ių kalbo y-
mencionados g upos de cien is as p epa a em concei os de kaLBa, au a,
VaLs yB, Inaa , MO, ŽeMė, DuOna desc ições (sme onienė, sme ona,
Ru ko ska 2019; 2021), de alhe desc i i os de KaLBa, kaIMynO, PRIešO,
BaL aRusIO (GuDO), La VIO, LenkO, RusO, VOkČe ČiO, isões (Vaičiuly ė-sem,
P ožikkaše a, G i nienė, Liu ke ičienė, Gaidienė 2022), um concei o de DRMO
(apsakkienė), um aplaus (aleksai ė 2018) e c. Menė uos abalhos em
desc ições concep os p incipalmen e es ão baseados em á ios á ios
exemplos de consumo de pala as conc e as.
Ou a manei a desc e e o con eúdo do concei o é com o concei o siegados
pala as de associações campo análise. nes e a igo a a enção su iliza-se
em pala as duk a e sūnus associações.
obje i o do a igo isanaliza esponden es eacções ao s imulus ilha e sãos
e discu i ambos campos de associações de pala as como on es de
in o mações sob e concep os DukRa e sŪnus. escolhimen o das
in es iga i as unidades de e minou conc e e i pala as signi icado e sua
pe ença dia iamen e consumama, nespecializao ai leksikai, além disso,
Li uães alo y oje pala as duk a e sūnus associação, concei os DukRa e
sŪnus i i não. pa a alcança o obje i o o am le an adas ais a e as:
ealiza li eias associações expe imen ą e de 100 s imulų1 lis a de esc e e
pala as de ilha e sūnus associações; ambos os campos de associações de
pala as se em desc i os de aco do com a na u eza das associações
(a s i i pa adigmines associações do sin agminių) e suas o necidas in o ma1 Po mais de alhes sob e o expe imen o, eja p. 1213.
SILVIJA PAPAURĖLYTĖ-KLOVIENĖ. Žodinės asociacijos kaip in o macijos
apie koncep ą šal inis ( emian is žodžių duk a i sūnus asociacijų laukais)
11
cio con eúdo; esumi , que in o mações sob e concei os DukRa e sŪnus
o nece pala as duk a e sūnus campos de análise de associações. ma e ial
depois de quase 600 pala as de pesquisa ilha e sãs associações,
in en a iadas após e ec uadas expe imen as de associações li es com
es udan es de šiaulių e ilniaus2. a e as implemen a aplica os seguin es
mé odos de pesquisa: desc i omasse, concep ualiosas analeses, li esas associações expe imen o, cálculo.
Exame de Klausimo
Lie u ių kalbo y oje žodinės asociacijos i os agmen iškai. simonos s e-
pona ičienės „Lie u ių kalbos žodinių asociacijų žodynas“ pa eng as e-
mian is ma e ial, cole ada 19771982 anos e ec uus expe imen os das lib iais
associações. As pala as ilha e sãos à lis a de es ímulos inclui não o am.
com as indi iduais unidades léxicas elacionadas associações y ė G ažina
akelai ienė (2007). janina Daukšy ė (2004, 2009) es a emá analisou pe p ism
da psicologia ugdymo ( ambém e . seus a igos com egle Vanagai e (2014) e
edi a Čaplinskaja (2014).
Li uães e Li uânia i endo ussos pon o de is a em ou os g upos é nicos
y ė Ma ija Za jalo a e s e lana Ryžako a (2004), Li uânia usas lingubinės
consciências especi icá e ipos de compo amen os comunica i as desc ê
elena akimo a (2005). sil ijas Papau ėly ės-klo ienės dak a o disse ação
Liūdesio koncep as lie u ių i usų kalbose pa e cons i ui desc ição de
es udo baseado análise das associações e bais. Dise ação p o a-se que
baseado na análise de associações e bais conclusões do es udo do concei o
coincide com aquelas conclusões, quais o am ob idas analisando a pa i
Daba inė lie u ių kalbos eks yno, g ožinės li e a ū os su ink us amos as.
isso pe mi e alega que a análise do campo de associações da pala a o nece
in o mações e sob e o con eúdo do concei o que essa pala a chama
(Papau ėly ė-klo ienė 2004: 130138). sepa adamen e es ão desc i as pala as
de á o e, pala a, aldeias associações (Papau ėly ė-klo ienė 2011, 2012, 2014).
não abejo ina, que pesquisas de associações e bais de língua li uãs se ão
mais de alhadas começando a usa mais a i amen e p imei a e são da base
de dados de associações de pala as de língua li uanas, que es á li emen e
acessí el na in e ne . como Lau a Vilkai ė-Lodzienė (2019) a i ma3 , na base de
2 Žodžių duk a i sūnus asociacijų laukai pa eik i s aipsnio p iede.
3 šiame s aipsnyje nu odoma, ku minė a duomenų bazė y a p ieinama.
12
BenDRInė kaLBa | 97
daly a o 304 esponden ai. Bazę planuojama ilgainiui pildy i naujais s imu-
dados são ap esen adas 277 s imulos (dažnų daik a a džių, eiksmažodžių e
būd a džių) o mas. Renkan associações lais. As pala as ilha e ilho nes a
lie u ių kalbo y oje pa eikiami i ski ingais aspek ais analizuojami žodžių
duk a i sūnus asociacijų laukai, o analizės ezul a ai susiejami su koncep-
en e base es ão na base dos s imulos ainda que não. nes e a igo
ap esen ado es udo é no o no que, pela p imei a ez daqueles DukRa e sŪnus
con eúdo. conclusões podem se ú eis aqueles a quem in e essam es udo das
požiū į į šeimos na ių san ykį, lyčių samp a ą i e ybines nuos a as.
1. PeR asOCIaCIjų Lauką – Į kOnCeP O uRInĮ
1.1. žodinių asociacijų y imo p ielaidos i iš adų pag įs umas
eo inės y imo nuos a os pa em os kogni y inės ling is ikos, ku i ak ua-
especi icidades mundialê aizdžio da língua li uânica, na língua зафиксировать
P is a omam y imui ak ualių žodžių eikšmės lie u ių kalbos žodynuo-
способы восприятия мира и стереотипы, modelos de compo amen o,
e elando lizuoja glaudų kalbos и познаинных человеческих способностей
связь, idėjomis. se explicamas su ilizando a enção a aspec os de gêne o e do
elacionamen o amilia . Li u ians linguagem dicodyne a pala a duk a apon a
pa a a pala a duk ė. Duk ė, de aco do com o mesmo ocabulá io, é ilho do gêne o ma e iškos pa a seus pais (LkŽe). ambém nes e diccioná io explicada e da pala a sūnus signi icado: i iškos sexos c iança aos seus pais.
Bend ines dicione da língua li uânica as pala as ilha e duk ė indicam como
sinônimos ( oco mesmo pon o de is a obedece e sinonimų diodyne (sŽ),
de inição mesma ma e iškos ly ies aikas sa o ė ams (BLkŽ). A pala a
sūnus é Bend inės lie u ių kalbos žodyno an aš yne, in o mação sob e ele
ainda colec a.
Na p esc ição ap esen ada a a enção su iliza-se em e bais associações.
associação é consciência ixada conexão en e obje os. linguo y os obje o
e bais associações, que e elam-se e ec uus li esas associações
expe imen á.
execu ando expe iências de associações li es aos esponden es é
ap esen ada uma lis a de pala as-s imulos e pede-se po longo empo sem
pensa ao lado de cada s imulo esc e e p imei a a cabeça a ês uma
pala a, conjun os de pala as ou ase. aos pa icipan es do expe imen o
ap esen amada ins ução de e se en a izada, que odas as espos as são boas, e os esul ados do expe imen o se ão publici ados só gene end inha .
SILVIJA PAPAURĖLYTĖ-KLOVIENĖ. Žodinės asociacijos kaip in o macijos
apie koncep ą šal inis ( emian is žodžių duk a i sūnus asociacijų laukais)
13
Reacções a s imulus são chamadas asocia ais, e oda lis a asocia as campo
de associações. Reakção ao s imą mos a, como consumido es de linguagem
en endem es a pala a in i ulada daik á ou eiškinį, que p op iedades lhe
a ibuem, com que obje os da ealidade, eiškiniais elaciona. É necessá io
menciona que associações lauke di e amen e ou indi e amen e exp essa-se
e pala a-s imulu chamado ik o ės obje o a aliação.
associações diccioná ios compilado es de pala as-s imulão de em
elabo a lis a de pala as-s imulão pa icula men e esponsá el, pois al
diccioná io po sua na u eza pode ia o nece o máximo de in o mação
con iá el sob e a isão do mundo ca ac e ís ica da nação, em ou as pala as, sob e nai ųjį pasaulė aizdį4.
Na u almen e, ocabulá io de associações semp e es a á agmen á io
po mui o g ande que osse, ele não pode ia ab ange absoliuamen e de
odas as cul u a impo an e pala as. como só po isso al glossá io e le e não absolu amen e odos causa i os, e -
d inius, laiko yšius i emocijas, ku ias kalbos a o ojui sukelia san ykis
su ik o ės daik ais i eiškiniais.
No en an o, a i madamen e opinkus s imulus, é possí el o ma pelo
menos uma schemišką imagema sob e conc e a língua alan e nação
sis ema de al ybių, modo de mundo pe cepção e modelos de
compo amen o. escolhendo adequadamen e o es ímulo o al, aqueles
campos de associações de pala as o necem in o mações sob e isso, como é pe cebida nekalbinė ik o ė.
quan o esul ados de associação expe imen o con iá eis, depende ambém do seu núme o de
pa icipan es. Com base nos esul ados do expe imen o de associações conclusões podem
aze -se, desde que no expe imen o pa icipassem pelo menos 30 pessoas. Na u almen e,
quan o mais semelhanças ligam expe imen o pa icipan es (amžius, expe iências e c.), an o
conclusões mais con iamen es. Pa e das eações ao s imulus são comuns da mesma nação
pessoas, ainda mais comunhomas, se as pessoas são de semelhan e idade pe ence isso
mesmo à ga a (isso já é p essupos o, que pa e daquelas pessoas expe iencias se á comum).
4 Po exemplo, pode compa a -se o quan o ap op iada diccioná io de associações e bais da
língua li uânica a p epa a em o ganizuojam expe imen o de associações e bais em lis a de
pala as-s imulos inclui nomes de paukščių gand as e ma abu. Gand as pessoas que i em na
Li uânia desde mažens amilia izado, dia iamen e na ambien e ê-se pássa o. c escendo a
c iança ecebe elemen a ios conhecimen os, o que é gand as, quais unções a es e pássa o
a ibuem-se na nai iaje lie u iškai kalbančių žmonių pasaulė aizdyje. nai iuoju
pasaulė aizdžiu nes e a igo chamado de comp eensão do mundo susi o m ęs na consciência
das pessoas, que, nelygu educaçãoção do indi íduo, com a cien í ica imagem do mundo
coincide de pa e ou comple amen e não coincide. G eií da pala a gand as associações se á
gausios, ixsuos paukščio exaus os, habi amosios ambien e, i e modo peculia umus e o que gand as conside ado nacional Li uânico paukščiu.
Ma abu é es animai ambien e pe encen e obje o, é espe á el que des a pala a associações
laukas bus ge okai sku desnis.
14
BenDRInė kaLBa | 97
1.2. dėl koncep o i asociacijų lauko san ykio
conc e o de pala a associações campo e aquela pala a de um concei o chamado
nio san ykį galima apib ėž i kaip dalies i isumos.
eigian , kad koncep as y a isa in o macija apie nekalbinės ik o ės
u iobjek ą, em-se em men e, que essa in o mação pode se exp essaškiama
á ias sen idos pe cep i eis de manei as: ala (žodžiu ou esc i o), imagem (dailė,
ea as, šokis), ga su (música). associações o esul ado do expe imen o é um
campo de associações associado a um de e minado e mo, que é o mado po
pala as, pala as junginiai ou sakiniai5. Tendo em is a, mais p o á el, que o
campo de associações e baliza á aquela pa e do con eúdo do concei o, que em
kalbinę aišką. Além disso, en e associações pode ha e e ais, que encaminha a
ou o con eúdo, necessa iamen e exp essš á com pala as, po exemplo,
mų. Vadinasi, as u inys aip pa siejamas su koncep u.
Didžiausias iš lais ųjų asociacijų ekspe imen o gau os in o macijos p i-
pa eikslų, skulp ū ų ou šokių, spek aklių, kino ilmų pa adini alumas sua
maximamen e di e a ligação com o con eúdo da consciência humana. uma ez que
associações é di e amen e ob ida in o mação sob e o que, com o que na
consciência dos consumido es da língua associado o obje o chamado s imulu,
pode-se a i ma que associações é e di e a on e de in o mação sob e o
con eúdo do concei o. quando o con eúdo do concei o é in es igado po meio de
casos de uso da linguagem de, po exemplo, publicis ikos ex os, não se pode
e i a ais ex os ca ac e ís icas de unções não só in o ma em, mas e
o ma em opinião, chama em a enção. Realizando es a unção compe e p ocu a
á ias manei as de aiškos, p e ende c ia su p esa de imp o idade, po an o
mais ou menos ols ama da ealaus de objec os e enómenos pe cepção. como só
po isso publicis ikas exemplos de ex os necessa iamen e a é ao im
co espondem o que é especí ica da linguagem consumido es consciência.
co e iciamen e execu ando associações expe imen á desse pe igo e i a-se, pois
ap esen ando espos as (įp as ai anonimiamen e) não há obje i o chama a
a enção. Diz-se isso que ealmen e es á na consciência da linguagem dos
consumido es (plg. me a o as concep uais e esul ados da análise de associações
e bais desc e endo liūdesio koncep ą (Papau ėly ė 2004: 130138); com o concei o
siegados associações in e p e ação como uma das o mas de análise do concei o indica e V. ka asikas (2005). can an i expe iência das pessoas keičia an o campo das associações, an o con eúdo do concei o em suas consciências.
5 In o ma i us é e nenhuma eação à s imą ausência. nesse caso pode-se alega , que
pala a-s imulu chamado obje o de nekalbinės ik o ės não é impo an e, mui o pouco
conhecido, in o mações sob e ele al am.
SILVIJA PAPAURĖLYTĖ-KLOVIENĖ. Žodinės asociacijos kaip in o macijos
apie koncep ą šal inis ( emian is žodžių duk a i sūnus asociacijų laukais)
15
endoin a obje i o e ela pa e do con eúdo do concei o com base associações
expe imen o esul ados, necessá io conside a -se e em p óp io ipo de concei o,
que depende do ik o ės obje o, associjamo com concei o, na u eza. Po
būsenų koncep ai, sakykime, liūdesio, y a si uacinio pobūdžio: emocinės
būsenos u i p iežas į, y a iš eiškiamos išo iškai, gali u ė i pasekmių (apie
liūdesio koncep o ap ašymą ž . Papau ėly ė-klo ienė, 2004). ilmo kad ą
exemplo, emocionais emena hospi alá ias ou gue a concei os são especiais de
es a em al si uação ci cuns âncias, são ípicos pa icipan es, ipiška
scena iijaus aida. discu idos ilha e ilho concei os mais pode iam se desc i os
como s a iški (no s comple amen e suabsoluu i i o impossí el, pois ilha e ilho
são pessoas às quais é ca ac e ís ica in elek inė a i idade, emoções, elação
com ou os memb os da sociedade) eles de e iam ab ange um ce o conjun o
de sinais, em ou as pala as, esponde às pe gun as, quem é ilha (são), de que
gêne o é esse homem, de que idade, como ele es á elacionado com ou as
pessoas, com que duk a (s ipius) aizda, duk a (s) e c. Fo nece baig inho lis a de
a ibu os se ia di ícil, pois e a p óp ia ma é ia pode padic ua conc e as
a ibuições ou não a ibuição. 2. OODŽIU ilha IR sūnus asOCIaCIjų Campoukas
ORMOS IR uRInIO asPek aIs
2.1. Obse ações Ge ais Na dicção de associações elabo a necessá ia lis a de
s imulos inclui nomes de kininys ês (especialmen e a imos kininys ês,
nulem as elação sanguíneo) é necessá io. nomes de memb os da amília
pe encem elha indoeu opie icamen e leksikai (ž . sabaliauskas 1990: 18, 23),
po an o pode aze p essupos à, que na nau ai ca ac e ís ica isão do
mundo eles associam com concei o de con eúdo de inido. As associações de
pala as in i ulando ligadões de giminys é pode iam e ela , o que, baseado na
lógica mundialê aizdžio da linguagem, cons i ui o se de ilha (sūnumi) esmiu,
quais modelos de compo amen o, socialiniai papéis ligados com o conc e o
į a dijimu, kaip e inamas ienas a ki as giminys ės ( iesioginės a
ne iesioginės) yšiu susie as žmogus.
execu ando p is a om es udo no a igo oi enques ada quase 600 Vilnius e
seulių es udan es ap oximadamen e po igual de homens e mulhe es desde o Z
16
BenDRInė kaLBa | 97
30 anos. lhes oi ap esen ada 100 pala as-s imulos lis a, na qual, além de
ou as leksinių iene ų, es a a e pala as duk a e sūnus. Essas pala as
esc i as não um ao lado do ou o, pa a se meno p obabilidade como
eação a um s imulo o nece ou o, em pa e an onimišką s imulo. No
en an o, ais eações exis i am não poucas: in a e dois esponden es em
sūnus, o į žodį sūnus žodžiu duk a eaga o šešiasdešim ke u i asmenys.
šios eakcijos kalbamųjų giminys ės yšio pa adinimų asociacijų laukuose
pala aí ilha eaga o pala ažiu é an os segundo eqünumá. embo a,
baseado diccioná ios, a pala a sūnus não em sinónimos ou an onimen os
(aŽ; sŽ), ainda assim ilha num ce o sen ido é sūnaus an onim: ambas
pala as conjun am isso, que eles nomeiam pessoas do sexo eminino
(duk as caso) e homens do sexo masculino (sūnaus caso) elação com elação aos pais.
Todas as eações ao es ímulo p incipalmen e classi icadas de aco do com
isso,cujos lexicônio unidade de elações pa adigmís icos ou sin agmís icos
elas nulem as. assim ski an mos a-se conc e a pala a de elação com
ou os elemen oen ais do sis ema da linguagem e simul aneamen e e ela-se
concei o de con eúdo pe cebe impo an es sinais. Pa il eações ao s imulus
não pode iam se di e amen e ligadas nem com sin agminas, nem com
pa adigminas pala as de ilha e sūnus ligações. Pala a ilha de associações na
lauke mais sin agminių eações mais do que me ade deles são uni e á ias,
ap esen adas homens. Pa adigmá icos eações menos, mas elas ap esen a am mais esponden es.
a é o 19 anos de associações lauke domina pa adigmines eações,
sin agmá icos são pe hal menos. es e não é um caso adicional, pois
expe iências de associações pa icipa am não mais elhos de 30 anos de idade
es udan es, e psicholing is ae a i mam que pa a os esponden es de idade
mais jo em ca ac e inguais p ecisamen e sin agmines associações ( umkina 2001: 194).
A pala a duk a é odos comp eensí el e cla amen e desc i a. Lais ões
associações expe imen amen e pa icip á ias mulhe es kieno embo a ilhas,
po ém nenhuma das espakiá ias mulhe es nãoapu ou eações eu. Vá-se dize ,
ao s imą ela eagiu como e a odos ou os, não elacionou com sua pa i imi. De
mo nepa eikė de yni ekspe imen o daly iai – iena mo e is i aš uoni y-
ai. D iejų y ų a sakymas bu o nežinau.
oks pa isiems sup an amas y a i s imulas sūnus. Responden ai y ai
pa ys y a sūnūs, eaguodami į s imulą jie gali em is sa a pa i imi. Dešim
odoio nenhum espondy esponden ų ap esen ou a espos a eu. Tendo em
is a isso, ao es ímą eles p incipalmen e eagiam e lec uando sua
SILVIJA PAPAURĖLYTĖ-KLOVIENĖ. Žodinės asociacijos kaip in o macijos
apie koncep ą šal inis ( emian is žodžių duk a i sūnus asociacijų laukais)
17
expe iência. não ha ia uns que não i essem dado de odo nenhuma espos a.
Pe s imulo sūnus nas espos as dadas duas mulhe es e qua o homens esc e eu não enho; não há, não sei espondeu po uma mulhe e um homem.
Iš o, kas bu o pasaky a, galima da y i p ielaidą, kad kalbos a o ojų
sąmonėje su koncep u sūnus siejama in o macija labiau, jei lyginsime su
žodžio duk a asociacijomis, a spindi asmeninę pa i į.
2.2. Sin agminės eakcijos
s imulo ilha sin agminês eações um pouco equen esnês espos as emininas.
Palyginus y ų i mo e ų pa eik as sin agmines eakcijas į žodį sūnus,
ei a a mesma conclusão um pouco mais de eacções sin agmínicas
ap esen a am mulhe es, po ém os homens ap esen a am eacções são
di e sasnês (mul ipliamen e a isso in luencia em a sua elação pessoal com es e
es ímulo p esença sūnumi). Mulhe es e homens eações à pala a ilha di e sas,
e iden e quan i iniai di e umai são eações, que ap esen a am d iženklis núme o
homens e ês ezes menos mulhe es.
a ibu inhos pala as de duk a e sūnus junginiai desc e em
de aizdą, būdą, compo amen o polinkius.
Duk a desc ições mais o ien a pa a ípica de aizdžios mo e s desc ição.
A mais eqüen e desc ição de apa ência bonzi. assim esponde am cinco
mulhe es e dezeno e homens (plg. neg aži mencionou um homem). en e
sin agmínicas eações igu ou e mo i os de cabelos um homem su eaga o
*ga banuo a6, uma mulhe e um homem gel onkasė, qua o mulhe es e um
homem ilgakasė.
sūnaus exibição desc ições não há mui os, eles em ge al negausūs, se
compa a mos com a pala aju duk a. sūnus são bonzus (a sakė uma
mulhe ), š iesiaplaukis (a sakė um homem) e sólido (a sakão de um homem).
sujaisda associamos e ca dinalmen e con á ias ilhas e sãos desc iúções:
g ande (a sakė d i mo e ys i ienas y as), aukš a (a sakė d i mo e ys) e
maža ( ienuolika mo e ų i ke u i y ai), mažu ė ( ienas y as). Viena iš
abiem žodžiams bend ų eakcijų y a apibūdinimas mažas – gali bū i sieja-
mas an o com ūgiu, quan o com amžiumi: ilha, sūnus são aikai, e quan o
meno c iança, o mais in imes sua elaçãois com pais. Tendo em is a, os
esponden es acen ua o no o amžių. es e desc ição jun o da pala a sūnus
mencionou dez mulhe es e no e homens. Dui mulhe es ap esen a am
an onimišką espos a g ande, 6 espos as língua ne aisy a.
24BenDRInė kaLBa | 97 esumindo oda com os concei os DukRa e sŪnus ligamą
in o mação pode aze conclusão, que ambos os campos de associações de
pala as p incipalmen e ixam aspi aamybę idealiuosius imagensdinos e com
isso ligadas emoções. Mais em de alhe o con eúdo concep os e ela pode ia
uma a iedadenha análise da lingubinha ma é ia.
šaL InIaI aŽ An onimų žodynas, I. e many ė, Vilnius: Lie u ių kalbos
ins i u as, 2003. BLkŽ Bend inės lie u ių kalbos žodynas, y . ed. D.
Liu ke ičienė, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 20132023. P ieiga na
in e ne : h ps://ekalba.l / j. Paulauskas, R. Pe okienė, V. Vi kauskas, j.
bend ines-lie u iu-kalbos-zodynas. DOI: doi.o g/10.35321/blkz.
LkŽe – Lie u ių kalbos žodynas, 1–20 (1941–2002), ed. kolegija G. nak inienė,
Zaba skai ė, y . ed. G. nak inienė, e. a ian as, Vilnius: Lie u ių kalbos
ins i u as, 2008 (a naujin a e são, 2018). P ieiga na in e ne :
h ps://ekalba.l /lie u iu-kalbos-zodynas. sŽ sinónimos ocynas, a. Lybe is,
2-asis pa ais. ed., Vilnius: Ins i u o da língua Lie u ių, 2002.
LI eRa ŪRa akelai ienė G ažina 2007: Gy ūnų nomesinimai e kalbinės
asociacijos. Homem e pala a 9(1), 6569.
akimo a elena 2005: Lie u os usų komunikacinė elgsena asociacinio
ekspe imen o si uacijoje. Filologia 10, 511. aleksai ė agnė 2018: Meilės
koncep as e seus sinónimos de línguas li uãs mundialė aizdyje. Bend iné
ala 91. acesso na in e ne : h ps://jou nals.
lki.l /bend inekalba/a icle/ iew/80.
Daukšy ė janina 2004: di e en e idade mokslei ių žodinės asociacijos.
psicologia educacional 13, 5562.
Daukšy ė janina 2009: sep ynmečių i ke u iolikmečių mokinių žodinės
asociacijos. psicologia educacional 20, 715.
Čaplinskaja edi a, Daukšy ė janina 2014: 1516 anos de li uanos adolescen es,
i en es umaakalbėje e mis ioie ambien e, associação e bal das li uanas.
psicologia educacional 25, 5061. umkina Re eka 2001: Psicholing is ika,
Mosk a: Izda elskij cen akademija.
Vladimi ka asik 2005: e nospeci ičeskije koncep y. Inaja men alnos ,
sos . V. I. ka asik, O. G. P och ače a, j. V. Zubko a, e. V. G aba o a, Mosk-
a: Gnozis, 8–102.
Papau ėly ė-klo ienė sil ija 2004: Liūdesio koncep as línguas li uãs e
usas: dak a o dise ação, Vilnius: Vilniaus uni e si e as.
SILVIJA PAPAURĖLYTĖ-KLOVIENĖ. Žodinės asociacijos kaip in o macijos
apie koncep ą šal inis ( emian is žodžių duk a i sūnus asociacijų laukais)
25
Papau ėly ė-klo ienė sil ija 2007: Kai ku ie ling is inės kul ū olo-
gijos b uožai: s udijų knyga, šiauliai: šiaulių uni e si e o leidykla.
Papau ėly ė-klo ienė sil ija 2011: Ve dade madei a associações campos de
língua li uanas mundialė aizdyje. Ac a humani a ica uni e si a is saulensis
13, 405–416.
Papau ėly ė-klo ienė sil ija 2012: Pala as pala a associações campos de
línguas li uanas mundialė aizdyje. Homem e pala a 1, 103109.
Papau ėly ė-klo ienė sil ija 2014: O Kaimas Associações da Pala a campos
dos idiomas li uanos mundialė aizdyje. Ac a humani a ica uni e si a is saulensis
19, 351–362.
Ryžako a s e lana, Za jalo a Ma ija 2004: Lie u ių i usų po-
žiū is ienų į ki us: kai ku ie e nopsicholing is inio y inėjimo ezul a ai. –
Liaudies cul u a 2, 1727.
sme onienė I ena, sme ona Ma ius, Ru ko ska k is ina 2019: Falba. Nau a.
Es adoidade, Vilnius: Vilniaus uni e si á ia publicação. sabaliauskas algi das 1990:
Li u ians kalbos leksika, Vilnius: Mokslas. sakalauskienė Vilija 2021: Žmogaus
aizdinys lie u ių a mių leksikog a iniuose šal iniuose: e noling is inis i
seman inis aspek as, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as. acesso na in e ne :
h plki.l /wp-con en /uploads/2022/02/ sakalauskiene.pd .
sme onienė I ena, sme ona Ma ius, Ru ko ska k is ina 2021: Žemė. Pão.
Mãe, Vilnius: Vilniaus uni e sidade. s epona ičienė simona 1986: Lie u ių
kalbos žodinių asociacijų žodynas, Vilnius: Mokslas.
šeškauskai ė Dai a 2000: Rū os imagdinys su a inėse. Liaudies cul u a
5, 4951.
Vaičiuly ė-semėnienė Lo e a, Vesla a Čižik-P okaše a, au elija
G i ėnienė, Danu ė Liu ke ičienė, anjelika Gaidienė 2022: Li uio kaimynai:
amigos ou inimigos? Kalbinė aizdinių analizė: kolek y inė monog a ija,
Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as. Valuja ičienė Rasa 2016: sūnaus
palaidūno ema XVIXVII a. Vaka ų eu opos dailėje. Technologias e a e:
pesquisas e ac ualidades 7, 1624. Vanagai ė eglė, Daukšy ė janina 2014:
Vaikų i paauglių, augančių aikų ūpos e plnose amilias, žodinės
asociacijos. ugdymo psichožodžių associações base de dados. Taikomoji
logija 25, 18–3.
Vilkai ė-Lodzienė Lau a 2019: Pi mieji žingsniai ku ian lie u iškų
kalbo y a 12, 226258.
Recebido 2024-01-08
Adop ado 2024-02-18
26
BenDRInė kaLBa | 97
SILVIJA PAPAURĖLYTĖ-KLOVIENĖ
VeRBaL assOCIa IOns as a sOuRCe O In ORMa IOn
aBOu He COnCeP (BaseD On He assOCIa IOn
IeLDs O He WORDs DAuGHHTER anD sOn) summa y he a icle aims o analyse
esponden s eac ions o he s imuli daugh e and son and o discuss he associa ion
ields o bo h wo ds as sou ces o in o ma ion abou he concep s DauGH eR and sOn.
Du an e he esea ch p esen ed in he a icle, almos 600 s uden s om Vilnius
and šiauliai we e in e iewed 268 women and 327 men aged 19 o 30. hey we e
p esen ed wi h a lis o 100 wo ds-s imuli ha included he wo ds daugh e and
son, among o he lexical i ems.
In Li huanian linguis ics, wo d associa ions ha e been s udied agmen a ily so a . a
no idade da esea ch ap esen ada nes e a igo é que pa a a p imei a ez em Li uanian
linguis ics, he associa ion ields o he wo ds daugh e and son a e p esen ed and
analyzed in di e en aspec s, and he esul s o he analysis a e linked o he
con en o he concep s DauGH eR and sOn. he appendices o he a icle p o ide
associa ion ields o he wo ds daugh e and son. a maio an agem da in o mação
ob ida a a és o expe imen o de li es associações é sua máxima conexão di e a wi h
he con en o human consciousness. desde associações é di e amen e ob ida
in o mação sob e wha he objec named by he s imulus wo d is associa ed wi hin
he minds o language use s, pode-se dize que associações a e also a di ec sou ce o
in o ma ion abou he con en o he concep .
Wi h he aim o e ealing pa o he con en o he concep based on he esul s
o he associa ion expe imen , i is necessa y o ake in o conside a ion sc ibed as
he ype o he concep i sel , which depends on he na u e o he eali y objec
associa ed wi h he concep . he concep s DauGH eR and sOn could be de-
s a ic. admi idamen e, é impossí el pa a aze i absolu e because a daugh e and
a son a e indi iduals who a e cha ac e ized by in ellec ual ac i i y, emo ions, and
ela ionships wi h o he membe s o socie y. Consequen emen e, concei os de em
inclui a gamu o ce ain cha ac e is ics, in o he wo ds, answe he ques ion o
who is a daugh e (son), wha gende is a pe son, wha age is she/he, how is she/he
ela ed o o he pe sons, wha is he ypical appea ance o a daugh e (son), wha
a daugh e (son) usually deals wi h, how a daugh e (son) is e aluada, wha
expec a ions a e aised o hem, e c.
SILVIJA PAPAURĖLYTĖ-KLOVIENĖ. Žodinės asociacijos kaip in o macijos
apie koncep ą šal inis ( emian is žodžių duk a i sūnus asociacijų laukais)
27
a e analysing he con en o he associa ion ields o he wo ds daugh e and son,
he in o ma ion associa ed wi h he concep s DauGH eR and sOn in he wo ld iew o
he Li huanian language has been summa ized. Based on he abundance o ele an
eac ions, i has been es ablished ha he mos impo an cha ac e is ic o a
daugh e and a son is being amily membe s and pa en s child en. embo a os nomes o
di e en age s ages ha e been men ioned in he answe s, he younge age has mos
o en been men ioned: he younge a pe son is, he mo e sui able he wo d child is o
desc ibe him/he ( his is especially ue when alking abou a son). In he
consciousness o language use s, daugh e and son occupy one o he posi ions in he
same pa adigm as pa en s and o he child en o he amily ( he e o e, also wi h each
o he ). o Li huanian-speaking people, a daugh e is usually a pe son wi h a beau i ul
appea ance (long hai is usually men ioned) and impecable mo als, al hough he e a e
also a e eac ions ha include he opposi e cha ac e is ics. acco ding o he
esul s o he associa ion expe imen , he daugh e is a ca ing com o e and
helpe , bu she is no expec ed o be an ac i e ac o o decision-make . ypical
ea u es o appea ance, ela ionship wi h he wo ld and onesel a e also associa ed
wi h he son. Posi i e desc ip ions domina e: he son is handsome, s ong and
ai -hai ed. He is posi i e abou eali y, in elligen , cu ious, chee ul, diligen ,
ha dwo king and hones . Only a ew nega i e cha ac e is ics ha e been men ioned in
he answe s.
he esul s o he associa ion expe imen e eal he emo ions associa ed wi h
he daugh e and son ixed in he minds o language use s, and he di e ences
be ween he wo concep s ha e also been con i med by he p eceden ex s men-
ioned among he answe s o he s imulus son, i.e., he ex s ha a e impo an
and ecognizable o some cul u e, which, when used in ano he ex , b ing wi h
hem addi ional meanings and i s seman ic load. summa izing all he in o ma ion
ela ed o he concep s DauGH eR and guis ic ma e ials could e eal he con en
sOn, i can be concluded ha he ields o associa ions o bo h wo ds p ima ily
ix aspi a ion – ideal images and ela ed emo ions. he analysis o a ious lin-
o he concep s in mo e de ail. KEYWORDS: associa ions, daugh e , he wo ld iew
o language, concep , he expe imen o ee associa ions, p eceden ex s, son.
sILVIja PaPauRėLy ė-kLOVIenė
Lie u ių kalbos ins i u as
Pe o Vileišio g. 5, L -10308 Vilnius
[email p o ec ed]
28
BenDRInė kaLBa | 97
SILVIJA PAPAURĖLYTĖ-KLOVIENĖ
KaIP In ORMaCIjOs aPIe kOnCeP ą šaL InIs (ReMIan Is OKODŽIų duk a IR sūnus asOCIaCIjų
LaukaIs) obje i o do esumo do a igo isanaliza as eações dos esponden es a
es ímulos de associações duk a e sūnus, discu i os dois campos de pala as como
on es de in o mações sob e concep us DukRa e sŪnus. conduzindo o a igo
ap esen a omá pesquisa o am en e is ados quase 600 ilnianos e šiaulių es udan es
268 mulhe es e 327 homens en e 19 e 30 anos. lhes oi ap esen ada 100 pala as-s imulos
lis a, na qual, além de ou as leksinių iene ų, es a a e pala as duk a e sūnus. Li u ians
kalbo y oje žodinės asociacijos a é que i os agmen iškai. nes e a igo
ap esen ado es udo é no o no que, pela p imei a ez ap esen adas e em di e en es
aspec os analisadas pala as de ilha e sūnus associações e bais, e esul ados da
análise ligados com concep os DukRa e sŪnus con eúdo. a igo anexo ap esen am-se
campos das pala as ilha e sūnus associações. A maio g ande an agem da in o mação
ob ida median e expe imen o de associações li es sua maximamen e ligação di e a com
o con eúdo da consciência humana. uma ez que associações é di e amen e ob ida
in o mação sob e o que, com quem na consciência dos consumido es da língua ligado é
obje o nomeado pala a-s imulu, pode-se a i ma que associações é e di e a on e de
in o mações sob e o con eúdo do concei o. endoin ão obje i o e ela concei o,
na u eza. DukROs e sŪnaus concei os pode iam mais se desc i os como s a iški.
Na u almen e, suabsoluu i isso impossí el, pois ilha e ilho são pessoas, às quais
dalį koncep o u inio emian is asociacijų ekspe imen o ezul a ais bū ina a si-
ž elg i i į pa ies koncep o ipą, ku is p iklauso nuo ik o ės objek o, siejamo su
ca ac e iza in elek inė a i idade, emoções, elação com ou os memb os da sociedade.
Tendo em con a isso, os concei os de e iam ab ange ce o conjun o de a ibu os, em
ou as pala as, esponde à pe gun a, quem é duk a (sūnus), cuja sexos é um homem,
quão de idade, como ele se elaciona com ou as pessoas, qual ipiška duk os (sūnaus)
is aizda, a que duk a (sūnus) ge almen e ocupa, como duk a (sūnus) são a aliados, quie
lūkesčiai lhes keliam e c.
Išanaliza us pala as de ilha e sãos associações campo de con eúdo, oi
desc end ida com concei os DukRa e sŪnus lie u ių kalbos pasaulė aizdyje ligada
in o mação. Com base nas co esponden es eações gausa cons a a-se que mais
impo an e ilha e ã de a ibu o p esença de memb os da amília, ilhos dos pais.
embo a nas espos as mencionem di e en es in e alpsnių de idade, no en an o
mais equen emen e mencione ju enil amžius quan o a pessoa ju enil, o mais lhe
SILVIJA PAPAURĖLYTĖ-KLOVIENĖ. Žodinės asociacijos kaip in o macijos
apie koncep ą šal inis ( emian is žodžių duk a i sūnus asociacijų laukais)
29
desc e e se encaixa a pala a c iança (especialmen e isso menciona alando de
sūnų). na consciência da linguagem consumido es ilha e ilho ocupam uma das posições no mesmo pa adigma jun o com pais e ou as c ianças da amília
(signi ica, e um com o ou o).
Li u iamen e alan es pessoas ilha ge almen e são dailios exai es (no malmen e
minimi longos cabelos) e nep iekaiš ingos mo alės žmogus, esama e negausių
con a ias ca ac e ís icas abimanços eacções. Com base nos esul ados do
expe imen o de associações, ilha é ūpes inga guodėja e padėjėja, mas ela não
p esume a possibilidade se a i a ac o ėja ou esolėja. com sūnumi ambém
elacionamos ipiški depaisdos, elacionamen o com mundou e p óp ios aožai.
Dominam posi i amen e a aliadas desc ições: sūnus é bonzus e i me š iesiaplaukis.
ele posi i amen e nus imicês ela i amen e ik o ês, espe o, cu ioso, di e ido,
s opus, da bš us e sąžining. espos as menciona am apenas algumas
ca ac e ís icas de a aliação nega i amen e.
associações expe imen o esul ados e ela a consciência dos consumido es da
língua cap u adas com ilha e ãum ligado emoções, e ambos concep os di e enças
con i ma e en e espos as em s imulą sūnus minimas populia us p eceden inis
ex o, a ibuído a impo an es e econhecí eis ex os, que, u ilizados em ou o
ex o, simul aneamen e a ene a e signi ica i os adicionais, sua ca ga semân ica.
esumindo oda com os concei os DukRa e sŪnus associada in o mação pode aze
conclusão, que ambos os campos de associações de pala as p incipalmen e ixam
aspi aamybę ideiliuosius imagidnios e com isso ligadas emoções. Mais em de alhe o
con eúdo concep os e ela pode ia uma a iedadenha análise da lingubinha ma é ia.
ESmINIAI žOdžIAI:
asociacijos, duk a, kalbos pasaulė aizdis, koncep as, lais-
ųjų asociacijų ekspe imen as, p eceden iniai eks ai, sūnus.
PRIeDas: asOCIaCIijos LaukaI espos as edaxi i o dem diminuindo. ao lado da
eação ap esen ada núme o mos a, quan os indi íduos assim esponde am a
es ímą, o p imei o núme o escliaus os e ela, quan os mulhe es o nece am
al eação, o segundo ma ca assim espacusius homens. Sob a lis a dados
núme os dá a seguin e in o mação: p imei o núme o indica quan as do o al de
eações ecebeu es e es ímulo, segundo […] quan os são di e en es de eações,
e cei o […] quan as ezes in o man e não o neceu nenhuma eação; o qua o
núme o é só po uma ez apon ada a o alidade de eações. linguagem de
espos as ne aisy a.
30
BenDRInė kaLBa | 97
žodžio duk a asociacijų laukas
C iança 36 (14; 22); s 39 (23; 16); me gai ė 27 (17; 10); bonzi 24 (5; 19); mama (1; 7);
23 (10; 13); sesuo 23 (15; 8); ge a 18 (5; 13); duk a 15 (8; 7); maža 15 (11; 4);
šeima 11 (6; 5); jokio a sakymo 9 (1; 8); a žala 9 (4; 5); jauna 8 (5; 3); mo e is 8
que ima 7 (4; 3); sesė 7 (2; 5); amiga 6 (3; 3); aleg ia 6 (1; 5); meilė 6 (2; 4); miela 6
(4; 2); močiu ê 6 (6; 0); suknelė 6 (2; 4); g ažuolė 5 (0; 5); ilgakasė 5 (4; 1); caixa 5
(0; 5); ūpes is 5 (2; 3); a ei is 4 (1; 3); 4 (3; 1); caixa laimė 4 (1; 3); menina 4 (2; 2);
pa imônio 4 (3; 1); g ande 3 (2; 1); g ožis 3 (3; 0); lėlė 3 (1; 2); meu 3 (2; 1); mães 3
(1; 2); não enho 3 (0; 3); š elhum 3 (3; 0); anūkė 2 (1; 1); p oximidade 2 (2; 0);
esponsá el 2 (2; 0); esponsabilidade 2 (2; 0); bėda 2 (0; 2); i mão 2 (0; 2);
co š a 2 (2; 0); da bš i 2 (1; 1); duk ė 2 (0; 2); gel onkasė 2 (1; 1); bom 2 (0; 2);
desdycus 2 (2; 0); jo ens 2 (1; 1); mažylė 2 (1; 1); 1); descenden e 2 (1; 1);
mokosi 2 (1; 1); nežinau 2 (0; 2); nuoši di 2 (2; 0); plaukai 2 (1; 1); padėjėja 2
(0; 2); pagalbininkė 2 (2; 0); paguoda 2 (2; 0); paklusni 2 (0; 2); paleis u ė 2 (1;
pamo ė 2 (0; 2); con o 2 (2; 0); supe isão 2 (0; 2); 2 (2; 0); e a 2 (0; 2); s opi 2
(1; 1); šaunuolė 2 (1; 1); casamen o 2 (0; 2); única 2 (1; 1); aša a 1 (0; 1);
empes ade 1 (0; 1); 1 (0; 1); c esce a ei is 1 (1; 0); supo e 1 (1; 0); baby ė 1 (1;
0); ea ė 1 (1; 0); ea 1 (0; 1); baisu 1 (0; 1); base 1 (0; 1); sapa os 1 (0; 1);
blondinė 1 (0; 1); ca íssima 1 (0; 1); ca o 1 (0; 1); ilha do i mão 1 (0; 1); bus 1 (0;
1); u u a mama 1 (0; 1); Danu ė 1 (0; 1); abalhidade 1 (1; 0); da bš uolė 1 (0;
1); mui os p ecuos 1 (0; 1); do a 1 (1; 0); disciplusmė 1 (0; 1); disciplminga 1 (0; 1);
d ebulė 1 (1; 0); olado caixas 1 (0 dois; 1); džiaug is 1 (1; 0); eglė 1 (0; 1); ėja 1
(0; 1); *ca banuado 1 (0; 1); ga bė 1 (1; 0); ua 1 (0; 1); gėlė 1 (0; 1); bondade 1 (0;
1); gė is 1 (0; 1); kininai is 1 (1; 0); gimė 1 (0; 1); giminė 1 (0; 1); i a 1 (0; 1); ida 1
(0; 1); gnumnumas 1 (0; 1); boni o 1 (0; 1); įsiduk ino 1 (0; 1); isdidi 1 (1; 0); emi ido
1 (0; 1); deslepado 1 (0; 1); ado ada 1 (0; 1); sensí el 1 (1; 0); kaimyno 1 (0; 1);
ca as 1 (0; 1); kasy ės 1 (1; 0); caspinai 1 (1; 0); ka ė 1 (0; 1); kėdė 1 (0; 1); kepu 1
(0; 1); lisni 1 (1; 0); kukli 1 (0; 1); eliz 1 (1; 0); agua dado 1 (0; 1); liūdesys 1 (0; 1);
lie u iškai 1 (1; 0); lūpa 1 (0; 1); malonu 1 (0; 1); mamos 1 (0; 1); mamas auxiliinkė
1 (1; 0); manekenė 1 (1; 0); mano me gai ê 1 (0; 1); meu sesuo 1 (0; 1); mažu ė 1
(0; 1); mylimas 1 (0; 1); amado ilho 1 (0; 1); amlin i 1 (1; 0); cien í ica 1 (0; 1);
moksliukė 1 (1; 0); êmeas 1 (1; 0); mo . sex ies c iança 1 (0; 1); noi e 1 (0; 1);
neg aži 1 (0; 1); inocência 1 (0; 1); não demo a 1 (0; 1); nelaimê 1 (0; 1); não meu 1
(0; 1); não que o 1 (0; 1); desobedien e 1 (1; 0); descon iança 1 (0; 1); ne inga
1 (0; 1); ne u ėsiu 1 (0; 1); não sei e não sei 1 (0 não; 1); gos a ia 1 (0; 1); 1 1
(1; 0); *numile ine 1 (0; 1); nuo aka 1 (1; 0); padauža 1 (1; 0); padeda 1 (1; 0);
pagalba 1 (1; 0); paguoda 1 (0; 1); palaidūnė 1 (0; 1); palaima 1 (0; 1); pamai a
que o (0; 1); pasakos 1 (0; 1); con iança 1 (1; 0); se iço 1 (1; 0); se iço 1 (0; 1);
con iá el 1 (1; 0); pelė 1 (1; 0); *pijokė 1 (0; 1); dinhei o 1 (0; 1); poduc a 1 (0; 1);
po eikiai 1 (0; 1); ex ensão 1 (1; 0); in eligen e 1 (0; 1); p oblemos 1 (0; 1); 1 (0; 1);
excelen e chega 1 (1; 0); cuidadosinga 1 (0; 1); ū os 1 (1; 0); gua da 1 (0; 1); da
sąsiu inis 1 (0; 1); sa a 1 (1; 0); sa a ankiška 1 (1; 0); sa as is 1 (1; 0); sena 1 (0;
SILVIJA PAPAURĖLYTĖ-KLOVIENĖ. Žodinės asociacijos kaip in o macijos
apie koncep ą šal inis ( emian is žodžių duk a i sūnus asociacijų laukais)
31
1); sijona 1 (1; 0); pesadi 1 (1; 0); magu 1 (1; 0); cu alsi 1 (1; 0); ma a ilha 1 (1; 0); com
casomis 1 (1; 0); 1 impo an e (0; 1); sup a ingência 1 (0; 1); impo ância 1 (0; 1);
amília 1 memb o (0; 1); memb o da amília 1 (1; 0); quil a 1 (1; 0); calo 1 (1; 0);
šypsena 1 (1; 0); šokėja 1 (1; 0); es elhi 1 (1; 0); š elnioji pusė 1 (0; 1); pai is 1 (1; 0);
ilho dos pais (0; 1), e dadei a 1 (0; 1); inginė 1 (1; 0); i umas 1 (1; 0); apumas
1 (0; 1); o dem 1 (1; 0); o denho 1 (1; 0); o aleza 1 (1; 0); aumen ado 1 (0; 1);
užuojau a 1 (0; 1); a lė 1 (0; 1); ėja aikiška 1 (1; 0); e idade 1 (0; 1); ien u ė
1 (1; 0); isad que ima 1 (0; 1); udo 1 (0; 1); yšnia 1 (1; 0); Vi a 1 (1; 0); encan inga 1
(0; 1); galen a 1 (0; 1); p olongamen o humano 1 (0; 1).
(595; 226; 9; 155)
pala a sūnus associações campo Meninos 80 (45; 35); ilha 64 (34; 30); i mão
25 (17; 8); pai 24 (7; 17); bom 19 (10; 9); pequeno 19 (10; 9); palaidão 19 (9; 10);
aleg ia 17 (6; 11); 14 amília (10; 4); menino 11 (7; 4); 10 aš (0; 10); Assembala 10
(4; 6); homem 8 (4; 4); a ei is 7 (3; 4); esponsabilidade 6 (3; 3); 6 jo ens (3; 3);
mylimas 6 (3; 3); não enho 6 (2; 4); a imo 5 (3; 2); ca os 5 (3; 2); mama 5 (2; 3);
sūnus 5 (0; 5); изdykęs 4 (3; 1); meilė 4 (0; 4); o gulho 4 (1; 3); sesuo 4 (1; 3);
al u a 3 (1; 2); blog 3 (1; 2); amigo 3 (1; 2); duk ė 3 (3; 0); meu 3 (0; 3); obedecido 3
(0; 3); descenden e 3 (1; 2); exemplo 3 (0; 3); p oblemas 3 (2; 1); ūpes is 3 (2; 1);
pa imônio 3 (3; 0); au omó el 2 (0; 2); ąžuolas 2 (0; 2); da bš us 2 (1; 1); g ande
2 (2; 0); disciplina 2 (0; 2); kininai is 2 (2; 0); giminė 2 (1; 1); laimė 2 (1; 1); aleg ia 2
(1; 1); escola 2 (0; 2); mokosi 2 (1; 1); neklaužada 2 (0; 2); 2 não (1; 1); ne2 (2; 0);
pais 2 (2; 0); c ianças 2 (0; 2); ca ikinho 2 (1; 1); 2 um (0; 2); 2 (1; 1); o único
žinau 2 (1; 1); paklydėlis 2 (2; 0); pi magimis 2 (2; 0); p o ingas 2 (2; 0); ams is
2 (1; 1); sa as 2 (1; 1); spa us 2 (0; 2); s opus 2 (1; 1); šaunus 2 (1; 1); š elnus
ad ijus 1 (0; 1); anūcas 1 (0; 1); 1 (0; 1); c esce c ilėjamas 1 (1; 0); bėda 1 (0; 1);
i mão 1 (0; 1); u u o pai 1 (0; 1); apa amen o 1 (0; 1); nono 1 (0; 1); did y is 1
(0; 1); g ande 1 (1; 0); didžiuo is 1 (0; 1); d ąsa 1 (0; 1); cãosus
1 (1; 0); džen elmenas 1 (1; 0); u bolas 1 (0; 1); ga bė 1 (0; 1); gėjus 1 (0; 1); bom
1 (0; 1); 1 bom (0; 1); ge ia 1 (0; 1); ge u is sūnelis 1 (1; 0); gėlė 1 (0; 1); gė is 1 (0;
1); de enso 1 (1; 0); gin is 1 (0; 1); i o 1 (0; 1); ida 1 (0; 1); bonzi 1 (1; 0); boni o 1
(1; 0); p ud us 1 (0; 1); iddaigos 1 (1; 0); indigidus 1 (1; 0); 1); ilho e 1 (0; 1);
iš e mingas 1 (1; 0); į aikin as 1 (0; 1); jaunesnis 1 (1; 0); kada no s 1 (1; 0);
kaimynas 1 (0; 1); kažkoks aikinas 1 (1; 0); kelnės 1 (0; 1); klausan is ė o 1 (0;
agua dado 1 (0; 1); escadas 1 (0; 1); di e ido 1 (0; 1); meu amigo 1 (0; 1); meu
ilho 1 (0; 1); Ma ynas 1 (0; 1); máquina 1 (1; 0); mažame is 1 (0; 1); pequeno
menino 1 (0; 1); pequeno ilho 1 (0; 1); miele 1 (0; 1); amado ilho 1 (0; 1); mo e 1
(0; 1); ap endiz 1 (0; 1); músico 1 (1; 0); não obedinus 1 (1; 0); não demo a 1 (0; 1);
nãousélis 1 (0; 1); desobedien e 1 (1; 0); *nenuo u 1 (0; 1); nãousakomas 1 (0; 1);
nãoičinis 1 (0; 1); numylhado 1 (0; 1); oi não 1 (0; 1); ožys 1 (0; 1); pabėgo 1 (1; 0);
pacaniuca 1 (0; 1); auxiliado 1 (1; 0);
32 BenDRInė kaLBa | 97 ajuda 1 (0; 1); auxilia 1 (0; 1); bênção 1 (0; 1); ob igação 1 (0;
1); passeidês 1 (1; 0); pa akėlis 1 (1; 0), pa izanai 1 (0; 1); con ado 1 (0; 1);
apanhado homem 1 (0; 1); es o ços 1 (0; 1); he dei o 1 (0; 1); exempla 1 (1; 0);
pe spec i a 1 (0; 1); *pijoca 1 (0; 1); pik as 1 (1; 0); dinhei o 1 (0; 1); se e o 1 (1; 0);
p eocupação 1 (0; 1); casamen o 1 (0; 1); seu 1 (1; 0); sąžiningas 1 (1; 0); sesė 1 (0; 1);
pa ede 1 (1; 0); cu alsus 1 (1; 0); ma a ilha 1 (0; 1); o ça 1 (0; 1); adul o 1 (0; 1);
sūnėnas 1 (0; 1); s ajonė 1 (0; 1); impo an e 1 (0; 1); di iculdade 1 (1; 0); baunuil 1 (0;
1); palpi e ca díaco 1 (1; 0); sho s 1 (0; 1); luziaplaukis 1 (0; 1); paicio 1 (1; 0);
* esėjas amília 1 (0; 1); ė ės 1 (1; 0); ė ys ė 1 (0; 1); pai o 1 (1; 0); ė uks 1 (0; 1);
ilho dos pais 1 (0; 1); omos 1 (1; 0); sólido 1 (0; 1); escada 1 (1; 0); e cei o 1 (1; 0);
in ância 1 (0; 1); ėja aikis 1 (1; 0); cho amen o 1 (0; 1); e idade 1 (0; 1);
ien u is 1 (0; 1); espe ança 1 (0; 1); ilho do sexo masculinho 1 (0; 1); ex ensão 1
(0; 1); sênio 1 (1; 0); i iškas 1 (1; 0); *žid a co a 1
(1; 0); homem 1 (1; 0).
(595; 193; 0; 128)
sILVIja PaPauRėLy ė-kLOVIenė
Lie u ių kalbos ins i u as
Pe o Vileišio g. 5, L -10308 Vilnius
[email p o ec ed]