Ac a Linguis ica Li huanica
2025, . 92, p. 126
Con en s link / Tu inio nuo oda
ISSN 2669-218X (online elec ónico) /
Copy igh © 2025 Inga S ungy ė-Liugienė. Published by he Ins i u e o he Li huanian Language. This is an Open
Access a icle dis ibu ed unde he e ms o he C ea i e Commons A ibu ion Licence, which pe mi s
un es ic ed use, dis ibu ion, and ep oduc ion in any medium, p o ided he o iginal au ho and sou ce a e
c edi ed. // Isleido Li u ians idioma ins i u o. Es e a ículo es de acceso abie o, dis ibuido bajo los é minos de
licencia de C ea i e Commons a ibución, pe mi iendo sin lími es usa , dis ibui y ep oduci el con enido en
cualquie sopo e, indicando au o es y uen e.
Recei ed: Gau a: 2024-12-22. Accep ed: Adop ado: 2025-05-26.
1
SURINKIMININK REPERTUARO RECEPCIJA XIX A. ANTROSIOS
SUS PRÚSIJOS LIETUVOS LEIDINIUOSE
Recep ion o Su inkimininkai Repe oi e in P ussian Li huanian Wo ks o he
Second Hal o he 19 h Cen u y
INGA STRUNGYT-LIUGIEN
Ins i u o de lenguas Lie u ių
E. poš a: inga.s ungy [email protected]
ORCID ID: h ps://o cid.o g/0000-0003-1949-0874 Mokslinių y imų k yp ys: su inkimininkų i
li uanis inis Mo a ijos judėjimo ašy inis pa eldas, XVIIIXIX a. P ūsijos Lie u os kul ū inis i
kon esinis kon eks as, pie ismo his o ia.
h ps://doi.o g/10.35321/all92-09
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ANOTACIÓN el
El a ículo obje i o i i su inkimininkų giesmyno Visokios naujos giesmės a ba e angeliški psalmai į aką XIX a.
an osios pusės P ūsijos Lie u os leidiniams, a skleis i lie u iškų pa apijų d asininkų, š ie imo da buo ojų požiū į į
su inkimininkų epe ua ą. Analizei elegi es as uen es: F yd icho Ku šaičio giesmynai Giesmjû bey K alû=Knygos
Ka alißkojo P usû Waisko K al4, skai iaučius) y T ecioji Dalis Giesmjû Knygûčius), Ka lo Wilhelmo O o Glogau escola
giesmynas 64 Giesmes6, 1862, Tilžė), Ka lo Rudolpho Jacobyio ch es oma ija Li auische Ch es oma hie (1850,
Klaipnoddauch), Maximiliano Ho elie's elemen a isches Li au (1898, Heidelbe gs Li e a u buch), Ka lo Waldhausen (1894,
Heidelbe g's Li e a u bund) y el lib o Mi eilungen de wissenscha lichen Li aus (1888, Heidelbe g's Li e a u buch) en
el ema de la publicación del lib o. Al es udio se aplica el mé odo analí ico, g e inamasis y ex ológico.
ESMINIAI VOODŽIAI: su inkiminkų giesmynas, bažny inis giesmynas, ka ei ių giesmynas, mokyklinės
ch es oma ijos, Lie u ių li e a ū os d augija Tilžėje, XIX a. Li uania P ūsijos.
ABSTRACT Los Es ados miemb os debe án:
The a icle aims o in es iga e he in luence o he Su inkimininkai hymnal Visokios naujos giesmės a ba e angeliški
psalmai on P ussian Li huanian books o he second hal o he 19 h cen u y and e eal he a i ude o cle gy in
2
Li huanian pa ishes, as well as ha o membe s o he Li huanian Li e a y Socie y in Tilsi (which included
ep esen a i es o he Lu he an Chu ch and educa o s) owa ds he Su inkimininkai epe o io. The ollowing
sou ces we e selec ed o analysis: he hymnals Giesmjû beyû=Knygos Ka alißkojo P usû Waisko (1894, Königsbe g)
and T ecioji Dalis Giesmjû Knygû, Königsbe g) by F ied ich Ku scha , he school hymnal Giesmes (1866, 1862, Tilsi ) by
Ca l Wilhelm O o Glogau, he an hology Li auische Ch es oma hie zum Schulgeb auch (1880, 1868) by Ca l Rudolph (1858,
he eading book Li auisches Hymnbuch (1858, Heidelbe g) by Maximilian Voel, he collec ion o Melodies Balsai (1894,
Heidelbe g, Ti ) by Theodo Waldema Scholz, and he publica ions on he li e a u e in he pe iodical Mi eilungen de
Li aischen Gesellscha . The analy ical, compa a i e and ex ological me hods we e employed o he in es iga ion.
KEYWORDS: Hymnbook o Su inkimininkai, chu ch hymnal, mili a y and school hymnals, school an hologies,
Li huanian Li e a y Socie y in Tilsi , ecep ion, P ussian Li huania in he 19 h cen u y.
ĮVADAS
Eu casi sien o debe es o públicamen e subas a , que los inspec o es de Li uania y
sace do es p es a an a ención y se iamen e se opusie an a al empeño, que in e ie e a los
li uanos eslies os y a in is es as palab as del Pilkalnio can o io K is ijonas Go lybas Milkus
1
(Ch is ian Go lieb
Mielcke, 17331807) conoció la p ime a ecopilación de 1800 m. Ka aliaučiuje isėjusią K is ijono
End ikio Me ikaičio (~1775 an es de 1856) Visimininkų giesmyno no iokios giesmės o e angeliški
2
psalmai laidą. ¿El c í ica del can o io ue in luido? ¿Cual ue la ac i ud de los sace do es
pa apijos Li u iškų al su inkimininkų epe ua ą? ¿En él mi aba como en ma ginalios g upo
c ea i a p oducción, o a la in e sa como in luyen es o dininkų comunidades posicionuojamos
ex os, inkančius pamaldumui o alece ini, giedojimo p ak ikai y eligioso educa i oimui?
Su inkimininkų giesmynas Visokios naujos giesmės o e angeliški psalmai ue nue os eiškinys
eligiosa li e a u a lauke, kei ęs desde XVI a. susiklosčiusią más bažny inę lie u iškų himnodinių
inkinių adiciju. Especial Publicación po eikis le an ó didėjan al núme o de maldininkų,
populia ėjan y ex endiendo eligiosos susbū imams, llamados su inkimams, lie u iškose
P ūsijos Lie u os pa apijose. Giesmių inkinys desde el mismo p incipio se sepa ó de o os
P úsia Li uano luu e onų giesmynų. Bažny iniai, ka ei ių y mokyklų giesmynai (pas a ieji du išėjo
XIX a. siglo segundo mi ad en) pasizėjo o icialia ap obacija, con enido s abilumu y sis eminga
publyba. Su inkimininkų giesmynas con a iamen e, ue neo icialus e cenzū os nepalies as
himnodinis publicación. Su o mación no con oló el Ka aliaučiaus consis o ija o o as
3
ins i uciones es a ales. Ma giesmynas ue des inado no a bažny ínas li u gias, pe o u ilizado
p i adamen e en casa y ue a de la iglesia de las que ac ua on euniones. La aducción y
edagación abajos ealizo no asignada g upo de cu igos, y uni e sidades nebaigadas más baja
del es a o social pasauliečiai naminių pamaldų ado ai, Mielcke 1806: XVIXVII.
1
2
S aipsnyje u ilizadas en la ci culación cien í ica uncionando las concep os Li u iškos su inkimininkai o
maldinininkai (plg. Gaigala is 1905; Žos au ai ė 1996; Ba asa 2018; S ungy ė-Liugienė 2019). Ellos de inejí localá,
conc e amen e P usia Li uania pie is as comunidad y sus miemb os, más acen úa kalbiná, nau iná y egional
pe enomybę, mejo e leja socialina eligioso su inkimininkų mo imien o pa e que el concep o pie is ai.
3
Kaunas 1996: 6163, 388.
3
llamados saki os y maes os (šulmis ai). Neo icialus giesmyno s a us o o gó libe ad
suda y ojams (K. E. Me ikaičiui, Johann Fe dinand Kelchiui (18011877)) ne a žomiems o ma un
epe ua ą, sa a ankiškai esol e p incipios de la selección de ob as de au o es Li uanies y
okiečių. Vale la pena sub aya que de impo an e aidmens no jugó y cuali a i o c i e io de
4
aducción, exigencias eilėda ai y de li uáneas lenguas (hablando de las p ime as laidas).
Suda y ojus enkino y menos aš ingos au o es y aduc o es ealizado abajo. Nežiū in o,
5
ecopinys sulauké maldininkų in e ésos y g andes edybinas éxi os. Po consiguien e
ecopiminiegos epe ua alo a un ac o impo an e son Li u iškų pa apijų sace do es,
quienes neabejo inai ue on p o es an iškosios (e angelikų liu e onų, e angelikų e o ma ų,
Mo a ijos Bažnyčios) himnodijos žino ai, ieši pasisakymai spaudoje. El alo ado ma is pod ía se
y ansėmio de ex os y publicación en sus p epa ados publicaciones. El obje i o de es e a ículo
analiza in luencia del epe ua o giesmyno su inkimininkų XIX a. segunda pa e de las
publicaciones de P usia Li uania. Las a eas e ela la posición de ep esen an es de la Iglesia de
Li uania P usia y empleados de la educación espec o himnodía su inkimininkų, in es iga sus
p epa adas lib os, publicaciones con enido in e ace con su inkimininkų giesmynu. Analizei elegi
desde un pun o de is a gen inio di e en es publicaciones (giesmių inkiniai y mokyklinės
6
ch es oma ijos), con el in e colecimininkų ex os de dominación endencias abo dado pe íodo.
Analizándose publicaciones, en las cuales paliudi o, que giesmė es pe mi ida desde su inkimininkų
giesmyno. Tudiijimas de ec adas publicaciones en ociskas p akalbos, egis os o comen a ios, en
los cuales su inkimininkų giesmynas ing esi se hace simplemen e ap io iéndose Li u išku nomb e
A liekan y imą pasi elk as anali inis, g e inamasis i eks ologinis me odas.
psalmų knygos o okišku Psalmbuch, pe o no enuncian conc e as giesmyno laidos (excep o único
caso). Pe im i su inkimininkų ex ai se compa an con di e en es laidos su inkimininkų giesmyno
Visokios naujos giesmės o e angeliški psalmai giesmėmis. Compa ación seleccionadas
su inkimininkų giesmyno laidos, c onológicamen e más ce canos analizuojamam uen einiu. Es udi
de Giesmių his o ia no se ía comple o, si él no incluye a au o es de la P oblema de A ibución se
esuel e eniendo en cuen a a Albe o F ied icho Wilhelmo Fische io žinyną Ki chenliede -Lexicon
(1967), Edua do Emilio Kocho giesmių y giesmynų is o iją His o ia des Ki chenlieds und
Ki chengesangs (4, 1868) y en Ka aliaučiaus, y o os P o es an es del Reino de P usia (más a de
i e ėjų iden i ika imo klausimo. Ti iamuose šal iniuose giesmės pa eikiamos anonimiškai.
Impe io alemán) gemios okiškus giesmių, en los cuales paliudi a gies au o ía. Los apellidos de
aduc o es se indican basado en in es igaciones de la publicación au o e a.
7
4
Sob e su inkimininkų giesmyno epe ua ą é. Michelini 2009b: 220245; 2010; S ungy ė-Liugienė 2009: 189
204; 2012: 83–101; 2016: 83–118.
5
S ungy ė-Liugienė 2019: 158168.
6
Sąwoka su inkimininkų himnodija incluye giesmių en e o, de inežia giesmių ex inio y (o) muzikinį pa idalą y
sus adap acion.
7
Plg. S ungy ė-Liugienė 2014: 3134.
4
Da bų, donde ue a in es igada su inkimininkų epe ua o ecepción, has a que no hay.
Menciona P úsia el in es igado de guesmynos de Li uania Guido Michelinio publicacióncia Jono
Pipi o compon giesmynos ecopillei okiškame kon eks e (2009). Au o ius aba oce é
Li u iques giesmynos in luencia cues ión, analizando luu e onos kunigo Jono Pipi o (18331912)
giesmynos colección his o ia, conexión con okiškais uen es. G. Michelinis e eló que J. Pipi as
lib ogelé Pasiun inys ės a pos (1890) complemen ó penkos ex osis de su inkimininkų giesmyno
Visokios naujos giesmės o e angeliški psalmai. Kunig pe ėmė po uno Halés pie is o Ka lo
Hein icho on Boga zkio, e o ma ų kunigo F ied icho Wilhelmo K ummache io giesmę y unas
anoniminių au o ių giesmes. G. Michelinio a i mación, J. Pipi as algunos ex os modi icó
es uc u almen e y de con enido pun o de is a. I alų mokslininkas monog a ijoje Mažosios
8
Lie u os giesmynų is o ija: nuo Ma yno
Maž ydo has a XIX a. inal (2009) in es igó escola K. W. O. Glogau giesmyną, ambién F. Ku šaičio
pa eng us giesmynus y su epe ua ą. T ababe zazminó sob e su inkimininkų giesmyno Visokios
naujos giesmės o e angeliški psalmai conexión con es os sace do es lib os. Vis an ai G.
Michelinio i ismos esama painumo, quedó neap a a K. W. O. Glogau escola inio giesmyno 64
Giesmes 1862 m. laida. No en odos los casos al au o le log ó iden i ica y okiškų giesmių au o .
9
10
1. SURINKIMININK GIESM F. KURŠAIČIO GIESMYNUOSE Su inkimininkų giesmynas y su epe o io ue
conocido al K aliaučiaus kunig F. Ku šaičiui (18061884). Exis e undamen o pensa que en él u ie on
en cuen a o mando especializada giesmynėlį Giesmjû bey Maldû=Knygos Ka alißkojo P usû Waisko
(išėjo 1854 m., be na ų), des inadaą P ūsijos Li uaniškai hablan e ka ei ios. Tokiá pensí pe cha
suda y ojo dejado comen a io. F. Ku šai is giesmynėlio al inal b e emen e p esen ando eks ų
ko puso kilmę, za amė, que 92 núme o ma cada giesmė ue omada de su inkimininkų giesmyno
( ok. li auische Psalmbuch):
No 92 is aus dem li auischen Psalmbuch, die üb igen aus dem gewöhnlichen li auischen
Gesangbuch
11
en nommen.
Nunciado que en ka ei ių giesmyną suda y ojas puso Be helsdo o luu e onos kunigo,
okiečių eligioso au o iaus Johanno And easo Ro heės (Johann And eas Ro he, 16881758)
ob aį Rądau, ądau ya G un ą sawo, e s ą anonimo desde o iginalalo Ich habe nun den G und
ge unden.
G. Michelinis monog a ía señaló que F. Ku šai is componiendo publicación ėmėsi okiečių
ka ei iams Ka aliaučiuje e edi uis u giesmynu Ki chenbuch ü das Königlich P eußische
8
Michelini 2009a: 154.
9
Plg. Michelini 2009b: 209–212.
10
Plg. Michelini 2009b: 201.
11
Ku šai is 1854a: 154.
5
K iegshee . Según okišką pa yzdį él de
12
su inkimininkų giesmyno pe si ašė no oda
J. A. Ro heės ex o, pe o 5 es o as en luga de 10. J. A. Ro heės giesmės e imas po
p ime a ez ue publicada an ojoje su inkimininkų giesmyno pa e, que como apéndice ue
añadida a Tilžėje 1825 m. leis os giesmyno Visokios naujos giesmės o e angeliški psalmai laidos.
Hanici, p epa ando a soldados giesmynėlį sob e
13
F. Ku šaičio del abajo del gulėjo laida, salída en e 1825 y 1850 m. Plg. J. A. Ro heės
giesmę (13, 5 s o as) su inkimininkų giesmyne con su a ian e F. Ku šaičio giesmynėlyje:
1. Encon ado, he encon ado ya
G un ą sawo, Laikys am nay as
Nēs Ronąs kib jis gawo. nēs Ronas
wissada. ce él gulējo wi= sada.
Tas G un as am inay s owēs,
que y wiskas su= gaiß u ēs.
2. Tas G un s y am na Malonybe, 2.
wissą Umą einan i; po wisą Umą
es Méilês Tojo y Di=dybe, Iis
G iekams dôdasi; ku sinin= kams
Si dis, cuyo be luß wisad Si dis,
ei um Iop, a n ei um wis.
3. Kad no p apul um Diews no ējo. 3.
no , que bu nos gēlbē a. él no, que
Todēley i Su=nus a ējo,
odēl wēl enge Danguna;
odēl ugén da wis u wis
musû kie asęs Si dis. musû
G un a sawo. 1. Rądau, ądau ya
Inka ą. laikys am nay as Inka ą,
kib él gáwo, Ce G un as buwo
Tas G un as am inay s owēs,
que wisas Swie as su eßkēs. ǁ
Tas G un s y am na Malonybe, pe
enan i.
Méilês ojo y Didybe, ku sinink
důdasi, Ku o be lu wissad
a ei um Iop, a n ei um wis. a
Kad no p apul um, Diews no ējo, Iis
bu nos salbē a.
Todē= ley i Sunus a ējo,
odēl wēl enge Danguna;
odēl ugén él wis u wis
kie ases Si dis. ǁ
12
Michelini 2009b: 195207.
13
Sob e 1825 m. Tilžės spaus u ės laidą y segunda pa e da e imą, é. S ungy ė-Liugienė 2019: 152156.

6
5. Gelmé esa nusig amdidos 5.
K aujùǁlinkſmay nuſi ikiu.
G ieû aß sawo a simydams
Si d Diewo nu u u.
Nēs be Lowôs an=du an e Io
Malonês, Susimillimo14.
Gelmę esa nusig am= d dams
K iſ aus K auju nuſi=ǁ ikiu;
G ieû aß sawo a sim = dams
Si d Diewo nu iu= iu.
Nēs be Liowôs andu an e él
Malonês, Susimilimo15.
Con end ía deci que g andes in luencias ecopimininkų inkinys F. Ku šaičiui no u o. Con
giesmynu sie inas sólo mencionadois ex o. Sin emba go como e emos más adelan e, de
maldininkų lib o la enida J. A. Ro heės giesmė XIX a. segunda pa e en la a aigó di e sas
des inaciones publicaciones, se con i ió econocido y kone ep ezen aciniu epe ua io
su inkimininkų ob a. Esos mismos años F. Ku šai is en el pe iódico pe iódico Keleiwis iß
Ka aliáuciaus publicó la publicación alnie ißkosios Giesmjû bei Maldû Knygos, en la que in o mó
no icia sob e apa ežiusį nue o, especialmen e una giesmyn Lie u os ski a P ūsijos lie u ių
ka ei iams. Nemenk ie en un a ículo de alcance K aliaučiaus cu a más ampliamen e habló sob e
giedojimo p ác ica, su impo ancia e angeliicamen e c is ianis ei, en a izó OLDO TESTAMENTO
psalmių y nue os giesmių, cuyos cen e el Sal ado Jesús C is o his o ia, bene icio. El au o
des ozó a ención cadadienei eligiona p ac ica y sa idisciplina, accen a o que c is ianosis
giedamas lib os odos deben pe sonalmen e ene , a giesmių eks us pusē inay iß Galwôs
16
mokē [i]. Hablando sob e giesmes, él exp esó una opinión posi i a e ecolimininkų giesmyno
espec o, aunque econoció que algunos lie u iški e imai son p as esni za okiškus o iginalus:
Taygi nos es Giesmes didey b angus Ska bas, al que mus ēûwangēlißkoji Ba nycia ney u kasin qué no
no ē u pa dů i. Sime Dalyke como y mucho ki ůse es ypacey Wokēcei labay bago i. Iie u Ty weik
mucho g a iû y ßlownû Giesmiû, wisokiosa Knygosa andamû. Ale Diewui dēkuy! y Lie uwininkai no
s okoj ßi o Ska bo. Pe Pono Diewo Meilingumą es ge s Dalykēlis g aiu Giesmjû iβ Wokißko
Lie uwißką ißwe s û, y andasi así musû giedamosa Knygosa, como y ewangēlißkůse Psalmůse
su ink os [pa yškinimas au .]. Rods ki a Giesmē lie uwißkay no an g a ey ißwe s a, como a
wokißkay andas, ale aciau més no no im nedēkingi bu i, pe o diaug is, que nos Wießpa s an o
su ękęs.
17
Ka aliaučiaus kunigas al su inkimininkų epe ua o įžo y más a de, cuando p epa é bažny inio
giesmyno Pagé in os Giesmjû=Knygos sa a ankišką p iedą T ecioji Dalis Giesmjû
14
Wissokios nue as Giesmes o Ewangelißki Psalmai 1850: 495.
15
Ku šai is 1854a: 75, No. 92.
16
Ku šai is 1854b: 87.
17
Ku šai is 1854b: 87.
7
Knygû (1857; sin na ų). En es e anexo F. Ku šai is puso la misma eligioso au o iaus J. A.
Ro heės giesmę Rądau, ądau ya G un ą sawo. G e a ella señaló y uen e: Iß Psalmû Knygû
18
im a.
Apibend in ai cae ía deci , que del epe o io de maldininkų a ap a J. A. Ro heės giesmė XIX a.
seš ajame década ue giedama pe luu e onos bažny ines pomaldas, con su con enido enía
opo unidad amilia iza y ka iuomenėje del Reino de P usia se na ę lie u ių ka ei iai.
2.SURINKIMINK REPERTUAR MOKYKLINSE BUKGOSE
El epe o io de Su inkimininkų poco a poco a aigó en escola es lib os. Su inkimininkų
ex os a o ablemen e alo ó Tilžės supe in enden e K. W. O. Glogau (18051875). Es o
mues a sus es ue zos liaudies skolų ( ok. Volksschulen) giesmyną 64 Giesmes Suilems
19
apildy i ex osis iz su inkimininkų giesmyno y los p opo ciona con melodijomas ci aine
no acia.
20
Se ha es ablecido que en 1856 la laidón diesmyno escola en ó en Hein icho Jona hano
We enbe go (16511713) giesmės Un e älsch es Ch is en hum e imas Ak, ik asis K ikßcionums
bei Joneikiškių (Naujosios) kunigo K is ijono Lo yno e s a ba oko au o iaus Paulo Ge ha d o
21
(16071676) giesmė Tß Swécias a swie o (o iginalas Ich bin ein Gas au E den). Giesmių egis e
P i odijimas Giesmju K. W. O. Glogau señaló que es as giesmės de Psalmû=Knygų. Suda y ojas
conc e as laidos, po la que ėmėsi nepažymėjo, sin emba go añadió giesmių nume ació según
22
uen e. Den o p iedá ue asladado giesmės K is aus K aujas i Teisybe (o iginalas Ch is i Blu
und Ge ech igkei ) el p ime posma. Regis e indica que es a giesmė es de Psalmû=Knygų, donde le
asignado 158 nume is. 1862 m. escola del giesmyno laidoje adicionalmen e imp esdi as aún cincoas
giesmies, siejadas con el epe ua io de su inkimininkų. P ác icamen e a la e ce a laidai u 3 en
Au lage se dice que el núme o de himnos se ha aumen ado has a 80. En es a laidá pa eko 16 giesmių
de di e en es lib os: bažny inio giesmyno ( ok. Ki chengesangbuch), ka ei iams ski o giesmyno
( ok. Mili ai gesangbuch), de su inkimininkų giesmyno ( ok. Psalmbuch) senos pa es con p opio
suda y ojo e imas: Die hinugekommenen 16 Liede wu den aus dem Ki chengesangbuch, aus
dem äl e n The Psalm desile des Mili ai gesangbuch und dem Mili ai gesangbuch en nommen, nu
ü das schöne Lied: Wach au dem Geis de e s en 77.(No)eugen sich angemene U Ue se ung, so
sie e gebe eu und ließend, als es möglich, wu de die wa en he e .
23
18
Ku ša is 1857: 38, No. 45.
19
Desc ibiendo giesmyną, em asi 1856 y 1862 años ( . y. an osios y penk osios laidos) ejemplio iais, po que
1855, 1858 y 1860 m. laidos ejemplio ių desconoc, z . LB I 113114, No 300303; LBP 26, No 301; LB II(2) 127
128, No 3262.
20
Sob e melodías digi alesim K. W. O. Glogau giesmyne plačiau é. S ungy ė-Liugienė 2023: 159180.
21
Glogau 1856: 30, No. 38; plg. Wisókios nue as Giesmes o Ewangelißki Psalmai 1856: 533, No. 277.
22
Glogau 1856: 50, No. 63; plg. Wisókios nue as Giesmes o Ewangelißki Psalmai 1856: 219, N . 101.
23
Glogau 1862: [2]
8
La in es igación e eló que giesmyno p iedą P idejimas I K. W. O. Glogau complemen é con
es as giesmėmis: Johanno Men ze io (16581734) Ak, jeib Lie uwjû aß u ēcau (o iginalas O,
daß ich ausend ungen hä e), que adujo K Lo ynas y anonimo e s a Johanno.
24
Eusebiuso Schmid o (16691745) èngk oliaus:,:
25
ion engk oliaus (o iginal Fah e o :,: ion!
ah e o im Lich ). Giesmių egis e señaló
26
que K. Lo yno e imas de
Psalmû=Knygų, en el que ella imp imido en 54
27
núme o. J. E. Schmid o giesmės nume acia
1862 m. laidos egis o indicada e óneamen e. In o mación con undida con giesme mogaus ya
Kúną
28
pakaskim‘.
An asis p iedas „P idejims II“ aip pa u i giesmių, pe im ų iš su inkimininkų
giesmyno. Aquí imp imida el líde de la Iglesia Mo a a Nikolaus Ludwigo on Zinzendo o
(17001760) giesmės Ich wills wagen modi icada e sión, p esidedan i penk a s o a Pilnos
Rankos. An e giesmės dejado comen a io, que es a giesmę se puede encon a
29
su inkimininkų giesmyne, ma cė ą 155 nume iu: [W]eidēk Ps. Knyg. No. 155: Ak ik d ysu: 5
Pe ßelis: Pilnos Rankos. Aquí en ó el misione o c is iano c is iano Gus a o
30
F ied icho Ludwigo Knako (18061878) Eikim ßén, eikim ßén (o iginalas Laß mich gehn)
jun o con el comen a io de que el ex o es su inkimininkų giesmyne, ma cado 348
31
nume iu: Weidēk Ps. Knyg. No. 348.
32
Su inkimininkų giesmių publika imas giesmyne liudija, kad su maldininkų epe ua u
los mokiniai ue on supažin ados ya en las más bajas liaudies mokyklų klasėse. Es impo an e
en a iza que K. W. O. Glogau giesmynas ue ap obación y cenzū ą p aėjęs publicación, su
con enído suda y ojas de ino con Ka aliaučiaus consis o ija y Gumbinės apyga dos
au o idad. Giesmės noúžkliu o e in ojams y lie u iškų pa apijų kunigams, juzgando desde lo
que giesmynas sulauké paspechimo y no una adicional de laida. En e ino, que escola ino
giesmynas ca ecía ijsuo os ex os de conjun o. Él ue llenado nue os kū inia, lo que ilus úa
de al ca ác e lib os lexibilidad en cuan o co pus ex os. Giesmių de la colección de
su inkimininkų puso el sace do e de la iglesia Klaipėda, Li u ias li e a u as d augijos Tilžėje
p esiden e K. R. Jacobyis (18171881) en escola ina ch es oma iją Li auische Ch es oma hie zum
Schulgeb auch (1880, Klaipėda). Tal medida educa i a po eikis su gió as la adop ada decisión á
uos amiesčio gimnazía inclui Li uanos
24
Glogau 1862: 67, No. 71; plg. Wisókios nue as Giesmes o Ewangelißki Psalmai 1861: 106, N . 54.
25
El signo <:,:> ma ca agmen o de ex o o azés epi ijimien o. Él ecuen e su inkimininkų giesmyne.
26
Glogau 1862: 68, No. 72; plg. Wisókios nue as Giesmes o Ewangelißki Psalmai 1861: 606, N . 322.
27
Glogau 1862: 91.
28
Glogau 1862: 93.
29
Glogau 1862: 81, N . III; y plg. Wisókios nue as Giesmes o Ewangelißki Psalmai 1861: 314, N . 155.
30
Glogau 1862: 81.
31
Glogau 1862: 81, N . IV; plg. Wisókios nue as Giesmes o Ewangelißki Psalmai 1861: 650, N . 348.
32
Glogau 1862: 81.
9
ap endizaje del idioma. K. R. Jakobyio
33
suda y a ch es oma ija ue plegusi, ją usó no solo
Klaipėdos gimnazija, pe o y
34
o as P ūsijos Lie u os mokyklos.
Requie i íamos señala , que suda y oj p epa ando lib o a combinado mundie inos y eligiosos
ob as. G e a Ezopo pasakėčių, K is ijono Donelaičio Me ų iš aukų, lie u ių liaudies dainų, mįslių,
p iežodžių, pasakų, pa io inių, P ūsijos aldo ą šlo inančių kū inių, knygą papildė agmen ais iš
Sano y Nue o Tes amen o bei giesmėmis išimininkų giesmyno Wisokios naujos Giesmes a ba
E angelißki Psalmai. Suda y ojas ecopimininkų ex os asignó an ąjį ch es oma ía capí ulos
35
E angelische Psalmen. Es e capí ulo a icho cua o giesmes (be na ų), las cuales, K. R. Jacobyio
eigimo, son mielai giedamas ecopismes, exclusi íneas, muy he mosomas melodijomas: Diese
Liede we den neben den im ki chlichen Gesangbuche o handenen ge n in den Su inkimen, d. h. den
P i a e bauungss unden, nach besonde en, meis ens seh schönen, Melodieen gesungen.
36
Suda y ojas ex us pe si ašė de 1876 m. Klaipėdoje leis os su inkimininkų giesmyno laidos.
Sob e la conc e a laidá habló sky iaus al p incipio: Memel 1876, ged uck und e leg on
Hein . Holz.
37
33
Juška 2003: 693.
34
Juška 2003: 695.
35
Juškos lib oje Mažosios Lie u os bažnyčia (XVI-XX) (1997) equi oca indicando que giesmės ch es oma ijai
im os iš „1876 m. Klaipėdoje išėjusios D. Hollazo knygos „E angeliškas malonės da adas“ (iš e ė K. Lo ynas)“
(Juška 1997: 282). Jus icia, más a de salído en monog a ía au o iaus Mažosios Lie u os mokykla (2003) es e
ap i ikimo co igido (ž . Juška 2003: 694).
36
Jacoby 1880: 32.
37
Jacoby 1880: 32.
16
d ysu (Ich wills wagen) a ian e (ž . len elę). Es a giesmė en e li uanos ue pa icula men e a o i a,
y, juzgando de su di usión, dominojan es o os giesmių espec o. Toliau abele a p esen an
iden i icadas su inkimininkų giesmės K. T. W. Ho heinzo (1894) colección. Domenys desde su inkimininkų
giesmyno mencionan según 1893 m. P iekulėje leis ą laidą Wisokios naujos Giesmes o Ewangelißki Psalmai.
Len elė. Su inkimininkų giesmės K. T. W. Ho heinzo ecopilación Giesmiu Balsai (1894) y giesmyne Wisokios
naujos Giesmes o Ewangelißki Psalmai (1893)
Giesmė au o ías Giesmė K.
T. W. Ho heinzo (1894) en la
colección Giesmė (páginas
y nume is) su inkimininkų
giesmyne (1893, P iekulė)
Allendo , Johann Ludwig
Kon ad (16931773) Jesu. A men,
Ißkank Dußia (o iginalas Eins
267 No. 54, 59. Wunden), 90, No 95.
uh die Seel in 693, No. 373
(16071667) Sielwa ai manę
(16901774) Ronas (o iginalas Nun
aps ojo (o iginal Iamme ha
ö ne mi , mein Iesu, deine
(16121682) ha ), 61, No. 66. du ion
470, No. 237 Lange, Joachim
Connow, Ch is ian F ied ich
bauen), 89, No 94. (15901642)
Kas Iēų u sawyj (o iginalas
Ie usalem, du hoch gebau e
We Iesum bei sich 523, No.
Mey a , Johann Ma häus
Ie uale, aukß asis
S ad ), 51, No. 56. Boga zky,
Diew=Mies e (o iginalas 697,
No. 376 Me ikai is,
Ca l Hein ich on Pon Iēau
K is ijonas End ikis Am e u
miels, a we k man awo 258,
Dangaus, 10 No. 1411, 673, 363
mich gan umgeben), 2 melodías,
(~1775 an es de 1856)
9596, No. 100
P ae o ius, Benjamin
195, 602, 1674) T iumph!
(1636T iump! T iump! ß ay
T iumph! Es komm mi
104, No. 109110.
pe galis 64 (o iginal 399, No.
P ach ), 103N . 319
(16701744) Pone! cuando
budawosi (o iginalas He ,
No. 117 101. Ris , Johann
wann wi s 603, No. 320
64
A la segunda pa e del giesmyno de los su inkiminos la e imas del giesmy P ae o ius T iump! T iump! ß ay
pe galis en ó no odo, su con inuación 319 núme o ma cadoje giesmėje Adoms ya kelas (ž . Wisokios nue as Giesmes o
Ewangelißki Psalmai 1893: 602).

17
Ro he, Johann And eas
1758)
(1688Rądau, ądau ya G un ą
nun den G und ge unden“), 92, N . 97.
sawo (o iginalas Ich habe 495, N . 250
Sinold on Schü z, Philipp Kas
übe winde , soll om Hol
Amadeus (16571742)
pe gales, am důsiu (o iginalas
genießen), 62, No. 67. (17081763)
We 658, No. 357 Spo lede ,
Ch is oph Augus Ak, jus Waikai
ause wähl en Kinde ), adujo
Ka alys ês (o iginalas O ih 252,
K is ijonas Demkis, 6,
No. 9. (17231761)
No. 113 Zinzendo , Nicolaus
Wol e sdo , E ns Go lieb
HE ha iel an
Daug Ge o Wießpa s nos da e
uns ge han, 27, No.
(o iginal De 107, N . 52
Wol e sdo , E ns Go lieb
(17231761) o ih lieben
Eikß e, Kudikei mielieji! (o iginal
Kinde ), 45, No 49.
Komm doch 1, No. 228 on
Wol e sdo , E ns Go lieb Eikß e
31. (17231761)
mieli Waikai (o iginalas Komm , o
Kinde ), adujo
lieben N . 41, 12 Wol e sdo , E ns
Go lieb G un e Si dies manoses
Mikelis Ju kšai is,
(o iginalas In F eude meines 701, N .
46, No. 50. (17231761)
378 Wol e sdo , E ns Go lieb
Nekoks Ga sas palinksmin
Ju elis Mikkšai is, Anonimas A guía
(o iginalas Welch ein 245, N .
no se á (o iginalas Wi d das nich
He ens G unde), 47,
110231761) Schall e quick mein Oh ),
Ludwig Aß d d d (o iginalas Ich
17440060) se comienza en la
wills wagen), 318, No. 155
colección 5 Pilnos Rankos, 86
No. 51. 80, No 85. 88, No. 9193.
Bal hasa ; C eu zbe g,
sein? 17385, N . 1617)), 7217.
Anonimas Ak Ieau, ku s
Dangų (o iginalas Ach
Himmel und E de
alles, was 319, No 156
umschließe ), 4, No.
6. Anonimo Ak
pabusk, pabusk
Dußele, 4, No. 7. 212,
No. 91 Anonimas Ak
ku kelauji u, 5,
Anonimo Daba ya P íncipeas dangißkas 65, 22, No. 26. 385, No. 188; 669, Giesmė Daba ya P incas dangißkas
su inkimininkų giesmyne iene dos a ian es. An e segundo o a ian e (N . 362) es á dejado un comen a io,
en el que se dice que ella neo iginali, y e s a anónimo, anapilin iskelia ussio
No. 8. 193, No 79 No 362
65
18
Anonimas Diewą
liaupsinki, ak Dußia,
30, No. 34. 320, No 157
Anonimas Eik, eik bēgk
Danguna (o iginalas
u), Himmel 44, No 48.
Fo , o um 303, No.
Anonimas Kaip meilus en
Gywenimai (Wie lieblich is
Ju kšai is, 58, 196, No. 63.
die 247, No. 111 Anonimas Kas
Ieui no pasidů i (o iginal
We will ein, No. 81 Wohnung
Iünge Iesu sein), 60, No. 65.
do ), aduc o Mikelis
Anonimo
S ebuklings mans
Iaunikēl, 9798, No.
145 Anonimas Slownas
Diaugsmas! Links
105.
Akmybe!, 100, No. 502, No. 254
102103. 316, No. 154
Anonimo T umps
Cēsas ßis, 106, No. 112. 740, No 397
K. T. W. Ho heinzo inkinys ue s ambiaus, pe o no el único de semejan e ca ác e publicuo as
publicación. 24 melodías (en ep ellas y su inkimininkų giesmių) Tilžėje, P iekulėje, Lauksa giuose
y o as localidades g inko y записала Ka ina os bažnyčios kan o ius Albe as Niemannas (1846 po
1913). Rinkinėlį, i ulada 24 li hauische Cho äle, p ensa p epa é el conde Bülowas on Dennewi zas
y a spausdin o 1902 m. Ka aliaučiuje. No hay conocimien os, que es a lib ogelé de alguna mane a
66
es u ie a elacionada con cien í ica Tilžės d augija (Niemannas pa icipaba Bi u ės d augijos
ac i idad, di igía su co oui), sin emba go neabejo inaiinė inklio suda y ojui u o in luencia
cien í icas de la sociedad y K. T. W. Ho heinzo y a él alkinusių de la gen e inicia i as.
En el momen o, cuando se es aban apun ando y acopiando li uanas eligiosas giesmių melodías, 1891 m. meses aš ie
de d augijos apa eció debe es biblio ecinko d augijoje ėjusio, mokyklų inspek o iaus Rudolpho Schwedeės
publikacija u Geschich e de li auischen Gesangbüche . Schwedeė ecogió ma e ial y en publicación académica
desc ibió P ūsías Li u iškus liu e onų giesmynus además p esen ó la p ime a ipología de es as publicaciones.
Giesmynus au o ius suski s é en cua o g upos: bažny iniai, mokyklų, ka ei ių y su inkimininkų ( ok. Psalmbuch).
de los ecopiminado es giesmynos p incipalmen e oco des ó giesmyno Visokias nue as giesmės o e angeliški
psalmai analizei. Schwedeė publicaciónción L. de T. Rinkinyje Giesmiu Balsai mencionado más an iguo (N . 188)
a ian e del ex o (ž . Wisokios nue as Giesmes o
Ewangelißki Psalmai 1893: 385).
66
De 24 melodías 4 elacionadas con su inkimininkų giesmyno ex os. Rencinyje ellas ma cadas ab e iin L. Ps. (iš ok.
li auische Psalmbuch). En e Niemanno ecopilio inse as C. F. Connowo giesmės Kas Iezu u sawy (We Iesum bei sich
ha ) dos melodías, зафиксированные Кin uos y Būd iečiuose, N. L. on Zinzendo o Pilnos manos melodía, insc i a
Saugos. lib o Įgelę en ó J. A. Ro heės Radau, adau, ya G ûn a sawo melodía, зафиксирована P iekulėje. Al conjun o
nugulé Lauksa giues y Tilžėje izgi s os P ae o iuso T iump! iump! sz ai pe galys (T iumph! T iumph! Es komm mi
P ach ) melodía a ian es, Niemann 1902: 15, N . 13a13b; 19, No. 19; menėjo kelias su inkimininkų giesmyno laidas 1825,
20, No 21; 2223, No 23a23b.
19
1856 y 1876-ųjų. Judicando de la desc ipción, con dos de las úl imas e a se ičiau amilia iz. Él habló sob e la es uc u a
giesmyno y sus cambios, p iedá con melodías digi aline no acia, dis inguió unos edi ėjus Pos ą Tilžėje, Hein ichą
Holzą y Ma yną Še nių Klaipėdoje. Au o ius señaló que pa e diesmių aducciones de okiečių lenguaje, o a pa e
67
o iginalios. Sob e giesmyno nelie u iškus uen es habló laconiosamen e. Esą e ce a pa e giesmyno se puede
encon a giesmių de la ians giesmyno (aus dem ku ischen Gesangbuch), un g an núme o ex os de Li u iško šal ino,
pe iodinio publicación Nusidawimai sob e Ewangēli ydôs P apla inimą a pû y Pagonû. Schwedeė publicaciónción
palie é i a ibución cues ión. En e aduc o es y au o es li uanos menció K. E. Me ikai į, K. Demkį, M. Ju kšai į, G.
Os e meje į, K. Lo yną. Spėjo, que nue os iemposis pa e giesmių de okiechos lengua aducido J. F. Kelchis. Als
Übe se e bew. Dich e sind genann E. Me ikai is, ein Leh e Ch is ian Demke, Michel Iu kßa , Go lieb
Os e meye , Ch is ian Lo in. Dich e sind genann E. Me ikai is, ein Leh e Ch is ian Demke, Michel Iu kßa ,
68
Go lieb Os e meye , Ch is ian Lo in. Aus de neue en ei sind iele Übe se ungen mi K (Kelch?) beeichne .
69
Sin emba go okiškų o iginalų au o ys ė Schwedeės no domino. A él más p eocupó el aspec o
li uanis ino. Así Schwedeė dis inguió y izc iskino p egun as, Li uáneas bien alo ado conjun o
en e o os XIX a. lie u iškų P ūsijos Lie u os giesmynų, mos ó su luga des e géne o
publicaciones en gene al pano ama. Él ue el p ime au o , incluído ecopimininkų giesmyną en la
ce acapalada cien í ica.
APIBDRINIMAS
El es udio e eló que su inkimininkų giesmynas Visokios naujos giesmės o e angeliški psalmai ue
in luyen e leidinys XIX a. en la segunda pa e. Repe ua daía in luencia a la P usia Li uania
bažny inio y ka ei ių giesmyn, escola es necesidades adap adas lib os, Li u ias li e a u a de la
sociedad Tilžėje miemb os himnodino ca ác e abajos. Tam nou updió el hecho de que
giesmynas no enía o iciales ins i ucionales ap obaciones. Giesmyno alę kėlė su demanda,
mis imos Li uanos ac i ud posi i a hacia es a lib o, sus alo adasis oz, cuyo no pudie on
nepasi i ep esen an es de P ūsijas Li uania iglesia y abajado es de educación. Sąsajes con
ecopimininkų epe o io se en Ka aliaučiaus kunigo F. Ku šaičio giesmyne Giesmjû bey
Maldû=Knygos Ka alißkojo P usû Waisko (1854, Ka aliaučius). Desdeimininkų giesmyno Visokios
naujos giesmės o e angeliški psalmai pa eko Be helsdo o luu e onų kunigo J. A. Ro heė kū inys
Rądau, ądau ya G un ą sawo. Después de algunos años F. Ku šai is o a ez ol ió a es e ex o.
Jį publicó en anexo diésmyno eclesiás ico T ecioji Dalis Giesmjû Knygû (1857, Ka aliaučius).
Su inkimininkų giesmėmis ue eno ada y p og ama escola es. Tilžės supe in enden e K. W. O.
Glogau se enca gó de que liaudies mokyklų giesmynas 64 Giesmes
67
1891 Schwede: 404405.
68
1891 Schwede: 404.
69
1891 Schwede: 405.
20
(1856, 1862, Tilžė) se ía complemen ado ecopimininkų epe ua o giesmėmis jun o con
melodijas digi aline no acija. K. W. O. Glogau sumanymas e e is neo icialiu giesmynu
nožkliu o Ka aliaučiaus consis o ía y Gumbinės apyga dos au o idades, con los cuales zinia
inkinys salió.
Teks ų de su inkimininkų giesmyno a inko Klaipėdos bažnyčios kunigas Klaipėda) y Tilžės
K. R. Jacoby’is mokyklinei ch es oma ijai Li auische Ch es oma hie zum Schulgeb auch (1880,
moky ojas M. Voelkelis skai inių knygai Li auisches elemen a buch (1898, Heidelbe gas). K. R.
Jacobyio y M. Voelkelio la selección no ue idén ica, suda y ojos en oques es a cues ión se
sepa a on. K. R. Jacobyiui apa eció digni de a ención G. Os e meje io e i ba oko o M.
au o ių S. Dacho i P. Ge ha d o kū iniai i anoniminiai, galbū o iginalūs lie u iški eks ai,
Voelkeliui J. A. Ro heės e e e nininko G. F. L. Knako gies e imai. K. R. Jacobyis indicó la conc e a
laidą su inkimininkų, po la cual ėmėsi. Teks us pe si ašė desde 1876 m. Klaipėdos imp us u ės
laidos.
Los úl imos XIX a. decmecios Lie u ių li e a ū os d augijos Tilžėje in e esų aki a yje ue y
su inkimininkų himnodija. El p esiden e de la compañía y obispo de la iglesia K. T. W. Ho heinzas
jun o con alkininkais p ocelbé za ašy ų su inkimininkų giesmių melodijų d augijos ęs iniame
mokslo da be Mi eilungen de Li auischen li e a ischen Gesellscha y compañía cuidpečiu
edi ado en la colección Giesmiu Balsai (1894, Heidelbe gas, Tilžė). En e el conjun o de miemb os de
įdėjo 29 su inkimininkų giesmes ha monizuo omis, a gonams p i aiky omis melodijomis.
la D uugía inicia i a, su elgadas ue zas apun a melodias de giesmių y las publica en p ensa
mues an que su inkimininkų himnodija ue conside ada alioso ma e ial, galinčia pasi a nau i
ciencia necesmeces.
Iš y us ecopimininkų giesmių pe ėmimą y su publicaciónción en los hablamos publicaciones,
isibles endencias de dominio de ob as del hablamos pe íodo. Des acida es J. A. Ro heės
Rądau, ądau ya G un ą sawo, N. L. on Zinzendo o Aß d ysu e sión modi icada, ik p asan i
s o a Pilnos Rankos, ese me o del poe a eligioso G. F. L. Knako Eikim ßén, eikim ßén, jaunes.n.
ka os Halės pie is o E. G. Wol e sdo o. De los au o es li uáneos se puede dis ingui se ía
saky oją, giesmių au o ių i su inkimininkų giesmyno pi mąjį suda y oją K. E. Me ikai į y su
kū inį Am e u Dangaus.
LITERATŪRA Y ŠALTINIAI
Ci a ičiū ė Liucija 2004: Ka aliaučiaus uni e sidad Li uanian Language Semina a he
Uni e si y o Königsbe g [Li huanian Language Semina a he Uni e si y o Königsbe g],
Vilnius: Lie u ių li e a ū os i nau osakos ins i u o.
Bany ė-Rowell Rasa 2018: Lie u ių li e a ū os d augija Tilžėje i a cheologija [Li huanian
Li e a y Socie y in Tilsi and A chaeology]. Monumen os cul u ales 22, 117130. Ba asa Da ius
2018: Maldininkai P ūsijos Lie u oje: masiškumas, išpli imas y į aizdis XIX a. 3-iajame
dese me yje [Wo shippe s in P ussian Li huania: he Scale o he Mo emen , i s Sp ead,
and i s Image in he 1820s]. Senoji Lie u os li e a ū a 46: Pie izmo idėjos i su inkimininkų
aš ija P ūsijos Lie u oje, edac o ių kolegija: M. Čiu inskas ( y .
21
edi o us), O. Daukšienė, D. Dily ė, P. U. Dini, J. Gelumbeckai ė, D. Kuolys y k . ; sud. y pa . Ž.
Sidab ai ė, Vilnius: Lie u ių li e a ū os i nau osakos ins i u o, 140169. DOI:
h ps://doi.o g/10.51554/SLL.2018.28801. [Ho heinz Ka l Theodo W.] 1883: Iß Nusidawimû
lie uwißkujû Giesmjû Knygû [F om he His o y o Li huanian Hymn Books]. Naujasis
Keleiwis 5, 3233; 6, 3940; 7, [Ho heinz Ka l Theodo W.] 1887: P oben li auische
46–47.
Cho almelodieen [Samples o Li huanian cho al melodies]. Mi eilungen de Li auischen
li e a ischen Gesellscha (Las euniones de la sociedad li e a ia li uana)
2(12), [393]–406.
[Ho heinz Ka l Theodo W.] 1894: Giesmiu Balsai. Li auische Ki chen-Gesänge [Hymn
Melodies. Li huanian Chu ch Hymns] gesammel du ch W. Ho heinz, Supe in enden a.
D. in Tilsi . <...>, Heidelbe g: Ca l Win e s Uni e si ä s-Buchhandlung. Ged uck bei
O o . Maude ode, Tilsi .
A[lbe ] Fische F[ ied ich] W. 1967: Ki chenliede -Lexikon [Hymns lexicon], ep og a . Nachd .
de Ausg. Go ha, 18781879, Hildesheim: Olms. [Gaigala is Wilius] 1905: Ewangelißki Su inkimai
Lie uwoje, Iß y inējimai abou jû P ad ią, Augimą bey daba inį Buwį [E angelical Su inkimai in
Li huania, S udies on Thei O igin, G ow h and P esen ], su aisē Kunigas D . W. Gaigala is,
P iekulē. [Glogau Ka l Wilhelm O.] 1856: 64 Giesmes Suilēms [64 Hymns o Schools] iß
Giesmjû=Knygû ißski os pe Ka álißką P owincôs= Suil Kollējią Ka aliáuciuje Su a imè su
Ka álißkoju Konsiju bey Ka álißkomsioms Regie ung, o his o wiß ißléis os pe C. W. O. Glogau,
en Li uania es Tilkaskupu, (An ąkay Raß ais ißspaus os, y wēl pe Ka el.) Tilwei. Raß ais
ißspaus os an e I. Reylende io. (D uck und Ve lag on I. Reylände .); y
LNMMB: Mic o ilm 299. El nomb e de la película es LNMMB.
[Glogau Ka l Wilhelm O.] 1862: 64 Giesmes [64 Hymns <...> o Schools], a los cuales aún 16 añe os
es án, así que iß wiso 80 Giesmes, según ka alißka Regula ia, sus a y os es, Suilēms
ißesmjû=Knygû ißski os pe Ka álißką P owinc Au ôs Suil= Kollü Ka aliß beyiuje Sáuimè su
Ka álißkuju Konsis o kom Ka alißs, o en li uweißkay ißis os pe C Wö e Owe Gkup, (pe Pen
ß Raß a iß Ka ä, y w. Til eje. Raß ais ißspaus os an e I. Reylende io. (D uck und Ve lag on I.
Reylände .); y KTUB: Cs 9745. [Jacoby Ka l Rudol ] 1880: Li auische Ch es oma hie zum
Schulgeb auch [Li huanian Ch es oma hy o School Use], mi dem XX. Jah esbe ich e des
Gymnasiums in Memel he ausgegeben on Rudolph Jacoby, P a e an de Landki che in
Memel, Leipzig, Kommissions e lag on B. G. Teubne . [Ged uck bei F. W. Siebe in Memel].
Juška Albe as 1997: Mažosios Lie u os bažnyčia [Chu ch o Li huania Mino ], Klaipėda:
Klaipėdos uni e si e o leidykla.

22
Juška Albe as 2003: Mažosios Lie u os mokykla [School o Li huania Mino ], Klaipėda:
Klaipėdos uni e si e o leidykla.
Kaunas Domas 1996: Mažosios Lie u os knyga: lie u iškos knygos aida 15471940 [The Book o
Li huania Mino : The De elopmen o he Li huanian Book 15471940], Vilnius:
Bal os a cos.
[Koch Edua d Emil] 1868: Geschich e des Ki chenlieds und Ki chengesangs de ch is lichen
[His o y o Hymns and Chu ch Singing o he Ch is ian], pa icula men e de deu schen
e angelischen Ki che. <...>, Vie e Band <...> S u ga : D uck und Ve lag de Ch . Belse schen
Ve lagshandlung. [Ku šai is F yd ichas] 1854a: Giesmjû bey Maldû Knygos Ka aliszkojo P usû
Waisko [Hymns and P aye s Books o he Royal P ussian A my], Ka aliaucziuje: D uck und
Ve lag de Schulzen Ho buchd ucke ei. VUB LR 1267 (sin la po ada). [Ku šai is F yd ichas]
1854b: alnie ißkosios Giesmjû bei Maldû Knygos [Soldie s Hymns and P aye Books]. Keleiwis iß
Ka aliáuciaus 22, 8688. [Ku ša is F yd ichas] 1857: T ecioji Dalis Giesmjû Knygû [The Thi d Pa
o he Hymnal], donde andas ge oks Skai lius naujû k ikßcionißkû Giesmjû. Tases iß wokißkôs
Kalbôs ßwie ey ißwe sdams su aise F. Ku ßa is, Lie uwinininkû Kun gs Ka aliáuciuje
(Suglaudimas wissû ßwie iujû Giesmjû, cuya alnie ißkosa Giesmjû Knygosa bey en e anû 64
Giesmjû, Suilēms Buch uj, andasi.), Königsbe g: D uck und Ve lag de Ha ungschend ucke ei.
LNMMB: 593939-593941. LNMMB: 593939-593941. LNMMB: 593939-593941. LNMMB: 593939-593941. LNMMB:
593939-593941. LNMMB: 593939-5941 LB I: Li uania TSR bibliog a ija. Se ija A. Knygos lie u ių kalba
[The Bibliog aphy o Li huania. Se ies A. Books in Li huanian] 1: 15471861, Vilnius: Min is, 1969. LB
II(2): Bibliog a ía de Li uania TSR. Se ija A. Knygos lie u ių kalba [The Bibliog aphy o Li huania.
Se ies A. Books in Li huanian] 2: 18621904, 2: RŽ, Vilnius: Min is, 1988.
LBP 1990: Lie u os bibliog a ija. Se ija A. Knygos lie u ių kalba 1: 15471861. Papildymai
[The Bibliog aphy o Li huania. Se ies A. Books in Li huanian 1: 15471861. Addi ions],
Vilnius: Min is.
Michelini Guido 2009a: Jono Pipi o compiló colecciones de himnios en un con ex o okiškame
[Hymn collec ions compiled by Jonas Pipi as in a Ge man con ex ]. Res humani a iae 5, Michelini
142–159.
Guido 2009b: Mažosios Lie u os giesmynų is o ija: nuo Ma ynas Maž ydo iki XIX a. pabaigos
[His o y o hymnals o Mino Li huania: om Ma ynas Maž ydas o he end o he 19 h
cen u y], Klaipėda: Uni e sidad de Klaipėda. Michelini Guido 2010: Pie is ų Psalmenes lib ogos
his ó ico con ex o [The His o ical Con ex o he Book o Psalms o he Pie is s], Klaipėda:
Uni e sidad Klaipėdos edi o ial. Milius Vacys 1993: Mokslo d augijos i lie u ių e nog a ija (XIX
a. segunda pusė XX a. pi moji pusė) [Scien i ic socie ies and Li huanian e hnog aphy (second
hal o he 19 h cen u y i s hal o he 20 h cen u y)], Vilnius: Mokslo i enciklopedijų
leidykla.
23
Mielcke C[h is ian] G[o lieb] 1806: Vo ede, Sénos y nue as k ikßconißkos Giesmės [Old and
New Ch is ian Hymns], ypacey Senniemsiems an Gė o con dideleis Raß ais ißspá d augû
Knygélus os, Ka aláucuje: Knygd uka Maldwonej Leb ek o E ingo, IX
XVII. RSS VUB: LR 777778.
[Niemann Albe ] 1902: 24 li auische Cho äle [24 Li huanian Cho ales] nach eine
handsch i lichen Sammlung on Niemann Can o in Ka enau ausgewähl und bea bei e
on C. G a Bülow on Dennewi z. <...> Königsbe g: G ä e & Unze , Buchhandlung. Johannes
Semb zycki 1889: C. G. Mielckes e schollenes li auisches Gesangbuch [C. G. Mielckes Los
Li huanian Hymnal]. Al p eussische Mona ssch i 26, Königsbe g: Ve lag on Fe d. Beye s
Buchhandlung, [366]369. Schwede R[udolph] 1891: u Geschich e de Li auischen Gesangbüche
[The His o y o Li huanian Hymnals]. Mi eilungen de Li auischen li e a ischen
Gesellscha 16, Heidelbe g: Ca l Win e s Uni e si ä sbuchhandlung, 396‒406. La Comisión
conside a que las medidas adop adas po el Gobie no li uano no cons i uyen ayuda es a al
en el sen ido del a ículo 107, apa ado 1, del T a ado. S ungy ė Inga 2006: Su inkimininkų
aiška K is ijono End ikio Me ikaičio giesmyne Wi okies Naujas Gie mes a ba Ewangeliβki
P almai (1817) [The Exp ession o he Su inkimininkai in K is ijonas End ikis Me ikai is
Hymnal Wi mies Naujas Gie mes a ba Ewangeliβki P alwang (1817)]. El g upo su inkimininkų
aiška K is ijono End ikio Me ikaičio giesmyne Wi okies Naujas Gie mes a ba Ewangeliβki
P almai (1817) [The Exp ession o he Su inkimininkai in K is ijonas End ikis Me ikai is]
[The Exp ession o he Su inkiminininkai in K is ijono End ikis Me ikai is] was published in
1817]. A chi um Li huanicum 8, 187210. S ungy ė-Liugienė Inga 2009: K is ijono End ikio
Me ikaičio giesmynų Wissokies Naujes Giesmes a ba Ewangeliszki Psalmai (1817) y Maos Giesmju Knygeles (1819) conexiones con F an zo Albe o Schul zo giesmjun Ke n Al e und Neue geis eiche Liede , de wey e Als Theil [Rela ion o K is ijonas End ikis Me ikass Hymn Book Wissokies Naujes Giesmes ode Ewangeliszki Psalmai (1817)] Giesmai and Maos Giesmju Knygeles (1819)
(1819) o F an z Albe Schul zs Hymnbook Ke n Al e und Neue geis eiche Liede , Als de
wey e Theil]. A chi um Li huanicum 11, 189204. S ungy ė-Liugienė Inga 2012: Jó enes Halės
pie is ų giesmės K is ijono End ikio Me ikaičio giesmynuose Wissokies Naujes Giesmes a ba
Ewangeliszki Psalmai (1817) y Maos Giesmju Pie is s in he Hymnals o K is ijonas End ikis
Me ikai is (1819) Wiss Naujes Giesmes o Ewangeliszki Psalmai and Maos Giesmju Knygeles
(1817). Res humani a iae 11, 83101. S ungy ė-Liugienė Inga 2014: P ime a mi ad del siglo XIX de la
colecciónimininkų giesmynų is o ija (genezė i kalba): dak a o dise acija [The His o y o he
Hymn Books om he 19 h Cen u y Fellowship Mo emen (Language and Genesis): Doc o al
Disse a ion], Vilnius: Vilniaus uni e si e o leidykla.
S ungy ė-Liugienė Inga 2016: Go ydo Os e meje io giesmyno (1781) p oblemas de uen es y
epe o io [The P oblem o Sou ces and Repe oi e o Go ied Os e meye s Hymnal (1781)].
Senoji Lie u os li e a ū a 42: Go ydo Os e meje io li uanis inio pa eldo y imai, d. 2,
edakcinė kolegija: M. Čiu inskas ( y . edac o ius), D. Dily ė, P. U. Dini, J. Gelumbeckai ė, D.
Kuolys y k . ; sud. L. Ci a ičiū ė, O. Alekna ičienė, pa . y ed. O. Alekna ičienė, Vilnius: Lie u ių
li e a ū os i nau osakos ins i u o, 83118.
24
S ungy ė-Liugienė Inga 2019: Mode niųjų inicia i ų i adicijos dialogas: su inkimininkų
judėjimas P ūsijos Lie u oje: s aipsnių inkinys [Dialogue Be ween Mode n Ini ia i es and
T adi ion: The ‘Su inkimininkai Mo emen in P ussian: A Collec ion o A icles], pa . I.
S ungy ė-Liugienė, Li huania: Lie u os kalbos ins i u as. S ungy ė-Liugienė Inga 2023: XIX a.
segunda pusės P ūsijos Lie u os p o es an ų knygos su giesmių melodijomis skai menimis
[P o es an Books wi h he Melodies o Hymns in Nume ical No a ion in P ussian Li huania in
he Second Hal o he Nine een h Cen u y]. A chi um Li huanicum 25, 159180. [Voelkel
Maximilian] 1898: Li auisches Elemen a buch on Maxim J. A. Voelkel [Li huanian Elemen a y
Book by Maxim J. A. Voelkel], zwei e neu bea b. und e meh e Au l., Heidelbe g: Ca l Win e s
Uni e si ä sbuchhandlung. Wissokios nue as Giesmes o Ewangelißki Psalmai 1850: Wissokios
nue as Giesmes o Ewangelißki Psalmai [Va ious New Hymns o E angelical Psalms], ku os
ikßolei ambiéno po wieną como y po kelles, i ma as Knygeles su aßy os buwo. <...>, Seß ą Ka ą
Raß ais ißspaus as Til eje, an e End ikio Pos .
Wisókios nue as Giesmes o Ewangelißki Psalmai 1856: Wisókios nue as Giesmes o
Ewangelißki Psalmai [Va ious New Hymns o E angelical Psalms], ku iós p ime o àipo po
wien Pos o como y po kelès ma às Knygelès su aßy os buwo <...>, Sep in a Ka a Raß ais
ißspaus os p i Tileje End ikio.
Wisókios nue as Giesmes o Ewangelißki Psalmai 1861: Wisókios nue as Giesmes o
Ewangelißki Psalmai [Va ious New Hymns o E angelical Psalms], ku iôs pi m o aipo po
wieną como y po kelès ma as Knygelès su aßy os buwo <...>, Aß un a Ka a Raß ais
ißspaus os Til ēję, p i Pos o End ikio.
Wisókios nue as Giesmes o Ewangelißki Psalmai 1876: Wisókios nue as Giesmes o
Ewangelißki Psalmai [Va ious New Hymns o E angelical Psalms], cuya pi m o aipo
po wieną kaip i po kelès ma as Knygelès ſu aßy os buwo <...>, Memel: Ged uck und
e leg on Hein . Hol.
Wisókios nue as Giesmes o Ewangelißki Psalmai 1879: Wisókios nue as Giesmes o
Ewangelißki Psalmai [Va ious New Hymns o E angelical Psalms], cuya pi m o aipo
po wieną kaip i po kelès ma as Knygelès ſu aßy os buwo <...>, Memel: Ged uck und
e leg on Hol & Se nus.
Wisokios nue as Giesmes o Ewangelißki Psalmai 1893: Wisokios nue as Giesmes o
Ewangelißki Psalmai [Va ious New Hymns o E angelical Psalms], cuya pi m o ambiéno
po wieną como y po keles ma as Knygeles su aßy os buwo <...>, P iekulej: Ged uck bei
G. T auschies.
Wisókios nue as Giesmes o Ewangelißki Psalmai 1897: Wisókios nue as Giesmes o
Ewangelißki Psalmai [Va ious New Hymns o E angelical Psalms], cuya pi m o aipo
25
po wieną kaip i po kelès ma as Knygelès ſu aßy os buwo <...>, Memel: Ged uck und
e leg on Hol & Se nus Nach olge .
Žos au ai ė Pe onėlė 1996: E angeliški su inkimai P ūsų Lie u oje [E angelical Su inkimai in
P ussian Li huania]. Liaudies cul u a 4, 2934.
Recep ion o Su inkimininkai Repe oi e in P ussian Li huanian Wo ks o
he Second Hal o he 19 h Cen u y
SUMARY
The Su inkimininkai hymnal Visokios naujos giesmės a ba e angeliški psalmai was a new phenomenon
in eligious li e a u e, ans o ming he adi ion o P ussian Li huanian hymnodic publica ions
ha had exis ed since he 16 h cen u y. The need o a special collec ion a ose as he numbe o
wo shippe s inc eased and eligious ga he ings (in Li h. su inkimai) became mo e popula in
Li huanian pa ishes. F om he beginning, he collec ion o hymns unde discussion di e ed om
o he Lu he an hymnals o P ussian Li huania. I s compila ion was no con olled by he
Königsbe g Consis o y o s a e au ho i ies. T ansla ion and edi ing we e ca ied ou no by an
appoin ed g oup o p ies s bu by conduc o s om lowe social s a a and wi hou uni e si y
educa ion, he so-called saky ojai and eache s. The uno icial s a us o he hymnal g an ed i s
compile s he eedom o shape he epe oi e wi hou cons ain s and independen ly decide on
he selec ion o hymns by Li huanian and Ge man au ho s. Es impo an e señala que he quali y
o ansla ion, así como equi emen s o e si ica ion and he Li huanian language, played a
seconda y ole. The compile s we e sa is ied wi h he wo k ca ied ou by less skilled
ansla o s. The publica ion was in ended no o Lu he an Chu ch se ices bu o p i a e use
a home and in ga he ings
(su inkimai) held ou side he Chu ch.
This a icle aims o analyse he in luence o he Su inkimininkai hymnal epe oi e on
publica ions om he second hal o he 19 h cen u y. The objec i es include e ealing he
a i ude o compile s o o icial Li huanian hymnals, school an hologies, and membe s o he
Li huanian Li e a y Socie y in Tilsi (which included high- anking cle gy and educa o s om
P ussians educa ion sys em) owa ds Su inkimininkai hymnody, as well as in es iga ing he
links be ween he con en o he books and publica ions hey p epa ed and he Su inkimininkai
Li huania hymnal. Publica ions o di e en gen es (hymn collec ions and school an hologies)
we e selec ed o he analysis o iden i y he dominan endencies o Su inkimininkai hymns
du ing he pe iod in ques ion. The in es iga ion e ealed ha he Su inkimininkai hymnal
Visokios naujos giesmės a ba e angeliški psalmai was an in luen ial publica ion in he second
hal o he 19 h cen u y. The epe oi e in luido he compile s o Li huanian chu ch and
mili a y hymnals, school an hologies in P ussian Li huania, and he hymnodic wo ks by he
membe s o he Li huanian Li e a y Socie y in Tilsi . This was no hinde ed by he ac ha
he hymnal lacked o icial ins i u ional app o al. I s alue was ele a ed by Li huanians a i ude
owa d he book and