254 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIV
PAVEL SKORUPA
Lie u ių kalbos ins i u as
ORCID id: o cid.o g/0000-0003-3903-7006
Fields o esea ch: Toponymy, Cogni i e Onomas ics,
Semân ica Cogni i a.
DOI: doi.o g/10.35321/all84-12 (em inglês)
Mo i ação e semân ica
Do dia-a-dia
Topônimo do Condado de Vilnius
OPPOSIÇÕES: O CONCEPTO
Posição do objec o no
Espaço
Daba inės Vilniaus apsk i ies oponimų
opozicijų mo y acija i semân ica: objek o
padė ies e d ėje samp a a
Ano ação
O a igo ap esen a uma análise sinc ônica e diac ônica da mo i ação e da semân ica das
a uais oposições de opônimos léxicos do Condado de Vilnius baseadas no concei o de posição
no espaço, especialmen e sua elação com ou os obje os. A posição ela i a dos obje os no
espaço é ca ac e ís ica de me amen e qualque classe de opônimos: oikonyms,
po amonyms, limnonyms, e c. No ní el léxico, an o em oposições oponímicas léxicas
comple as quan o incomple as, a posição "supe io " ou "in e io " dos obje os é exp essa
pela co elação an onímica dos adje i os p onominais Li h. O al o é al o; mais al o […] žemàsis
[…] o mais baixo; in e io […], adje i os simples Li h. áukš as […] al o […] žẽmas […] baixo, e Li h.
kaln[…]nis […] da mon anha […] […] klõninis […] do ale […].
Pala as-cha e: opônimos, análise sinc ônica e diac ônica, e imologia,
semân ica, mo i ação, oposições léxicas oponímicas.
S aipsniai A igos 255 e 255
Mo i a ion and seman ics o he p esen -day Vilnius coun y op-
onym opposi ions: he concep o he objec ’s posi ion in space
ANOTACIJA (em inglês)
S aipsnyje pa eikiama daba inės Vilniaus apsk i ies oponimų, suda ančių leksines
an onimines opozicijas, mo y acijos i seman ikos analizė iek sinch oniškai, iek
diach oniškai, emian is į a dijamų objek ų padė ies e d ėje požiū iu, . y. jų san ykiu su
ki ais objek ais. San ykinė objek ų padė is e d ėje būdinga be ku iai ie o a džių klasei:
oikonimams, po amonimams, limnonimams i k . Leksiniame lygmenyje iek pilnose, būd a džių
iek nepilnose oponimų opozicijose objek ų san ykinė padė is iš eiškiama į a džiuo inių
o mų aukš àsis žemàsis i pap as ųjų būd a džių o mų áukš as žẽmas bei
kalnnis – klõninis an onimine ko eliacija.
ESMINIAI ŽODŽIAI: oponimai, sinch oninė i diach oninė analizė, e imologia,
semân ica, mo y acija, oponimų leksinės opozicijos.
0. INTRODUCTION
Since he eme gence o oponyms, hei main na u al unc ion has been he
indicação de um local (ende eço), ou seja, des ina am-se a o nece in o mações
sob e o p óp io obje o e a sua elação com ou os obje os. Po an o, os
ep esen an es de mui as escolas onomás icas êm p es ado a enção à ple o a de
opônimos baseados em co elações, como supe io […] in e io , mais p óximo […]
mais longe (pe o […] longe), an igo […] no o, g ande […] pequeno, úmido […] seco, e c.,
bem como uma mul idão de opônimos […] colo idos […] ou […] p e os e b ancos […] em
á ias classes oponímicas. O p oblema da an onimia e oposição na oponimia em
sido a ado po mui os onomas icianos (c . Supe ja 1970; Ko epano a 1973;
Kond ashina 1980; Š ěpán 2009; Ahundo a 2011; Tkachenko 2003, 2013, 2014; Hon sa 2014;
Bukha o a e al. 2016; Ilchenko, Isachuk 2016; Ga aullin, Fa ykho a 2018; S achowski
2018), que a i mam que as elações an ônimas en e nomes de luga es de di e en es
classes são ípicas da maio ia dos e i ó ios. Na Li uânia, no en an o, as oposições
de opônimos ainda não ecebem a de ida a enção. As p imei as en a i as de
analisa o p oblema de oposição e an onimia na oponímia egional o am ei as po
Pa el Sko upa (2019). Isso aumen a a ele ância da pesquisa a ual, pois os es udos de
mo i ação e semân ica da oponímia egional li uana, especialmen e a oponímia do
a ual Condado de Vilnius, ainda es ão incomple os. Os es udiosos acima mencionados
ac edi am que ais pad ões de nomeação não são apenas de g ande impo ância na
designação de obje os geog á icos, mas ambém desempenham um papel-cha e na
o mação do onomas icon nacional, uma ez que ais sequências o mais e
semân icas de opônimos são o madas le ando em conside ação as condições
linguís icas e ex alingüís icas na á ea em in es igação. Assim,
PAVEL SKORUPA
256 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIV a análise de oposições es u u ais e
semân icas na oponímia pode, pelo menos a é ce o pon o, ajuda a iden i ica e
explica mui os a o es mo i ado es que i e am a nomeação de unidades
led o he o igins o oponyms and may help o es ablish he p inciples o
oponímicas em e as li uanas. No en an o, su gem mui as pe gun as lógicas
an es de me gulha na emenda a iedade de opônimos simples, de i ados,
compos os e compos os do Condado de Vilnius, po exemplo, os opônimos podem
exp ess he an onymic ela ions in gene al? Wha elemen s in he names o
geog aphic objec s c ea e he opposi e seman ic meaning? Wha ca ego ies do
c ia ais opônimos? Que a o es linguís icos ou ex alingüís icos de e mina am
as o igens de ais nomes? E assim po dian e.
O obje o da pesquisa a ual são as a uais oposições de opônimos do Condado de
Vilnius ( odos os nomes de assen amen o e não-assen amen o) baseadas no
concei o da posição ela i a do obje o nomeado no espaço. ma cado es de
The aim o he p esen pape is o examine mo i a ion and seman ics
o cons i uen pa s o oponyms wi h he homogeneous name lexemes and
di e enciação an ônimos.
Ma e ial de pesquisa e on es. O co po p incipal da pesquisa comp eende
oposições de opônimos baseadas no concei o de posição ela i a do obje o
nomeado no espaço selecionado do co pus de 5126 opônimos a uais do Condado de
Vilnius1 cole ados pelo au o no pe íodo de 2018 a 2020. A in es igação baseia-se
em opônimos e nos dados eais ecolhidos a pa i de á ias on es ele ónicas,
imp essas e manusc i as (de a qui o) mode nas ( e Fon es e Re e ências de
Topônimos). Esses ma e iais se complemen am, ajudam a de i a e undamen a
e sões e imológicas sólidas (incluindo a mo i ação do opônimo) e o mam a
base da pesquisa. Os opônimos são in es igados an o sinc onicamen e como
diac onicamen e.
1. Teó ico e me odológico
Quad o
1.1. Concei o de oposição em oponímia
Relações an ônimas exis em em me amen e odas as classes de opônimos - oikonyms, hid onyms,
mic o oponyms (nomes de a inas, planícies de inundação, co dilhei as, echos, cabos, 1.3900
nomes de assen amen os (cidade, cidade, aldeia, es ações e o iá ias com um assen amen o), 718
nomes de lagos, 362 nomes de ios e iachos e 146 nomes de lagoas.
S aipsniai A igos 257 e 257
Mo i a ion and seman ics o he p esen -day Vilnius coun y op-
onym opposi ions: he concep o he objec ’s posi ion in space
ilhas, e c.) […] e é exp esso po meio de oposições biná ias2, ou seja, pa es de nomes de luga es
elacionados que são opos os em signi icado. De aco do com Na alya Podolskaja (1978: 40), uma oposição
biná ia na oponímia é a oposição ou con as e de dois obje os elacionados pa a dis ingui-los po meio
de nomes com os mesmos léxemos de base e ma cado es di e enciado es an ônimos (elimen os). Como
obse ado po Ve a Kond ashina (1980: 29), às ezes a oposição pode se o mada po mais de dois
memb os, um ou mais dos quais podem não e ma cado di e enciado , ou seja, em oponímia, po an o,
é a iden i icação dos usos dependen es de opônimos que compõem o mic osis ema mais simples. Isso
may ha e a clea base. The iden i ica ion o an onyms o (bina y) opposi ions
signi ica que os opônimos an onímicos (an ônimos oponímicos) são ipicamen e examinados em um
con ex o oponímico e explicados pela co elação de obje os que são limi ados an o linguis icamen e
quan o geog a icamen e, ou seja, espacialmen e. Mais equen emen e opônimos que o mam a
elação oposicional (an onímica) 2013, 2014; Ilchenko, Isachuk 2016). Po an o, os pa es an onímicos na
oponímia egional (hid onímia, oikonímia, e c.) são pu amen e con ex uais e são limi ados pelo sis ema
hid onímico, oikonímico ou qualque ou o (mic o) que eles c iam den o de sua p óp ia classe3:
a e wi hin he bounda ies o a ce ain e i o y, i.e., in close p oximi y o each
ano he , e lec ing he ela i i y o he loca ion o he objec s hey designa e
and, hus, c ea e a ce ain (mic o)sys em (c . Š ěpán 2009; Tkachenko 2003,
limnonímia x lymnonímia, po amonímia x po amonímia, oikonímia x oikonímia, o onímia x o ímia,
d imonímia x d imonímia, e c. Como sus en ado na li e a u a onomás ica (Kond ashina 1980: 29 […] 35;
Š ěpán 2009: 915 […] 919; Tkachenko 2003: 58 […] 60; 2013: 39 […] 404; 2014: 67 […] 69; Ilchenko, Isachuk 100 […] 101 e
ou os), as elações an onímicas na oponímia são c iadas an o po nomes compos os (complexos)
quan o po nomes compos os. De aco do com de Saussu e (1959: 53 ), a oposição (biná ia) é um meio pelo
qual as unidades de linguagem êm alo ou signi icado, ou seja, cada unidade de linguagem é de inida em
elação a ou a unidade. Es a não é de modo algum uma elação con adi ó ia (ou seja, de negações), mas
sim uma elação es u u al e complemen a . Po an o, o signi icado da unidade linguís ica não é
absolu o, mas sim ela i o (con ex ual) e pode se de i ado an o de elações sin agmá icas
(con ex uais) quan o pa adigmá icas (de g upo) da unidade. 3 A pa i de ago a, a co elação dos onimas
que o mam a oposição se á ma cada com […]×[…].
4 Na oponomás ica li uana, os es udos de opônimos compos os e compos os o am ealizados em
abalhos de Rena a Endzely ė (2005), Ne ija Ba ku ė (2008), Dalia Kačinai ė (2008), Ma ija Razmukai ė
(2008, 2003, 2002, 2009), Dalia S ide skienė (2006, 2006a, 2007), Aleksand as Vanagas (1970) e ou os. O
oco-cha e desses es udos es á nos opônimos de á ios modelos de de i ação de classes, da
pe spec i a da o mação e o igem dos opônimos. Ce o .
PAVEL SKORUPA
Ac a Linguis ica Li uanica LXXXIV baseado na co elação de a ibu os de
di e enciação léxicais e 258 ou g ama icais ou ma cado es de di e enciação5, que são
usados como p e- ou pos -modi icado es pa a dis ingui en e dois lexemas de
nomes idên icos. Em opônimos compos os, a elação opos a é o mada quando o
componen e comum dos memb os da oposição (a pa e idên ica dos nomes) é
modi icado com um DM au ônomo, ge almen e os adje i os quali ica i os de
amanho, idade, posição ho izon al ou e ical no espaço, co , e c. com elações
an ônimas, como g ande […] pequeno ( ambém, g ande […] pequeno), elho […] no o,
supe io […] in e io (às ezes […] médio), mais […] mais p óximo, p e o […] b anco, e c.
Em opônimos compos os, a elação opos a é c iada de um nome compos o), cujo
by names ha sha e a common lexeme and a lexeme (usually he i s elemen
papel é semelhan e a um DM que c ia uma elação opos a (an ônima) en e os
memb os da oposição. Os DMs em opônimos compos os e compos os, de aco do com
Pa el Š ěpán (2009: 915[…]917), c iam elações semân icas an ônimas que se
enquad am em ca ego ias, baseadas nos concei os de a o es ex alingüís icos,
o ex en , posi ion, age, owne , colou , e c. o he designa ed objec .
In he majo i y o cases, opposi ions in oponymy a e mo i a ed by a a ie y
de e minados pelas necessidades da sociedade em um ce o es ágio de seu
desen ol imen o, a sabe , pa a exp essa a elação de no os nomes com os
exis en es com a ajuda de meios linguís icos (Ilchenko, 2016: Isachuk 101).
Além disso, eles e le em á ias es e as de a i idades humanas, incluindo, mas não se limi ando a,
ca ac e ís icas e i o iais e na u al-geog á icas da ida humana, bem como cognição (Ilchenko,
Isachuk 2016; Ga aullin, Fa ykho a 2018). Po an o, pode-se a i ma que ais cons uções, no sen ido
mais amplo, são o p odu o do desen ol imen o his ó ico e cul u al de uma nação. Ye geny Tkachenko
(2014: 68) sus en a que nem odos os onomas icos econhecem a exis ência de an ônimos no ní el dos
nomes p óp ios, de ido ao a o de que os nomes com lexemas e imologicamen e an ônimos o mam
uma única sequência onomás ica e a co elação obje i a dos nomes é mais impo an e do que seu
aspec o concei ual, enquan o nos an ônimos apela i os esse enômeno é es i amen e concei ual,
pois a co elação de apela i os é es au ada apenas a a és da co elação de concei os. No
en an o, duas ca ego ias dis in as de an ônimos oponímicos esp. oposições, que são
es u u almen e semelhan es aos an ônimos apela i os, podem se aspec os da an onimia na classe
de hid ônimos o am obse ados em Vanagas (1981a). A di e sidade de nomes de luga es li uanos com
as o mas p onominais dos adje i os Li h. áukš as, aukš à ‘high oi discu ido em Razmukai ė (2003a).
5 Os e mos "a ibu o di e enciado " e "ma cado di e enciado " são usados como sinônimos pelos
pesquisado es mencionados de oposições em oponimia. Po conseguin e, po azões de economia
linguís ica e a im de e i a a u ilização de múl iplos e mos sinônimos, u iliza emos a segui o e mo
"ma cado de di e enciação" (a segui DM).
S aipsniai / A icles 259
Mo i a ion and seman ics o he p esen -day Vilnius coun y op-
onym opposi ions: he concep o he objec ’s posi ion in space
apon ados, ou seja, an ônimos oponímicos léxicos e g ama icais. Toponímica léxica
an onyms a e o med by homogeneous name lexemes ( oo s; he eina e , HNL)
em nomes compos os e compos os6. Os an ônimos oponímicos g ama icais são
o mados po HNLs ma cados com a ixos di e en es que são opos os em signi icado.
Tan o as oposições oponímicas lexicais quan o g ama icais, de aco do com seus
ipos, podem se comple as ou incomple as, como apon ado na li e a u a onomás ica
(c . Ko epano a 1973: 31; Kond ashina 1980: 30[…]32; Tkachenko 2013: 400[…] 404; 2014:
68[…]69; Ilchenko, Isachuk 2016: 100[…]102 e ou os). A oposição comple a ap esen a a
exp essão an onímica comple a das pa es cons i uin es em odos os nomes que
o mam a oposição, ou seja, lexemas de nomes idên icos são ma cados com um ce o
DM (um su ixo, p e ixo ou qualque ou o elemen o compos o). A oposição incomple a
ap esen a uma exp essão an onímica incomple a das pa es cons i uin es em um
dos nomes em oposição, ou seja, um dos nomes é cla o ou não ma cado com um DM (um
su ixo, p e ixo, pala a au ônoma, e c.).
1.2 Mé odos de in es igação e limi ações
Mé odos de in es igação. Com e e ência às eo ias da Linguís ica Cogni i a e da Onomás ica
Cogni i a, bem como aos modelos adicionais de pesquisa onomás ica, a pesquisa linguís ica e a
classi icação semân ica de concei os mo i ado es das oposições de opônimos do Condado de
Vilnius baseiam-se nas análises e imológicas, de i acionais e semân icas dos DMs e HNLs de
opônimos. A análise e imológica baseia-se nas ob as de Kazimie as Būga (1958, 1959, 1961, Jonas
Ju kš as), Ma ija Razmukai ė (1998, 2002, 2003, 2009, e c.), Aleksand as Vanagas (1970, 1981, 1981a,
1996) e ou os, bem como em á ias on es lexicog á icas (dicioná ios li uanos, ussos, poloneses,
e c.). A análise da composição das oposições de opônimos baseia-se na classi icação
es u u al-g ammá ica dos nomes de águas p opos a po Vanagas (1970: 21). Ac edi a-se que
ambas as classi icações de Vanagas sejam acilmen e adap adas ao es udo de á ias classes de
opônimos (não apenas hid ônimos). 6 Isso ambém pode se obse ado na oponímia li uana en e
27). In o de o de e mine he mo i a ion o selec ed oponyms, he seman ic
classi ica ion o hyd onyms p oposed by Vanagas (1981b: 19–120) is applied.
os dois nomes compos os, c .: oikonyms Senãd a is × Naujãd a is, e nomes compos os, c .:
limnonyms Ìlma Didžióji × Ìlma Mažóji ou oikonyms Seneji Miežiόnys × Naujeji Miežiόnys, e c. Nos
oiconimos compos os, a elação an onímica é o mada pela semân ica dos lexemas ( aízes de
nomes) na p e-posição Li h. se ãonas
‘old’ and naũjas ‘new’, whe eas in he case o composi e names he an onymy is exp essed by he
DM (pala as au ônomas) em posição p é- ou pós- pa a os lexemas de nomes homogêneos.
PAVEL SKORUPA
260 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIV
De aco do com as eo ias conhecidas da onomás ica cogni i a (Coa es 2006, as
2012, 2015, 2016; Van Langendonck 2007, 2013, 2016, 2017; B endle 2016;
Slíz 2017; Sjöblom 2011 and o he s), all onyms ha e meaning. The e o e,
subclasse de opônimos são analisadas de aco do com os concei os que mo i a am
sua o igem, com base no modelo de me á o a concei ual, ou seja, ans e ência de
aços cogni i os (concei os) de um domínio pa a ou o (de apela i os ou nomes
p óp ios pa a onímicos): domínio de o igem (appella i o) → es u u a concei ual
( aço cogni i o) → domínio al o (nom) (c . Kö ecses, 2002; Lako , Johnson, 2003). A
ans e ência de es u u as semân icas e concei uais de um domínio concei ual
pa a ou o é de g ande impo ância pa a a c iação de p o ó ipos onímicos:
ans e i o signi icado de um apela i o pa a um onimo, ou usa um nome de luga
pa a designa uma pessoa, indicando assim o luga onde a pessoa nasceu (Dob ić 2010:
139 […] 141), ou ans e i o nome pessoal pa a o oymikon, exp essando assim o
concei o de possessi idade (ou seja, indicando a elação de pe ença, e c.). É digno
de no a que a análise de onimas no âmbi o da me á o a concei ual não é uma análise
e imológica, mas sim uma en a i a de de e mina como a es u u a concei ual das
pala as mo i ou e ainda mo i a sua c iação.
Além da análise linguís ica, pa a en ende a semân ica e a mo i ação dos DMs em
oposições léxicas de opônimos, o am conside ados os dados ex alingüís icos
(geog á icos, his ó icos, socio-cul u ais), especialmen e a elação do obje o
nomeado com o obje o izinho (colinas, ales, ios, assen amen os, e c.) e sua
posição no e eno (incluindo a posição acima do ní el do ma […] MSL7).
Limi ações de pesquisa. A pesquisa a ual limi a-se à análise da co elação de pala as au ônomas
o 21 oponyms o ming 10 oponym opposi ions (see Appendix) based on
como DMs de opônimos com HNL, le ando em conside ação a mo i ação e a semân ica das pa es
cons i uin es dos opônimos, concen ando-se na posição ela i a "supe io " […] "in e io " do
obje o nomeado no espaço. Os pesquisado es de oposições em oponímia egional (c . Ko epano a,
selec ion o such oponym opposi ions was limi ed by he ac o o dis ance.
1973; Š ěpán, 2009; Ahundo a, 2011; Tkachenko, 2003, 2013, 2014; S achowski, 2018 e ou os) obse am
que as oposições de opônimos, a co elação das e amen as adicionais de medição de ele ação de
obje os em si es GP e UETK. Na u almen e, é imp o á el que, no momen o da nomeação, a
ea u es o which is ei he seman ically an onymic o no , a e only possible in
7 MSL – me e s abo e sea le el. In he cu en esea ch, his in o ma ion was ob ained using
in o mação sob e a posição do obje o acima do ní el do ma osse conhecida. As pessoas
p o a elmen e simplesmen e conside a am a posição do obje o em elação a ou os obje os
izinhos no local especí ico, em elação ao ele o da á ea dada.
S aipsniai A igos 261 e 261
Mo i a ion and seman ics o he p esen -day Vilnius coun y op-
onym opposi ions: he concep o he objec ’s posi ion in space
um ce o (mic o) sis ema, ou seja, num ce o e i ó io, uma ez que ais
nomes ealmen e se co elacionam en e si. Po conseguin e, conside amos que
a dis ância de a é 20 ± 5 km é a dis ância máxima pa a conside a duas ou mais
opônimos co elacionados uma oposição8. Nes a pesquisa, a dis ância en e os
obje os (oikonym, po amonym, limnonym, e c.) oi medida usando as
e amen as de medição de dis ância (uma linha e a) nos si es GP e UETK ( e
Fon es de opônimos). Todos os opônimos que o mam oposições es ão den o das on ei as do Condado de Vilnius.
2. Mo i ação e semân ica
OPPOSIÇÕES LEXICALES de opônimos
Obse a-se em es udos de oponímia que os adje i os di e enciado es que indicam a posição
espacial do opônimo "supe io " […] "in e io ", especialmen e na oikonímia, ge almen e indicam 1) a
posição do obje o nomeado em elação ao luxo do io com o signi icado de "localizado na pa e
in e io do io", ou seja, a jusan e […] pe o da oz do io, ou […] localizado na pa e supe io do io,
ou seja, a jusan e […] pe o da on e do io, ou 2) a localização do obje o na colina ou no pé da colina.
Na oponimia li uana, a posição dos obje os no espaço é mais equen emen e exp essa po : 1) a
co elação de adje i os simples Li h. m s áukš as, s aukš à aukš àsis, s aukš óji ‘ he high; mais
al o […] žemàsis, žemóji […] o baixo; in e io […]; Li h, po a o . m Is o es á em linha com a obse ação
de Kamil S achowski (2018: 201) sob e a dis ância que se pode iaja egula men e, especialmen e a
pé, de um local pa a ou o e de ol a den o de um dia. 9 Os adje i os simples Li h. Klõninis e kalnnis
‘high’ – m s žẽmas, s žemà ‘low’; Li h. m pl kalnniai ‘o he moun ains/hills’ –
klóniniai ‘o he alleys’9; 2) he co ela ion o p onominal adjec i es10 Li h. m s
são, espec i amen e, de i ados dos e mos de nomencla u a Li h. klónis klõnis […] ale, poço,
planície, a ina […] e kálnas […] al a ele ação na u al do solo; Colina, mon anha (LKŽe).
10 Na língua li uana mode na, as o mas p onominais dos adje i os exp essam a ca ego ia de a igo.
de ini eness, and, he e o e, some imes, may be conside ed an equi alen o he English de ini e
Esses adje i os êm uma a iedade de p opósi os, um dos quais é a dis inção de obje os conhecidos em
e mos de qualidades espaciais, empo ais, ísicas e ou as po : a) a compa ação do g au mais ele ado
da qualidade conhecida, b) qualque p op iedade de um obje o opos o a ou o ( ipicamen e, embo a não
semp e, quando não há mais de dois obje os opos os), e c) alguma ca ac e ís ica peculia e indi idual
não ine en e a ou os obje os desse ipo. Os mesmos p opósi os dos adje i os p onominais são usados
pa a dis ingui obje os den o da classe de nomes p óp ios (DLKG 174[…]177). Tem de se .
no ed ha in almos all cases, he e is a possibili y o use a simple adjec i e o modi y he objec ,
howe e , he meaning will be comple ely di e en .
PAVEL SKORUPA
262 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIV pl aukš eji žemeji, pl áukš osios - žẽmosios.
Tais oposições são ípicas das á eas mon anhosas izinhas às e as baixas e
ansmi em ce as in o mações sob e o ele o de uma de e minada á ea.
Nas seções a segui , os opônimos são ap esen ados em o dem al abé ica, lis ando
dados linguís icos e ex alingüís icos (classe de opônimos, localização, o mas
his ó icas do nome), disponí eis no momen o da esc i a, seguidos pela análise
(e imologia e mo i ação) e discussão da oposição. As o mas a uais dos opônimos
analisados es ão em i álico e, quando possí el, en a izadas. 2.1 Bezdónys n ×
Bezdónys × Aukš eji Bezdónys Bezdónys Bezdónys eld, V D; 138 MSL, localizado no
sopé da colina no ale da ma gem di ei a do Bezdonė (a ibo Ne […]s), a 6 km a
sudes e de Nemenč[…]nė; GSD1974 728 Bezdonys n, GI1905 58 Rus. (em inglês) [Anção]
Bezdana, d.[E eвня]
Bezdany, REM1872 Rus. (em inglês) Sem dú ida.
Bezdónys […] Bezdónys eld, V D; 137 MSL, no sopé da colina no ale da
ma gem esque da do Bezdonė, a 1 km da cidade; GSD1974 728 Bezdonys ,
GI1905 58 Rus. (em inglês) [Seleção] Bezdana, im.[Enição] Bezdana, REM1872 Rus. Go e no.
[одский] д.[вор] Безданы.
Aukš eji Bezdónys Bezdónys eld, V D; 143 MSL, nas colinas da lo es a de
Rõkan iškės, a 6 km a les e de Bezdónys; GSD1974 728 Aukš ieji Bezdonys ,
GI1905 58 Rus. z. [as enok] Bezdanol[…]сье, Bezdanol[…]съ, REM1872 Rus. z. [as enok]
Безданайцы.
O oicônimo Bezdónys é Li h. Não, não. -onys de i ado do Bezdonė11 11 O po amonym Bezdonė (LKIVK
s eam. This de i a ion model o he abo e oikonyms om he hyd onym
Bezdonė, Bezdanka; a ibo Vlnia.) é p o a elmen e de esla o. o igem e pode es a elacionada com a Rus.
sem undo, - aya […] sem undo; ( igu a i o) ex emamen e p o undo (Rus. бездна) […] (Slo a .cc, SRYAe),
ou Pol. bezdenny […] p o undo, sem undo […], bezdeń […] edemoinho: uma massa de água em o ação
ápida em um io em que os obje os podem se a aídos […] (PSPR 34), Bel. sem ado ação, sem abismo,
luga p o undo (Ska nik.by). De aco do com Ju kš as (1985: 19), o nome do io Bezdonė não é au ên ico. O
es udioso ac edi a que a o ma au ên ica de Bezdónys pode ia e sido *Bedugniai, de i ado do
hid ônimo semelhan e: na on e de 1516 o po amonym é esc i o como Besdenay a, Besdanay a,
Besdonay a, o su ixo. dos quais co esponde a Li h. -(ai ė), po an o, o nome pode ia e sido
*Bedugnai ė, de i ado do hid ônimo (lacelo ou pân ano) *Bedugnis, -ė e elacionado a Li h. bedùgnė
‘g ande p o undidade (LKŽe) ( ambém, c . LVŽ I 466). De aco do com Vykin as Vai ke ičius, o 2012: 111).
s eam was ea lie called he Juodupis: “z Bezdan – Jodupis, 1784 m., TVD 382” (Vai ke ičius
Tendo seu início nos g amados úmidos en e as lo es as de Paskyna[…] e Rõkan iškės, o iacho lui pa a
a lagoa de pesca pan anosa de Bezdónys e a a és das lo es as de Bezdónys, man endo o ale
p imi i o, cheio de pân anos, alas, de i os, á o es caídas, ba agens na u ais. Se é au ên ico pe o
S aipsniai A igos 269 e 269
Mo i a ion and seman ics o he p esen -day Vilnius coun y op-
onym opposi ions: he concep o he objec ’s posi ion in space
do celei o (s) no oikonym: s inas, -ai → o luga pe o do celei o (s) ou onde o celei o (s) es á ( o am)
localizado → (Aukš eji Žemeji) S i na. Os DMs de ambos os oiconimos são mo i ados não apenas pela
posição e ical dos assen amen os no espaço, mas ambém pela sua posição em elação ao luxo do
io16.
2.10. Áukš osios Viẽsos × Žẽmosios Viẽsos
Áukš osios Viẽsos Š in os eld, Š D; 111 MSL, na ma gem esque da a mon an e
do Ši in à (a ib Š en óji) na sua con luência com o Viesà, a 6,5 km de
Ši in os; GSD1974 587 Aukš osios Viesos , GI1905 78 Rus. (em inglês) [Reno ação] V[…]sy-
Mon anhos, REM1872 Rus. [Tesou o] Peso.
Žẽmosios Viẽsos Š in os eld, Š D; 108 MSL, a jusan e do Ši in à, no ale da
ma gem di ei a a 0,8 km de Áukš osios Viẽsos; GSD1974 589 Žemosios Viesos ,
GI1905 78 Rus. з. [as enok] Всы-Дольные, REM1872 Rus. з. [as enok]
Новые Весы.
Os nomes homogêneos Viẽsos das duas aldeias de em seus nomes ao Viesà […] o iacho, nas ma gens do
qual ambos os assen amen os es ão localizados, e são a in lexão pl Li h. - de i ado do po amonym17.
Po an o, o oikonym pode se conside ado uma ansposição me onímica do po amonym
( ansonimização) (o concei o de luga ): Viẽsos ← Vies- + -os ← o assen amen o em/sob o Viesà. Os DMs
Áukš osios e Žẽmosios de ambos os oikonyms são mo i ados não apenas pela posição e ical dos
assen amen os no espaço, mas ambém po sua posição em elação ao luxo do io. 16 Mui o
in e essan e é a mudança dos DMs de posição pós pa a HNLs (REM1872 Rus. Свирны Верх.[ние], Свирны
Нижнiе: Верхние и Нижнiе ← Rus. верхний […]uppe […], нижний […]lowe […]) pa a p e-posição em ambos os
oikonyms (Aukš eji S i na[…], Žemeji S i na[…]). No en an o, as azões pa a al mudança não são
cla as.
17 O po amonim Viesà é de o igem obscu a. Sua on e ica nas p oximidades das ma gens pan anosas do
lago Viess. No en an o, não es á cla o ago a se é o lago ou os nomes mo i ados um do ou o. Vanagas
(1981: 378) elaciona esses dois hid ônimos com Li h. esulas ‘ o ão o e (LKŽe), que supos amen e é
de i ado de InE. *[…]e[…]- […]dob a , o ce […] e a ibui-o aos hid onimos de signi icado isiog á ico
(Vanagas 1981a: 63). Is o pode ia se pa cialmen e e dadei o, endo em con a o cu so sinuoso do io,
especialmen e a pa i do meio do caminho e a é ao pon o em que d ena as suas águas em Ši in à; ou
conside ando a cos a sinuosa dos pân anos ao edo do lago Viess. Assim, ambos os hid ônimos podem
se de na u eza me a ó ica e são as ansposições do concei o de edemoinhos, cu as e o ções
sinuosas do lei o do io e da cos a sinuosa, espec i amen e: 1) esulas → um lei o do io sinuoso → o Viesà,
2) esulas → uma cos a sinuosa → Viess.
PAVEL SKORUPA
270 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIV
***
A co elação an onímica comple a dos DMs em posições p é ou pós. A co elação
posi ion o he HNLs a e obse ed in 7 cases (1 limnonym and 6 oikonym
incomple a de DMs em p e-posição com os HNLs modi icados é obse ada em 3
oposições da classe de oikonimos. As oposições analisadas baseiam-se na
co elação de adje i os simples e p onominais e suas o mas Li h. áukš as, -à
(aukš àsis, aukš eji, áukš osios) ‘al o (‘uppe ) žẽmas, -à (žemàsis, žemeji,
žẽmosios) ‘baixo (‘lowe ) e Li h. kaln[…]nis (kaln[…]niai) […] das colinas […] […] Li h.
klóninis (klõniniai) "do ale" cons i uem apenas uma pequena pa e […] 10 casos
( o mados po 21 opônimos), ou seja, 0,251% das 251 oposições que a ualmen e
uncionam den o das on ei as do Condado de Vilnius. Tan o a análise linguís ica
quan o a ex alinguís ica dos DMs mos a am que a escolha de adje i os
quali ica i os p onominais e simples no p ocesso de nomeação oi baseada na
posição ela i a do obje o nomeado (ho izon al ou e ical) no espaço (o e eno):
1) A co elação de Li h. áukš as ‘al o žẽmas ‘baixo baseia-se na posição ho izon al
do obje o no espaço (em elação ao io izinho): Aukš eji Ka klnai × Žemeji
Ka klnai , Pame ks Aukš à Pame ks , Aukš eji × Ruseji Ruskais ead × Žemeji
Ruskais ead, Áukš osios Viẽsos × Žẽmosios Visos , Aukš eji S i nas ead × Žem i
S i nas ead; 2) A co elação de Li h. o áukš as […] al o […] […] žẽmas […] baixo […]
baseia-se na posição e ical do obje o no espaço (na colina/mon anha em oposição
à posição do ou o obje o ao pé da colina/mon anha): Aukš eji Bezdónys egi […]
Bezdónys egi […] Bezdónys n, N Bez a das Áukš Lẽ N a das ŽẽmasL, Aukš […]
Semeniùkai […] Zemeniùkai ; 3) A co elação de Li h. kaln[…]nis […] da mon anha[…] […]
klóninis […] do ale[…] baseia-se na posição e ical do obje o no espaço (nas colinas
como
opposed o he o he objec ’s posi ion in he alley o he neighbou ing
i e ): Jagėlónys × Klõniniai Jagėlónys , Kalnniai Mijáugonys × Klõniniai
Meu amigo.
Conside ando o acima, pode-se conclui que a co elação de adje i os simples e
p onominais na oponimia do Condado de Vilnius é bas an e cla a, pois esses DMs
ca egam a seguin e ca ga semân ica: 1) Li h. áukš as, -à (aukš àsis, aukš eji,
áukš osios) […] […] localizado na colina/mon anha[…] (posição supe io e ical), Li h.
žẽmas, -à (žemàsis, žemeji, žẽmosios) […] localizado no sopé da colina/mon anha […] […]
( e ical lowe posi ion); 2) Li h. áukš as, -à (aukš àsis, aukš eji, áukš osios) –
localizado na pa e supe io do io (a mon an e) […] (posição ho izon al pa a
Li h. žẽmas, -à (žemàsis, žemeji, žẽmosios) – ‘loca ed in he lowe pa o he i e
cima/pa a ás), (pa a baixo) […] (posição ho izon al pa a baixo); 3) Li h. (em inglês)
S aipsniai A igo 271o
Mo i a ion and seman ics o he p esen -day Vilnius coun y op-
onym opposi ions: he concep o he objec ’s posi ion in space
kaln[…]nis (kaln[…]niai) […] […] localizado na colina/mon anha[…] (posição supe io
e ical), Li h. klóninis (klõniniai) […] […] localizado no ale[…] (posição e ical in e io ).
A análise dos HNL mos ou que es es podem se di ididos em duas ca ego ias, com
base na a iedade de concei os mo i ado es: 1) nomea léxemos de mo i ação e
semân ica cla as: a) mo i ado pelo opônimo (o concei o de localização) […]
Bezdónys n, Bezdónys , Aukš eji Bezdónys , Pame ks , Aukš àsis Pame ks ,
Áukš sos Viẽsos , Žẽmosios Viẽ ; b) mo i ado pelo an oponimo (o concei o de
possessi idade, pe encimen o) […] Jagėlónys , Klõniniai Jagėlónys , Kalnniai
Mijáugonys , Klõniniai Mijáugonys , Aukš eji Semeniùkai , Žemeji Semeniùkai ; c)
mo i ado pelo apela i o […] (o concei o de on e) Nẽ a das Áukš asL, Nẽ a das
ŽẽmasL, (concei o de luga ) Aukš eji S i nas ead, Žemeji S i nas ead; 2) nomea
léxemos de mo i ação e semân ica obscu as: a) mo i ado po apela i o ou apelido (o
concei o de luga ou pessoas) Aukš eji Ka klnai , Žemeji Ka klnai ; b) mo i ado pelo
an oponimo (o concei o de possessi idade ou pessoas) […] Aukš eji Rusõkais ead,
Žemeji Rusõkais ead.
3. Conclusões
1. Oposições baseadas na co elação de adje i os simples e p onominais e
suas o mas Li h. áukš as, -à (aukš àsis, aukš eji, áukš osios) ‘al o (‘uppe )
žẽmas, -à (žemàsis, žemeji, žẽmosios) ‘baixo (‘lowe ) e Li h. kaln[…]nis
(kaln[…]niai) […] das colinas […] […] Li h. klõninis (klõniniai) […]do ale[…] azem
apenas uma pequena pa e […] 10 casos ( o mados po 21 opônimos), ou seja,
o he 251 opposi ions cu en ly unc ioning wi hin he bo de s o Vilnius
0,251% do condado. Todas as oposições de opônimos selecionadas exis em em oposições es ão den o
0,08 a 6 km de dis ância.
2. a co elação an onímica comple a dos DMs, que em posições an e io es que
posi ion o he HNLs a e obse ed in 7 cases (1 limnonym and 6 oikonym
pos e io es, o madas po 2 ou 12 nomes, espec i amen e). A co elação
incomple a de DMs em p e-posição com os HNLs modi icados é obse ada em 3
oposições da classe de oikonyms, o madas po 7 nomes. adje i os e suas
3. To unde s and he seman ics o he DMs, bo h he linguis ic and ex alinguis ic
da a was analyzed. The analysis o he DMs (simple and p onominal
o mas) mos ou que a escolha de DMs no p ocesso de nomeação oi
de e minada pela posição ela i a do obje o nomeado (ho izon al ou e ical) no
espaço (o e eno). A mo i ação dos DMs é bas an e cla a e eles ca egam a
seguin e ca ga semân ica: 1) Li h. áukš as, -à (aukš àsis, aukš eji, áukš osios)
[…] […] localizado na colina/mon anha[…] (posição supe io e ical), Li h. žẽmas, -à
PAVEL SKORUPA
272 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIV
(žemàsis, žemeji, žẽmosios) ‘localizado no sopé da colina/mon anha (posição
e ical in e io ); 2) Li h. (em inglês) áukš as, -à (aukš àsis, aukš eji,
áukš osios) […] […] localizado na pa e supe io do io (a mon an e) […] (posição
ho izon al pa a cima/pa a ás), Li h. žẽmas, -à (žemàsis, žemeji, žẽmosios)
‘localizado na pa e in e io do io (a jusan e) (posição ho izon al pa a baixo); 3)
Li h. (em inglês) kaln[…]nis (kaln[…]niai) […] […] localizado na colina/mon anha[…]
(posição supe io e ical), Li h. klóninis (klõniniai) […] […] localizado no ale […]
(posição in e io e ical).
4. A análise dos HNL mos ou que es es podem se di ididos em duas ca ego ias,
com base na a iedade de concei os mo i ado es: 1) nomea léxemos de
mo i ação e semân ica cla as: a) mo i ados pelo opônimo (o concei o de
luga /localização) […] 7 lexemas de oikonimos homogêneos; b) mo i ado pelo
an oponimo (o concei o de possessi idade, pe encimen o) […] 6 léxemos
oikonímicos homogêneos; c) mo i ado po apela i o […] (o concei o de on e) 2
lexemas limnonímicos homogêneos, (concei o de luga ) 2 lexemas oikonímicos; 2)
nomea léxemos de mo i ação e semân ica obscu as: a) mo i ado po apela i o
ou apelido (o concei o de luga ou pessoas) […] 2 lexemas de oikonimos
homogêneos; b) mo i ado pelo an oponimo (o concei o de possessi idade ou
pessoas) […] 2 lexemas de oikonimo homogêneos.
ABBREVIATIONS
Bel. – Bela ussian; c . – compa e; coll. – colloquial; D – dis ic ; DM – di e en ia ing
ma cado ; - Não, não, não. […] dialec al; El Elek ėnai; […] anciãos; e al. […] e ou os;
eminino; Heb. […] em heb aico; HNL […] lexema de nome homogêneo; InE. (em inglês) […]
indo-eu opeu; Km […] quilôme o; L […] lago; Li h, po a o . Li uano; m masculino; MSL
[…] me os acima do ní el do ma ; Pol, po a o . Polonês; pl plu al; A Rússia. Ruso; s
singula ; S ead […] s eading/homes ead; Šlčn […] Šalčininkai; Š Ši in os; Tn […] cidade; T ak […] T akai; T ibu. a luen e; Uc ânia […]
Ukme gė; V Vilnius; aldeia.
Fon es de opônimos
GI1905 – Goshke ich Iosi I. 1905: Гошкевич Iосиф I. Виленская губернiя.
Полный списокъ населенныхъ мѣстъ со статистическими данными о каждомъ
aldei, Vilna: Go e nnskaya Tipog a ia. Disponí el em: h ps: usneb. u/
ca álogo/000199_000009_003727513/.
GK […] Gam os ca alogas. Lie u os andens elkiniai. (em inglês) Disponí el em: h p://eze ai. ilnius21.
Não é possí el.
S aipsniai A igos 273 e 273
Mo i a ion and seman ics o he p esen -day Vilnius coun y op-
onym opposi ions: he concep o he objec ’s posi ion in space
GP – Geopo al.l – Lie u os e d inės in o macijos po alas. A ailable a : h ps://www.
Geopo al.l /geopo al.
GSD1974 Cen al S a is ics Boa d p ie Lie u os TSR minis ų a ybos 1974: Lie u os TSR
kaimo gy enamosios ie o ės 1959 i 1970 me ais (Visasąjung gy en ojų su ašymo
duomenys), Vilnius. Disponí el em: h ps: knyga.lie u ai.l w/images/79
Lie u os_gy en ojų_su ašymas_1959_i _1970.pd . IVDB Ins i u o de Língua Li uana Ins i u o
de Língua Li uana de In o mação: His ó ico Vie o a džių duomenų bazė (O Ins i u o do
Sis ema de In o mação da Língua Li uana dos Recu sos da Língua Li uana: A Base de
Dados de Nomes de Luga es His ó icos). Disponí el no ende eço:
h ps://ekalba.l /is o iniu- ie o a dziu-duomenu-baze. KA1861 Ko e o An on K. 1861: Ko e o
An ón K. Ma e iais pa a geog a ia e es a ís ica de Rossia, eunidos po o iciais do
Es ado-Maio . Vilência, p o íncia de São Pe e sbu go: ipog a ia de Iosa a a O gizko.
Disponí el em: h ps: www.p lib. u/ i em/426806.
KGS1903 Comi ê Es a ís ico do Go e nado de Co ênia 1903: Lis a al abé ica dos
assen ados de Co ênia em 1902, Co ênia: Tipog a ia do Go e nado de Co ênia.
Disponí el em:
h p://book-olds. u/BookLib a y:17000Ko enskaya-gub/1902.-Spisok-naselennyih-mes -Ko enskoy-gube nii-na-1902-god.
(em inglês)
LK […] Lie u ių kalbos ins i u o Va dyno sky iaus p ieška inės Vilniaus k aš oIVA žemės
a dyno anke ų a chy as (A qui o da Região de Vilnius Fo mulá ios de Nomes de Te as do
Cen o de Pesquisa de Línguas Bál icas e Onomás ica do Ins i u o de Li uânia)
Língua).
LKIVK […] Lie u ių kalbos ins i u o Va dyno sky iaus ie o a džių, su ink ų iš gy osios
kalbos, ka o eka (The Ca alogue o Li huanian Place Names W i en om he Li ing
Language o he Resea ch Cen e o Bal ic Languages and Onomas ics a he Ins i u e
o he Li huanian Language) é um ins i u o de línguas e onomas ica do Bál ico.
REM1872 […] Impé io Russo Mapa de 1872. MAPIRE […] Mapas his ó icos on-line.
Disponí el em: h ps: mapi e.eu/en/map ussia-1872.
UETK […] Lie u os upių, eže ų i enkinių kadas as (Cadas e de ios, lagos e lagoas da
República da Li uânia). Disponí el em: h ps: www.ue k.am.l . Mapas do Condado de Vilnius […]
Mapa da República da Li uânia. Disponí el em: h ps: www.
Geopo al.l (em inglês)
Sí ios Web dos municípios do condado de Vilnius:
Si e do município de Elek ėnai: h ps: www.elek enai.l
PAVEL SKORUPA
274 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIV: si e do município dis i al de Šalčininkai em:
h p: www.salcininkai.l ; si e do município dis i al de Ši in os em: h ps:
www.si in os.l ; si e do município dis i al de Š enčionys em: h p:
www.s encionys.l ; si e do município dis i al de Vilnius em: www. ilnius.l ; si e do
T akai Dis ic Municipali y web si e a : h ps://www. akai.l /; h p://old. akai.l /
Ukme gė Dis ic Municipali y web si e a : h ps://www.ukme ge.l /
município dis i al de Vilnius em: h ps: www.
REFERENCES
Ahundo a Gjulshen 2011: Ахундова Гюльшен. Психолингвистические основы
функционирования тюркской топонимии (на материале географических названий
Азербайджана, Дагестана и других cопредельных регионов). – Tü kologiya 3, 45–51.
Ba ku ė Ne ija 2008: Joniškio ajono e i o ijos oponimija: da yba i aidos polinkiai:
dak a o dise acija, Šiauliai: Vu au o Didžiojo uni e si e as, Šiaulių uni e si e as.
B endle Sil io (ed.) 2016: Cogni i e Onomas ics. A Reade , Hambu g: Baa .
Bukha o a Gulnu Kh., Sami o a Luiza Kh., Tagi o a Salima
A., Da le kulo a Akhme Kh., Da le baje a Raisa G., Usmano a
Minsilu G. 2016: Colo Symbolism in he Bashki Toponymy. – In e na ional Jou nal
o En i onmen al and Science Educa ion 11(18), 12281–12288.
Būga Kazimie as 1958: Rink iniai aš ai 1, Vilnius: Vals ybinė poli inės i mokslinės
li e a ū os leidykla.
Būga Kazimie as 1959: Rink iniai aš ai 2, Vilnius: Vals ybinė poli inės i mokslinės
li e a ū os leidykla.
Būga Kazimie as 1961: Rink iniai aš ai 3, Vilnius: Vals ybinė poli inės i mokslinės
li e a ū os leidykla.
Coa es Richa d 2006: P ope hood. – Language 82(2), 356–382. A ailable a : h p://
s o.sussex.ac.uk/196/.
Coa es Richa d 2012: Eigh Issues in he P agma ic Theo y o P ope hood. – Ac a
Linguis ica Li huanica 66, 119–140.
Coa es Richa d 2015: A concise heo y o meaning ulness in li e a y naming wi hin
he amewo k o The P agma ic Theo y o P ope hood. – Jou nal o Li e a y Onomas ics
4(1), 31–34. A ailable a : h p://digi alcommons.b ockpo .edu/jlo/ ol4/iss1/3.
S aipsniai / A icles 275
Mo i a ion and seman ics o he p esen -day Vilnius coun y op-
onym opposi ions: he concep o he objec ’s posi ion in space
Coa es Richa d 2016: On he heo e ical possibili y o p ope e bs. – Linguis ics
54(2), 411–431. A ailable a : h p://ep in s.uwe.ac.uk/27187.
DLKG – Daba inės lie u ių kalbos g ama ika, ed. V. Amb azas, Vilnius: Min is, 1994.
Dob ić Nikola 2010: Theo y o Names and Cogni i e Linguis ics – he Case o he
Me apho . – Filozo ia i d uš o 21, 135–147.
Endzely ė Rena a 2005: Šiau ės idu io Lie u os ie o a džiai: dak a o dise acija,
Kaunas: Vy au o Didžiojo uni e si e as.
Ga aullin Ra il G., Fa ykho a Lija A. 2018: Гатауллин Равиль Г., Фатыхова
Лия А. „Цветные“ топонимы и их особенности. – Вестник Башкирского
университета 23(1), 211–219.
Hon sa I ina S. 2014: Гонца Ірина С. Структурно-граматичні особливості
двочленних ойконімів Черкащини. – Вісник Черкаського університету:
Філологічні науки 7, 86–90. A ailable a : h ps://dspace.udpu.edu.ua/xmlui/
handle/6789/3361?show= ull.
Ilchenko I ina I., Isachuk Nas asiya V. 2016: Ільченко Ірина І., Ісачук
Настасія В. Бiнарнi опозицiï в топонiмiï Надвеликолужжя. – Перспективи
розвитку філологічних наук (м. Київ, 13–14 травня 2016 р.), Херсон: Видавничий
дім „Гельветика“, 99–102. A ailable a : h p:// isnyk- ilologia.mdu.in.ua/publ/2019/
ilchenko_i ina_i ani na_isachuk_nas asija_ ik o i na/1-1-0-23.
Ju kš as Jonas 1985: Vilniaus ie o a džiai, Vilnius: Mokslas.
Kačinai ė Dalia 2008: Lie u ių sudu inių o onimų da ybos b uožai. – Bal is ica 2,
275–288.
Kond ashina Ve a V. 1980: Кондрашина Вера В. Соотносительный ряд
«верхний» – «нижний» в русской топонимии. – Вопросы ономастики 14, 29–35.
Ko epano a Anna P. 1973: Корепанова Анна П. Протиставлення як засіб
утворення слов’янських ойконімів. – Мовознавство 4, 30–33.
Kö ecses Zol an 2002: Me apho : a p ac ical in oduc ion, New Yo k: Ox o d
Uni e si y P ess.
Lako Geo ge, Johnson Ma k 2003: Me apho s we li e by, Chicago: The Uni e si y
o Chicago P ess.
LKŽe – Lie u ių kalbos žodynas I–XX (1941–2002), e. a ian as, ed. kolegija
G. Nak inienė, J. Paulauskas, R. Pe okienė, V. Vi kauskas, J. Zaba skai ė, y . ed.
G. Nak inienė, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 2005 (a naujin a e sija, 2008 i
2018). A ailable a : h p://www.lkz.l /.
PAVEL SKORUPA
276 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIV
LVŽ I – Lie u os ie o a džių žodynas I (A–B), ed. kolegija L. Balode, V. Blažek,
G. Blažienė, V. Ka delis, A. Ragauskai ė, S. Temčinas, J. Udolph, Vilnius: Lie u ių
kalbos ins i u as, 2008.
PDB – Lie u ių kalbos ins i u o lie u ių kalbos iš eklių in o macinė sis ema: Pa a džių
duomenų bazė (The Ins i u e o he Li huanian Language In o ma ional Sys em o he
Recu sos da língua li uana: a base de dados de sob enomes). Disponí el em: h ps://ekalba.
L pa- a dziu-duomenu-baze.
Podolskaja Na aliya V. 1978: Podolskaja Na alya V. Slo a Russo
ономастической терминологии, Москва: Наука.
PSPR […] Rozwadowska Ma yja F. 1974: Pod ęczny słownik polsko- osyjski, Va só ia:
Comp eendida.
Razmukai ė Ma ija 1998: Lie u os p iesaginiai oikonimai: dak a o dise acija, Vilnius:
Ins i u os de Li uânia, Vy au o Didžiojo uni e si as.
Razmukai ė Ma ija 2002: Lie u os sudė inių oikonimų da ybos b uožai. Ac a
Linguis ica Li uanica 46, 123[…]130.
Razmukai ė Ma ija 2003: Sudė iniai Lie u os oikonimai. […] Bal u Filoloģija XII (2),
63–80.
Razmukai ė Ma ija 2003a: Būd a džio áukš as, aukš à į a džiuo inės o mos
ie o a džiuose. […] Kalbos kul ū a 76, 63[…]66. […] Kalbos kul ū a 76, 63[…]66. […]
Kalbos kul ū a 76, 63[…]66. Razmukai ė Ma ija 2009: Apie kai ku iuos Vaka ų
Lie u os p iesaginius oikonimus. […] Kalbos kul ū a 82, 34[…]40.
Saussu e Fe dinand de 1959: Cu so de Linguís ica Ge al, Cap. Bally, A. Sechehaye
(ed.), W. Baskin ( adução), No a Io que: A Sociedade Filosó ica. Sjöblom Paula 2011:
Uma Abo dagem Cogni i a pa a a Semân ica dos Nomes P op ios. […] Onoma: Jo nal
do Conselho In e nacional de Ciências Onomás icas 41, 63[…]82. Ska nik.by […] Мазок
Алег, Лит Серж (comp.) 2015: Bela usian-Russian словарь (на e- e sion. Disponí el
основе академического словаря под редакцией Я. Коласа, К. Крапивы и П. Глебки
1953: Руска-беларускі Слоўник, I–III, Мiнск: Інстытут Мовазнаўства АН БССР),
em: h ps: www.ska nik.by. Sko upa Pa el 2019: oposições semân icas nos
opônimos do condado de Vilnius. Ac a
Linguis ica Li huanica 81, 139[…]159.
Slíz Ma iann 2017: Pe sonal Names in Medie al Hunga y, Hambu g: Baa .
Slo a .cc […] G ande dicioná io mode no de adução em usso, e são ele ônica,
2010[…] 2020. Disponí el em: h ps://slo a .cc/ us/ olk.h ml.
S aipsniai A igos 277 e 277
Mo i a ion and seman ics o he p esen -day Vilnius coun y op-
onym opposi ions: he concep o he objec ’s posi ion in space
SSP2 […] K asiński Adam S. 1885: Słownik synonimów polskich 2, C acó ia: Wyd.
Academia da Humildade; Não, não, não. […]Czasu[…] F. Kluczyckiego. SRY […] Ožego
Se gej I. 1984: Ožego Se gei I. Slo a usso, Moscou:
„Русский Язык“.
SRYAe […] Ye genye a Anas asia (ed.) 1999: Евгеньева Анастасия П. Cловарь русского
языка: В 4-х т., Москва: Полиграфресурсы. A ailable a : h p:// eb-web. u/ eb/mas/
mas-abc/de aul .asp.
S achowski Kamil 2018: O opozycjach kolo ys ycznych w ojkonimii Polski. […] Ac a
onomas ica LIX, 197[…]214.
Supe ja Aleksand a V. 1970: Supe ança Aleksand a V. Te minológico
ли цветовые названия рек? – Местные географические термины, 120—127, Москва:
Мысль.
S ide skienė Dalia 2006: Ma ijampolės apsk i ies sudu iniai o onimai. –
Li uanis ica 4(68), 4759.
S ide skienė Dalia 2006a: Ma ijampolės apsk i ies d imonimų da ybos i kilmės
polinkiai. […] Ac a Linguis ica Li uanica Lie u ių kalbo y os klausimai 54, 49[…]62.
S ide skienė Dalia 2007: Ma ijampolės apsk i ies gy enamųjų ie ų a dai. […] Ac a
Linguis ica Li huanica Lie u ių kalbo y os klausimai 57, 99[…]122. Tkachenko
Ye geniy N. 2003: Tkachenko, Ye geny N. In e ação com os hid onímicos
и ойконимов (в бассейне реки Казенный Торец). – Філологічні студії, 58–62.
Tkachenko Ye geniy N. 2013: Ткаченко, Евген M. Бурлук Бурлучок:
формально незмінні та граматично переоформлені імена (у басейні річки
Великий Бурлук). – Філологічні студії. Науковий вісник Криворізького державного
Uni e sidade Pedagógica 9, 399[…]406. Disponí el em: h p: nbu .go .ua/UJRN/
PhS _2013_9_59. (em inglês)
Tkachenko Ye geniy N. 2014: Ткаченко, Евгений Н. Явление бинарной Š ěpán Pa el 2009:
оппозиции в региональной топонимии (на примере географических названий
Слобожанщины). – Вестник Воронежского государственного университета 3,
67–70.
Opposi ions in Toponymy. […] Nomes em con a o mul ilingue, mul icul u al e mul ié nico,
A os do 23o Cong esso In e nacional de Ciências Onomás icas. 17 a 22 de agos o de 2008,
Uni e sidade de Yo k, To on o, Canadá, 915 a 920. Disponí el em:
h psyo kspace.lib a y.yo ku.ca/xmlui://handle/10315-4034. Vai ke ičius Vykin as 2012:
Ne is. 2007 anos expedição, an a knyga, Vilnius:
O Min is.
PAVEL SKORUPA
278 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIV
Vanagas Aleksand as 1970: Lie u os TSR hid onimų da yba, Vilnius: Min is. Vanagas
Aleksand as 1981: Lie u ių hid onimų e imologinis žodynas, Vilnius: Min is. Vanagas
Aleksand as 1981a: Li uânia hid onimų semân ica. […] Lie u ių kalbo y os klausimai
21, 4[…]153. […] Lie u ių kalbo y os klausimai 21, 4[…]153. […] Lie u ių kalbo y os klausimai 21, 4[…]153.
Vanagas Aleksand as 1996: Lie u os mies ų a dai, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų
leidykla.
Van Langendonck Willy 2007: Theo y and Typology o P ope Names, Be lin: de
G uy e .
Van Langendonck Willy 2013: Uma eo ia semân ico-p agmá ica dos nomes
p óp ios. […] Ac a Linguis ica Li huanica 69, 99[…]129.
Van Langendonck Willy, Van de Velde Ma k 2016: Nomes e g amá ica. […] The Ox o d
Handbook o Names and Naming, C. Hough (ed.), Ox o d: Ox o d Uni e si y P ess. (em
inglês) DOI 10.1093/ox o dhb/9780199656431.013.21. A Comissão conside a que a Comissão
não cump iu as ob igações que lhe incumbem po o ça do a igo 109.o, n.o 1, do TFUE.
Van Langendonck Willy 2017: Uma dico omia na es u u a diac ônica dos nomes de
amília. […] P oceedings o iconn 4, O. Felecan (ed.), Cluj-Napoca: Edi u a Mega, Edi u a A gonau , 45[…]50. DOI 10.30816/ICONN4/2017. A Comissão conside a que a Comissão não cump iu as ob igações que lhe incumbem po o ça do a igo 108.o, n.o 1, do TFUE.
Zinke ičius Zigmas 2008: Lie u ių asmen a džiai, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as.
Zinke ičius Zigmas 2012: Vilnijos lenkakalbių pa a dės, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų
leidybos cen as.