S aipsniai / A icles 123
DAIVA MURMULAITYTĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
ORCID id: o cid.o g/0000-0003-3826-7272 Les di ec ions de
eche ches scien i iques: mo s de doyba, mo emica,
lexikog aphija, leksikologija.
DOI: doi.o g/10.35321/all89-06 Il es p obable que l'acco d en e l'Union eu opéenne e l'Uk aine ai é é signé à l'époque.
MOTHER PAVARDŽI
REFORMA LIETUVI LEGABOS
ZWORDZI DARYBOS ASPECTU Le é o ma eu es cha gé de la mise en œu e de la é o me.
The Womens Su name Re o m
in he Li huanian Language
om he Pe spec i e o Wo d Fo ma ion
ANOTACIJA
Les mo s ( aigi, e pe sonn a džių, pa a džių) da yba son pa ie du sys ème de la langue. Pa
conséquen les Li u iques emmes su nomes doi en épond e à ceux sys ème p é us
dėsningumus. En aison d'impo an es aisons sociokul u elles (ne seulemen es é iques
mo i s) pou pou oi ce e sys ème e o ma e , nécessai e é alue les pe spec i es de
dé eloppemen des langues li huaniennes e p é oi les possibles changemen s conséquences.
S ai snyje a eipien l'a en ion à des aspec s de la mo ologie (žodžių da ybos) de la
langue li uanienne, qui aillimi ou igno és dans les discussions su la p oposi ion à é eisin i
Li u iškas emmes su noms a ec galūne -(i)a. Conside é es la ques ion de ela ion de adi ion
e sys èmeali é. Le da yba de p énoms ée iques ne donnan pas de s a u cheiminien a ec
galūne -ė es considé ée mo i ue pa une excep ion (délà des o mes de p énoms ée iques e
masculins coincidence), mais pas pa un p écéden , auquel il es possible de s'appuye pou
pou sui e e o ma e le sys ème de p énoms. ESMINIAI VOODŽIAI: noms pe sonnels, des emmes su nomes, mo s des da yba, galūnė, sis emiškum.
ANNOTATION
The o ma ion o wo ds (and consequen ly su names) is an in eg al pa o he language
sys em. The e o e, Li huanian emale su names mus con o m o his sys ems egula i ies.
Fo signi ican socio-cul u al easons, no solely based on aes he ic conside a ions, i is
impe a i e o e alua e he p ospec s o he de elopmen o he Li huanian language
DAIVA MURMULAITYTĖ
124 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIX and an icipa e he po en ial consequences o change when
e o ming he mic osys em o su names. The pape unde sco es speci ic aspec s o Li huanian
language mo phology (wo d o ma ion) ha a e equen ly o e looked o igno ed in he
discussions ega ding he p oposal o legalize Li huanian emale su names ending in -(i)a. I del es
in o he ela ionship be ween adi ion and sys ema ici y. The use o he ending -ė o he
o ma ion o he emale su names no demons a ing womens ma i al s a us is conside ed a
mo i a ed sys ema ici y.
excep ion (due o he o e lap in he o m o emale and male su names) a he han a
p eceden o u he e o ming he su name sys em.
KEYWORDS: pe sonal names, emale su names, wo d o ma ion, ending,
ĮVADAS
2023 m. 4 mai d. Seime de la République de Li uanie en egis é, e 4 juille d. ap ès p ésen a ion
adop é pou considé e le nom d'Aspens e su nom de l'éc i u e documen s p oje de loi No
XIV-903 modi ian l'a icle 3io du p oje de loi No XIVP-27001, qui ise à change le sys ème des
pai s éminins de elle so e que les emmes puissen choisi pa umée a ec galūne -a a -ia,
da oma ée d'un su nom masculin con enan galūnė -a a -ia. Jusqu ol u a pas une seule
discussion, con é ences de p esse, pasisakymų à la p esse, adiu e élé ision, sociaux éseaux
(nuo odas oi sou ces e li é ai es lis ache), dans lesquels elle p oposi ionnemen
p ésen ée a gumen s des už e p ieš. Au débu du p oje ini ia o ies a si e en é d'in ég e
en li uanis es ema ques, du moins dans les documen s o iciels la é o me p oposée ne
plaikoma seulemen pa su noms o hog aphe ques ion2, mais plus loin que, le plus des
a gumen s des spécialis es de la langue Li uanien ne bégi dima. Gal en in p is d'accen ue que
ini iée inno a ion ė a d oi humain a oi no imą pa a dę3, o dans kal1 Ž .
h ps://e-seimas.l s.l /po al/legalAc /l /TAP/e557d8a0ea5611eda305cb3bd 2a 4d8?j wid=
-bxdpcdu 9 [ u 2023-10-01].
2 Tu bū quelque peu ompe le i e p op e de la loi p oposée à change , ca dans les médias daiba
a ec éc i u e e con inue ebepainiojama:
h ps://www.l .l naujienoslie u oje/20222/287/mo e upa a dziu- asymo-p ojek o-pa eikimas-a-
ide as-ki ai-sa ai ei;
h ps://www.15min.l /naujiena/ak ualulie u a/ lkk-i-paka kly es-inicia i a-del-mo e u-pa a dzi-
u-ska ina-neda nia- eiseku a-56-2049000;
h ps://www.l y as.l lie u osdiena/01/26news/sa kiene-gale u- ap i-sis ia ka-siulymas-ke-mo e isku-pa a dziu- asyba-suke-p ies a ingu- eakciju-259-20477 e 2023-08-10 [ziū ė a]. h ps: www.
3 [V]a des es insepa able pa ie de l'iden i é humaine. Un indi idu de ai a oi le d oi de choisi
ce nom e ce p énom a ec lequel il se sen con o able.
(h ps://www.l y as.l /lie u osdiena/ak ualijos/2023/01/26/news/sa kiene-gale u- ap i-sa ka-siuly-
mas-keis i-mo e isku-pa a dziu- asyba-sulauke-p ies a ingu- eakciju-25930477 [ ue du 2023-08-10]).
A icles A icles a icles 125 /
Mo e ų pa a džių e o ma
lie u ių kalbos žodžių da ybos aspek u
Il a égalemen é é indiqué que le égime a é é supp imé. Ypač souligné inai seulemen comme bininkų
opinię ce e ques ion à p end e en comp e nebū ina, ca ce n'es pas g ama ika. Apc i ojo able
bėjusi socioling is ė pa a dę apsk i ai p ilygino emblemai a e ike ei, ku iai
kalbos, kaip sis emos, dėsniai, adinasi, negalioja4. Nebeplė ojan diskusijų su
discussion dans Asmens pa a dė choix d'une pe sonne? kalpoli ikis, d oi s humains, ni eaux des
possibili és, psychologie, socioling is ikos, d oi s specialis ais su les noms pe sonnels comme
indica eu de l'iden i é humaine e d'exp ession, obligalo néanmoins s op el i à kalbo y os, ca de
ce e science ici impossible con ou ne . Les p énoms, que e comme semble ai menées aux yeux
žodžiai, jie suda o kalbą. O pas a oji neabejo inai y a sis ema. Pa a dės y a kal-
des ep ésen an s des domaines5, son bos sys ème non seulemen g amma icos, mais e a ies,
au es domaines suje . E qui, si pas des spécialis es de la langue (ce cas, p incipalemen
li uanis ai, Li uiniens de a dyno e de mo s doybos che cheu s, mo ologues) le mieux connaî
ce e sys ème są angą, onc ionnemen dėsnius, his oi e, ou cela é aluan peu p é oi des
pe spec i es de dé eloppemen e de semblables e o mes conséquences.
L'objec i de l'a icle d'a i e l'a en ion su des aspec s de la ab ica ion e de la mo phologie des
mo s de langue li ouw, qui son aillés ou igno és dans les discussions publiques su la p oposi ion
d'usu pe les noms éminins Li u iškas a ec galūne -(i)a, e les jus i ie une néga i e é alua ion de
els p énoms6. Il isan à e ec ue ces âches: énag ine publiquemen (en p ésen an le p oje de
loi, dans des discussions, des a icles de spécialis es de la langue, dans des documen s e des
éjaquinemen s de la Commission é a ique des langues li uaniennes) publiés a gumen s qui app ou en
des cons uc ions de p énoms éminins li uaniens a ec galūne -(i)a d'une pa ie analogique peu -ê e
humaine con enan des p énoms masculins ou auxquels ce p énom es ai é (en aisan appel à des
connaissances élémen ai es de la langue) du cen e des possibili és Lygiennes (h ps:
www.you ube.wa chcom? =I867BYM g, en i on du emps de l'en egis emen ). Ce que [P]a a dées
es un pa imoine cul u el, appa enan non seulemen pa endès sa ininkei, mais aussi la na ion,
l'É a , la communau é, la amille (Ga š a 2012: 221), en géné al es igno ée. 4 Noms nous iši pou ons
pe ceok comme emblème. [...] Ici es essen iellemen l'emblème d'iden i é es , pas g ammai e. [...]
Nous pou ons selon g amma iką p end e nekai omą ce nom, pa p incipe, si emme lui au , a ec a
i iška galūne, e jisai se a comme e ike ė. Ž i blis. Lina. Tou . Susi a kė Li uiniens pa le. Niekas
pas changéi . (h ps://www.you ube.com/wa ch? =I678BYMkn g, app oxima i emen à 59:00 au emps
de l'en egis emen [ isualisé 2023-08-10]).
5 Da plg. p ésen a ime du p oje nuskambėjusį eiginį, analogiquemen men ionné am socioling is ės:
Pa a džių klausimas nė a lie u ių kalbos g amma ikos klausimas i niekaip nekeičia os g amma ikos
(h ps://
www.l s.l sippo al.show?p_ =826&p_k=1&p=awe _media_objec _ iewe &guid=4B73D31A4D8C71D76-973E-
7B37AF 56-435). 6 À la in de p épa e l'a icle publiées Mokslo council de l'ins i u de langue Li uanien e
É a bbine Li u ies langue commission des conclusions néga i es su ce p oje , dans lesquelles son
p ésen és plus s a ių a gumen ų nep i a i p oposi ionni en e iend e des su noms éminins a ec
galūne -(i)a (nuo odas oi sou ces e lis e de li é a u e).
DAIVA MURMULAITYTĖ
126 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIX à l'o e s'oppose; é isé des galūnių -(i)a e
-ė daibinis onc ionnali é, se concen an en synch onine daibą, mais éluškinan e
ak ualius nomin his o iennes eminina daiby aspec s ainsi nou eada os polinkius;
discu a adi ions e sys -
miškumo ski ies p oblema e inan kalbos ino acijas.
Ty imo me odai – mo ologinė, žodžių da ybos, seman inė analizės.
1. DARYBOS GALŪN -(i)a
1.1. En pa lan de géné iques mo s e leu aibà, appelle- -on que dans la
langue li uanienne ac uelle son 7 homonimines galūnées -(i)a7, a ec lesquelles se on :
• i es des ac ions, pa exemple: auka (: auk i), in e ogusa (: appous i);
apkal a ‘pa lamen inė p océdu e, appliquée à des hau s onc ionnai es ou
des memb es du pa lemen , qui on iolé la cons i u ion ou b isé le se men (:
apkal in i), a odėka (: a sidėko i), d eba (: d ebė i), pe da a (: ansme e),
pe samda (: pe samdy i), p iesky a ‘au o iaus indique l'ins i u ion à laquelle
es a ibuée publikacija (: p iski i) e k . (LKG 1965: 303304; DLKG 2006:
99; ND);
• des dénomina ions des ca ac é is iques, pa exemple: d ąsa (: d ąsus,
-i), gausa (: gausus, -i); jud a (: jud us, -i), a a (: a us, -i), nejauka (: nejaukus, -i) e k . (LKG
1965: 316; DLKG 2006: 104; ND);
• des noms des ac eu s ou des dé en eu s des ca ac é is iques
ac ionmajoodines, pa exemple: žliumba (: žliumb i); nuok aka ‘cas nuk akęs,
suk ailėjęs; senas k ailys (: nuk ak i), sąž ė a ‘suž ė ėjęs žmogus (:
suž ė ė i), šmėža ‘cas oujou s appa aî e p adings a (šmėžuoja) (: šmėžuo i) e k . (LKG 1965: 338;
DLKG 2006: 112113; ND);
• p endazodines a ibu s dé en eu s des noms, pa exemple: bailia ‘bailys
(: bailus, -i) e k . (LKG 1965: 367; DLKG 2006: 124)8;
• noms de lieux, pa exemple: e uge (: p i(si)glaus i), pe alka (: pe ilk i);
nuo aža (: nu ažići), nuožulna ‘nuolaidi ie a (puisse ê e spécialemen
équipée, exemple, anspo ui) (: nuožulnus, -i) e k . (LKG 1965: 405;
DLKG 2006: 137; ND);
• noms des ésul a s de l'ac ion, pa exemple, skalda (: scaldy i); in u a
‘kas s au u į eka (: įs ū i), izdauža ‘išdauž a su aces (chemin, mu s, e c.)
place (: изdauž i, изdaužy i), изгида ‘kas изгиста (: изгисти), ép eu e ‘ ai, 7
Voi À p opos des ou ils de ab ica ion homonimiškumu plus. Mu mulai y ė 2022.
8 Šios da ybos ka ego ijos naujada ų, pada y ų su ap a iamąja galūne, Naujažodžių duomenyne (ND),
egis, da ne iksuo a [žiū ė a 2023-10-02].
A icles A icles A icles 127 /
Mo e ų pa a džių e o ma
lie u ių kalbos žodžių da ybos aspek u
ce concen a ici ou ni de la in o ma ion disponible (: exp ime ), nuopū a
‘ andens ni eau elkinyje ombemen e cô e a odanga en aison du en
di ec ion de la cô e (: nupūs i) (LKG 1965: 378379; DLKG 2006: 128; ND) e
• des noms d'ins umen s, pa exemple: saga (: seg i), pakaba (: pakabin i), miseo a
(: įmau i) i k . (LKG1965: 395; DLKG 2006: 132–133)9.
A en ion 'es a i ée que cinq ca égo ies de da ybos ediniai son
ma e iškosios giminės daik a a džiai, e deux ac eu s e ac ionsmažodinės
ca ac é is iques eni eu s des dénomina ions (žliumba) ainsi a dažodinės
ca ac é is iques eni eu s des dénomina ions (bailia) géné ales giminės. Ces
subs an i a communia peu en insc i e an eme iškosios, an mâ iškosios
sexe pe sonnes, animaux, pe soni iés ê es e pan. quel gen e de suje aimé dans
la ê e, mon e d'au es mo s, a ec lesquels galūnės -(i)a edinys synaksiquemen
dé i é, g ama ines giminės, plg. : Vaikỹs ėje bu aũ ddelis [ddelė] žliùmba (BLKŽ);
Tokis bailià, c'es e son šešėlio bijosi (LKŽe). Les nomminages selon le sexe
di é endum dans la ac uelle pa lan e Li uanien a ec galūne -(i)a neda omi. À ce e
ca égo ie de da ybos appa iennen ediniai, don le da ybos signi ica ion es
‘p iešingos gende s ni ondamen al mo ju indiquéimas pe sonne ou au e gy a
bū ybė. Ils son ai s a ec quelques p éposages e une seule galūne -ė. Des
p éposages communine langue ca ac é is iques seulemen -ienė, -(i)u ienė, pa
exemple, ka alienė (: ka alius), dėdžiu ienė (: dėdžius), sukčiu ienė (: sukčius), e -ins, pa exemple, lapins (: lapė), e -ėnas, pa exemple, e ėnas (: e a); plus su ce e ca égo ie oi . LKG 1965:
416418; DLKG 2006: 142143.
1.2. Saulius Amb azas, é udiinėjęs Li uanien langue daik a a džių da ybos ka ego ijų aidą, p é end
que daik a a dinių galūnės -a edinių, di ec emen signi ian s mo e iškąją ly į, ė a ik likučių, e
ou ni seulemen quelques exemples des ieux éc i s d auga ‘d augė, ‘b a ‘sėb ė, sė abejo iną
gaida ‘giedo oja, ainsi que quelques p éesaginiais daik a a dinius besi emianiais edalažmona;
‘paleis u ė (: amugalas ‘amugas; pajaunys; meilužis; s e imo e iau ojas, paleis u is), gulo a ‘žmona
(: gulo as ‘ y as), kaimyna, pa ina ‘pa elė, e ulėna ‘ e os duk ė (: e ulėnas ‘ e os sūnus). Plus
a d de els edins és ūmę co esponden ediniai a ec galūne -ė (d augė, sėb ė, gulo ė, kaimynė e
k .), qui dans le langage li uanien es la plus impo an e eme iškosios sexe des pe sonnes e des
noms d'animaux de ab ica ion moyen (Amb azas 2000: 7172, 79). P anas Ska džius, aussi bien des mo s
de la langue li uanienne da ybą y inėjęs his o iniu aspek u, en pa lan de balsinę p iesagą -ā, ainsi 9
Regis, į ankių naujų pa adinimų, iš es ų su galūne -a, ND aussi bien non en egis ée [žiū ė a 2023-10-22].
À moins que comme moyen quelqu'un de se sou eni le nom se ai comp is nou eauada as a mena
‘a min inė laš a ec une b è e in o ma ion su quelque chose ou é énemen ou a ec explica ions,
comme quoi ai e (: emémo é).

DAIVA MURMULAITYTĖ
128 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIX
pa mini kai ku iuos iš šių pa yzdžių, be ne ašo, kad mo e ų pa adinimai pa-
de ai e des hommes dénomina ions, e g aphiquemen ne indique pas que pa mi eux
es da ybos opozicija (Ska džius 1996 [1943]: 3637). Le mo e ulėna son considé é du
p éposages -ėna ediniu e di ec iniu da ybos lišiu (kaip edinys a ec ondamen inu
mo žiu) a ec e ulėnas ne s'assoi pas (Ska džius 1996 [1943]: 238239).
Sinch oniquemen de nie s pai es de e mes kininys ées seman iniu aspec
ou e ai semblesnė à mobilųjį daik a a dį (plusieu s su subs an i a mobilia oi
3 sk.), don i iškoji e eme iškoji o mes di ec emen liées a ec ondamen iniu
daik a a džiu e ulė. Le mo Te ulėna considé an nominum emininum, . y. galūnės
-a ediniu de e ulėnas, di icile se ai de suc ule son signi ica ion de da ybos. si
žodžio e ulėna u ė ų ski is ik mo e iškosios ly ies sema, ačiau ‘duk ė’ nė a
‘mo e iškosios ly ies sūnus’. Be ikė ina mobiliojo daik a a džio mo e iškosios
c'es un nom selon la di é ence de sexe, c'es de la o me de génès de base qu'il
au ai p obablemen galūnę -ė (plg. sese ėnas ‘sese s sūnus, sese ėnė ‘sese s
duk ė (LKŽe)). Quan à l'au e, LKŽe ne indique pas le mo i e ulėna a osenos, il
es ixé seulemen dans quelques ieusses dic ionnai es, ad sans išlių gy osios
kalbos kon eks us plus di icile d'app écie ses seman inius yšius a ec le même da ybos lizdo mo s.
En ou cas, c'es ė a seulemen héo iques spécula iona ions, diach onine dayba mo s
nepainio ina a ec synch onine. L'égalemen aussi ne aud ai pas le ai qu'au e ois dans les
langues Li uanies nomina eminina a é é ai a ec galūne -a, e à peine quelques his o iques,
désac uales de ce e galūnės ediniais sup i p oposlomų p ésen ines e o mų10. Jus e plus, que
da ybos his o iques minimi d auga e k . nomina eminina nesi ėmė apačios o me pama iniais
mo s (plg. d augas), aigi impossible se ai pa le de el da ybos ype a gai inimen . 1.3. Ne ixsuée
e galūnès -(i)a nou eauxada , qui signi ie aien seulemen la eme iškąja ly imi du mo
ondamen al appelé d'un pe sonn, animal, pe sonnalisé d'ê e, e c. se dis inguan pe sonn, ie,
pe sonnalisé d'ê e, e c. Le seulin il naujažodis žmoga (Mu mulai y ė 2021: 5758; Aleksai ė 2022: 233;
Miliūnai ė 2022: 292294) a ec ce e galūne es spéci iquemen c éé non an a in de du milieu des gens
s'é ençan pasida y i mo , qui comme jus e ne mon e ai appa enomi és quelle que soi le lycée.
Plg. naujada o au o ės Dai os Repečkai ės mo y aciju11: 10 Odžių da ymui (naujada ų
ski i mo e is, . y. su eik i pama iniam žodžiui žmogus mo e iškumo semą, kiek
kons a imui) [...] ne peu a oi aucune in luence gene iniai, pi mykš ės [...] doybos ela ions, quand
ils synch oniquemen cessapa e signi ie, c'es -à-di e nebesu ampa a ec ac uels doybos ela ions
(bu is 2009: 41).
11 Ici e ensui e des ci a ions e des exemples a osens de mo s son p ésen és inco ec emen , ils
y pa iennen des noms pe sonnels emplacés pa des ini iales, du ex e omis des lieux ma qués [...].
S aipsniai / A icles 129
Mo e ų pa a džių e o ma
lie u ių kalbos žodžių da ybos aspek u
Pa ois je me disais oujou s commen je pou ais pa iunini ie mon ocabulai e, pou
qu'il e lé â ce aines de mes aleu s. Konk ečiau j'ai p oblèmes a ec le mo žmogus,
que il es clai emen i iškos giminės. [...] Cependan l'an de nie j'ai s'imaginé que je peux
simplemen di e žmoga:} [...] Ce es essen iellemen du poin de ue de la gême un mo
lexible, ai su analogiškus lie u iškus mo sneklaužada, pikčiu na, ėpla, pi dyla,
nenuo ama, ašei a (kažkodėl suggè e seulemen néga i s). Aussi bien des mâ iškos
giminės daik a a džiai, heu euxniuojami comme ma e iškos giminės, équen s dans
ce ains des hau š aičių a mės a ian s (comme e sonus b a ka). Donc di ai-je jis bon
g moga e ji bonne g moga12.
Ainsi eche cha a ne ma e iškosios, e géné ales giminės naujada o, inkančio abiejų sexes aux
gens in i ulés (subs an i um commune), donc žmoga nelaiky inas nommin selon le sexe
di é endum. À ce e ca égo ie d'ac e il ne pou ai appa eni enco e e pa ce que ne
co espond pas à ous ses edins ca ac é is iques du sens de l'ac e di é de ‘opposée sexe ni
pa le mo de base désigné pe sonne ou au e i an e en i é, ca le mo de base sexe homme
semos en géné al n'a 13. Ri os Miliūnai ės es ime que le usage (2022: 293) che che pa ois [...] des
o mes humaines d'exp ime la di é ence de sexe (žmoga es associée a ec d'au es
daik a a džiais de la eme iškosios giminės pilie ė, p o esionalė, kolegė), cependan dans le seul
exemple de a osenos14 žmoga, semble, comme jus e u ilisé pou neu alise la séman ique du
sexe, a an cela le mo du mâle su la g ammai e giminė, les gens aisan c oi e que le nou eau
nom es consis ammen le mo du giminė, quel e commen a é é c éé. Bien sû , impossible
complè emen nénége , que žmoga peu ê e comp is e pa o ojamas e ‘ ée iškosios sexes
humain signi ica ion, mais le plus sou en ainsi a i e seulemen i i inan le même naujada u e
ne connaissan ses ci cons ances d'appa i ion e mo i a ion, e non na u ellemen le u ilisan
dans son langage. e que comme il y se ai , le emps mon e a, si ce nou eada a so i au-delà
de son é oi e s ylis iquemen cono uo es 12 Ci é depuis ND (ž .
h ps://ekalba.l /naujazodziai/%C5%BEmoga?paieska=%C5%BEmoga&i=
566420 d-308c-4036-8452-0e6 494dc614 [ ue 2023-09-03]). -la, -ei a, galūnės -a edinių, nominančių eikėjus,
13 Beje, ne eikė ų s ebė is, kad ieškan analogijų, į gal ą a eina ik neigiamos kono acijos žodžiai –
menkinamoji seman ika y a būdingas daugumos ci a oje paminė ų žodžių da ybos ipų (p iesagų
eiksmažodinės ypa ybės u ė ojus ou a dažodinės ypa ybės u ė ojus) signeis (plg. ces doybos des
ou ils déc i us ŽDV). p o essionnels, collèges. [...] les emmes son a an ou des pe sonnes, hommes,
14 „Pagal šiuo me u Lie u oje y aujan į požiū į mo e ys is da su okiamos i pačios sa e su okia pi miau-
sia kaip ly ies a s o es – mo e is, žmonas, po encialias meilužes, mo inas, o ne žmones, žmogas – pilie es,
ci oyennes, don besoins e opinions doi en ê e obse és au an au an que des hommes [...]. (15min.l ,
2015-12-14, ci ée à pa i ND: oi . h ps://ekalba.
l nau/jazodziai/%C5%BEmoga?paieska=%C5%BEmoga&i=566420 d-308c-4036-8452-0e6 -
494dc614 [ ue 2023-09-03]).
DAIVA MURMULAITYTĖ
130 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIX a osenos limi es de, ou plėsis son
s uc u e séman ique. Cependan il es é iden que žmoga es okazionalismes,
non ypique, an du poin de ue de la o me, que de la séman ique nedėsningas
naujada as. En é an el e seul lui-même il ne indique en aucune maniè e que l'une
des ca égo ies de da ybos de la langue li uanienne dénomina ions selon la
di é ence de sexe p a u è en nou elle da ybos p iemone, galūne -(i)a (plg.
Aleksai ė 2022: 231233, 239). Tad sumanymas e o mue des Li uiniens pau ns
sys ème de mo s de da ybos (naujada os) posi ions ce exempleu aussi ne peu
ê e sou enu. 1.4. Ainsi, d'un el da ybos ype, qui cons i ue ai des pe sonnes du
sexe é iškosios, animaux, pe soni iés pada us e e c. in i ulinan ys ediniai, a ec
da ybos galūne -(i)a dédui e des co espondan s masculinismes de pe sonnes,
animaux, pe soni iés pada ų e e c. dénomina ions, n'exis e dans l'ac uelle p ison
Li uanie. Cela di ai an en pa lan de mo s communs, que de p énoms
mic osys èmes. Ici enco e con ien d'a i e l'a en ion à ce que les p oposées de
p énoms e o mes (ben déjà ini ial de sa é ape, ca neslepiamas zamojis la
plès i) cas, ondamen inis mo e edinys en e mes de o me complè emen
coinciden . Tan i iques, an é iques pau nées galūné se ai -(i)a. De els cas,
où le base du mo galūnė se ai changée analogiška, le sys ème de da ybos de la
langue Li uanien, aussi, egis, n'a. Pou galūnès -ée ce aspec m . 2.2 sk.
2.DARYBOS GALŪN -ée
2.1. La p incipale nomina eminina daybos ou il es galūnė -ė (LKG 1965: 417418; DLKG 2006: 142143; plg.
Amb azas 2000: 79). S'appuyan su les opposi ions de da ybos déjà exis an es15 ilkė: loups, balandė:
balandis e pan. (à ce e ca égo ie de da ybos appa enai aupa a an p incipalemen des nommées
emelles), doomse de nou eaux mo s, du sema basines besilli ian es eme iškosios sexes: budelė (:
budelis), pi a ė (: pi a as), popiežė (: popiežius), pa ulė (: pa ulis). Naujada ų obo ė (: obo as),
kūdikė (: kūdikis), la onė (: la onas), eli ė (: eli as) pama iniai daik a a džiai, ayan g amma icale
y iškosios giminės o mą, séman iquemen a ec y iškąją ly imi même n'es pas liés. Tou e ois,
lo squ'il au le sexe ( ée iškumą) ma que ou accen ue , g ipien se à ce bu des moyens de au e
habi uels galūnės 15 Le p incipe d'analogie dans les au es de mo s es essen iel (U bu is 2009: 327328).
Une à un ype de da ybos appa enan des mo s ondamen aux e ayan la même signi ica ion de
da ybos, au cas discu able a ec galūne -ė de daik a a džių son ai s des mo s, qui signi ian s
suda o da ybiškai susiję žodžiai, su uo pačiu da ybos o man u pada y i iš ai pačiai kalbos daliai
opposan es (mo e iškosios) sexe pe sonnį, gy ūną, pe soni ikuo ą bū į ou pan.
A icles A icles A icles 131 /
Mo e ų pa a džių e o ma
lie u ių kalbos žodžių da ybos aspek u
-ė16. Tu bū conséquemmen de ce e açon se on mo e iški aupa a an
seulemen aux hommes p op es p o essions, i es e e c. noms (plus su
ce e e au es seman ines de els nou eaux g oupes de 290 oi Miliūnai ė 2022:
[…]292). Dans ces cas, où le ondamen al daik a a dis de l'ai iškosios giminės a
galūnę -a (pa yčiais, i šila), le co espondemen de la eme iškosios giminės
aussi dėsningai pasida os a ec galūne -ė, comme a lai:
(1) V. V. pa l'o d e du che du commissa ia p incipal de police de l'U enas ok ug,
le policie du oisième deg é Už nuopelnus es écompensé Už nuopelnus pa
l'insigne de la police du oisième deg é e la céléb a ion de la jou née Angel
Sa gų de la police le policie du oisième deg é du se ice du commissa ia
p incipal de police de l'U enas ok ug Už nuopelnus es écompensé pa l'insigne de
la police du oisième deg é du commissa ia supé ieu de police de la ille de
K ym, A. A. [...]
2.2. Il y a deux décennies e ec uée une é o me des su noms li uiniens, selon laquelle in odui e des
su noms éminins, n'indiquan pas la si ua ion amiliaminée, da iba a ec galūne -ė19. aujou d'hui
ce e é o me, appa emmen , peu ê e considé ée pou des aisons sociokul u elles mo i ée e
pasi eisinusia. Les emmes, comme e chaque homme, on le d oi de ne pas publie leu s données
pe sonnelles, dans ce cas pa a de ne pas indique son s a u social. Anqčiau el dési se ai pa uęs
queu as, ces emps-ci cela semble na u el e po eikis a oi elle da ybos ou ilé, pe me an an la
pa a de nea skleis i la amillees si ua ion, en e e es . m. juin 2003 26 d. Vals ybinė lie u ių kalbos
komisija, 16 Puisque cela es ipiška i da i nomina eminina da ybos p iemonė, ėmimąsi pama iniu
žodžiu, qui ne u i gende s semos, il se ai possible de considé e nou eau mo s de da ybos polinkiu,
duquel oi illiekan is e même c oissan galūnės -ė unkcionalumas odo i, eikš i ou pab ėž i
ediniu žymimo dalyko mo e iškumą, sąsają su mo e išką lyja. Que d'au e es a ec la di é ence de
sexe exp ession de ien commune misa as/ [ ue 2023-07-10].
ne u inčios galūnės -a a eju (plg. 1.3 sk.).
17 Ž . h ps://www.anyks a.l /anyksci-policijos-pa eigun- eikla-i e ino-i -policijos-gene alinis-ko
18 Policijos dienos p oga – apdo anojimai pa eigūnams. – Palangos il as, 2014-10-06; p ieiga in e -
ne e: h ps://www.palangos il as.l /policijos+dienos+p oga++apdo anojimai+pa eigunams,7,2,
5170.h ml [ ue de 2023-07-10].
19 Passés les dix ans à R. Miliūnai ė quan i a i emen e quali a i emen a é udié les disposi ions
linguis iques de la socié é en ce qui conce ne de els p énoms e a p épa é une dé aillée é ude
scien i ique, mon an an de ce emps l'a i ude de la socié é e s les p énoms éminins e leu s changemen s de consomma ion (Miliūnai ė 2013).
DAIVA MURMULAITYTĖ
138 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIX le da yba des pou njs es dėsningumais,
ègles e o malies moyens his o iquemen besi emian i sys ème, non seulemen
adi ion. Diskusijās les au eu s du p oje de loi en discussion ne cachen pas que
ce e galūnès -(i)a ini ia i e ė a pa a džių e o mes commencemen . L'a eni
se ai eche ché d'un soi-disan anglosaksiškojo su noms modèle, i. i. ceux pachiõs
su noms ou e amille. Dans ce cas é o me comp end ai non seulemen pe i e
pa ie des p énoms ( u inčias šią galūnę), mais déjà ou le sys ème des p énoms.
Galūnės -(i)a aux légalisa ions à el modèle ou i ai les po es, e les
conséquences se aien elles que des su noms émines, o mellemen ne se
dis inguan pas des su noms masculins du nomnie linksniu (plg. Ragauskas,
Pe onis, Macke ičius e k . (ma is) Ragauskas, Pe onis, Macke ičius e k .
(a i inkami emme de sa ille)), de enaien nelinksniuojamas. Ainsi se ai
pau eis a mo ologine e synaksine du sys ème de la langue Li uanien, déjà sans
pa le de ce que beaucoup plus di icile de iennai communique eikė ų
eche che des accessoi es supplémen ai es, pažyminių, į a džių ou au es
moyens, signalisuojančių į a dijamo žmogaus ly į ponas Ragauskas, senio i
Pe onis, ši a Macke ičius e pan. Ce que les p énoms Li uiniens mon en le sexe
humain es e sys ème (žodžių da ybos, kai ybos, . y. mo ologijos, ainsi que
sin aksės), e adi ion de suje . E excep ionnelle pa icula i é de la langue Li uanien, qui, p enan soin gim ąja langue, de ai ê e puoselėjama, e non annihilée, ainsi ikdan na u alié la langue aid.
DES NOTABES DE FINAMOSIONS Il es à no e que le Conseil a adop é une décision conce nan la mise en œu e d'un èglemen dans le domaine de la p o ec ion des d oi s de l'homme.
1. Noma des son des mo s, . y. lexique pa ie, c'es -à-di e, appa iennen
sys ème de langue. Pa conséquen , il ne peu ca égo iquemen a i me que
leu s é o mes (y comp is en essence įs os subjec i es agen s, e non
condi ionjables na u elles dé eloppemen s de langue) son seulemen des d oi s
humains, e non langueo y os a ai e. 2. Le ai , que les ac uelles Li uaniennes
emmes pa nomes liées a ec le sexe e des ela ions amiliales aiška, ne
de aien ca égo iquemen app écie comme a gy enusies adi ions. Il ne au
pas oi ce lexique posluoksnio sys ème de, mu uel de ela ions, ca ac é ingų
da ybos, mo ologies, synaksès e k . dėsningumų. 3. Po eikis e o ma e le
sys ème de p énoms de ai ê e g įs as ès g a a iais mo i s, e ses
mesu es de mise en œu e ou à ai considé ées, modelan les possibles
changemen s du sys ème de langue e é aluan les isques de son
dé eloppemen . Aup iamuoju cas po eikis g įs as p incipalemen es e iniais,
subjec i s c i è esis (g ažu, no iu), e le dommage langbai peu ê e esminée.
Tou d'abo d pou le sys ème mo phologique clibinemen , e deuxièmemen , e
cela enco e plus impo an , pou le possible ul é ieu sys ème de p énoms
e o ma ion e anglosaksiškojo son modèle, i. i. des hommes e des emmes de p énoms ma apa issemen . Ce po eikis déjà ou e emen i sonne enco e neį eisinus galūnės -(i)a comme emmes p énomžių da ybos (?)

S aipsniai / A icles 139
Mo e ų pa a džių e o ma
lie u ių kalbos žodžių da ybos aspek u
e mesu es e p écisémen il neabejo inai g iau és Li u iques pa ages
sys ème e naikin ų leu pa icula i é.
4. Dans la langue Li uanie aux noms selon la di é ence de sexe ai e
habi uellemen u ilise d'au es doig s de aisce, eme iškąją ly į eiškiančių
žodžių a eju, nemenin p iesagų, c'es galūnė -ė. Du ieux a ec ce e galūne
ai e des noms eméliens ( ilk-ė: ilkas, baland-ė: balandis e k .), il es d'ap ès
des eche ches no ado as que la séman ique des mo s ondamen aux plečiasi
( i šilė: i šila, k -ė: kūdikis e k .). C'es uni e salisée des dénomina ions
selon la di é ence du sexe éminiskie moyen de ai e, ien d'au e, sau
čiai, ne odan i. Pa a džių mik osis emoje ai pačiai da ybos ka ego ijai da
p iklauso ediniai su p iesagomis -ienė, -u ienė; -ai ė, -y ė, -(i)ū ė i k ., a-
appa enance à ce lyčiau jomis sans sexe enco e son mon és amilie s
mo e s liens e , le plus sou en , socialinis he s a us ma iée elle ou
pe ekėjusi. 5. 2003 m. Li uiniens pa noms e o mu, selon laquelle in odui e des
emmes pa noms, nondan ian es chaimines si ua ion, da yba a ec galūne -ė,
ayan à l'esp i ces sociokul ū ines ses aisons, aujou d'hui, je jan du 20
ans pe spec i e, appa emmen , on pou ai considé e pasi eisinusia.
Cependan au econnaî e qu'elle a c éé e une excep ion […] quand les
p énoms masculins on galūnę -ė (p z., Bložė, Gaulė, Lapė, Paukš ė e e c.), la
si ua ion amiliale nonodanche des p énoms éminins a ec j o me en ma iè e
coïncide. Même e ape ce an en e mâ iques e eme iques pa noms
da ybos opposi iona ion, i. i. emmes pa noms enan galūnės -ė ediniais de
mâ es pa noms, ce cas excep ionnel dans le sys ème des pa noms li uaniens
ne peu ê e considé é comme p eceden e ne e iend ai à l'excep ion se base da an age é endan emmes pa noms e o m.
6. Da ybos opposi ion en e o mellemen coïncidan s masculins e éminins
p énoms a ec ce aines ése a ions se ai possible de isi e p écisémen
seulemen dans les cas où elles on galūnę -ė. Fondas men ionnée da ybinė
galūnės -ė onc ion, a ec ce e galūne commun inée de l'anglais on des
ski umą, konk ečiau – nomina eminina. Pa a džių su galūne -(i)a a eju
dénomina ions selon le sexe (Ša ka, Dausa, Biekša, Pajeda, Mulia e k .) de
elles da ybos opposi ion ne peu pas ê e, ca galūnė -(i)a da ybos ne des ine
du mo de base (ma e iškė) du sexe ne empli pas ce e onc ion. 7. Siūlymas
dans eisin i emmes des pa noms da ybą su galūne -(i)a es nemokslinis,
nepa em as mo s de da ybos, a osenos kalboje y imais, nea spindi kokių
no s pa noms e bend inių žodžių naujada os polinkių e p ieš a auja lie u ių
kalbos žodžių da ybos dėsningumams.
DAIVA MURMULAITYTĖ
140 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIX
ŠALTINIAI IR LITERATŪRA
Ak ualūs lois e ac es. Accessible su in e ne :
h p: a dai. lkk.l / eises-ak ai- eglamen uojan ys-asmen a dziu-klausimus/ [ isualisé
2023-08-10]. Aleksai ė Agnė 2022: Naujieji nommemen s selon le di é end de sexe. Ac a
Linguis ica Li huanica 87, 224244. Accessible su in e ne :
h psjou nals.lki.l ://ac alinguis icali huanica/a icle/ iew/2193/2297 [ isualisé 2023-07-29].
Amb azas Saulius 2000: Daik a a džių da ybos aida 2: Lie u ių kalbos a dažodiniai
ediniai, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as. Discussion du ondi de able
Asmens pa a dė choix de pe sonne? O i as Seimas, 2023-05-31. P ieige su in e ne :
h ps://www.you ube.com/wa ch? =I678BYMkn g
[ ui é 2023-07-25].
Bilkis Laimu is 2023: Sa a ou é angima? Pou la p oposi ion laisse u ilise des Li uanies
emmes su noms a ec galūne -a. L .l , 2023-02-22. Accès in e ne :
h ps:www.l .l /naujienos/nuomones://2019/190/laimu is-bilkis-sa a-a -s e ima-del-siuly-
mo-leis i- a o i-lie u iu-mo e u-pa a des-su-galune-a [ isualisé 2023-03-07-10]. BLKŽ
Dic ionnai e de la langue li uanienne de Bend inée, ed. kolegija D. Liu ke ičienė, D.
Mu mulai y ė, V. Sakalauskienė, A. G i ėnienė, A. Gaidienė, D. Daugi dienė, L. Jonušys, y .
ed. D. Liu ke ičienė, Vilnius: Ins i u de la langue li uanienne, 20132022. P ieiga su in e ne :
h psekalba.lki.l /bend ines-lie u iu-kalbos-zodynas [ ueée 2022-08-15]. DLKG Daba inės
lie u ių kalbos g ama ika, ed. V. Amb azas, 4-asis pa ais. édi ion, Vilnius: Mokslo e
encyclopedijų édi ions ins i u e, 2006. DLKŽ Daba inės lie u ių kalbos žodynas, y . ed.
S . Keinys, 8ème amendemen . e suppl. édi ion, e. a ian , Vilnius: Lie u ių kalbos
ins i u as, 2021. P ieige su in e ne :
h ps://ekalba.l /daba ines-lie u iu-kalbos-zodynas/. Ga š a Kazimie as 2012: Li uanie
emmes nep iesagines (la iškos da ybos) pa a des. Cul u e de la langue 85, 216224.
Jezuke ičienė Rima 2023: Les p énoms des emmes en ques ion. Gim oji langue 5, 2122.
Judžen is A ū as 2012: des ca égo ies g amma icales de langues Li uaniennes,
Vilnius: VU édykla. Kisieliūnai ė Dalia 2023: Une ois de plus su les p énoms des emmes
bu bulą. 15min.l , 2023-06-06. P ieige su in e ne : h ps.www.15min.l /naujiena/ak ualu/://nuomones/
dalia-kiseliunai e-da -ka a-apie-mo e u-pa a dziu-bu bula-18-2064732 [žiū ė a
2023-07-10].
LKG Li u iens langues g ammika 1, ed. K. Ul ydas, Vilnius: Min is, 1965.
A icles A icles A icles 141 /
Mo e ų pa a džių e o ma
lie u ių kalbos žodžių da ybos aspek u
du Ins i u de langues Li uaniennes Mokslo conseil conclusion Dėl Li uanie République
pe sonne de nom e de su nom de éc i u e dans documen s du p oje de loi No XIV-903
3 a icle de modi ica ion No XIVP-2700. Pa engée g oupe de a ail: d . Laimu is Bilkis,
akad. p o . habil. d . G asilda Blažienė (g upes di ec ice), p o . d . Dalia Kiseliūnai ė,
d . Ri a Miliūnai ė, d . Dai a Mu mulai y ė. P ieiga in e ne e: h p://lki.l /lie u-
iu-kalbos-ins i u o-mokslo- a ybos-nu a imas-del-is ados-li au os- espublikas-pe s-
onn-nom-o-i -pe nomes- asymo-documen s-s a ymo-n -xi -903-3-s aipsnio-pakei im-
o-s a ymo-p ojek o/ o [ isualisé 2023-09-15]. La décision es endue publique le 15
décemb e 2023. Le p oje de loi No XIVP-2700 modi ian l'a icle 3 de la République de
Li uanie su l'éc i u e du nom e du su nom dans les documen s. Accès in e ne :
h ps:e-seimas.l s.l /po al/legalAc l /TAP/e557d8a0ea5611eda305cb3bd 2a 4d8?j wid-
=-bxdpcdu 9 [ ue du 25 juin 2023]. République de Li uanie poséedis 2023 m. juille 04 d.
P ieiga In e ne : h ps://
www.l s.l /sip/po al.show?p_ =35826&p_k=1&p_a=media_objec _ iewe &guid=4BFCD3-
1A-AF71-4D4C-77-8D-9E73B3717, à pa i du emps app oxima i emen 54:45
[ ui é 2023-08-10].
LKŽe Dic ionnai e du Li uanien 120 (19412002), ed. kolegija G. Nak inienė, J. Paulauskas, R.
Pe okienė, V. Vi kauskas, J. Zaba skai ė, y . ed. G. Nak inienė, e. a ian , Vilnius:
Lie u ių kalbos ins i u as, 2005 (a naujin a e sion, 2018). P ieige su in e ne :
h psekalba.l /lie u iu-kalbos-zodynas:///. Miliūnai ė Ri a 2013: Que pensez- ous de
non iesagines p énoms éminines? Vilnius:
des langues Li uaniennes ins i u .
Miliūnai ė Ri a 2022: Į ai uojan ys i nauji lie u ių kalbos eiškiniai XXI a. p adžioje:
sis ema ika i pokyčių k yp ys, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as. Miliūnai ė Ri a 2023: La
pa ole n'es souhai a imen s conce , ou Qu'es g amma ica di su Sha ks?
Respublika.l , 2023-02-07-02; pe skelb a: Raseiniai .l , 2023-10. Accessible su In e ne :
h p: h p:kalba-ne a-pageida imu-konce as-a ba-ka-g ama ikasako-apie-sa kas
[ isualisé 2023-08-01].
Miliūnai ė Ri a 2023a: No ima sujauk i les Li uiniens langue ainsi, que elle de ai
a g asi. Alkas.l , 2023-07-26. Accès in e ne : h ps: alkas.l
(2023/07/2626/ -miliunai e-no ima-sujauk i-lie u iu-kalba- aip-kad-ji- ap u-a g asi/#co-
mmen s [ ui ée 2023-08-01]. Mu mulai y ė Dai a 2021: Li uanies langues naujažodžiai le
sexe d'exp ession aspek u. Li uiniens pa le 16, 5169. P ieige su in e ne :
h pswww.zu nalai. u.l lie u iu-kalba://a icle/ iew/24927/24/771 [ ueée 2023-07-10].
Mu mulai y ė Dai a 2022: Da ybos o man ų homonimiškumas e son
ma quemen des mo s dans le zynybos. Ac a Linguis ica Li huanica 87, 200223. P ieiga
DAIVA MURMULAITYTĖ
Ac a Linguis ica Li uanica LXXXIX su In e ne :
h ps://jou nals.lki.l /ac alinguis icali huanica/a icle/ iew 142/2192/2296
[ ué 2023-09-20].
Mu mulai y ė Dai a 2023: Vi ė i ė košę, ou enco e sykį su les pau des su a
goje“. – Del i.l , 2023-08-11. P ieiga in e ne e: h ps://www.del i.l /news/ ingas/li /
dai a-mu mulai y e- i e- i e-kose-a ba-da -syki-apie-pa a des-su-a-pabaigoje.d?i-
pabaid=94130745& bclid=IwAR31 siwsu12Y M 3ASqobpH Jhk2gk W3wRNFAJgY6cT-
oJndAdlW Nxpk [ ueée 2023-1-081].
ND Miliūnai ė Ri a, Aleksai ė Agnė. des langues Lie u ių naujažodžių duomenimisynas
[ ęs inis in e ne inis žinynas depuis 2011 m.], sud. R. Miliūnai ė, Vilnius: Li u iens ins i u
de langue. P ieige su in e ne : h psekalba.l /naujazodziai/ [ ue ai e 2023-07-03].
Paulauskienė Aldona 1994: Li u iens langues mo ologija: pascai os li uanis ams, Vilnius:
Mokslo e encyclopedijų édykla.
Paulauskienė Aldona 2007: Les ondemen s de la mo ologie du Li uanien, Kaunas:
Technologie.
ma io Seimo S asio Tumėno con é ence de p esse Es il nécessai e de agex a ec la
g ammai e e change les asissėjus adi ions de o ma ion des p énoms éminins?
Ou e as Seimas, 2023-05-17. Accès in e ne : h ps:www.you ube.com/wa ch? =MxT4yQ p_ds
[ ui é 2023-05-18].
Ska džius P anas 1996 [1943]: Rink iniai aš ai 1: Lie u ių kalbos žodžių da yba,
o og a uo inis leidinys, pa . A. Rosinas, Vilnius: Mokslo e encyclopedijų édi eu .
U bu is Vincas 2009: Wo džių da ybos eo ija, 2ème édi ion, Vilnius: Mokslo e
encyclopedijų leidybos ins i u as.
Décision de la Commission é a ique de la langue Li uanienne su les p énoms éminins du
da im No N-2(87) (2003 m. juin 26 d.). Accessible su in e ne : h ps: e-seimas.l s.l /po al/
legalAc l /TAD/TAIS.214783 [ isualisé 2023-09-03]. Conclusion de l'É a bienne commission de
la langue Li uanienne su le p oje de modi ica ion de la loi Asmen a džių. P ieiga su
in e ne :
h pswww. lkk.l /naujienos/komisijos-posedziai/ lkk-pa eike-seimu-is ada-del-asmen -
2023-09-30].
a dziu-is a ymo-pakei imo-p ojek o [ ue ue ŽDV Mu mulai y ė Dai a, Aleksai ė Agnė.
Les mo s da ybos edlys [élec oninis iš eklius], Vilnius: Li u iens Ins i u de langue,
2021. P ieige su in e ne : h psekalba.l /zodziu-da ybos- edlys:// [ ue 2023-09-03].
A icles a icles 143 /
Mo e ų pa a džių e o ma
lie u ių kalbos žodžių da ybos aspek u
The Womens Su name Re o m in he
Li huanian Language om he Pe spec i e o
Wo d Fo ma ion
SUMMARY
Pe sonal names encomb mo e han jus an indi iduals iden i y; a su name should no be
conside ed he exclusi e p ope y o a pe son. As a lexical laye , pe sonal names belong o he
language sys em. The e o e, su name e o ms, pa icula ly hose mo i a ed human igh s
by subjec i e easons a he han na u al language e olu ion, in ol e no only ma e s o
bu also linguis ic conside a ions. Cus oma y Li huanian womens su names e lec gende
and amily ela ionships. Howe e , o his eason, hey should no be ega ded ca ego ically
as an obsole e adi ion. The sys ema ici y o his lexical laye , he in e ela ionships, and
he inhe en pa e ns o wo d o ma ion, mo phology, syn ax, e c., ne peu ê e o e looked.
Fo signi ican socio-cul u al easons, beyond me e aes he ics, i is essen ial o e alua e he
p ospec s o he de elopmen o he Li huanian language and an icipa e he po en ial
consequences o change when e o ming his sys em. The pape unde sco es speci ic
aspec s o Li huanian language mo phology (wo d o ma ion) ha a e equen ly o e looked
o igno ed in he discussions ega ding he p oposal o legalize Li huanian emale su names
ending in -(i)a.
This p oposal is seen as unscien i ic, no based on esea ch in o wo d o ma ion and usage,
and does no e lec any new wo d o ma ion ends, o bo h su names and common wo ds.
I con adic s he egula i ies o Li huanian wo d o ma ion. The need o he su names in
ques ion is based mainly on subjec i e (aes he ic, e c.) c i e ia, bu he po en ial damage his
inno a ion could in lic on he Li huanian language is subs an ial. P ima ily because o he
dis up ion o he mo phological sys em o he Li huanian language. Deuxièmemen , and mo e
signi ican ly, i is likely o lead o u he e o m o he su name sys em and he adop ion o
he Anglo-Saxon model, i.e. equaliza ion o male and emale su names. I is his model ha would
undoub edly e ode he Li huanian su name sys em and des oy i s uniqueness.
In he Li huanian language, o he means o de i a ion cus oma ily a e used o o m nomina
gene is. In he su name mic osys em, nomina eminina includes de i a i es wi h he su ixes
-ienė, -u ienė; -ai ė, -y ė, -(i)ū ė. In addi ion o gende , such su names also indica e a womans
social s a us whe he she is ma ied o single. As a as no only su names a e conce ned,
he uni e sal means o o ming nomina eminina is he ending -ė. In 2003, he use o his ending
o emale su names nondemons a ing womens ma i al s a us, was legalized. F om he
pe spec i e o 20 yea s, his mo i a ed e o m likely could be conside ed a success.
Howe e , i has c ea ed one excep ion: when male su names ha e he ending -ė (e.g., Bložė,
Gaulė, Lapė, Paukš ė, e c.), emale su names nondemons a ing womens ma i al s a us a e
o mally iden ical o hem.

DAIVA MURMULAITYTĖ
144 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIX
The only way o see a de i a ional opposi ion be ween such o mally iden ical
masculine and eminine su names, wi h some ese a ions, is he de i a ional unc ion o he
ending -ė his is he ending used o o m nomina eminina in s anda d Li huanian. None heless,
e en i eminine su names a e conside ed de i a i es o masculine su names, his excep ional
case canno be conside ed a p eceden and used o de elop eminine su name e o m u he . In
he case o su names ending in -(i)a (e.g., Ša ka, Dausa, Biekša, Pajeda, Mulia, e c.), he e can be no
such de i a ional opposi ion because he ending -(i)a does no se e his de i a ional unc ion o
di e en ia e he de i a i e om he base wo d in e ms o ( emale) gende .
Mise à disposi ion 2023 m. oc ob e 4 d.
DAIVA MURMULAITYTĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
Pe o Vileišio g. 5, Vilnius, LT-10308, Li uanie
dai a.mu mulai y [email protected]