scieee Science in your language
[en] (orig) [lt] [de] [fr] [it] [es] [pt]

Unraveling Vilnius County Drymonymy: the Case of Metonymy

Abstract

The primary objective of this study is to provide insights into the metonymic patterns exhibited by drymonyms within present-day Vilnius County. The research focuses on a selection of 696 names extracted from a total of 787 officially functioning drymonyms found in the territory of Vilnius County. Data for the study were collected from various sources, including printed materials, electronic resources, and interactive maps. The research findings underscore the prevalence of metonymic thinking in forming drymonyms. Three distinct metonymic models emerged from the analysis: PLACE FOR THE PLACE, SALIENT FEATURE FOR THE PLACE, and PERSON FOR THE PLACE. The PLACE FOR THE PLACE model proved highly productive, yielding 570 drymonyms. The SALIENT FEATURE FOR THE PLACE model was linked to 100 drymonyms. The PERSON FOR THE PLACE model influenced the naming of 26 drymonyms.

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

Unraveling Vilnius County Drymonymy: the Case of Metonymy

Author: Alisa Stunžaitė
Year: 2023
DOI: 10.35321/all89-11
Source: https://journals.lki.lt/actalinguisticalithuanica/article/download/2286/2357
236 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIX
ALISA STUNŽAITĖ
Ins i u o da Língua Li uana ORCID id:
o cid.o g/0000-0002-4816-2629 Campos de pesquisa:
Toponímia, Onomás ica Cogni i a, Semân ica
Cogni i a.
DOI: doi.o g/10.35321/all89-11 (em inglês)
Un a eling Vilnius
Condado de D ymony:
O CASO DA METONIMIA
Vilniaus apsk i ies d imonimijos analizė:
me onimijos a ejis
Ano ação
O obje i o p incipal des e es udo é o nece in o mações sob e os pad ões me onímicos
exibidos pelos d imônimos no a ual Condado de Vilnius. A pesquisa concen a-se numa selecção
de 696 nomes ex aídos de um o al de 787 d imónimos o icialmen e uncionais encon ados no
e i ó io do Condado de Vilnius. Os dados pa a o es udo o am cole ados de á ias on es,
incluindo ma e iais imp essos, ecu sos ele ônicos e mapas in e a i os. Os esul ados da
pesquisa sublinham a p e alência do pensamen o me onímico na o mação de d imônimos.
Th ee dis inc me onymic models eme ged om he analysis: pL ac e o h e pL ac e, saL ien
ea u e o he pL ac e , and pe son o he p L ace . h e pL ac e o he p L ac e model
p o ou se al amen e p odu i o, p oduzindo 570 d imônimos. O salá io pa a o modelo pL ac e oi
ligado a 100 d imônimos. O modelo pe son o he p L ac e in luenciou a nomeação de 26
d imônimos.
Pala as-cha e: Condado de Vilnius, d imônimos, me onímia, modelos
me onímicos, onomás ica cogni i a.
ANOTACIJA Nes e momen o, a p ocu a de de e mina , kokie me oniminiai modeliai
dominuoja Vilniaus apsk i ies d imonimijoje. Os on es esc i as e ele ônicas em
in e ação com os e enos de a ame o am ecolhidos 787 d imonimai, uncionando na
a ual apsk i yje de Vilnia. Ty imo ezul a ai a skleidė 696 Vilniaus apsk i ies d imonimų
me oniminę p igim į. Minė i a dai siejami su šiais me oniminiais modeliais: ie a ie oj
S aipsniai A igos 237 e 237
Un a eling Vilnius Coun y D ymonymy: he Case o Me onymy
ie os, išski inė ypa ybė ie oj ie os i žmogus ie oj ie os. I in p oduk y us modelis,
pagal ku į suda y a 570 siejamas su 100 d imonimų. Pagal modelį žmogus ie oj ie os bu o
d imonimų, ie a i e oj i e os . Me oniminis modelis išski inė ypa ybė ie oj ie os
į a din i 26 Vilniaus
apsk i ies miškai.
ESMINIAI ŽODŽIAI: Vilniaus apsk i is, d imonimai, me onimija, me oniminiai modeliai,
kogni y inė onomas ika.
INTRODUÇÃO
Nomes p óp ios, esp. opônimos, cons i uem uma pa e in eg an e da linguagem
análoga a quaisque ou as unidades léxicas. Ao con á io das pala as comuns, os
nomes são imbuídos de cono ações dis in as e implicações semân icas. Embo a
alguns nomes p óp ios possam inicialmen e pa ece se i unções pu amen e
e e enciales, um exame a a és da len e da onomás ica cogni i a e ela seu
signi icado na a i o in ínseco. Tais designações eme gem da in e ação en e
indi íduos e locais especí icos, con e indo-lhes uma impo ância subs ancial,
pa icula men e pa a seus usuá ios (Ainiala, Ös man 2017: 5). De a o, os nomes
possuem a capacidade de p o oca eminiscências, an asias, compe ências
linguís icas e espos as emocionais (Nys öm 2016: 40). Além disso, possuem a
aculdade de p o oca p ocessos cogni i os especí icos aumen ando o con eúdo
de um opônimo (Be ezo ič 1991: 75; Langendonck 2013). Consequen emen e, os nomes
anscendem os me os ó ulos; Em ez disso, êm um p o undo signi icado cul u al,
aumen ando o alo ge al da língua que usam.
Seguindo os pos ulados da linguís ica cogni i a, o signi icado dos onimas não eme ge
isoladamen e; Em ez disso, é cons uído. Em ou as pala as, segue o p ocesso de
concei ualização que ab ange uma mi íade de a o es, es endendo-se além de
concei os conhecidos p é-exis en es e expe iências pessoais únicas de uma
indi idual (Langacke 2006: 30; Boldy e 2016: 32). The concep exhibi s
mul idimensionalidade e pode se analogizado a uma imagem ca ac e izada po limi es
indis in os (Lako , Johnson 1980: 3; Guda ičius 2011: 109, 112 […] 113). No en an o, exis e
uma po encial in e p e ação e ada em elação à equi alência de um concei o com o
signi icado de uma pala a (Ke e ičienė 2009: 5). O signi icado léxico é um pon o de
pa ida da decodi icação de concei os. No en an o, não de e se negligenciado que os
concei os são en idades abs a as. Eles necessi am de um modo de mani es ação, e
nes e pon o, a linguagem se e como um meio p imá io pa a sua exp essão. À medida
que os signi icados das pala as são a mazenados nos dicioná ios, os concei os
encon am sua mo ada no léxico men al. Nes e eposi ó io cogni i o, odo o conhecimen o acumulado
is s o ed o e an indi idual’s li e ime. Consequen ly, any concei able obs acles
ALISA STUNŽAITĖ
238 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIX que di icul am a comp eensão podem se
p ecisamen e dema cadas e pos e io men e a iculadas a a és da linguagem,
em que o con eúdo concei ual se alinha com os signi icados a iliados a pala as
pa icula es (Ka penko, Golubenko 2015: 286;
Nys öm 2016: 43). A Comissão conside a que a Comissão não cump iu as ob igações que lhe incumbem po o ça do a igo 107.o, n.o 1, do TFUE.
O p ocesso de concei uação é alcançado a a és de á ios mecanismos de
pensamen o. Um desses mecanismos, amplamen e discu ido na úl ima década, é a
eo ia da me á o a concei ual (Gibbs 1994: 123 […] 124; C o 2000: 197; es a
Lako , Johnson 1980: 4), which is beyond he scope o his a icle. Ins ead,
pesquisa se concen a á na mani es ação do pensamen o me onímico, como
e iden e na oponímia esp. D imonímia. Pa a começa , é essencial escla ece o
p óp io concei o de me onimia.
O pensamen o me onímico cons i ui uma ace a p oeminen e da cognição humana,
iluminando as complexidades do uso da linguagem, comp eensão e á ias in e ações
cogni i as (Gibbs 1999: 61, 66). Essencialmen e, a me onimia se e como uma
e amen a cogni i a e linguís ica pa a ep esen a ca ego ias uni e sais
p e alecen es na men e humana; en ol e um pad ão de comp eensão de um obje o
usando sua associação com ou o, pa icula men e quando ambos os obje os
coexis em den o do mesmo domínio (Kö ecses, Gün e 1999: 21; Ke e ičienė 2009: 14
[…] 15). Isso implica que a p oximidade e a conec i idade de um obje o são amplamen e
conside adas. A ans e ência de nomes oco e en e obje os elacionados de
á ias manei as: espacialmen e, si uacionalmen e, es u u almen e, his o icamen e
e mais. De aco do com Ju ij Ka penko (1980: 49), qualque á ea oponímica é
ine en emen e p edispos a a se es ende além de seus limi es, p incipalmen e
a a és da mig ação de nomes p óp ios, o mações baseadas em analogia e ou os
p ocessos oponímicos mais su is. Com base na noção de que os onimas podem se
sujei os a análise a a és do p isma de ou os nomes, in es igações acadêmicas
o am di ecionadas pa a explica modelos p e alen es de nomeação me onímica.
A ualmen e, os ep esen an es da onomás ica cogni i a não du idam que a
me onimia é e dadei amen e um dos p incipais meios de o mação de nomes
(Langendonck 2007: 4; Rapa 2019: 38). A es e espei o, Ka alin Reszegi (2022) iden i icou
á ios modelos ex aídos de coleções de opônimos a ní el de país. Es es modelos
incluem o esquema PLACE FOR THE PLACE, baseado em elações espaciais,
jun amen e com ou os esquemas como PERSON FOR THE PLACE, VEGETATION FOR
THE PLACE, ANIMAL FOR THE PLACE, e c. No a elmen e, Pie e A naud (2022) ez
howe e , he has chosen o adop a mo e encompassing designa ion, namely,
descobe as análogas; SALIENT FEATURE FOR THE PLACE, que encapsula pad ões
especí icos obse ados na nomeação me onímica. Dado o po encial pe cebido da
me onimia como uma on e p odu i a den o do domínio oponímico, oi omada a
decisão de ealiza um exame ap o undado do sis ema oponímico da Li uânia, com
oco na classe de d imônimos no Condado de Vilnius.
S aipsniai A igos 239 e
Un a eling Vilnius Coun y D ymonymy: he Case o Me onymy
O p esen e es udo de ende a adopção de uma in e p e ação ab angen e dos
d imónimos, alinhada com a adição da Eu opa O ien al. Es e ipo de opônimo
deno a nomes associados a á eas a bo izadas, como lo es as, pinhei os e
quaisque ou as á eas cobe as de lo es as (Nikono 1966: 124; Supe anskaja 1973:
186; Podolskaja 1988: 57). Na pesquisa onomás ica egional, o e mo equi alen e
mško adas, signi ying o es name, is commonly employed (S ide skienė 2006;
Mickienė 2019), e ambém se á usado de o ma in e cambiá el com o e mo
d imônimo. O campo da d imonimia li uana ainda não oi discu ido de o ma
ab angen e. Sem dú ida, as subs anciais con ibuições acadêmicas de Ilona Mickienė
(2001, 2004, 2006, 2011, 2012, 2018, 2019) êm um signi icado inegá el. Du an e quase duas
décadas, sua pesquisa oi dedicada à explo ação do aspec o de i acional dos
d imônimos no no e da Li uânia. Embo a enha ha ido algumas análises episódicas
limi adas po Rena a Endzely ė (2003, 2005), Ne ija Ba ku ė (2006, 2008) e Dalia
S ide skienė (2006), é essencial no a que nenhum desses es udos abo dou o assun o
dos d imônimos da pe spec i a da onomás ica cogni i a. No en an o, a
implemen ação da abo dagem al e na i a pode ia en iquece o pa adigma dos
es udos onomá icos li uanos, pois pode descob i os aspec os na a i os que os
onimas possuem. Em ou as pala as, a abo dagem cogni i a pode ia escla ece
como idéias e expe iências complexas se imp imem na oponimia local. Os d inônimos
êm o po encial de e ela peculia idades in igan es do pensamen o ine en es à sua
es u u a. Po conseguin e, o objec i o da in es igação ac ual é iden i ica os
modelos me onímicos e le idos nos d imónimos dos ac uais
Condado de Vilnius.
O ma e ial de pesquisa e as on es ab angem 696 d imônimos baseados em me onímia, que cons i uem o
oco do p esen e es udo. A pa i de um co pus de 787 d imônimos a ualmen e em uso o icial den o dos
limi es geog á icos de Vilnius, incluí am-se e e ências e on es ele ónicas e imp essas. Omi idos da
Coun y, hese speci ic onyms we e ca e ully selec ed. The da a collec ion
pesquisa são d imônimos com uma ambiguidade ine en e à sua na u eza. Esses nomes podem e sido
in luenciados po apela i os polissêmicos ou um apela i o e/ou subs an i os p óp ios. A inclusão de ais
casos pode ia in oduzi a iações in luenciadas po modelos me onímicos, a e ando assim os
esul ados do es udo. Consequen emen e, oi omada a decisão de analisa os d imônimos de semân ica
cla a. Ao deci a as o igens dos d imônimos en aizados em apela i os, os dicioná ios das línguas
li uana, polonesa, ussa e bielo ussa se i am de e e ências-cha e. 1 As p incipais on es de ecolha
de ma e iais de in es igação o am: o Po al de In o mação Espacial da Li uânia (GP), o Onomas icon das
Flo es as da Li uânia (LMV) e o Dicioná io de Nomes de Luga es da Li uânia (LVŽ I, II, III, IV), e ambém
D ymonym Sou ces & Re e ences.
ALISA STUNŽAITĖ
240 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIX
Foi adop ada uma abo dagem ab angen e pa a os d imonimos de i ados de
subs an i os pessoais, inco po ando on es ele ónicas e imp essas pa a
e i icação. Me odologia de in es igação. A pesquisa a ual ade e à adição da
onomás ica cogni i a, a i mando a signi icância ine en e de odos os nomes. A
es u u a analí ica pa a examina d imônimos é adap ada de Nicola desses
Dob ić’s (2010) p oposal, which en ails sc u inizing he concep ualiza ion
onímicos a a és de domínios de o igem e de des ino, ep esen ados como on e →
es u u a concei ual → domínio. No en an o, uma ez que nosso oco es á na
in es igação de modelos me onímicos exclusi amen e, simpli icamos o modelo pa a
a ealização de con eúdo concei ual pa a on e → al o, des acando a ans e ência
do concei o de uma en idade pa a ou a.
Ce os casos em in es igação eque em uma elucidação mais ab angen e e,
po an o, emp egamos modelos de pesquisa in oduzidos po Aleksand as Vanagas
(1981), S ide skienė (2016, 2017, 2019, 2022), Ilona Mickienė, Ri a Ba anauskienė (2019),
Pa el Sko upa (2019, 2021, 2021a, 2023), en e ou os. Nes e es udo, a análise de
d imônimos é abo dada a a és de ês modelos me onímicos gené icos
ab angen es: I. PLACE FOR THE PLACE, II. SALIENT FEATURE FOR THE PLACE, e PERSON
FOR THE PLACE, são subca ego izados em modelos mais especí icos.
1. Modelo me onímico:
Luga pa a o Luga
O modelo me onímico PLACE FOR THE PLACE em sido bem es abelecido no domínio
onomás ico como ansonimização, signi icando a ans e ência de onimas de uma
classe pa a ou a (Podolskaja 1988: 87). Es a de inição ab angen e ab ange di e sas
possibilidades de in e ações en e nomes p óp ios, en a izando assim uma
comp eensão ab angen e da essência do enômeno. Do pon o de is a cogni i o,
es e ipo de ansição pode se classi icado como me onimia. Isso implica que a
p oximidade e a con igüidade dos obje os são amplamen e conside adas. Tais nomes
ambém con ibuem pa a uma melho comp eensão da elação en e á ios obje os
oponímicos, acili ando o econhecimen o da mani es ação do pensamen o
me onímico (Ma ke , Nassim 2006: 2; Reszegi 2012: 5). O p esen e a igo p opõe
dis ingui en e dois domínios-al o dominan es: assen amen os e ca ac e ís icas
aquá icas. No en an o, es e modelo é comumen e
2 Ve Re e ências.

S aipsniai / A icles 241
Un a eling Vilnius Coun y D ymonymy: he Case o Me onymy
ligado às ca ac e ís icas salien es do local. O p esen e a igo dis ingue en e os
d imônimos mo i ados po ou os onímicos, ligando-os assim a um local especí ico,
e os mo i ados po o mas apela i as associando-os a ca ac e ís icas de
localização salien es. Os d imônimos que se enquad am nas ca ego ias baseadas
em ou os onímicos são analisados abaixo.
1.1. Aco do pa a a Flo es a
A maio ia dos d imônios iden i icados no Condado de Vilnius em o igens nos
assen amen os p óximos. Conside ando o amplo âmbi o des a pesquisa, apenas o mais
p o o ypical and dis inguished examples a e p esen ed he ein. In o al, 546
d ymonyms adhe e o his me onymic pa e n. Acco ding o Reszegi (2022:
209), pode su gi um no o nome, e e indo-se a um espaço mais amplo; o no o nome em
uma es ei a elação com o signi icado o iginal do nome que o inspi ou. Dada a
na u eza sin é ica da língua li uana, em que os i ens léxicos mudam de o ma po meio
de in lexões, os nomes ecém-cônicos ge almen e são ep esen ados a a és do caso
possessi o (Li h. Kilmininko linksnis), que pode exp essa uma imensa ap idão de á ias
elações, incluindo posse ou p op iedade (Vaičienė 21: 320). Esses d inônimos ambém
êm um léxico adicional (El D) → Bago lių mškas (El D), Bùikos (Šlčn D) → Bùikų mškas (Šlčn
componen , mškas, which ansla es o he o es . The e o e, such me onynies
could be obse ed: A ižónys (Š D) → A ižoni mškas (Š D), Bago liai
D), Gelẽdnė (Š nč D) → Gelẽdnės mškas (Š nč D), Gi ulia (V D) → Gi uli mškas (V D),
Kaka eka (U D) → Kaka ekos mškas (U D), Semelškės (El D) → Semel Dški mškas (T ak D) e
ou os. Uma elação compa á el é e iden e em ce os d imônimos, onde o segundo
componen e léxico assume um signi icado semân ico mais p eciso. Pa a ins
ilus a i os, conside emos os seguin es exemplos: Ba sniškės (El D) → Ba sniškių
eglýnas (El D), em que a pala a li uana eglýnas designa uma " lo es a de abe os",
o necendo assim in o mações especí icas sob e as espécies ege a i as. Em ou o
caso, Beliónys (Š čn D) → Belioni šilẽlis (Š čn D) o segundo componen e Li h. šlas deno a
uma lo es a de coní e as al as e e as (especialmen e pinhei os) concei o de
pequenez, a pala a ma cado a šilẽlis e ela a ege ação p edominan e
ca ac e ís ica do local.
g owing in sand dunes’. Mo eo e , he Li h. Su . -el-4 he e possibly con eys he
3 C . A naud 2022.
4 c . U bu is 2009: 330.
ALISA STUNŽAITĖ
Ac a Linguis ica Li uanica LXXXIX 242
Em ou o exemplo ilus a i o, a ans o mação oponímica Šešuõliai (Ukm D) →
Šešuõlių gi ià (Ukm D) emp ega a pala a li uana gi ià pa a ansmi i a noção de
"g ande lo es a", acen uando e e i amen e as ex ensas dimensões da á ea
a bo izada. Da mesma o ma, no caso de Ba nai (Ml D) → Ba nų gi ẽlė (Ukm D) o Li h.
Su , po a o . -elis adicionado à pala a ma cado a, signi icando assim p aze . Ambos
os segundos componen es léxicos desses d imônimos e le em dis in amen e o ipo
de lo es a. In Janu kà (V D) → Janù kos ais ẽlis (El D), a pala a li uana ais ẽlis, um
diminu i o de as as que signi ica "um luga pegajoso cobe o de a bus os ou
á o es, um pân ano", dá mais de alhes sob e a paisagem. Além disso, o su ixo li uano
-el ansmi e a noção de pequenez ou p aze nes e con ex o.5 Um exemplo in igan e
de um segundo componen e léxico pode se encon ado em Gudẽliai (Šlčn D) → Gudẽlių
kẽlias (Šlčn D) em que o Li h. kẽlias es á ligado ao signi icado de es ada. Ao examina o
mapa, o na-se e iden e que es e ma cado não em nenhuma peculia idade, pois é
e iden e que a es ada que le a a Gudẽliai passa po es a á ea a bo izada.
Ou a ilus ação ca i an e é encon ada em Naujenos (T ak D) → Naujien salà (T ak D),
onde o Li h. salà signi ica "uma á ea de e a ce cada po água". Es a escolha pa icula
de ma cado pode se a ibuída à obse ação de que, ao examina mais de pe o os
a edo es, o na-se e iden e que as co en es de água, incluindo o io G ãžupis e iachos
meno es, ce cam a lo es a. A), em que a lo es a ambém é ab angida po caules de água.
pa allel ma ke salà is likewise obse ed in Tl ai (T ak D) → Tl ų salà (T ak
No a elmen e, ambos os d imônios es ão si uados den o dos limi es do mesmo dis i o, o
que pode suge i uma peculia idade cul u al no p ocesso de nomeação, conside ando a
ausência de ais ma cado es em ou os dis i os do Condado de Vilnius. Ce os
d inônimos exibem o emp ego de ma cado es duplos ou mesmo iplos, como exempli icado
po An ãkalnis (V D) → An ãkalnio šlo mško pá kas (V D). Nes e caso, o opônimo o e ece
de alhes suplemen a es sob e a ege ação p e alen e, com Li h. Š […]las ansmi e o
concei o de "uma lo es a de coní e as al as e e as (especialmen e pinhei os) que
c escem em dunas de a eia", enquan o Li h. pá kas deno a um "pa que", componen e é
pá kas eme ge como uma endência p e alen e em á eas u banas. Is o é e iden e a
he eby implying he ec ea ional pu pose a ibu ed o he o es .
Rema kably, a ecu ing naming con en ion, whe ein he second lexical
pa i dos nume osos d imônimos den o dos limi es do dis i o do município de Vilnius,
com es e elemen o especí ico. Po exemplo, Bukčia (V D) → Bukči mško pá kas (V D), Ga inai
(V D) → Ga inų mško pá kas (V D), Fabijõniškės (V D) → Fabijõniškių mško pá kas (V D) e
á ios ou os exempli icam es e pad ão.
5 Ibid.
S aipsniai A igos 243 e 243
Un a eling Vilnius Coun y D ymonymy: he Case o Me onymy
É pe inen e sublinha que d imônimos especí icos ab angem uma combinação
de múl iplos assen amen os ao lado de um elemen o léxico especi icado ,
nomeadamen e mškas ( lo es a). Es es onimos compos os implicam uma elação
espacial de p oximidade in e ida pa a ambos os assen amen os: Ne ã ai (V D),
G giškės (V D) → Ne ã ų-G giškių mškas (V D), Vaiš ai (Šlčn D), T buškės (Šlčn D) →
Vaiš ų-T buškių mškas (Šlčn D). Nes e con ex o, ale a pena no a a p esença de
d imônimos com múl iplos ma cado es, semelhan es aos modelos discu idos
an e io men e. Exemplos de ais ma cado es duplos, como mško pá kas, podem
se encon ados em nomes de lo es as como Visõ iai (V D), Bajõ ai (V D) → Visõ ių-
Bajõ ų mško pá kas (V D).
Em con as e, alguns d imônimos ab angem o nome do assen amen o sem seu
ma cado associado. Nesses casos, esses d inônimos uncionam como
elemen os uni icado es do espaço, implicando uma a iliação compa ilhada com
ambas as á eas habi adas. Pa a ilus a es e enômeno, podem se
conside ados os seguin es exemplos: Mãžosios Slos (Šlčn D), Ddžiosios Slos
(Šlčn D) → Slų mškas (Šlčn D), Naũjosios Raklškės (Šlčn D), Sẽnosios Raklškės
(Šlčn D) → Raklškių mškas (Šlčn D).
A co elação me onímica que liga o assen amen o à lo es a o na-se e iden e nos
d imônimos que emp egam o p e ixo li uano pa-. Es e p e ixo con encionalmen e
con e e uma noção de p oximidade com o obje o deno ado pelo e mo p imá io (LKG I
424). Consequen emen e, esses d inônimos ado am a implicação de es a localizados
na pe i e ia da á ea habi ada. Os exemplos subsequen es exempli icam es e
enômeno: Leñ a is (V D) → Paleñ a io mškas (V D), Daildžiai (Š D) → Padaildžių mškas
(Š D).
Aplicando o modelo me onímico SETTLEMENT FOR THE FOREST, pode-se ob e
in o mações sob e a aje ó ia his ó ica do desen ol imen o do país. Desapa ecem
I is an icipa ed ha pa icula se lemen s will ise o p ominence while o he s
g adualmen e. Esses assen amen os que desapa ece am dos mapas geog á icos do
Condado de Vilnius pe sis em a a és dos d imônios que ou o a mo i a am. Esses
assen amen os podem e so ido mudanças em seus nomes o iciais, como
e idenciado pelo exemplo Gališkė (Š čn D) → Gališkės mškas (Š čn D), I ičizna (T ak D)6 →
I ičiznos miškas (T ak D) ou o am abolidos como Plačia lė (Ukm D) →
Plačia lės mškas (Ukm D).
An in iguing ins ance o he me onymic model can be obse ed, as
exempli icado pelo caso como Š eicã ai (V D) → Š eicã ijos mškas (V D). Nes e exemplo
em pa icula , o opônimo do assen amen o, Š eicã ai, é de i ado do nome da nação,
os suíços. Em con as e, o d imônimo, Š eicã ijos mškas, é baseado no nome do país
[…] Suíça. Es a ilus ação
6 Ago a Ba bõ iškės (T ak D).
ALISA STUNŽAITĖ
244 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIX le an a conside ações in igan es,
po encialmen e en aizadas na analogia da paisagem. É impo an e econhece que a
Suíça é conhecida po sua opog a ia mon anhosa, uma ca ac e ís ica que di e e
das cadeias de mon anhas p oeminen es ausen es da Li uânia. No en an o, a á ea
a bo izada em ques ão es á si uada num e eno ondulado, o que essoa com os
nomes u banos locais, como Aukš óji s ., que signi icam
A ua p incipal.
Após um exame cuidadoso, é cla o que a me onimia baseada em assen amen os é uma
on e p olí ica de mo i ação pa a os d imônimos li uanos. É possí el deci a
co elações espaciais en e elemen os opog á icos e descob i as manei as
ma izadas em que ma cado es pa icula es o e ecem in o mações aliosas sob e
a ibu os lo es ais e ca ac e ís icas únicas da paisagem, emp egando o modelo
SETTLEMENT FOR THE FOREST. Os d inônimos que encon am suas o igens em
assen amen os desempenham um papel dis in i o como gua diões da memó ia
his ó ica. Eles signi icam a exis ência de á eas habi adas do passado e encapsulam a
essência desses locais desapa ecidos. Es e enômeno sublinha a in incada in e ação
en e a exp essão linguís ica e a his ó ia cul u al e geog á ica da egião, lançando
luz sob e as in incadas camadas de signi icado inco po adas nos opônimos.
1.2 Ca ac e ís ica aquá ica pa a a lo es a
Os co pos de água êm uma impo ância imensa nas a i idades humanas e,
eme ge as p ominen ea u es wi hin a geog aphical egion. Thei pi o al ole in
consequen emen e, moldando a paisagem e in luenciando os assen amen os humanos,
o nam-se componen es in eg an es do ecido oponímico local. His o icamen e, os
co pos de água se i am como on es de subsis ência, o as come ciais e luga es de
impo ância cul u al, o nando-os pon os ocais pa a assen amen os e a i idades
humanas. Esses nomes o necem uma sensação de luga e se em como ligações en e
o co po de água e ou as en idades oponímicas nas p oximidades (Reszegi 2022;
Sko upa 2023: 231). Como esul ado, a nomencla u a oponímica c ia uma in e ligação
semân ica que con e e uma comp eensão mais p o unda das elações espaciais e da
paisagem cul u al da egião.
Embo a se possa a gumen a que ios, lagos e lagoas mui as ezes uncionam como
ca ac e ís icas salien es den o de um local, nes e con ex o, ale a pena ci a os
(1981: 35), gi en his insigh ul obse a ion ha i e s, among a ious
a ibu os geog á icos de Vanaga, que podem unciona como ma cado es dis in os
de um local quando exibem ca ac e ís icas dis in i as den o do con ex o
geog á ico mais amplo. Foi omada uma decisão delibe ada de ab ange d inônimos
que se inspi am em ou os opônimos den o do quad o me onímico ab angen e de
PLACE FOR THE PLACE, ou seja, AQUATIC FEATURE FOR THE FOREST, em ez de nomes
S aipsniai A igos 251 e
Un a eling Vilnius Coun y D ymonymy: he Case o Me onymy
que não le an am ques ões, pois indicam di e amen e a concen ação de pessoas em
á eas especí icas. No en an o, esses nomes o e ecem insigh s in igan es da
pe spec i a da onomás ica cogni i a de ido ao seu modelo de concei uação menos
ób io e mais complexo. Pa a ob e uma isão das mo i ações po ás desses
d imônimos, é essencial ap o unda o concei o subjacen e que esses nomes
encapsulam. Is o en ol e uma análise me iculosa de cada caso único, uma ez que as
mo i ações podem a ia signi ica i amen e. No en an o, o que pe manece
consis en e em odos os opônimos an oponímicos é a implicação de que um
indi íduo ou g upo de indi íduos possuía alguma o ma de signi icado. Po exemplo,
como obse a San a Rapa (2019: 39), os nomes dos gua das lo es ais podem
pe manece encapsulados nos d imônimos. Nes e a igo, em ez de ap o unda as
possí eis azões pa a a cunhagem desses nomes, o oco se á o nece uma isão
ge al dos d imônios en aizados em nomes pessoais. Um o al de 26 nomes de
lo es as se enquad am nes a ca ego ia, o iginá ios pu amen e de an oponímicos
e seguindo o modelo me onímico de PERSON FOR THE FOREST.
Comumen e, os d imônimos que e le em o acúmulo de pessoas em um luga são
ca ac e izados pela u ilização de o mas plu ais de i adas de pa onímicos
mo i ado es. Um exemplo ilus a i o é o Kišknų mškas (Š čn D), que se ac edi a e
sido inspi ado pelo Li h. Pa ônimo Kišknas (PDBe). Es a co elação ganha alidade
pelo ac o de o Li h. O pa onimo Kišknas é documen ado na mesma á ea geog á ica,
especi icamen e den o do Elde ship Ka anėnai, onde a lo es a Kišknų mškas (Š čn
D) es á si uada. Assim, a ans e ência do pa onimo pa a o d imônimo é Li h. Kišknas
→ Kišknų mškas (Š čn D). Da mesma o ma, pode ia se o necido o exemplo de
Mikáiliškių mškas (T ak D). Aqui, o d imônimo oi baseado em Pol. Pa ônimo Michajło,
Michał (SSNO III 448[…]449), Bel. Михайлo, Михайла Михаил (Bi yla 1966: 121), Li h. Mikáilas
(PDBe) Po an o, pode ia se ep esen ado como Pol. Michajło, Michał, Bel. (em
inglês) Michail, Michaila Michail, Li h. (em inglês) Mikáilas → Mikáiliškių mškas (T ak D).
No en an o, ale a pena no a que ambém exis em ins âncias de ep esen ação de
o ma singula . Po exemplo, Pol. Pa ônimo Lisowski (SSNO III 270), Rus. Lisso sky,
Bel. (em inglês) Lissouski, Lissouski (Bi yla 1969: 253) é ans e ido pa a Lesò skio
mškas (Š D). Es a ansição pode ia se ep esen ada da seguin e o ma: Lisowski,
Rus. (em inglês) Lisso sky, Bel. (em inglês) Liço ski, Liseuškis → Lesò skio mškas (Š
D). Es e alinhamen o de d imônimos den o de uma localidade especí ica suge e uma
possí el mo i ação de nomeação en aizada na conexão da pessoa com a paisagem.
A i ma que odos es es d imônimos ou quaisque ou os opônimos es ão
exclusi amen e en aizados no concei o de p op iedade sem uma análise mais
ap o undada dos egis os e ou os documen os pode ia se uma a i mação ousada.
Es a in es igação adop a o modelo me onímico PERSON FOR THE PLACE pa a
ilus a melho a sua p odu i idade e impo ância, a im de e i a a in e p e ação e ada dos dados.

ALISA STUNŽAITĖ
252 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIX
Conclusões
Os esul ados des a in es igação e elam á ios pon os-cha e: 1. A
me onimia, um mecanismo cogni i o signi ica i o, desempenha um papel
cen al na o mação de d imônimos. É e iden e em 696 d imônimos
o icialmen e econhecidos den o do Condado de Vilnius, uma pa e
subs ancial do o al de 787 d imônimos. 2. T ês pad ões me onímicos
p imá ios o am iden i icados: PLACE FOR THE PLACE, SALIENT FEATURE FOR THE PLACE e PERSON FOR THE PLACE.
• O modelo me onímico PLACE FOR THE PLACE pode se especi icado ainda
in o wo dis inc models: SETTLEMENT FOR THE FOREST, encompassing
names o su ounding inhabi ed a eas, domina es wi h 546 ins ances,
mais, o nando-se o pad ão mais p e alen e na concei uação de d imônimos.
O segundo modelo, Aqua ic Fea u e o he Fo es , ep esen a nomes de
co pos de água nas p oximidades e con ibuiu pa a 24 d imônimos.
• O modelo me onímico SALIENT FEATURE FOR THE PLACE pode se
subdi idido em cinco modelos especí icos: Tipo de lo es a pa a a
lo es a, Ca ac e ís ica de paisagem pa a a lo es a, Vege ação pa a
a lo es a, Fauna pa a a lo es a e P opósi o pa a a lo es a. Es es
subca ego ies a e ep esen ed by 36, 35, 24, 4, and 1 d ymonyms,
espec i ely.
• O modelo me onímico PERSON FOR THE PLACE oi e inado em PERSON
Pa a a lo es a. É impo an e no a que isso não implica necessa iamen e
p op iedade; Em ez disso, indica uma ligação en e a pessoa e a lo es a. Há
um o al de 26 d imônimos ab angidos po es e modelo. No ge al, as
descobe as lançam luz sob e a in incada in e ação en e linguagem,
paisagem e in e ação humana no condado de Vilnius, mos ando a ica
apeça ia de signi icados inco po ados nos nomes de suas lo es as.
Ab e ia u as
A Bel. Bielo ússia; c . compa a ; Dis i o D, El Elek […]nai; e al. […] e ou os; Li h,
po a o . Li uano; O Ml . Mol ai; Pol, po a o . Polonês; P e ixo […] A Rússia. Ruso;
Su […] su ixo; Šlčn […] Šačininkai; Š Š in os; Š čn […] Š enčiónys; T ak […] T ãkai; Ukm […] Ukme g […];
V – Vlnius.
Fon es de d imônio
GP […] Lie u os e d inės in o macijos po alas (= Po al de In o mações Espaciais da Li uânia).
A ailable a : h ps://www. geopo al.l /geopo al/.
S aipsniai A igos 253 e 253
Un a eling Vilnius Coun y D ymonymy: he Case o Me onymy
LMV […] Lie u os miškų a dynas, d. 1, Kaunas: Lie u os miškininkų sąjunga, 1994.
LVŽ I […] Lie u os ie o a džių žodynas 1 (A[…]B), ed. kolegija L. Balode, V.
Blažek, G. Blažienė, V. Ka delis, A. Ragauskai ė, S. Temčinas, J. Udolph, Vilnius:
Lie u ių kalbos ins i u o leidykla, 2008.
LV II […] Lie u os ie o a džių žodynas 2 (C[…]F), au . L. Bilkis, G. Blažienė, M. No kai ienė,
M. Razmukai ė, A. Ragauskai ė, D. S ide skienė, a sak. ed. L. Bilkis, Vilnius: Lie u ių
kalbos ins i u as, 2014.
LV III Lie u os ie o a džių žodynas 3 (GH), au . V. Adamony ė, L. Bilkis, G. Blažienė, D.
Kačinai ė-V ubliauskienė, M. No kai ienė, M. Razmukai ė, A. Ragauskai ė, D.
S ide skienė, a sak. ed. L. Bilkis, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 2018. LVŽ IV
Lie u os ie o a džių žodynas 4 (IJ), au . L. Bilkis, G. Blažienė, A. Ragauskai ė, D.
S ide skienė, a sak. ed. L. Bilkis, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 2021.
Fon es lexicog á icas
LKŽe Lie u ių kalbos žodynas 120 (19412002), ed. kolegija G. Nak inienė, J. Paulauskas,
R. Pe okienė, V. Vi kauskas, J. Zaba skai ė, y . ed. G. Nak inienė, e. a ian as,
Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 2005 ( e são a ualizada, 2008 e 2018). Disponí el no
ende eço: h ps://ekalba.l /lie u iu-kalbos-zodynas.
REFERENCES
Ainiala Te hi, Ös man Jan-Ola, eds., 2017: Socio-Onomas ics. The P agma ics o
Names, P agma ics & Beyond New Se ies, 275, Ams e dam: John Benjamins Publishing
Company.
A naud Pie e 2022: Me apho , Me onymy and he Nounness o P ope Names. –
Lexis. Jou nal in English Lexicology 20. DOI: doi.o g/10.4000/lexis.6617.
Ba ku ė Ne ija 2006: The Tendencies o Change: Toponymy De i a ion in
Skais gy is’ su oundings. – P oceedings o he 4 h In e na ional Cong ess o Dialec ologis s
and Geolinguis s, Abs ac s, July 28 – Augus 2, Riga: 2003, 56–61.
Ba ku ė Ne ija 2008: Joniškio ajono e i o ijos oponimija: da yba i aidos polinkiai:
dak a o dise acija, Šiauliai: Vy au o Didžiojo uni e si e o leidykla.
Be ezo ič Elena L. 1991: Березович, Елена Л. Сeмантические микросистемы
топонимов как факт номинации [Seman ičeskie mik osis emy oponimo kak ak
nominacii]. – Вопросы ономастики [Vop osy onomas iki] 19, 75–90.
ALISA STUNŽAITĖ
254 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIX
Bi yla Nikolaj V. 1966: Бiрыла, Николай В. Беларуская антрапанімія. Уласныя
імёны, імёны-мянушкі, імёны па бацьку, прозвішчы [Bela uskaja an apanimija.
Ulasnyja imёny, imёny-mjanuški, imёny pa bac’ku, p oz iščy], Мiнск: Навука тэхнiка
[Minsk: Na uka èchnika].
Bi yla Nikolaj V. 1969: Бiрыла, Николай В. Беларуская антрапанімія [Bela uskaja
an apanimija] 2, Прозвішчы, утвораные ад апелятыўнай лексікі [P oz iščy, u o anye
ad apelja yŭnaj leksiki], Мiнск: Навука тэхнiка [Minsk: Na uka èchnika].
Boldy e Nikolaij N. 2016: Болдырев Николай Н. Когнитивная семантика
[Kogni i naja seman ika], Москва, Берлин [Mosk a, Be lin]: Di ec Media.
C o William 2000: Cogni i e Linguis ics, Camb idge: Camb idge Uni e si y P ess.
Dob ić Nicola 2010: Theo y o Names and Cogni i e Linguis ics – he Case o he
Me apho . – Filozo ia i d uš o 21, 135–147.
Endzely ė Rena a 2003: Šiau ės pane ėžiškių ie o a džiai. – Žmogus kalbos e d ėje,
566–583.
Endzely ė Rena a 2005: Šiau ės idu io Lie u os ie o a džiai: dak a o dise acija,
Kaunas: Vy au o Didžiojo uni e si e o leidykla.
Gibbs Raymond 1994: The Poe ics o Mind, Camb idge: Camb idge Uni e si y P ess.
Guda ičius Aloyzas 2011: Reikšmė – są oka – koncep as i p asmė. – Res
Humani a iae 10, 108–119.
Lako Geo ge, Johnson Ma k 1980: Me apho s we Li e By, Chicago: The
Uni e si y o Chicago P ess.
Langacke Roland 2006: In oduc ion o Concep , Image and Symbol. – Cogni i e
Linguis ics: Basic Readings, ed. by D. Gee ae s, New Yo k: Mau on de G uy e , 29–69.
Langendonck an Willy 2007: Theo y and Typology o P ope Names, Be lin, New
Yo k: Mou on de G uy e .
Langendonck an Willy 2013: A Seman ic-P agma ic Theo y o P ope Names. –
Ac a Linguis ica Li huanica 69, 99–130.
LKG I – Lie u ių kalbos g ama ika 1: Fone ika i mo ologija (daik a a dis, būd a dis,
skai a dis, į a dis), ed. K. Ul ydas, Vilnius: Min is, 1965.
Ka penko Elena, Golubenko Lidija 2015: P oblems o Cogni i e Onomas ics, –
Записки з ономастики [Zapiski z onomas iki] 18, 285–293.
Ka penko Ju ij A. 1980: Карпенко, Юрий А. Признаки молодости топонимичес-
кой системы [P iznaki molodos i oponimičeskoj sis emy]. – Перспективы
развития славянской топонимики [Pe spek i y paz i ija sla janskoj oponimiki],
S aipsniai / A icles 255
Un a eling Vilnius Coun y D ymonymy: he Case o Me onymy
oтв. ред. A. B. Суперанская, Н. В. Подольская [o . ed. A. V. Supe anskaja,
N. V. Podol’skaja], Москва: Наука [Mosk a: Nauka], 48–57.
Ke e ičienė Ju gi a 2009: Glossa y o Cogni i e Te ms, Kaunas. A ailable a : h ps:/
www.kn . u.l /dokumen ai ailaika ed uge manuKe e iciene%20%20kogni y iniu%20
e minu%20zodynas.pd .
Klimka Libe as 2011: Medžių mi ologiza imas adicinėje lie u ių kul ū oje. –
Ac a humani a ica uni e si a is Saulensis 13, 18–39.
Kö ecses Zol án, Gün e Radden 1999: Towa ds a Theo y o Me onymy. –
Me onymy in Language and Though , eds. by K.-U. Pan he , G. Radden, Ams e dam:
John Benjamin Publishing, 17–59.
Ma ke Ka ja, Nissim Mal ina 2006: Me onymic p ope names: A co pus-
based accoun . – T ends in Linguis ics S udies and Monog aphs 171, 1–17.
Mickienė Ilona 2001: Telšių ajono oponimų da yba: dak a o dise acija, Kaunas:
Vy au o Didžiojo uni e si e o leidykla.
Mickienė Ilona 2004: Dėl Lie u os asmen a dinės kilmės d imonimų da ybos. –
Bal u iloloģija 13(1), 121–131.
Mickienė Ilona 2011: Sudė iniai Lie u os d imonimai: asmen a diniai,
hid oniminiai, oponiminiai. – Valoda dažādu kul ū u kon eks ā: Zina nisko aks u
k ajums 21, Dauga pils: Saule, 387–395.
Mickienė Ilona 2019: Asmen a dinės kilmės miškų a dai: aka inių pie ų aukš aičių
egionas. – Li uanis ica 1(115), 30–38.
Mickienė Ilona, Bačiūnai ė-Lužinienė Lina 2013: Onomas ikos įž algos:
mokomoji knyga, Vilnius: Vilniaus uni e si e as. P ieiga in e ne e: h p://www.
kh . u.l /dokumen ai/ ailai/ka ed u/lie u iu/Onomas ikos_iz algos_Mickiene_
Baciunai e-Luziniene_2013.pd .
Mickienė Ilona, Bankauskai ė-Se eikienė Gabija 2012: Labūna os k aš o
oponimija: ling is inės įž algos. – Li uanis ica 2(58), 161–179.
Mickienė Ilona, Ba anauskienė Ri a 2019: Pie ų Aukš ai ijos egiono oponimai,
kilę iš asmenų pa adinimų. – Respec us philologicus 36(41), 60–72.
Mickienė Ilona, Bieliauskai ė Riman ė 2018: Rad iliškio ajono d imonimų
da ybos aspek ai. – Respec us Philologicus 33(38), 83–92.
Nikono Vladimi A. 1966: Никонов, Владимир А. Краткий топонимический
словарь [K a kij oponimičeskij slo a ’], Москва: Мысль [Mosk a: Mysl’].
ALISA STUNŽAITĖ
256 Ac a Linguis ica Li uanica LXXXIX
Nys öm S a an 2016: Nomes e Signi icado. […] O Manual de Nomes e Nomeações de
Ox o d, Ox o d: Ox o d Uni e si y P ess. Podolskaja Na alija V. 1988: Podolská,
Na ália V. Slo a uská onoomas ičeskoj e minologii [Slo a uskoj onomas ičeskoj
e minologii], отв. Red. (em inglês) A. V. Supe anskaya [o . ed. A. V. Supe anskaja],
2-е изд., Moscou: Наука
[2-e izd., Mosk a: Nauka].
Rapa San a 2019: Me onímia como base da oponímia. […] 4a Con e ência Cien í ica
In e nacional Aleksand as Vanagas […] […]Onims no Espaço e Espaço em Onyms[…],
Abs ac s, 7 e 9 de no emb o, Vilnius: 2019, 38 e 39. Disponí el em:
h plki.l /wp-con en /uploads/2019://Vanago-kon e encijos-p ane%C5%A1im%C5%B3-TEZ%C10%96S.
pd .
Reszegi Ka alin 2012: Abo dagens cogni i as à oponimia húnga a.
Onoma 47(1), 367379.
Reszegi Ka alin 2022: Nomeação me onímica de uma pe spec i a cogni i a. –
Ac a Onomas ica 63(1), 206225.
Sko upa Pa el 2019: Oposições semân icas nos opônimos do condado de
Vilnius. […] Ac a Linguis ica Li huanica 81, 139[…]159.
Sko upa Pa el 2021: Foo p in s o Language Con ac s in he P esen -day Vilnius
Hid onímicos e Oikonímicos do Condado: o Impac o das Línguas Esla as na Toponímia
Li uana. […] Ac a Linguis ica Li huanica 85, 219[…]243. Sko upa Pa el 2021a: Topônimos do
Condado de Vilnius como sinais de iden idade nacional e cul u al, Vilnius: Lie u ių kalbos
ins i u as. Sko upa Pa el 2023: Semân ica do a ual condado de Vilnius Topônimo
Oposições: Disse ação de Dou o ado, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as. SSNO III […]
Słownik s a opolskich nazw osobowych 3 (Kl[…]M), e melho. W. Taszycki, W oclaw:
Zakład Na odowy im. Ossoliński, em 1971.
S unžai ė Alisa 2022: Mani es ação de Physis no D imônimo do Condado de
Vilnius. […] Ac a Linguis ica Li huanica 87, 155[…]176.
Supe ja Aleksand a V. 1973: Supe anskaya, Aleksand a В. A eo ia ge al do nome
p óp io [Obščaja eo ija imeni sobs ennogo], Moscou: Наука [Mosco a:
Nauka]
S ide skienė Dalia 2006: Ma ijampolės apsk i ies d imonimų da ybos i kilmės
polinkiai. […] Ac a Linguis ica Li huanica 54, 49[…]62.

S aipsniai / A icles 257
Un a eling Vilnius Coun y D ymonymy: he Case o Me onymy
S ide skienė Dalia 2016: Sudu iniai Ma ijampolės apsk i ies helonimų mo y acija,
Ac a Linguis ica Li huanica 75, 243273. S ide skienė Dalia 2017: Sudė iniai
Ma ijampolės apsk i ies helonimų mo y acija, Ac a Linguis ica Li huanica 77, 78102.
S ide skienė Dalia 2019: P iesaginiai Ma ijampolės apsk i ies helonimų
mo y acija. […] Ac a Linguis ica Li huanica 81, 110[…]140. S ide skienė
Dalia 2022: U enos apsk i ies Anykščių alsčiaus (1935-1937) helonimų
mo y acija. […] Li uanis ica 68, 1(127), 43[…]65.
TLE I – Ta ybų Lie u os encikolopedija 1 (A–G ūdas), ed. J. Ma ulis, Vilnius: Vy iausioji
enciklopedijų edakcija, 1985.
Vaičienė Agnė 2014: Lie u ių kalbos kilmininko seman ikos y imai: ezul a ai i
pe spek y os. […] Res Humani a iae 16, 319[…]339.
Vanagas Aleksand as 1981: Li uânia hid onimų semân ica. […] Lie u ių kalbo y os
klausimai 21, 4[…]153. […] Lie u ių kalbo y os klausimai 21, 4[…]153. […] Lie u ių kalbo y os klausimai 21, 4[…]153.
VLEe […] Visuo inė lie u ių enciklopedija (= Enciclopédia Uni e sal Li uana), e. a ian as,
Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos cen as, 2001[…]2020. Disponí el em: h ps:
www. le.l .
Vilniaus apsk i ies d imonimijos analizė:
me onimijos a ejis
SANTRAUKA Šio y imo objek as me onimijos būdu suda y i Vilniaus apsk i ies d imonimai. 787
Iš a ink ų daba inėje Vilniaus apsk i yje unkcionuojančių a dų ne 696 bu o inspi uo i
me oniminio mąs ymo būdo. A Comissão conside a que a Comissão não cump iu as ob igações
que lhe incumbem po o ça do a igo 107.o, n.o 1, do TFUE. Minė i d imonimai, į auk i į y imą,
po encialiai galėjo kel i abejonių, a a i inka nus a y us me oniminius modelius, odėl jų bu o
a sisaky a i apsi ibo a ik isiškai aiškios seman ikos miškų a dų analize. A likus y imą
nus a y i dominuojan ys modeliai: ie a ie oj ie os, išski inė ypa ybė ie oj ie os i
žmogus ie oj ie os. 570 d imonimų y a siejama su me oniminiu modeliu ie a ie oj ie os, jį
sukonk e inus, paaiškėjo, kad d imonimų susi adymą dažniausiai inspi a o oniminio modelio
išski inė ypa ybė ie oj ie os. Minė inos šios y imo pa i in os šski inės ypa ybės:
miško ipas (36), k aš o aizdis (35), augmenija (24), gy ūnija (4) i miško
gy en ie ės (546) i andens elkiniai (24). 100 miškų a dų mo y acija g indžiama me-
ALISA STUNŽAITĖ
Ac a Linguis ica Li uanica LXXXIX k i ies d imonimų, jie siejami su žmogus ie oj ie os, . y.
paski is (1). Apie žmonių san alką miškingose ie o ėse galima sp ęs i iš 26 Vilniaus aps-
žmogus ie oj miško, me oniminiu modeliu 258
Dado que es e es udo oi execu ado cogni y inės onomas ikos lygmeniu, jame laikomasi
nuos a os, kad isi a dai u i eikšmę. Analizuo ų d imonimų koncep ualiza imo modelis bu o
a skleis as adap a us Nikolos Dob ičiaus (2010) modelį, pagal ku į au o ius siūlo numa y i
koncep o kelią pe šal inio i ikslo s i is, iš šal inis apelia y as a bais žodis ik in, o ikslas
onimas, šio y imo a eju d imonimas. Taigi nag inėjamų a dų koncep ai a aizduojami
emian is šia schema: apelia y as ik inis žodis → d imonimas. Panašią schemą ykdomuose
y imuose aiko i Veng ijos mokslininkė Ka alina
Reszegi (2022). (em inglês)
Kadangi me onimijos ap aiškų andama apelia y uose, ikimasi, kad me oniminis mąs ymas
būdingas i ik iniams žodžiams. Jukonomija é kogni y inė i ling is inė p iemonė
uni e salioms ka ego ijoms o muo is žmogaus sąmonėje, ku ios ėliau gali bū i a spindė os
kalboje. Me onimija apima ieno objek o samp a os modelį susiedama jį su ki u, ypač ada, kai
abu objek ai egzis uoja oje pačioje pa adigmoje (Kö ecses, Gün e 1999: 21; Ke e ičienė
2009: 1415). Toponimija i bū en a s i is, ku i pa odo, kad objek ai koegzis uoja, kad dėl
į ai ių p iežasčių jai būdingas polinkis pe ženg i sa o pačios ibas, including a dų mig aciju
a p objek ų klasių bei analogija pag įs ų da inių (Ka penko 1980: 49). Me oniminiai p ocessai é
mui o impo an eūs i įdomūs, kadangi jie a skleidžia glaudų žmonijos su okimo, ie ypa ybių,
kalbos bei a do o ma imosi mechanizmų yšį.
Į eik a 2023 m. ugpjūčio 21 d. (em inglês)
ALISA STUNŽAITĖ
Ins i u os de língua li uana
Pe o Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius, Li uânia
alisa.s unzai e@ ilnius ech.l