S aipsniai / A icles 227
AURELIJA GRITĖNIENĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
ORCID id: o cid.o g/0000-0001-8510-9037 Di ezioni di ice ca
Sciclinei: lessicologia e lessicog a ia.
DOI: doi.o g/10.35321/all90-09
SOVIETINS LIETUVOS
VAIZDINYS MODERNIOSIOS
TAPATYBS IDEOLOGINIO
TESTYNO NARATIVO
The Image o So ie Li huania in he Co pus
o he Ideological Na a i e o he Mode n
Iden i y
ANOTATIA
L'a icolo, sulla base dei da i del ex ino na a i o ideologico Mode niosios iden i à, si s iscia,
quale so ie iche Li uani imagininja compèlioja nel 1945 m. Tiesos, 1956 1957 m. Komjaunimo iesos
e 1962 m. Tiesos gio nalis ici, quan o 'amico immagininio è e i à, e quan o isc i a o pe sino
sukons ui a da p opagandis i una nuo a eali a, come publicis ikos eks ai ( e)kons uiscono
la Li uania so ie ica. Pe likus 798 illus azioni, nelle quali iene menziona a Li uania, analisi
seman ica, si ede che nella s ampa so ie mecio è s a o s enuamasi c ea e i in posi y ų
idealizua a Li uania paessl, che cop ebbe ques i aspe i p incipali: nonolimos passa o
(sme onine, bu žuazine Li uania) e suoi pe sonaggi buodinamen o, schiaškinima schiaesi
so ie ica o a, ele azione dei paesi economici, cul u ali e al i isul a i, amici, in e na e es e na
dei nemici. In un idealis ico accon o della s ampa sulla Li uania appendikiamo s anda diche
so ie mecio p opagandine clichè, solle ė u s ile dipin iamo laimingos paese laimingos so ie iche
sis ema della i a delle pe sone. S udi seleziona i seman ica analisi dei asi indica che nella
so ie ica ideologica s ampa a si k ei ame eid odyje a sp inde ano u icialeus idealios
Li uania simuliak as, pe ò eali à e a comple amen e al ogna, aigi, ma ome aki aizdų a o ūkį
a quello che ace a u ialioji So ie ica s ampa, e quello che da e i à egzis a o nella pilkoje
kasdienybėje.
ESMINIAI VOODŽIAI: immagindinys, so ie mečio Lie u a, pa ola Lie u a, Mode niosios
apa ybės ideologico na a i o eks ynas, seman ica.
AURELIJA GRITĖNIENĖ
Ac a Linguis ica 228 Li huanica XC
ANNOTATION
L'a icolo looks in o he image o so ie Li huania ha can be pieced oge he om he ma e ial
p in ed in he Tiesa om 1945 and 1962 and in he Komjaunimo Tiesa con ain men ions o Li huania
om 1956–1957, how much u h and how much dis o ed o e en new eali y cons uc ed
by p opaganda a is s he e is in ha image, and how jou nalis ex s om he pe iod
( e)cons uc so ie Li huania – all ha in eliance o he da a om he Co pus o he
Ideological Na a i e o he Mode n Iden i y. Seman ic analysis o 798 illus a ions ha
has shown ha he So ie p ess ied o p ojec a highly posi i e pic u e o a pe ec Li huania,
which co e ed he ollowing key aspec s: denig a ion o he ecen pas (Li huania unde
Sme ona, bou geois Li huania) and i s ac o s; emphasis o he b igh so ie p esen ; celeb a ion
o he coun ys economic, cul u al, and o he achie emen s; iden i ica ion o speci ic iends,
in e io and ex e io enemies. The idealis ic p ess na a i e abou Li huania employs s anda d
clichés o so ie p opaganda, exul an ly po aying he li e o ‘happy people om a ‘happy
coun y in he So ie sys em. Seman ic analysis o he sen ences selec ed o he s udy has
shown ha , jus like a dis o ing mi o , he So ie ideological p ess, oo, e lec ed he o icial
simulac um o an ideal Li huania, ye depic ed in he o icial so ie p ess and he ue image o
he eali y was comple ely di e en ; he e o e, we can see a clea gap be ween wha was
he glum eali y. KEYWORDS: image, so ie Li huania, wo d Li huania, Co pus o he Ideological
Na a i e o he Mode n Iden i y, seman ics.
ĮVADAS
L'is i u o della lingua Li uana dal 2018. accumula Mode niosios apa ybės ideologinio
na a i o eks ynas (MTINT). Ques o 1928−1998 m. da abase publicis ikos, i le i e
p incipalmen e economico e poli ico con es o con empo mezio. Sulla base di ques o
es o si possono e e ua e da i del linguino disco so, di a ie immagini e al i ipi di
ice che. Pe likus in ques o eks yne paesešką in es i del pe iodo so ie ico (1945 m.
Tiesos, 19561957 m. Komjaunimo iesos e 1962 m. Tiesos gio nalis i) o a e 798
illus azioni, nelle quali iene menziona a Li uania: di lo o 331 Komjaunimo iesoje e 467
Tiesoje. Paieška è s a a esegui a ce cando non solo u e la pa ola Lie u a o me, ma
anche abb e i LTSR (pas a oji eks yne è s a o pa a o solo 9 ol e). Especialmen e
mol o p opaganda scende a p incipale o edamasis bolše ikų pa i o o gano, semp e
me o o iciozas „Tiesa“. 1945 m. iename iš nume ių aiškiai išdės oma, kokią
į aką šiam laik aščiui da ė anuo me u Rusijoje leis a „P a da“: „P a da“, kaip
è s a o esempiou e Lie u os da bo žmonių, Lie u os komunis ų, s ampa. [...] Du an e la
pa ia gue a anni dei dipenden i della s ampa so ie iche li uane impa a ono dall
P a dos ugdy i la o o nelle pe sone odian ą okiškiesiems ašis iniams g obikams,
meilę swojej ojczyźnie i de e minazimą бороться за ее свободу и независимость
A icoli A icles 229 /
So ie inės Lie u os aizdinys Mode niosios apa ybės
ideologinio na a y o eks yne
(Tiesa, 1945-09). Che Li u iškoji Tiesa s opiai segua a so ie iche P a dos e i àami
e iden emen e mos a non solo il con enu o del gio nale, ma anche s ilis ica:
analizzando la ice ca accol i esempi si ede che pa e degli a icoli è uno s umen o
y a e s i iš usų kalbos – lie u iškuose sakiniuose ap inkama pažodinio e i-
mo, aps u sin aksės i ki okių klaidų. Tai, kad uome inė „Tiesa“ bu o s ip us
di p opaganda, chia amen e annunziò e s esso epublikis: Li uani Komunis i pa i i
Cen o Komi e as spe a che i gio nalis i della s ampa, seguendo slo ingimi
a is amen i della s ampa, leninines P a dos adizioni, abbiano usa o u a la loincio
ideologica pe iodismo pe iodismo, adio, ende , u e le ele isione publicos gheno, [...]
con o ogni nume o di gio nale pa icis ico, pe comba e e la coscienza, che sa ebbe
in e i a pe la specie e il passa o (Tiu monė, 1962-03).
Seman iniam s udiimui so ie mecio es s ai sceglie e consape olmen e e
p ecisamen e. Šių dienų is o ijos na a y e so ie me is Lie u oje, come e in al i
Paesi bal ici, ino adesso in e p e a o s e amen e nega i amen e, come
s e ima okupacija, in e o a no malią socie à e s a ali à aidą, alla quale
sug įž a solo a kū us nep iklausomybę (Nikžen ai is 2013: 526), u a ia sykiu
ques o è pa e ak inė della s o ia della Li uania, naujas kul ū inis kon eks as,
užklojęs senipę pe a kęs, ouche kiek ieno žmogaus pasaulį, edes, daik us,
san ykius, is o ijas (Čepai ien 57 2013: 4) Sociologì a e mano, lo è necessa io
pe cepi e pe mąs an , e non espingendo come es imą. Non si può es i pa e
a i icialmen e quel pe iodo dal passa o (a min ies), ma al con a io è necessa io
o ni e anali ica c i ica analis a ha me o (Leina ė, Žilinskienė, K aniauskienė,
Šu inienė, Gečienė 2014: 61), yž is a an iū ai iš y inė i ne olimos p aei ies k ei ų
eid odžių ka alys ę (Š edas 2009: 27). Quindi so ie me is ques o non solo s o ica,
ma e cul u is ica concep oka, che analizza e si può s essi più a iosi aspe i
s o ico, sociale, an opologico, e nologico, linguis icino e k .
Anzi, all'ideologia so ie ica di onde e eni ano u ilizza i u i i mezzi
p opagandis ici disponibili di quel empo s ampa, ele isione, adio, scuoleini
manuėli, p i e s ine lezioni, g ožinė li e a u a e publicis ika (Leina ė 2022: 278).
Quindi scopo di ques o a icolo e e ua o a linguinio s udio a le a e so ie iche
p opaganda s ampa sakinių seman ina analisià pasi gua da e, quale so ie iche
Li uania immaginiggia composėja di quel me o s ampa, quan o in esso è e i à, e
quan o dis o s e o pe sino p opagandininkų nuo ia sukons ui e ealezza, come
di quel me o publicis ikos eks ai ( e)cons uisce so ie ica Li uania. Vaizdingai
kan , „p asib o us p o ideologinę i poli inę ankmę i paž elgus į ją k i iškai,
galima ap ik i s a bių, am laiko a piui būdingų ak ų“ (Čepai ienė 2013: 555).
Siekian šio ikslo keliami okie užda iniai: 1) a lik i seman inę y imui su ink-
sa ų sakinių analizę; 2) i ela e, quali p incipaliini so ie iche della Li uania immagina ia
AURELIJA GRITĖNIENĖ
230 Ac a Linguis ica Li huanica XC b uožai iš yškėja; 3) mos a e, quali lingbines
s umen i in s ampa so ie mecio sono s a i pai a i di ondendo p opagandina e i à.
Viagdin qui s'in ende in senso più s e o che s e eo ipo o conce o, i. e. un ce o
gluduen e nella coscienza umana desc i i o l'immagine men ale di p eceden e pe cezione
e (o) espe ienza1. Nella ice ca u ilizza i me odi desc i omasis anali ico, anche
pasi elk a seman inė e s ilis inė sakinių analizė. S udiando Li uani imaginini iene
gua da a, quali che sono le elazioni ecip oche delle pa ole susiklos o nella conjunzione
e nella ase, qual è la pa ola seman ica, lessica e sin assica junglumas al senso ampia.
Li uaniano igu dinio y us ak ualaus pa ola o pa ole combininio seman iką e yšius con
analizė a lik a de inan s uk ū inį i kogni y inį požiū į į seman iką, . y. iš-
al i pa ole ega dima, quale sensnia c ea iama u o sakiniu. Ling is inių so ie mečio
eks ų analizių lie u ių kalbo y oje mol o manca, sebbene lo s esso pe iodo
pas a aisiais dešim mečiais pa icola men e a i amen e analizza i s o iikų,
li e a ū ologų, sociologų e al i specialis i dei se o i. Pa icola men e ampiamen e e in
a i aspe i ques o a ps So ie della s o ia della Li uania iene s udia o dagli s o ici:
de aglia amen e desc i a so ie mečio is o iog a ija (Š edas 2009), 'epoca Lie u os
eikėjai (Tininis 1994), analizza o ada amen o e pasiopos inimas so ie ų (Pu inai ė
20072), isuomenės men ali e as (Jukne ičius 2022), Lie u os so ie iza imas (Pocius 2018),
au os (de)kons a imas so ie mečio Lie u oje (Lau ina ičius 2013), homo ideologicus
pa eikslas So ie i pa ejančios Lie u os spaudoje (Vlauskienė 2016: 143 […] 16). I sociologi
s udiano la poli ica so ie ica della amiglia e le conseguenze dell'ideologia so ie ica oggi
alla socie à li uana (Leina ė 2022), i ela a memo ia so ie mecio nelle s o ie di i a,
espe ienze di quo idieni nelle comuni à u ali (Leina ė, Žilinskienė, K aniauskienė,
Šu inienė, Gečienė 2014; Šu inienė 2020: 728), mol o sc i o e discusso sul so ie mecio ilgesį
(Klumby ė: 6383; Š ai lia 2010: 63116; Ramona 2013: 265285), analizza e le ca a e is iche, le
o me e l'ada amen o della p ima gene azione so ie ica (Žilinskienė, K aniauskienė,
Šu inienė 2016). E nologhi app o ondisce, come anco empo e ano celeb a i es e
(Čepai ienė 2013; Paukš y ė-Šaknienė 2016: 931). So ie me is è a sidū ęs e le e a u e
ice ca o i aki a ye: de aglia amen e desc i e e so ie mecio lie uso ie iche Li uanei
le e a u e genezė, ques o pe iodo es e iche e cul u alizza e laikysenes (Sa kausky ė
2015), analizza o amiglia immaginidinys so ie mecio e cul u a della socie à Li uanei aidai
(Sabonis 1992). Na u almen e, qui è menziona a solo la pa e 1 Piu os o su del igu ino
ių li e a ū os eiškiniai i są okos (Kalėda, Kmi a, Sa kausky ė 2019), ap a a
concp a à c . Vaičiuly ė-Semėnienė, Čižik-P okaše a, G i ėnienė, Liu ke ičienė, Gaidienė
2022: 17.
li e a ū oje (Jakony ė-K eda ienė 2015), iš i a so ie inės cenzū os is o iog a-
ija (Sėdai y ė 2017: 84–102), ap ašy a, kokį po eikį ano me o cenzū a da ė
A icoli A icles 231 /
So ie inės Lie u os aizdinys Mode niosios apa ybės
ideologinio na a y o eks yne
so ie mecio più impo an i ice che, di e i à di lo o a a incompa abilmen e
più, senza alcuna dubbio, ali ice che a emo e in u u o. Si spe a che kalbinė
so ie mečio Lie u os aizdinio analizė comple e à so ie mečio campo di ice che
e sa à p eziosa nonché in e essan e non solo ilologi, ma anche s o ici, sociologi,
kul ū ologam e al i specialis i dei campi.
1. TAMSI BURŽUAZIN PRAEITIS
VS. SHVIESI METO SOVIETIN
Gli esempi seleziona i all'indagine indicano che uno degli obie i i della s ampa
ideologica e a il più possibile summenziona e e impallidi e la Li uania bu guazina:
demascuo i i pe egolezzi au ininkų su bu žuazinės Lie u os nep iklausomybė,
ico da e, koks bejėgiškas e debpnas e a bu žuazinės Lie u os als ybingumas e
che p ieška inė Lie u a ne u ėjo ik os lais ės, Lie u os nep iklausomybė bu o
iliuzo ė (Tiesa, 1945-12), e che i suoi ci adini e ano solo po e o e po e o: 1) Allo
s esso empo pe capi alis i e banchie i ha c ea o le più ampie condizioni di lupica
(Tiesa, 1945-12).
2) Tu a la o o Li uania e a sucus i a au ininkiškos e gijos pančiais,
k aš as skendėjo p aga iškoj amsoj, maudėsi k aujuje, aša ose...
(Komjaunimo iesa, 1956-12).
3) Come qui nonp espiminsi p ieška inės Lie u os als iečių? Piees o p oduce a
mol o, e s essi mi o u ukom, žilino ba ščius liesu la u (Tiesa, 1962-12). Tokie esempi
mos ano, come so ie ų ideologi, pasi elkę.), immagini ingus pa ole e me a o as
(lupika imas, e gijos pančiai, p aga iška amsa e pan siekė a sik a i i bu žuazinės
p aei ies, ją su yp i. Lo spazio pubblico è s a o usu ui o alla s o ica p aeičiai
es i pa e, cambia e, alla nuo a san 'o dka ü legi ima e e,,š iesios isioni comunis e
del u u o cos ui e (Lankauskas 2006: 5152). Nei gio nali di quel me o spesso aukš i
so ie mecio isul a i sono s a i pa agona i con žemais p eceden ika inės Lie u os
indica o i: 4) Ta ybinės san a kos me ais, nežiū in ka o pada y ų mūsų liaudies
ūkiui sunkių žaizdų, c ea a po en e socialis inė p amonė, la cui p oduzione in Li uania
già quasi 6 ol e supe a il li ello di p oduzione p eceden eka inį. in Li uania c ea a
in e a ila nuo e indus ie b anakų, delle quali p eceden emen e non c'e a
(Komjaunimo iesa, 1957-06).
Pa agonando so ie mecio Li uania con bu žuazine s eng asi so olinea i,
quale neišp ususi, a silikusi, amsi e a anuome inė Lie u a ( als iečiai e ano
nema ę kombaino, gio ani non a e a condizioni s udia e in al e scuole e . .):

AURELIJA GRITĖNIENĖ
232 Ac a Linguis ica Li huanica XC
5) Šiuo me u espublikos žemės ūkyje y a daugiau kaip 16 ūks ančių ak o ių,
con ando in 15-i o i. Hadi 1940 anno in Li uania c'e a solo mille a o ių. Li uano
s a oe is non a e a alcuna comp ensione sul kombaino. Ques o mos a
chia amen e quei cambiamen i che a enne o nella epubblica negli anni
dell'o dinamen o so ie ica meccanizzando la p oduzione ag icola (Komjaunimo
iesa, 1957-03). 6) Bas i ico da e che o a nelle scuole supe io i della RSL Li uana
s udiano ci ca 6 ol e più gio en ù, negu pasku iniaisiais bu žuazijas dominio in
Li uania anni (Komjaunimo iesa, 1956-12). chiama i buožėmis, siu bėlėmis, a
Nemažai dėmesio o me o ideologijoje i spaudoje bu o ski iama bu žuazi-
nės Lie u os eikėjams: jie isaip menkin i, žemin i, u ingesnieji ūkininkai
di enso i del popolo e pa io ai buožiniais e bu žuaziniais nacionalis ais, li a ių
au os išgamomis, au os pik žolėmis e e c.: 7) Ecco, con quali bandi inėmis
misu e i ascis i ole ano cos i ui e la budelio p eziden e Sme onos elkamumo
iliuziją (Tiesa, Li uania 1945-12). 8) Vokiškieji occupan i e lo o pakalikai [...],
uscendo da Li uania, lascia ono qui dei p op i agen s […] lie u iškai okiškųjų
nacionalis ų. Ques i popoli Li uani es gami di pe sone omicidi, saccheggi, ūkių
b uinimais uole es o i e Ta ybų Lie u os a kū imo da bą (Tiesa, 1945-06).
Nel p incipale o icioze Li uano Tiesa non solo uoliai plak i i cosidde i buožės,
menkin a, žemin a u a buožinė bu žuazinė Lie u a: 9) Buožė Gaidama ičius
(Bajo ų kaimas, Žel os alsčius) bu žuazinėje Li uania lungous lobo esp o a a
i p op i icini, da lo o anno k u ino p akai o. Du an e l'occupazione Vokieccia
ques o siu bėlė pa icola men e solle ò la es a (Tiesa, 10) Buožinė bu žuazinė
1945-03).
Lie u a e a ojus buožėms, d a ininkams, spekulian ams, išnaudo ojams,
sme oniniams g andi go e nininkams, ma in e nas da bininkams e
als iečiams. An sangu ino la o o della gen e suda o nelle ci à augo puošnūs
ūmai, ma la o a o e e s a oie po edo in ankš es e spo inas lūšnose (Tiesa,
1945-07).
2. SOVIETLETUVAS PRIESAI E FRIGAI
Ty imui a ink ų sakinių analizė odo, kad po ka o Lie u a u ėjo du s a -
bas ius nemici: all'in e no del paese ai mėmi o i e di enso i dei so ie ici po e e ebbe
da comba e e con siau ėjančiais bu žuaziniais nacionalis ais, e p incipale nemšas
es e na e a hi le inė Vokie ija.
A icoli A icles 233 /
So ie inės Lie u os aizdinys Mode niosios apa ybės
ideologinio na a y o eks yne
2.1. Vidaus p iešai
So ie inės Lie u os pikčiausiais p iešais uo me u aiškiai į a dijami „lie u iš-
quando ge miskiei nazionalis i, nacionalis iniai bandi i, con cui komjaunimas e
u a la nazione Li uania de ono comba e e: 11) Tu o il popolo s a o a ogni
uomo di la o o Li uano il compi o più p es o eseni ica e niekšiškas esgamas
a ius di pelo lie u iškuosius bu žuazinius na ionalis us sam njiho im
bandi iškų gaujų liekanas (Tiesa, 1945-06). 12) La gen e del la o o Li uana anco a
più s e amen e si concen kè su Pa i o Comunis a e Ta ybinę go e no,
suppo a a u i i lo o mezzi nella lo a con o bandi inio pog indì. Li uania
als iečiai, u i la o o pe sone semp e decis igliamen e si mise o in lo a
con o i nazionalis i bandi i, inché quei bandi i u ono de ini i amen e s iuškin i
(Komjaunimo iesa, 1957-06).
Poka io Li uani pa izani a igu a i come u a opposi à so ie ico he ojui
(komunis i, liaudies gynėjams e e c.); essi sono nemici in e ni, schmėklos del
passa o, pe ché non iescono ad ada a si al nuo o o dine so ie ica e ce cano di
i e e secondo l'an igina (Pu inai ė 2007: 113).
2.2. Gli nemici es e io e
Iška po occupazione so ie mecio nella s ampa i in s a idamen e è s a a
a liepia a su Ge mania. Più spesso peicia a, c i ica a hi le inė Vokie ija, che
Li uania e a socusciusi ascismo e ežiais, okiškieji g obikai p ida ė žaizdų
žemės ūkiui, engė lie u ių au os kul ū ą, išžudė apie pusę milijono žmonių
Lie u oje (Tiesa 1945-03) e . . Rapp esen an i della Ge mania hi le ina, chiama i hi
le iniais ba ba ais, ašis iniais, hi le iniais ž ė imis, hi le iniais žmogžudžiais,
pašlemėkais, bandi ais e c., essi spaubė, g obė e dis ugino il nos o k aš ą: Più di
400 mila So ie Li uani di u e le nazionali à ci adini li uani, eb ei, us, polkų e
ci ca 160 mila p igionie i so ie ici di gue a nuzumiška in pe anihila e i ašis iniai
dė i nukankino hi le iniai žmogžudžiai Lie u oje (Tiesa, 1945-07).
14) Mūsų pa io ės palaikė yšius su pa izanais, pačios apsiginkla usios ėjo į
ž ė i, [...]k ėpėbė s-03, so ie e a elli pe la libe à di u a l'umani à (Tiesa, 1945
13) Nella pubblica p opaganda agli abi an i Li uani è s a a ins illa a l'idea che alcuni
paesi capi alis iche anche non sono mol o amiche oli al nos o paese, a ol e i lo o
abi an i addi i u a danneggiano a noi, e Li uania si s o za ali s a i in idia e o
anche
aplenk i:
AURELIJA GRITĖNIENĖ
234 Ac a Linguis ica Li huanica XC
15) Quando, zagniaužus Ta ybų aldžią, qualche empo in Li uania s igo p odo i
alimen a i, gli ame icani biznie ie non pe se o occasioni. Po p esun a pagalbos
jie p adėjo siun inė i į Lie u ą neaiškios kokybės lašinius, aukus. Nemaža
žmonių, a odami šiuos p oduk us, apsinuodijo (Tiesa, 1962-09).
su isso 16) Tegu danai anco a supe a no e olmen e Li uania nel campo della
pesca, ma il passo dei pesca o i Li uani è chia amen e più eloce (Tiesa, 1962-12).
Quindi, come si ede da analizza i sakinių, Li uania es e na e in e na nemi
a icina iami chia amen e e senza zauolankų. Con i nemici in e ni dei so ie
Li uania lo a, con il maggio nemicu es e no hi le e Ge mania anche comba u a,
nons agiškos kapi alis inės als ybės disp ezza e oppu e s enuamasi
pasi i a e i lo o isul a i economici e pe sino alpassa e.
2.3. So ie ų Lie u os d augai
Nei p imi p imi anni pos a io i p incipali nemici della Li uania į a dijus Vokie iją,
Russia, e successi amen e e So ie ų Sąjunga, sono s a i desc i i come Li uania
della sicu ezza e delle libe à se gė oja, o ma iusios possibili à Li uai c esce e e
p ospe iė i: Solo in un'an ebine san a koje Li uaniani nau a acquis io la sua
acquis o la e a libe à, pe la p ima ol a la possibili à di uni e in una sola Li uania
Ta ybų Socialis ą Respublika u e le sue e e, dal ecchio 17) Vilniaus ino
1957-03).
Klaipėda (Komjaunimo iesa, Ta ybų lie u ių nau a įgijo Lie u ą nep iklausomybę,
nesė ji nus a a la p op ia gioielle ia e capi alis i s anie i impe ialis i). Ta ybų
Lie u a y a su e eninė als ybė (Tiesa, 1945-12). 19) Ta ybinė san a ka in Li uania,
i elando al nos o k aš ia dižius economiche e cul u ali p ospe azione
possibili à, omi s esso cos i uì e più ada o p e equisi o a c esce e,
pe eziona si alla nos a in elligenza, che la sua u uosa la o o zi ų del p op io
k aš ia, so ie ica Tė ynė wel a e bene (Tiesa, 1945-07). Ano me o nella s ampa è
s a o cos an emen e ico da o che d augaudando e coope udando con i popoli
dell'Unione So ie ica Li uania ice e da lo o mol o aiu o e sos egno:
Da O džonikidzė 20) la abb ica di ga e sono s a e ice u e pa i delle s azioni
di macchine- ac o i della Li uania (Komjaunimo iesa, 1956-03). 21) Uk ainiečiai
a siuniscono ai nos i campi eccellen i a o i, p o igono ci con a i p odo i
indus iali gio ani li uani con en usiasmo sono anda i a Ta ybų Uk ainą sca a e
nuo e sach ų, cos ui e nuo e magis alių... (Komjaunimo iesa, 1957-03).
S aipsniai / A icles 235
So ie inės Lie u os aizdinys Mode niosios apa ybės
ideologinio na a y o eks yne
22) Ta ybų Lie u a kiek ienai anni ice e anche da b oliškųjų espublikų
daug mine alinių ąšų ( en pa ).
Žinoma, Li uania miglio e a idimissimo amico b oliškoji usų au a. Nel
disco so p opagandis ico cos an emen e si pa la a di e e na, insepa abile
amicizia dei popoli li uani e usų: 23) Il G ande usų nau a siun ė Lie u ai
me alą, anglį, macchine, ma e iali cos u i i u o, che e a necessa io non
solo ip is ina e, ma i em spčiais pas ūmė i į p iekį Lie u os TSR liaudies ūkį
(Komjaunimo iesa, 1956-03). 24) Noi g a iamo pe la sal ezza della Li uania a
u i i a e šk a popoli del nos o paese, sop a u o alla più g ande azza
ussa, che cos i uì p incipalmen e i ime nella lo a con o hi le ine
gaujas, che compiò maggio i gio edius gue a Tė ynės
(Komjaunimo iesa, 1957-06).
Volin pašlo i e oliškas sla ų au , pa icola men e usus, apdai amen e è
s a a ico da a e Li uania s o ia:
25) La più g ande ba aglia nella s o ia li uania con okiečius c ožiuočiais nel 1410
icino Žalgi iu u in o a causa del a o che ai li uani in aiu o enne a noi
b oliškos sla ų au os, pi mon eilėn usų au a (Tiesa, 1945-03). 26) Tu i i
en iqua o dei suoi kunigaikščia imo anni Gediminas be pe s ogės ca ia o
con o okiškuosius shunis i e ius, da ques e gue e Li uania sąjungoje con
ussais, uk ainiečiais e bal a usiais uscì nugalė oja ( enu o). So olinea o che
si man engono elazioni amiche oli e con al i s a i socialis iche:
27) E la Li huanian TSR Mokslų akademija ha s e i s e i legami con la
Kinijos Mokslų akademija e al i is i u i scien i ici [...] (Komjaunimo iesa,
1956-09).
28) D augai polkai dichia a ono o ą o ganizza e in Polonia dei dipin i di
lie u ians dailininkų, che o a engono espos i Li uania TSR Dailės muziejuje,
mos a, sis emingai keis is nuoi muzikos e le e a u a kū iniais (Komjaunimo
iesa, 1956-08).
3. NEW STORIJOS CONTRAVIMEN
Seleziona i esempi analisi mos ano che uno degli obie i i o ali a inessa ideologia
so ie ica nella s ampa cos an emen e spiega e, che Li uania della sua olon à è
en a a nella b ološkųjų espublikų sąjungą, Li uania, come e al i S a i bal ici,
inendo la Seconda gue a mondiale, non occupò, ma is ada o A ma a Rossa:
AURELIJA GRITĖNIENĖ
Ac a 242 Linguis ica Li huanica XC gausinimen o della p oduzione,
miglio amen o della quali à dei p odo i, lo o iduzione del cos o e ba sul a o
. .:
58) Pi mieji a ga siai, gaunami iš mūsų espublikos kolūkių, a ybinių ūkių, kal-
che i la o a o i ag icoli li uani sono dispos i a pa ecipa e a i amen e in una
lo a allalia pe una nuo a ele azione della p oduzione ag icola, me e e pa e
del p op io la o o nel ealizzazione del compi o alza o (Komjaunimo ibunal,
1957-06).
59) Visų espublikos kolūkių i a ybinių ūkių ga bės eikalas u i bū i pa-
sek i pa io iniu p iešakinio kolūkio „Kelias į komunizmą” pa yzdžiu i į
TSKP Cen o Komi e o cong a ulazione, alla sua in i a a isponde e a una
e a pe il aggiungimen o di indica o i di p oduzione animale in u a Li uania
(allo s esso).
E anche se la s ampa demons a a a i ia e nenuils ama a lo a, nella eale i a
di quell'epoca c'e a mol o s agnazione, sus e imėjimo, in elle uale
sus aba ėjimo e uo ume, non pe nulla l'epoca di ice ca o i a dly So ie mecio
Li uania la socie à chiamano be gždžio, bepsmiško iūso nuobodulio isuomene (Vaise a
2014: 16).
La p opaganda cos an emen e en a izza a, quan o impo an e, pau ando paia
in elligen ija, komjaunuolii e comunis i esempi, a o za e il la o io e la
mo alinì educazione del so ie ico li uano:
60) Li uania KP Cen o Comi a o n e emo no a o, che singoli comunis i,
komjaunuolii s essi non mos ano esempio labš umo, il lo o compo amen o
al ol a non co isponde al codice mo ale cos u o e del comunismo. Rajone
anco a è delle pe sone, engianciasia socie à u ile del la o o (Tiesa, 1962-09). 61) Il
compi o dell'in elligenza li uana s u a e il più ampiamen e u e le possibili à più
ampiamen e o ni e dal po e e Ta ybų, c ea e cul u a, nau inę secondo o ma,
socialis a secondo con enu o, educa e Ta ybų Lie u os da bo žmones lenininės
s alininės au ų d augys ės d asia, ugdy i meilę sa oi so ie inei Tė ynei,
oliškoms so ie inėms au ybėms, sop a u o didžiajai usų ai al [...] (Tiesa,
1945-12).
quindi, anche se la s ampa ealmecia so ie ica ico da a ai skai y, elice e sa as a
è l'uomo so ie ico li uano, ma quale libe à e a di e sa, pe ché […]non e a
necessa io esse e memb i della So ie So ie , e non c'e a elici à[…], inol e, le
pe sone […]p imie i[…] e sup eme[…] (Papu ina: 49). Non a caso gli s udiosi
a e mano che so ie me ì è più i iskamen e desc i o dal i ensenos dualism
conce o 4), iešų, u icialių e p i a ius lygmenų ski ys (Čepai ienė 2013: 55 in al e
pa ole, aki aizdžios d ilypės p ak ikos: kanoną

S aipsniai / A icles 243
So ie inės Lie u os aizdinys Mode niosios apa ybės
ideologinio na a y o eks yne
co isponden e compo amen o i uale e so o cope u a che a iene no mali à i a
(Vaise a 2014: 37)7.
7.PROMOTAGINI TIES RAIŠKA
P opagandai eikš i in s ampa so ie ica e a pas iglia i giminys ė e mini:
ci adini Li uani chiamin i duk omis e sūnumis, So ie Union nau os b oliška
šeima, Rusija didžiuoju, y esniuoju b oliu e pan.: 62) Kandida ais į ie inius
Ta ybų depu a us Lie u os da bo žmonės iškėlė ge-
iausius sa o sūnus i duk as, į odžiusius be ibį a sida imą komunizmo ei-
kalui (Komjaunimo iesa, 1957-03).
63) Tu a oliška amiglia con g anulo dėmesiu e meile osbi Es onia, Li uania e
Le onia s ilupsi e succ p ospe azione. I nos i a elli e amici, da an i con il
a ello maggio e, ci aiu ano o unque e semp e (Tiesa, 1962-03). Au o i di a icoli
p opagandis ici abbondan emen e usa a pa agoni e epi e us, Li uania chiama a
šaunia, šlo inga, b angiąja e e c.: 64) Pamin a okiečių ba o Lie u a ėl kelsis iš
pelenų, kaip žiedas į saulę (Tiesa, 65) Vokiečių kolonis ai du an e l'occupazione,
1945-03).
come alkanos žiu kės, plaukė į Lie u ą i skubėjočiais ūks ančiams da bo
Lie u os als iečių žemėse, užne i als ie sa o da bo jungu i ( en pa ).
Al comunismo, o ialmen e alle nazioni amiciz ei a ince e e i inde e,
isul a i esiliškin i ampiamen e usa i me a o as: 66) Li uania la o o pe sone
con il lo o appassiona o la o o nenuils amai a o za la nos a p egia issima
Tė ynę pace e delle nazioni amicizezza o e ua in u o il mondo. La nazione
Li uania è ik a pe il p op io a enimen i. Lei insieme con u i i a iškis delle
nos e mul iiazionali consigliine Tė ynės popoli cos uisce s elius comunismo
ūmus (Komjaunimo iesa, 1957-03).
67) In ques o ampiooju so ie inu ieškeliu scengia in pa imion dei pa ybinių au ų i Ta ybų
(Tiesa Li uania, 1945-09).
68) Scienzlo e cul u a spliesa semp e piú sklinda Ta ybų Lie u os mies e e
kaimuose (Komjaunimo iesa, 1957-03).
7 Fino a ques i gio ni nello spazio pubblico gli s essi li uani so ie me ì alu ano gan
con addi i amen e: issa o e beapeliacinis so ie mečio igno a imas, e nos algija so ie inei p aeičiai
(Čepai ienė 2007: 3650). Fo se una delle mol i udine di agioni, pe ché ilgimasi ha ime, lungus decennius
p opagandaos ku as idealis inis so ie iche Li uania imagininys.
AURELIJA GRITĖNIENĖ
244 Ac a Linguis ica Li huanica XC
O iciali so ie inė p opaganda daug dėmesio sky ė į ai iems a a e iniams
šūkiams:
69) Tegy uoja Ta ybų Lie u os da bo als iečiai! Tegy uoja Ta ybų Lie u a!
Tegy uoja Lenino-S alino Pa ija il nos o Tė ynės didingų pasiekimų
o ganizza o e e ispi ėpėjas (Tiesa, 1945-03)! 70) Noi a emo u i gli s o zi pe che
mai più non si ipe esse la agedia di Pi čiupio, pe che osse p ese a a la pace.
Tegy uoja Ta ybų Lie u a! Tegy uoja Ta ybų Sąjunga (Komjaunimo iesa,
1957-06)! To me o nei es i gausu pa e ici, so ie iche clichì: 71) Li ui libe ì a nešė
solda i, che pa la ano a ie lingue, ma delle quali k ū inėse plakė una cuo e,
so ie ino pa io o cuo e, nelle cui i e e a Tė ynę, comba e e pe la sua elici à.
Dėkingumo solda i libe a ojams kupina ši dimi Ta ybų Lie u os liaudis diena iš
ienas ikslas, nu ody as Lenino – S alino pa ijos, – pasiaukojančiai mylė i
dienos eikė pagalbą Raudonajai a mijai, įsijungė į okiškų g obikų sug iau ojo
liaudies ūkio a s a ymą (Tiesa, Klišės so ie mečio spaudoje bu o plačiai
papli usios, nes indi idai jas linkę p iim i kaip sa aime sup an amas. Nuo amen e
1945-07).
ipe u a e clichè en ano s a us di na u alezza e no mali à. Klišės così
p o ondamen e si in il ano nella coscienza, che le pe sone spesso le acce ano
anche i e lek uodami, esse o mano pensie o e posizioni, g adualmen e le
pe sone p epa ano a pensa e, pa la e, sen i e e agi e in una ce a di ezione
(Zijde eld
1979: 4, 10).
Gausiai engono u ilizza i eiksmazodiniai abs ac i, alcune cos uzioni
sin assiche indicano che pa e ali p opagandinių eks ų è s a a ado a
da usų kalbos:
72) Ka inėse įgulas in Li uania negli anni 1905 e 1906 a eni a u a se ie e osybė
liucinių ka ei ių išs ojimų (Komjaunimo iesa, 1956-08).
73) Tame s eikinime sakoma, kad pa ijos Cen o Komi e as i Ta ybinė y iau-
non dubi a a, che Kelio į komunizmą kolūkio esempio, che dimos a, quali
g andiosamen e sono ise e no e olmen e aumen a e la p oduzione dei
p odo i Ži ulininkys ės, paseks u i Li uania epublikos, e anche al i
Pabal ijo epublikų kolūkiai e a ybiniai ūkiai (Komjaunimo iesa, 1957-06). 74)
Ta ybų Lie u os jaunimas, komjaunuoliai negailės sa o jauna iškos
gijos, jėgų, jie įneš sa o s a ų indėlį į bend ą eikalą, nes jie i ai įsi ikinę,
jog sėkmingas šeš ojo penkmečio planų įgy endinimas da labiau pakels a-
ene ybinės liaudies ge o ę, che ques o sa à un al o g osso passo e so
comunismo y ojų (Komjaunimo iesa, 1956-03).
A icoli A icles 245 /
So ie inės Lie u os aizdinys Mode niosios apa ybės
ideologinio na a y o eks yne
75) pe sone del la o o u ale li uano a anno nuo i conquėjimi nella
e adi bys è e animaliinkys è, bene e apidamen e isol asse il compi o dell
aumen o della p oduzione di p odo i di ma ca animaliinkis ica (Komjaunimo iesa, 1957-06).
APEBDRINIMAS
La ice ca accol e esempi analisi indica, che nella s ampa so ie mecio è s a o
s en a o c ea e pa icola men e pozi y ų idealizua a Li uania pi u asl. Tali
dipin i all'epoca e ano pa icola men e popola i, pe ché a ine eal àes i lesso
so ie ica [...] le e a u a e a conside a o del p ocesso s o ico nonu okimu,
nascėp ų esmingų endencijų ne egėjimu (Mažeikis 2010: 300). Ideali dell'immagine
li uana consolidamen o di g ande in luenza hanno a u o e milžiniški so ie iche
i aggi della s ampa8. Nella s ampa so ie ica c eabile ideali Li uania quad oikslas
abbas anza ques i aspe i p incipali: nonolimos passa o (sme oninės, bu žuazinės
Li uania) disp ezzamen o, ne odinamen o, come con op ieša a ques o pe iodo
solle iama luci e g azi consigli p esen eis, esc yškinami amici e nemai del paese,
emphėziami economici, cul u ali e a uali del paese. k . Classi icando quell'epoca
u iciale pubblicis ica si c ea l'imp essione, che nonca pa e dell'epoca ci adini
li uani e a adul i con so ie ine sis ema, i e ano in lui i dai suoi p incipi ideologici e
pensaė secondo la sua su o muo ą disku są9. Così ice ca seleziona i asi analisi
seman ica indica che nella so ie ica ideologica s ampa quasi schii ame spec odyne
i lesso u icialeus idealios Li uani simuliak as10 e solo i o a a libe à imame
pe cepi e che ques o e' e a del so ie ico ojaus dis o o ascino (Pu inai ė 2007: 17).
I VADOSŠ Nei la o i di oggi (pos )socialismo so ie mecio si concen a p incipalmen e s o ici, sociologi,
e nologi, le e a u ologi, u a ia ques o pe iodo s o ico impo an e e pe i kalbinis i. Analizzando i
es i della s ampa del pe iodo so ie ico bisogna u o il empo a e e in men e il a o che le pe sone
anno allo a i e ano 8 P a da impo anza e in luenza nella i a dei semplici ci adini USSR mos a e ale
a o comunis i da ques o gio nale insegna ano i p op i igli a legge e (plačiau ž . Aleksije ič 2016: 25). 9
Quando l'a inkluo a o esis encinis opposizione è s a o spezza o, pap s iosissimo ins inc o di
au osu icienza del popolo cos inse applica si alle condizioni del egime di occupazione (B azauskas
2010: 8) 10 Simuliak as neexisis uojančią ealybę ku ian is aizdinis, annihilan is di e enzia a quello
che a si doppubus gy enimus: uno iešo e d ėje spaudamas p opagandos ku i ne odomas šai pasaulis
(plg. Lubecka 2013: 92), aigian o me o so ie om a XXI a pe spe i e aki aizdą p opagandą i eali ies.
„ ik a“ i „ne ik a“, „ ealu“ i „įsi aizduojama“ (Baud illa d 2002: 9).
AURELIJA GRITĖNIENĖ
246 Ac a Linguis ica Li huanica XC
To ali a inè ideologia e a pe mea a u a la s ampa di quel empo. O icialio nella s ampa
i palaikomas komunis inės ideologijos sukons uo as gy enimas, ki as – ie-
p opagandis ica e a c ea a i in pozi y us soso ie in os ideali Li uania immaginidinys. In ques o
idealis ico accon o sulla Li uania abbondan emen e u ilizza e s anda diche so ie mecio p opagandine
clichè, giminys ės e mini, ele ė u s ile (pasi elkus me a o as, palyginimus, epi e us) dipin a laimingos
paese laimingos So ie della i a delle pe sone. Idealų so ie inės Lie u os pa eikslą cos i uisce ques i
aspe i p incipali: neLie u ai p iešpas a oma š iesi, kles in i naujoji so ie inė Lie u a, esiliškinami
paese d augai e oponai, econominiai, cul u ali e al i isul a i. Poka io anno nella s ampa (specialmen e
1945 m. Tiesoje) es e no p incipale Li uanu inimšu chia amen e innomina a ašis inė Vokie ija, in e no
maggio i nemšas bu žuazinių nacionalis ų gaujos, con cui e a comba u a a šiai. Secondo p ados
ideologų, Li uania ha sos enu o b oliškus elazioni sop a u o con g andiąja usų nau a, anche e a
olimos p aei ies juodinimas, „ amsiai“, „ a ganai“, „a silikusiai“ bu žuazinei
mezgama onda amicizia e con al e So ie Union popoli e con socialis ine s a imis. Daugia i ažė
so ie iche Li uania p enda i p op i ci adini impa ò nesigėdy i i p op i sen imen i Redonajai a ma a,
pado anojusiai Li uia libe à, amico a S alin, So ie ų Sąjungai e oliškoms alle sue nazioni, specialmen e
maggio ia usų au a. All'epoca p opagandis ica della s ampa e ano ape amen e dimos a i
g a i udine, gioia, amo e e k . sen imen i. Vadinamoji š iesi so ie inė a ei is p opagandinėje s ampae è
s a a c ea a pa icola e a enzione assegnando la o o alle pe sone. Ku a illusia, che socialis issima
socie à Li uana pe sone sono so ūs, elici, libe i. Essi g azie a lo o così apidamen e s iluppi e la s essa
Li uania, pe ciò in s ampa cos an emen e è s a a so olinea a, quan o impo an e e con inua e non
solo esegui e, ma e supe a e piani, obblighi ( ai non conside a a s u amen o), pa ecipa e
a i amen e al comunismo s a yboje, socialis iniame i a e lec ynia ime. Ti i ilius aciniai esempi
chia amen e indicano, che p opaganda ce cò mos a e, quan o in ensi o, a i i e p odu i i e a di quel
me o la i a dei la o a o i Li uani. Ideologinė spauda s olge a ampia campagna p opagandis ica,
u a ia, sgua dando in so ie ica s ampa da oggi's posizioni e conoscendo s o ica nė p uda, e quello, che
da e i à esis is a o pilkoje Li uania kasdienybėje.
iesą, ma ome aki aizdų a o ūkį a p o, ką aizda o i diegė o icialioji so ie i-
A icoli A icles / 247
So ie inės Lie u os aizdinys Mode niosios apa ybės
ideologinio na a y o eks yne
ŠALTINIAI IR LITERATŪRA
Aleksije ič S e lana 2016: Il empo da an es mani. Vi a su socialismo g iu ėsių, Vilnius:
Ki os knygos.
Anušauskas A ydas, a s. ed., 2004: Pasip igionamen o aida e pasip igionamen o
odai. – Pilie inis pasip iešinimas Lie u oje i Lenkijoje: sąsajos i ypa umai 1939–1956,
Vilnius: Lie u os gy en ojų genocido i ezis encijos y imo cen as.
meBaud illa d Jean 2002: Simuliak ai i simuliacija, Vilnius: Bal os lankos.
B azauskas Algi das 2010: I uome di bome Lie u ai, Vilnius: Knygiai. Čepai ienė
Auksuolė 2013: Vi o e nog a ija: luoghi, s u u e e empo. Besikeičian i Lie u a
XX amžiuje, Vilnius: Li huanian is o ijos ins i u as. Čepai ienė Rasa 2007:
So ie mečio memo ia […] a i iu o e nos algia. Li uanis ica 4(72), 3650. Accessibile
online: h pmokslozu nalai.lmaleidykla.l /publ/0235-716X/2007/Li _036_050.pd .
Jakony ė-K eda ienė Lo e a 2015: Šeimos aizdinys so ie mečio lie u ių li e a ū oje,
Vilnius: Lie u ių li e a ū os i au osakos ins i u as. Jukne ičius S anislo as 2022:
A che ipinė men ali e ų is o ija: so ie mečio Lie u a, Vilnius: Lie u os kul ū os y imų
ins i u as. Kalėda Algis, Kmi a Riman as, Sa kausky ė Dalia 2019: So ie mečio lie u ių
li e a u a. Reiškiniai i są okos, Vilnius: Lie u ių li e a ū os i au osakos ins i u as.
Klumby ė Ne inga 2004: O a ies s o ie sc i čių žmonės: ico diime su so ie me į e
kas ienybės espe ienze in comuni à u ali. Poli ologia 3(35), 6383. Accessibile online:
h ps:www.ceeol.com/://sea ch/ iewpd ?id=191351. Kuody ė Dalia, T ace skis Rokas 2013:
The unknown wa . A med an i-So ie esis ance in Li huania in 19441953, Vilnius: Genocide and
esis ance esea ch cen e o Li huania.
Gediminasus 2006: Sulla Lanka senso iale socialismo memo ia. Li huanian e hnologija: social
an h opology and e hnology s udies 6(15), 4772. Lau ina ičius Česlo as, scienza. ed., 2013:
Epochas jungian is nacionalizmas: nau os (de)kons a imas a puka io, so ie mečio i
pos so ie smečio Lie u oje, Vilnius:
is i u o della s o ia Li uana.
Leina ė Dalia 2022: Nonplanuo as i a. Šeima so ie mecius in Li uania, Vilnius:
Pesce d'o o.
Leina ė Dalia, Žilinskienė Laima, K aniauskienė Sigi a, Šu inienė I ena, Gečienė
Ing ida 2014: So ie mečio ico do nelle s o ie di i a, Vilnius:
Vilniaus uni e si ys edi ice.

AURELIJA GRITĖNIENĖ
248 Ac a Linguis ica Li huanica XC
Lubecka Anna 2013: Polish Ri ual Yea – a Re lec ion on Polish Cul u al Policy. –
Es onian and Poland: C ea i i y and T adi ion in Cul u al Communica ion 2: Pe spec i es
on Na ional and Regional Iden i y, eds. L. Laines e, D. B zozowska, W. Chłopicki, Ta u:
ELM Scola y P ess, 8398.
Mažeikis Gin au as 2010: P opaganda e simbolico pensa e, Kaunas: Vy au as Maggiojo
uni e si à. P iega in e ne :
h p alpykla.elaba.l elaba- edo a://objec s/elaba:457526/da as eams/MAIN/con en .
MTINT Mode ni Iden i à dell'ideologico na a i o es yno: Tęs inis in e ne i2021. P iega
nis moksliškai susis emin as duomenų inkinys, sud. V. Čižik-P okaše a, A. Gaidienė,
A. G i ėnienė, L. Vaičiuly ė-Semėnienė, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 2018–
in e ne : h p://publicis ikos- eks ynas.lki.l . Nikžen ai is Al ydas, sud., 2013: A min ies e
s o ia poli ica in Li uania. La memo ia mul ilasksniškum. Ci à, nazione, egione, Vilnius:
Li uania is i u o di s o ia, 517538.
Paukš y ė-Šaknienė Rasa 2016: Šeima e kalendo inės š en ės so ie inėje
Lie u oje. Lie u os e nologija 16(25), 931.
Pocius Mindaugas, sud., 2018: Lie u os so ie iza imas 19471953 m.: VKP(b) CK
dokumen ai, Vilnius: Lie u os is o ijos ins i u as. Pu inai ė Ne ija 2007:
Nenu ūkusi s yga: ada amen o e pasiopposizione so ie ų
in Li uania Vilnius: Aidai.
Ramonai ė Ainė 2013: Cos ilgisi so ie mečio? In luenza dello s a us economico,
dell'ambien e sociale e delle alo iini disposizioni so ie ina an iso ie ina ski čiai in
Li uania. Sociologia. Men e e azione 2(33), 265285. P iega in e ne : h ps://www.ceeol.
comsea ch/ iewpd ?id=103868.
Sabonis A ydas, Sabonis S asys, sud., 1992: Rašy ojas i cenzū a, Vilnius:
Vaga.
Sa kausky ė Dalia, sud., 2015: Ta p es e ikos i poli ikos: Lie u ių li e a ū a so ie mečiu,.
Vilnius: Lie u ių li e a ū os i nau osakos ins i u o. Sėdai y ė Edi a 2017: So ie ικές
censū os is o iog a ija: p incipali di ezioni di ice ca e censū os conce i. Knygo y a 69, 84102.
P ieiga in e ne : ile://C:Use s/ Šlia ai ė K is ina 2010: Deindus ializzazione, socialinis
Dell/Downloads/24603698.pd .
insegu ança e s a egie di sop a i enza nello spazio pos so ie ico: Visagino caso. Li huanian
e hnologija: social an h opology and e hnology s udies 10(19), 93116. P iega in e ne :
h pse alpykla.li uanis ikadb.l / edo a://objec s/LT-LDB-0001:J.04~2010~1367175701116/da as -
eams/ Šu inienė I ena 2020: T ap c i iche socialismo e in anzia nos algie: so ie mecio
DS.002.0.01.ARTIC/con en .
S aipsniai / A icles 249
So ie inės Lie u os aizdinys Mode niosios apa ybės
ideologinio na a y o eks yne
ico din is nella s o ia della i a della gene azione dell'o a o decennio. Sociologia. Men e e
azione 1(46), 728. P iega in e ne : h ps://www.zu nalai. u.l
sociologija-min is-i - eiksmas/a icle/ iew262116/21839. Swedas Au imas 2009: Ma icos
nelais ėje. So ie mečio lie u ių is o iog a ija (1944
1985), Vilnius: Aidai.
Tininis Vy au as 1994: So ie inė Lie u a e i suoi p o agonis i, Vilnius: Enciklopedija.
Vaičiuly ė-Semėnienė Lo e a, Čižik-P okaše a Vesla a, G i ėnienė Au elija,
Liu ke ičienė Danu ė, Gaidienė Anželika 2022: Li uio kaimynai: Vaise a Tomas 2014:
d augai a p iešai? Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as.
Nuobodulio isuomenė. Kasdienybė e ideologia a dly uoju so ie mečiu (19651984),
Vilnius: Lie u ių ka alikų mokslo akademija. Walicki And zej 2005: Ma xismo e saluolis
nel egno della libe à: comunismo u opijos is o ija, Vilnius: Min is.
Venclauskienė Laima 2016: Homo so ie icus: g igko e nico umano i a o b uožai
libe i ėjančios Lie u os spaudoje. La bai i gio ni 65, 143162. Accesso in e ne :
h ps:www. du.l /c isbi /s eam/20.500.12259/31395/1/ISSN2335-
8769_2016_N_65.PG_143-162.pd .
VLEe Visuo inė lie u ių enciklopedija, e. a ian as, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų
leidybos cen as, 20012020. P iega in e ne : h ps://www. le.l . Zijde eld An on
1979: On Cliches: The Supe sedu e o Meaning by Func ion in Mode ni y, London,
Bos on, Henley: Rou ledge and Kegan Paul. Žilinskienė Laimu ė, K aniauskienė Sigi a,
Šu inienė I ena 2016: Gimę socializme: pi moji so ie mečio ka a, Vilnius: Vilniaus
uni e si e as.
The Image o So ie Li huania in he Co pus
o he Ideological Na a i e o he Mode n
Iden i y
SUMARY
In 2018, he Ins i u e o he Li huanian Language launched he Co pus o he Ideological Na a i e
o he Mode n Iden i y. A sea ch ac oss he Co puss ex s om he So ie e a ( he Tiesa om
1945 and 1962 and he Komjaunimo Tiesa om 19561957) has ne ed 798 illus a ions ha con ain
AURELIJA GRITĖNIENĖ
250 Ac a Linguis ica Li huanica XC
men ions o Li huania. L'a icolo mi a a analizza e he sen ences om he So ie p opaganda
p ess selec ed o he linguis ic s udy and o look in o he image o so ie Li huania ha can be
pieced oge he om he ma e ial p in ed pe iod ( e)cons uc so ie Li huania. Quando u
in he p ess o he pe iod, how much u h and how much dis o ed o e en new eali y
cons uc ed by p opaganda a is s he e is in ha image, and how jou nalis ex s om he
analizzi es i o p ess a icles om he so ie pe iod, you always need o keep in mind he ac
ha people back hen used o li e double li es, così da di e: one li e cons uc ed by he
communis ideology as c ea ed and main ained in he public eye; he o he one, an undisclosed
p i a e li e o ones home; he e o e, come gua diamo a he pe iod p ess h ough he lens o he
21s cen u y, we can see a clea con on a ion be ween he p opaganda and he eali ies o he
So ie e a. Seman ic analysis o he selec ed sen ences has shown ha he so ie p ess ied
o p ojec a highly posi i e pic u e o a pe ec Li huania. This pic u e is pain ed wi h s anda d
clichés o so ie p opaganda, exul an ly po aying he li e o ‘happy people om a ‘happy
coun y in he So ie sys em. The ideal image o so ie Li huania consis s o he ollowing key
aspec s: denig a ion o he ecen pas ; jux aposi ion o he ‘da k, ‘poo , and ‘backwa d
bou geois
Li huania o he b igh and lou ishing new so ie Li huania; iden i ica ion o he bigges
iends and in e io and ex e io enemies; celeb a ion o he coun ys economic, cul u al, and
o he achie emen s. In he pos -wa p ess ( he 1945 Tiesa in pa icula ), he main ex e io
enemy o Li huania was ascis Ge many; i s bigges in e io oe was bou geois na ionalis
gangs, which we e he a ge o b u al hos ili ies. Ideologi a gomen a ono che Li uania
man ene a elazioni a e ne wi h he g ea Russian na ion i s and o emos , and was
building s ong iendship ies wi h o he peoples in he So ie Union and wi h o he socialis
s a es. La p ess o so ie Li huania wi h i s la ge un educò i suoi ci adini a non esse e
e gogna i dei caldi sen imen i di g a i udine, amo e, sos egno, e al e emozioni e so l'A ma a
Rossa che had ‘gi en Li huania la sua libe à, e so com ade S alin, he So ie Union and i s
b o he hood o na ions, and he g ea Russian na ion in pa icula . So ie p ess placed a
conside e ole en asi su Li huanias p og ess, semp e accen uando he impo ance o deli e ing
and exceeding he plans and obliga ions, ac i ely pa icipa ing in building communism, social li e,
and ace. Gli esempi illus a i i cope i da l'analisi mos ano chia amen e che he Li huanian
people o he pe iod li ed a e y in ensi e and ac i e li e. The pe iods ideological p ess was
engaged in a la ge-scale campaign o p opaganda, saying ha Li huanian people li ing in he
socialis socie y we e well- ed, happy, and ee, e en hough he eali y was comple ely
di e en ; e go, we can see a clea gap be ween wha was depic ed in he o icial so ie p ess
and he ue image o he glum Li huanian eali y.
Į eik a 2024 m. gennaio 13 d.
AURELIJA GRITĖNIENĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
Pe o Vileišio g. 5, LT–10308, Vilnius, Lie u a
au elija.g i [email p o ec ed]