scieee Science in your language
[lt] (orig) [de] [fr] [it] [es] [pt]

Santrumpos terminijoje

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

Santrumpos terminijoje

Author: Gintautas Grigas
Year: 2006
Source: https://journals.lki.lt/terminologija/article/download/624/715
San umpos
e mini e
j
oj
GINTAUTAS
GRIGAS
Ma emá icas y in o má ica ins i u as
an llmpos u ilizadas en odas las ciencia
campos, e i e nijos pa enka niia.
es o, qué ab e ipas se puede di ec amen e pe umi i5 ki l kalb l,
daZniausiai anglq, las cuales aduc i, las cuales ku i sa as, y se á
hablada Siame a ículo.
Además, san umpos
no sólo pa aSomas,
sino y eci ados ozu.
Todel hay
que
habla
ambién sob e jq a im4.
Ypad mucho Taip es del de
consumida in o ma ikoje.
que disan umpU
dZioji e minq pa e de la in o má ica es á elacionada con
compu ado is. o kompiu e iq, ko npiu e iq inklq y los p ecu so es de
in e ne ue on ame icedos. Tod6l in o ma ikos e minija o ma osi
anglq lenguaje, en la cual san umpas megs ama consumi . e piie.
1. SAVOS R
SKOLTNTOS TERMTNV
SANTRUMPOS
San umpa - es muchoiai.odLio é mino su mpinimas, pada y as
(daZniausiai) i5 undamen iniq e minq suda andi4 pi mqjq aidZi l.
Te i.odi.iq minas puede u e i san ump4 o sus ne u e i. |eigu jq
elación: Zinomas
iene, es impo an e del é mino o al y su ab e ipos a osenes
1) más y daZniau u ilizado é mino odo
negu su san umpa, 2) san umpa y odo
é mino u ilizados 3) daZniau san nlmpa,
nas ma2ai Zinomas y a amen e
e mimaZdaug igualodai, u ilizada odo
u ilizado.
Te mino y su
di e en es puede
con undpos
a osenos en
elación en
lenguas buyo di e en e.
Lie u iq kalboie san umpos u ilizadas
ediau negu anglq. Todel e minus e dian o
pe imando ellos ii anglq idiomas san mmpa
u e q pa ek i pa i q padi4 g upg nume is
al como anglq
(ku ios kalboie,
o maZe io ).
Ski s y nas i g upes
ne a ikslus, po que
ZodZiai
,.maZai",,, e ai" neiS eiSkia
cuánybinio na o. Tadiau si
obse omasi ienod l aisykliq en
odas las nag ineiamose lenguas.
sumaZe i.
es o
no ikslumu u e u
Gi . las 194
C igas I Sonl mp s le minijoje anglq, l. Más Zino nas i daZniau
Panag inemos sepa ados
e minq g upos según iq
a ojimE uZsienio, daZ
mayo ía en lenguas.
a oia nas odo e ninas negu io san u npa. Tokias su onpos
e min l Zodynuose, ypad jq lie u i5kose dalyse, siemp e
p esen anadas.
ne
Un a ículo ó lib o de
p incipioZioie
sum umpa
paaiSkinama, daZ
menudo p ime oEn
p esen ando ka E
is4 e minE, a
y su sum umpE. ya
skliaus ues nl odan
Toliau se u iliza sólo
san umpa. Pa- yzdLiui:
ce i ica e euoca ion lis ,
CRL - a lauk Q liidiiim y
s asas; ne wo k in e ace
ca d, NIC - i ilelo ploki i;
in a- sp ed ec ome IR sp
ec om e , e e
* in a audondsis
sp eh omd as.
2. San u npa y oda e ninas a oia ni naZdaug ienodai. Todo
ennina cómodo en que (daZniausiai) bien e leja s4 ocos esmg, a
san umpa sus aides odel, que ii umpa y (daZ dažniausiai)
ecue da odos ZodZius según los p ime os aides.
No malmen e al s4 ocok iene y lie u iik4 sklandq
pa adinim4 - e min4, pa ,yzdZiui: ope a ing sys em, -
ope dcine sis emi , OS; do a base, DB - da osQ bdze, DB;
bese da a monagemen sys em, DBMS - duomenQ baziq
uaidymo sis emi , DBVS.
OS
Lie u iSk4 san ump? na alu
o ma i5 lie u iSko s4 okos
nomb amien o lodi,i l pi mqjq
aidi,iq, . y. nope kel i sus i5 o as
lenguas.
Cuando cuando lie u i5ka
san umpa (l i 2pyz.), be es o
puede coincidi con o a lengua
san umpa sólo casualinumas, y
no aisykle.
Lie u i5kas em inas
san umpos puede
ne u e i, pa yzdZiui:
ha d disk, HD - s c ndisis
dishas; loppy disk, FD -
diskelis.
Te minus s andusis
dis cs Li u iikos
san umpos no iene, a
dis zlis i sin
san umpos umpas.
Tokias
ocasiones,
e dian i5 anglq
de idiomas.
san umpA hay que cambia i4
co espondiandiu odo s4 okos nomb e.
Kai i5 con ex o ai5ku, es o paZy nin!
gali na pasa is i y s4 ok4
i a dy i ien ginniniu enninu
(dis as).
3. DaZniau a oia na san u npa, oda e ninas nal,ai Zino nas y
a ai a oia nas. Tokiq e minq gausu in o ma ikoie.
G up
Sioleic.
gali a
iisc imina
es pog upius:
3.1. Todo pliaiodis angli5cas e ninas pakanka nai in o na i us,
pe o más ip as a consumi san u np4, pa , yzdZiui: compac
" e minoiogiia
12006
113 195
disk. - CD kompdle inis dishns; eco clable compc c disk, CD-R
uienka inio i diy no compac inis dis/ cs; ew i able compac
disk, CD-RW - múl iples diymo kompdk inis dis as.
Esos é minos pal yko encon a lie iikus
in o na y esnius co espondimenis negu angli5ki. odel no
neces i san un p l. Tadiau en muchos casosiq lie u i5kos
san umpos pueden bl i consumamas. 5i uo g upo panaii i
an 4j4.
3
.2. I.n o na n us plu alia Zod Zio e nino ko np onen ai (
sepa ados ZodZiai). Bldingi pa yzd:ziai
- colo q modeli l nomb es:
(
e l-g een-blue), G
R B - (
e udSna-ialia-mi11,na), RZM spaluQ mddelis;
(cyan-magen a-y-
CMY - (lyd d-pu pu ine-gel ona).
ellow). 2P() spuluQ
mddelis:
(cyan-magen a-yellow-black),)-
CMYK - (
yd a-pu pu ine-gel 6na-juodd),
ZPGJ
spaluQ mddelis.
Spal l nomb inimas
aSomi skliaus ues,
po que ellos nesuda o
e mino.
Spal q modelé, que angliSkai llama RGB, cada colo
i5 eiikiama ijq undamen iniq colo q: Zalios
auclonos, y n elynos kiekiu o e colo oje. El
código de colo Zymi nas es cla iais,
apib ldinandiz is de cada componen e de colo dali.
Pa a pe cibi el código de colo 4. necesi a
Conoci, cuálE p incipaling spai 4 eiSkia
kiek ienas Va ojan componen e. angli5k4
modelio pa adinim4, bu q in o ma y i sólo
p ime oji aide R ( audona), y o o d i
eike q isi nin i, que aide G Lymima Zalia
colo a, a aide -B melyna.
¿ Ku quién pap asdiau usa lie u iSk4 san ump? RZM.
En onces cada aide a endi á pi m4jq pag inclines
nomb e de colo aidg leído y se á más ácil ó aiy i
colo l códigos, k i l compu ado ijoje p i eikia
cons an emen e. Todel colo q modelos целебно
llama i u iikomi san mpomi.
Tales san ullpos
se p esen an y en
apa q nodeli l
(FledZinskicne
2000).
3.3. Te ninas noin o ins ali us. Va oja na sólo san umpa. Tai i ai i -1
yiio p o oq, o ma q, o maliq denominainimas. ejemZiui: kalbq
(Pos O ice P o ocol). (Pos O ice P o ocol) Es el nomb e de una emp esa que ope a en el sec o pos al es adounidense. POP - (pa{ o dis i ius p o oledlas).
POP p o okdl s:
(Simple pAib siun Q p o odlas), Mail
T ansJe P o ocol), SMTP - (com as Q
SM7-p o o-
cdlas;
(Hype ex HTI IL
Ma kup Language),
- (hipe iks iniq
dok mei q ap niQ
habla), HTML kalbi ;
(basic inpu ou pu
sys em), BIOS -
(pag indine sis emd),
iues iis/iSues iis
ROS sis/ema.
I96
(ii au as Cl igas
I Sun umpos
' ninijoje
Muchos okiq e min l pueden bu i
conside ados nominimiones
e i iciais. Pa yZiui, se dice, cie o
p o ocol. Tadiau no siemp e es
que POP p o okdlas es uno. an
posible nub eZ i la4 on e a
en e bend ini l y ik iniq
pa adini n l. Pa yz,dZi i, lllOS
sis emd es un cie o
desempeñan e ope acines
sis e nos nkciones
componen e, pe o di e en e en
compu ado as.
i ai i , ose
B[dingo ejemplo de noin om a i idad
- pa de pai o p o oq
elec ónico
POP y SMTP. El p ime o se
u iliza pa a ob ene laiik, el segundo
- iisiqs i.
Tadiau angliSki nomb inimai
maZai k4 paai5kina. Va gu a
apa ece as g mucho
anglakalbiq.
mokandiq Sias
iSii uo i
san umpas.
Los nomb es de lenguab l de p og amación daZniau se
conside an nomb es e i icíos, aunque algunos alguien
a i man que ellos u e q bh i se conside an gené icos,
analogi5kai como y na [ aliq kalbq nomb esinima Iie uui4,
(p z., lenkq).
Tic-sioginiai
(paZodiniai) okig sq ok l pa adinimq e imai i lie u i l kalb4 bi q ambién es
ne in o ma i us, a p asn iniai e imai p a as q yli con angliikais.
Todel ba gu a lic
angli5kq san umpq es
p igy -1. que uoba okig
mucho y a odos
inka nus lie u ilkus
nomb inimus bu l
uZda inys.
nejoms encon a ácil
Todo es o u in omenyje, oki l
san ump l I lie u iq kalb4 ne eike l e i,
y las simbolinius consumi como objek q
pa adinim s. con ando ales
Po que san umpos nea skleiclZiamos an e y nelinksniuoiamos. es o
iiliame ex o iLl necesi a añadi gimininos ejemZiui, pai o e minus, POP
desc -din i ka , con o o kininini - é mino. san mpos es o
p o okdlas, POP p o ohblas. Esos casos, cuando san umpa es usada uiiai
pa iennis e min puede bh i p aleiclZiamas. Pa yzdi.i i, se c is,
ac uando según POP p o okdlq, llamado POP si ue iu (no POP p o okdlo
si ue iu). Toksi n ue adop ado en la solución enciklopedia
Zoclyne
(Dagiene
2005).
PaZi ina, que con ales ab e iadas
panaiiai a a ambién en o as
lenguas.
2. SANTRUMPV 1'ARIMAS
San umpq
a imas en
paaiSkin as
el no minyie
(LKRS 1992:73).
San n mpa.skai-
pa adiii eiles
oma pa aidZiui
lie u iSkus
a diinn
aidZiq nimus.
DB ecuen a di-bi, DBVS - dd-bi-ui-es. Tadiau sólo Li u iSkos o ímes
san n mp l a imo ejemliai. Del o apa ece dudaoniq, como a i i5 s e u
Pa yLizdui p esen a ,
a djusias san n mpas, o j 1 aides ii ; i a lengua, ii cuya su usi
san n mpa. ¿ o lie u iSkai?
'I'e minología
| 2006 | 13 197
A gumen o uZ es que
que san umpos
aides i5 a i uZsienio
lengua, es ikslus jq
kilmes
e lejejamien o.
A gumen ai p iel lo que que
san nlmpos aides bu .1 a ian- os
Zsienio lengua, son es os:
1. Requie e Zono i aidZiq
nomb es nomb es en uZ
ex anje o lengua, y iuos
eglamen a iamen e
iS a i pueden solo
mokan ys 4 lengua4.
2. No isq san umpq kilne es Zinoma. Además, es miS ios
o ímes san umpq, pa , yzdZiui, p og ama kompiu e iq
s4saja nomb e del nomb e RHIDE la segunda pa e es
de i ado i5 anglq idioma:
IDE: in eg a ed
deoelopmen
enui onn en , o
p ime oii es 3i4
sqsaiE pa obulinusio
Robe o Hione io [Hohne l
( okiSkos kilmes
pe sonaje a dis)
iniciales.
3. Lie . iq habla one ine ( iksliau - a ima o e inei). Todel neip as a,
que bu l se p onunciada de mane a di e en e que aSoma. Kad
san umpq aides necesi a a i lie u iSkai, se pueden p esen a es os
a gumen os:
1. En o os idiomas san umpU
aides su lengua. Ne eko oye i,
aides ki q kalbq san n mpose
llamadas que anglai a q
de o a mane a, negu llamadas
sus anglq idiomas abeceleje.
Pa yzdliul Lie u os ele izij4
G la (nekamoioie
en lengua inglesa
llaman
[el- i-ui],lo inSk4
CV
(cu icul-
um ui ae) llama
Isi-c,i],
g ikiSkos
o ímes
san umpq lSO (g . isos
- ligu) a ia
[ni-soul.
eig anglui
san ump? UA-B
iS a une lu-a-bel,
a gu a iis sup as q,
que aiy a UAB.
Vokiediai LTV llaman el- e- aul.
Vokiedi l lengua aSybos
Zodyne
(DUW
2003) es p esen ado kai ku iq san umpll, kilusiq i5
anglq idiomas, a imas, p a l zdi.iui, C s:' d e:1, D e
DV e:
D ld e:).
au ' d
2.En ecnologías de la
in o mación las aides no se
di iden i idiomas
(Unicocle
2003). Ne a ni angliSkq, ni
okiSkg, ni lie u iSk l
aidZi l. To os neios,
s a bl , o con diak i iniais
Zenklais. be iq,
a
pe ene es o
padiai, Siuo a eiu
la yni5kai, abecelei.
Todo es o indica que aides san umpose' na i alu ii a i así. ios se llaman
como la lengua, en la cual san umpa pe a o a. Hanici, lie u iq lengua
ex e san umpas hay que lee lie u ilkai (angliSkame
- ingliSkai,
oki5kame
- okiikai i . . ).
Zinoma, puede bn i y una o a iSim is. Pa yzdi,ili, san ump
4 BBC a ia ne bi-bi-sl.
Así susiklos 6
his o iSkai, p ii kele 4
nes
deiim mediq i alime
Bi-Bi-Si. Además, 5i san mmpa en
noso os llegó no aiy iniu, sino
saky iniu omu
(pe adiau
BBC adi14).
iSi ndiq no iene
bi i mucho.
P iei kile E me q
Gin au as G igas I San umpos
e mi iio 198

oki i4 iiim i p e euda o san umpa
WWW - mucho
angliSkai: qué
sake
[dcbl ju-dabl
ju-dabl lu].
Aho a ia ,
ip a ome a i
lie u iSkai
* lud-ue-ui].
A excepciones de casos, cuando ii san umpos aidZig se puede o ma
skiemenis, san umpa puede bi i eadoma skiemenimis, pa yzdi.iui, MIME
p o okdlas lmime [gi inkmenA l.
p o okdlasl. colección GIF
( dilc s)
(a chi o)
3. ISVADOS
Subiendo y usando Li u iikas e min l san unpas, eike l segui
okiq aisykliq:
1. DaugiaZodZiq lie u iSk l e minq san umpos
(si hace al a) dadas ii del co espondien e lie u i5ko plazo. . y. i5 ki g
kalbq nope keliamos. Li u 2.i l kalboie san n mpos ediau u ilizadas negu
en o as lenguas. Del o e mis, u ining san ump4 o oie kalboie, puede
ella ne u e i lie u ig kalboie.
3. San mpos,
cambiidia isq
k ios o os en
odosikai
idiomas
nein o ma y l
como ull
indicandios i
e minq, bu i
asladadas
lie u iq kalb4
puede é mino pa ys.
4. San umpos, cuya en
o as lenguas isi5kai
sus i uidia is4 e minE,
pe o de ha e m:lodl,iai
(pu ., spai q nomb inimai) es in o mi us y impo an e
u ilizando e min4, i lie u i l kalb4 nepe. keliamos, a
suda oma lie u iSkq i.odi,iq san umpa.
5. San mpos supues as paeiliui
lie u iSkus nos independien emen e
de lo, iI cuál lengua su si a
pa adini a dijan jq aidZiq
san nlmpa.
LITERATIJRA
Dagiene 2.. T.
(i igas ()., j ' 'siko a
2005: Iindhlopedinis
hompiu e ijos:o l ,nas, Vilnius. l'EV.
l)UW 2003: Deu sches
Uni e sal Wij e bu l . 5, I)uden e lag. Flediinskicnc (i., Kaulakicnc A.. Z lk ska' V. 2 l(ll1:
Kompuu e io colo q e mininai. 'Ie ninolog ja 7, ZOOO-
LKRS 1992: I
ie uoi y
Pa enge
aiybu i
shy yha.
halbos N.
Sli)ie.ni., A. Valcckieni, Vilniu:.
Unicodc 20Ol: I l e Unico l Slan la d. Vc sion 1.(J. T u Unicodc ('onso ciun .
Recibió 2006-1 1-27
(iin au as (i igas
Ins i u o de Ma emá icas y in o la ikos
Akadcmijas g. 4, Vilnius
E pai as.
[email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed]
Tc minologija
I l(X O I ll
199