109Te minologia | 2011 | 18
Glossá io de e mos de
di ei o manusc i o
(1920 m.) sanda a
ALVYDAS UMBRASAS
Ins i u o de línguas Lie u ių esMInIAI pala asžIAI: e minog a ija, eisės
e minai, e minų žodynas, hand aš is Pi masis eisės e minų žodynas
Lie u oje išleis as 1954 m. (TŽ), po ém en ymų im is eisės e minog a ijos
bū a e anksčiau. Di ei os e minog á icos po eikis Li uânia na Li uânia su giu só
a pa i de 1918 m., i. y. en ão, quando publicada independência do país e lie u ių
kalba pi mą ka ą apo als ybinė i ka u eisės kalba. Uma ez que a é en ão
longo empo os asun os ju ídicos o am a komi língua usas, e minijos da
di ei o lie u iška badas i do legal chaoso após a independência p oclamada oi
bu o neiš engiamas, ka u eko susi aiky i i su uo, kad siekian iš eng-
deixik a alidi mui os usiškų legislações, aigi do usso língua apidamen e
a ol i não conseguiu. Pa a palaz inha aqueles legisla i os ami ão em li uãos
língua, p ecisa a e di ei o linguagem diccioná io. Seu p epa imo om asi
bas an e apčiai. 1919 m. 3 de no emb o. jo nal Li uânia sky ellä Valdžios žinios
in o mou que A An asis Depa amen o do Minis é io Da Jus iça p epa a imp ai
žo dyną ju idi nių e m inų i žodžių, dos quais mais aikia juizes, a dy ojams,
no á ios e . . (DJTŽ: 2). Essas pessoas são con idadas a esponde e den o de
ela i amen e cu o empo (a é 20 de no emb o) a i a 1) uma lis a de e mos
que elas já usam; 2) uma lis a de e mos e pasakymų usų kalba, dos quais eles
p ecisam ansla o pa a a língua li uânica, e 3) como aqueles e mos e
pasakymai de e ia em sua opinião, ansla o pa a a língua li uânica ( enpa ;
kalba ne aisy a). Como ê, espe ė se ajuda dos indi íduos in e essados e
jun amen e p ocu ou ajuda a esol e lhes su gi em di iculdades
e minológicas. P anešimen o assinou di e o do depa amen o Al. Milčinski e
ede o de negócios Kons an inas Jablonski ( ilho do ga sio de kalbininko). Mui o
é p o á el que a úl ima pessoa mencionado no minis é io e oi p incipal
o ganizado do dicioná io.
110 A. Umb asas | Handesc i inio e mos ju ídicos do dicioná io (1920 m.)
compa a Dos documen os sob e i en es ê-se que o dicioná io1 oi elabo ado
bas an e apidamen e já m. ou ono de 1920 o dicioná io em isolados lancais do
Minis é io da Jus iça oi pasiąs as conhece a Jon Jabuilonski (siąs a ês
ezes po du lankus). Na p imei a jun amen e com o dicioná io lankais siųs ame
aš e ( ugsėjo 1 d., No 6257), assinada pelo p óp io minis o da jus iça Vinco
Ka oblio, ao lingüis a pedida indica , em sua opinião, pa a a língua li uânica
e s inų, mas p ojec nesamų eisės e minų, ap esen a p opos as de como
se ia possí el aduzi p ojec os, mas pa a a língua li uânica neiš e s us
e minus e como mais p ecisamen e Li u iamen e exp essa já exp essos
e minus. Raš e jun amen e p ome ama o ganiza em ad ogado es e de
linguagem moko ų pasi a imą de ini i amen e p azos es abelece . Vėlesniuose
esc i os ( ugsėjo 21 d., No. 6662; ou ub o 1 d., No. 7134), quais assinė já P imei o
depa amen o di e o , oi só in o mada sob e en iados a cos.
Espe a-se que J. Jablonskiu enha sido en iados ais mesmos isolados a cos do dicioná io, quais podem se
encon ados na biblio eca V uble skių da Academia de Ciências da Li uânia no Fundo K. Jablonskio (F 256-551).
Manusc ip is, nomeado Teisės e minų i ki ų eikalingų eismams žodžių žodynėlio p oje o, p o a elmen e oi
dis ibuído hek og a uo as, dele sob e i eu não uma única unidade. Į iš ą diccioná io em ad ogado p o . d .
Vy au as And iulis (sujei ando de inicialas nuga ėlėje e an spaudo an eslapyje pala aynas p iklausė Kaziui
Šalkauskiui), dois egzemplio ius (palaidi lankai) V. Vaidelys. Copijuo ame manusc i o nem ano de elabo ação, nem
au ó io não anun a em. Sob e au o idade pode julga -se a pa i do a o de que K. Jablonskio hand aščių
onde é sob e i ido joodyno juod aš is (F 256-550), ambém inamen e p i ašy ų de á ios amanho olhas (F
256-546, 547, 552), dos quais se ê, como o diccioná io oi p epa ado. Pode da -se que K. Jablonskis i esse e
ajudabin os, en e os quais pode se anuome boa legal língua cuidadoisi p esiden e do Go e no T ibunolo A.
K iščiukai is, juaba que em seu aikai į V. Vaidelį é sob e i ido e ap ipiado copiado dicioná io manusc i o mais
uma a ian e ou a mão esc i o o iginalas ( ašysena lig K. Jablonskio). Não se sabe, como anualmen e es e
diccioná io oi conside dado2, como o a aliou (e ou em ge al a aliou) J. Jablonskis e po que ele assim e
pe maneceu incomple o 1 Dokumen us em ama do que e a na época do juízo An ano K iščiukaičio (Aišbės)
aikai is doc. d . Vy au as Vaidelys. Com es es documen os e mesmo p oje o do dicioná io Te minologijas
lei o os já o am supažindi a an es dezme į (ž . Umb asas 2001: 7780), alguns assun os aqui ememnam. 2 Que
conside as amen os ou p opos as exis am, indicam abundús e minos ape ašia com pa ês em um dos V.
Vaidelio exis imen os cópiías; p e aços ambém há e V. And iulio copijoje, mas não é ób io, quando eles
su gi am.
111Te minologija | 2011 | 18 a a e neišleis as. Dado, quan o sabe, es a é a
p imei a en a i a de e minog a ia ju ídica na Li uânia, ale ele panag ina
mais de alhadamen e. Nes e a igo no diccioná io p incipalmen e olha-se
e minog a iniu aspek u analisa-se sua sanda a.
O diodynas p epa ado de aco do com o me o necessidades, po an o é anscíamasis usų Li uães línguas.
Tendo em con a as ci cuns âncias de elabo ação e a du ação, o olume do p oje o é bas an e g ande 120 páginas
( á ios maio es do que o o ma o A4). Ve doino sanda a mis i e mos (incluindo e ou as léxicos e sin ác icos
unidades) são o necidos e niddas, e sepa is em lizdus neįeinančiais a igosniais3. A ski ų s aipsnių i lizdų
an aš iniai e minai esc e em didžiąja4 aide, lizdo iduje mažąja. An aš iniai e minai ikiuojami abėcėlės
a ka ( iesa, api aiko ikia imo ne ikslumų), lizdų iduje ikia imas ne a kingas (abėcėlės às ezes
obse omasi, às ezes não). Fo nece-se ma e ial di e so é e e minos, e šiaip pala as ou suas combinações,
ex e io es necessá ios dos di ei os de que me o no alboje. Duomenos g ama inė aiška ambém a iai uja é
daik a a džių, būd a džių, eiksmažodžių e ou as pa es da língua, g ama icamen e di e en es conjun os.
Į ai o ė ê já desde mesmo o dicódino começo (ž . 1 ig.). Quan o mais do que meia usichas dicodyno e minos
o nece po uma sepa ados a igosis. Esses a igos do o al são 2152. Como e pode ia se espe ado,
ge almen e em a igos sepa ados são o necidos daik a a džiai e daik a a džių junginiai (ka u 1640 uni ų),
ge almen e simplesmen e um usiškas daik a a dis (1318), ej.: актъ ak as (15); amnis iia amnis ia (1); aénda o ъ
a endado (2); babka senolė (2); багажъ bagagem, ca inhas, ca os, anspo amieji i ik ai (3); браковщикъ
isqui icado (6); b andmaué ъ i ewall (6); буйство peš ynės, muš ynės (6); subs ância assun o, coisa (8);
вмняемость pakal inamumas (9); ozaкъ che e (10); выдлъ exclusão, designação de pa e, seg egação, explo ação,
exclusi ная (14); expulsa expulsam (15); on ei a, siena, apyb ėža (18); dolg enidade au o idade (20); дряхлость
senumas (22); жалобщикъ skundi3 S aipsniu aqui conside ado uma ce a diccioná ia dados dados dados léxico ou
sin ác ico da língua usas com co espondmeniu ou co espondmenimis da língua li uânica (a i ikmens pode
nebū i; ab ange g e a dados sinónimos e ou os), e lizdu conside ado g a icamen e sepa ado de dois ou mais
junções a ikinys (o p imei o a igo é lizdo an aš inis). Lizde a igos ambém ge almen e sepa am-se
g a icamen e. Nos ou os abalhos, niddas e a igo às ezes apa inami, plg. Jakai ienė 2005: 2122. 4 No a igo
exemplos são o necidos meno ąja aide. 5 P é e minos (ou pos e io men e no a igo p a lizdų) skliaus os
indica-se a página do dicioná io, e em ou os luga es assim sinalado eqüência do enómeno, i. i. núme o dos
assun os abo dados.
A. Umb asas | Rank aš inio eisės e minų žodyno (1920 m.) sanda a kas,
eclamado (23) 112; zлогодатель įkai o doado , įkei ėjas (27);
mal-uмышленникъ pik ada ys (30); искаженiе dis o ção, des ios (33); кварталъ
nuo ada, dis i o (36); companhãoъ compan ininkas (37); con li oъ con li o,
suski imas, desen endimen o (38); lechebnica hospi alina, medicina (41);
любострастiе gašlingumas (42); axennição suk idade, aquiação, klas a (44);
nрядъ sky a (47); ne inidade inocência, inocência (48); o go - o ъ apkalbėjimas,
apkalba, apžodimas (56); pa is (64); penya bauda, pabauda (65); pod os oкъ
paauguolis (72); poчеркъ esc eysena (77); принужденiе coe ção, coe ci imas
(83); aznoglasie disco dância; ex o quimen o de opiniões (90); резолюцiя 1 ig.
do dicioná io manusc i o acima da p imei a página (V. And iulio egzemplio ius)
113Te minologia | 2011 | 18 esolução (93); сводничество sąwada imas (96); смута
sąmyšis, maiš as, ku s ymas (99); columbniaкъ s abas (105); сыщикъ espião (108);
u chije luošumas (111); укрывательство esėpimas, slaps ymas (112); усмотрнiе
nužiū ėjimas, nuožiū a (114); цломудрiе ga ginas neliečiamность; beleza,
gėdingumas (117); a ežъ b iežinys, b aižinys (118); ad ogado ъ ad ogado (120).
D ižodžių daik a a džių junginių já bem menos (302). Nas lisdas não inclui , po
exemplo, os seguin es e mos: di ei o de au o au o us di ei o (1); арестный
домъ арестная (2); благовидная сдлка pado i su a is, su a is akiai (5);
beladoi as kliedo imagens, kliedo pensamen os (6); воспитательный домъ
auklėjamieji namai (12); вы здная сессiя привеживаемная сусёдыбо (15); go н а я п
о д ат ь kalnų mokesnis, (iš)kasinių mokesnis (17); pa aщееся преступленiе
ęsiamas преступление, besi ęsiąs преступление (19); su icien e baseadaié
su icien e undamen o (21); завщанное имущество deixados pa imónio do
es amen o, es amen o legado (25); echado засданiе echadoas posėdis (26);
изгнанiе плода gemalo expulso, aisiaus expulso (31); k p k i e n a p i k e
s aigs amieji bebidas (40); descon en amen o ршенiемъ desap o ação com a
decisão (49); ans o mado a indús ia abalhamoji indus ija (54); o b o ch n
a ya com a ь я p iepelnio assun o (55); o ч и -
стильная присяга inocência, inocência p essaika (64); повивальная бабка
приёмница, прибувью (68); po zanная рана piau oji ulce a (75); p ocia i o
pon oъ pedido esmė, eques omasis assun o (87); распространительное
толкованiе explicação (92); axa pa cial pa e imposnis (117). Não há mui os
conjun os de daik a a dzes mais dezenas con endo sepa adamen e
ap esen adas ( os 20, deles 17 ižodžių, 2 ke u žodžiai e 1 penkiažodis),
exemplo.: воспитательно-исправительное заведенiе auklėjamoji
disciplusmės įs aiga (12); комплектъ присяжныхъ засдателей plenuma dos
ju usiных deciso es (37); n e o d l e n n ы e ch l e n ы s e - мьи nea ski i,
neiš a o i члены семьи (50); anshodъ di ei o de p op iedade ansição do
di ei o de p op iedade (67); poглощенiе приговора другимъ приговоромъ
decisão de inse pão em ou a decisão (69); desluchenie отъ стола и ложа сто
и guolio pe sky imas (90); come ié c iminoso dàyaniá deli o de abalho
aze (101).

114 A. Umb asas | Rank aš inio eisės e minų žodyno (1920 m.) sanda a A ski ais
s aipsniais pa eik ų usiškų eiksmažodžių žodyne é 227, p z.: арендовать
niomo i (2); возмщать emune a (11); вымогать o ça au i, kišiau i, ex o ci i
(14); zap hoдовать записать kons a ua (38); naciona passa dy i, nusamdy i;
iįpajamas(28); инкриминировать– pakal in i(33); констати-
nunuomo i (47); оклеветать apkalbė i, ажодживать (57); опредлять nužymė i,
nuženklin i, nuski i, nub ėž i, nusaky i (58); отрицать зафиксировать,
отрицать, спортить (62); побуждать inci a , p omo e (68); poзорить baixin i (72);
препровождать siųs i, gaben i (81); разсрочить sepa a po e mos, di idi (90);
uchaться laiduo i (94); состояться oco e (103); au o iza au o iza (113);
экспроприиировать aze eksp op iação, nusa in i (119). Oco e ambém e
sepa adamen e pa eik as maть должность ид должностью, обязанности (27);
p i a Насlds a não da legado (48); exe ce di ei o execu a di ei o (60);
usiškų eiksmažodžių junginių. Dauguma jų d ižodžiai (26), p z.: зани-
перевершать дло esol e caso, assun o de no o; no o a esol e caso (65);
escolhe a cha eъ p endincin i a cha e (71); excede sm u ul apassa sąma ą
(78); учинить платежъ измо kė i (115), mas há e con endoщих mais dėmenы (8
ižodžiai, 4 ke u žodžiai e 1 penkiažodis), например.: входить съ прошенiемъ da
pedido
(13); izъять изъ владнiя a imba do con ole, do de imen o (32); pol e g a ь n a
sh e n i e s u d a da a esol e ao ibunal (68); p p e с ы - laть отъ себя по в
ренного siųs i свое уполномоченное, адвокатą (84); списать со счета nis aši
de con a, delis a de con a (104); укрпиться по праву давности владнiя
утвердиться зальгинимого имения право6 (112); устоять на торгахъ выслаться
важy ynėse, занять верхных важy ynėse (114). Veiksmažodžių e seus compos os
de o al no diccioná io em a igos sepa ados ap esen am 266. Não o que menos
do que açõesmazodžių dicodyne sepa ados a igosis dada a e sinaisį eiškiančių
pala as, que ge almen e ai e minos dėmenimis. Būd a džių e pa icipan es no
o al exis em 229, po exemplo: арендный alugués, endainis (2); безграмотный
incapaz de esc e e co e amen e (3); g a idna neščia (5); empo á io
empo á io, o en epo, àquele en epo, àquele en epo (12); единовременный de
uma ez (23); z a a z e e l ь - ный limpamas, ap o eciamas (28); elei o al elecasis
(31); maloll nij mažame is, mažų me ų (42); мнимоумершiй
6 De e ia se segunda.
115Te minologija | 2011 | 18 supos o mo o (43); nagly įžūlus (45);
неосновательный wi hou оснований, não jus i icado (50); неотъемlecí el
nea imá el (50); o б о - юдный abipusis, abišališkas (54); condenado nusme k as
(60); suspe ien e į a inas (71); suspe á el suspei o (71); go e namen al
go e nos, go e nebinis (77); пристрастный šališkas (84); p esença-yuch ij
esąs, pa icipująs (84); сверхсмтный pe žengiąs sąma ą (96); слабоумный
silpnap o is, mažap o is, mažo p o o (98); o idên ico o mesmo, olígus (109);
sol oj ne edęs (117); ex ênny ūmus, aigus, skubus (119). Būd a džių e
associações pa icipan es dada apenas eje as: законно-состоявшiйся
legalmen e oco ęs, ei o (26); imyuщ i й законодаемай правоė ingas aze
акты (32); прикосновенный к длу casos ocados (83). Nes es núme os não são
incluídos aqueles adje i os e pa icipan es que no ocabulá io apa ece em
законнуюправоспособностькъсовершенюактовъ –
apenas do daik a a džio signi icado, i. i. sudaik a a dėję (p. ex.: бдный
pa a gėlis, nusku dėlis (7); comandan e-em-che e o mais al o comandan e (16);
che e-ou ado […] di e o -ge en e (16); su honmoy su dias não (17);
завдывающийй supe iso , cuidadosin oj, che e (24); заключенный kalinys,
suim asis (26); legalmen e-nocido di ei os, ilho ju ídic (26); missio ões
comissões dinhei o, emune ação de comissão, axa de co e agem (37);
o mo- moedas de o agem (39); acusado acusado (53); poddany ge dinho (70);
subjudicado eisiamasis (72); служащiй a nau ojas (99); старшiй y esnysis
(105); тяжущiйся p oceden e, pa icipan e do p ocesso (110); умершiй numi ėlis
(113)), embo a alguns deles possam se u ilizados e būd a diamen e; ambém
aqueles que ap esen adas duasjopomos signi icados (p.ex.: sem s no-o
сутствую щiй desapa ecido, nudingėlis, não sabe onde desapa ecido (3);
полицейскiй palicinis, palicininkas (73); пострадавшiй nuscaus as, nuken ėjęs,
nuken ėjėlis (76); потерпвшiй nuken ėjęs, nuken ėjėlis, nuscaus as (77);
пропавшiй безъ всти пражu ęs, пражu ėlis (87)). Os úl imos condicionalmen e
ambém incluídos em daik a a džių e seus conjun os g upę. De e-se
menciona que o diccioná io em a igos sepa ados ambém deu 12 usiškų
привеiksmių (вк л ю ч ит е ль н о p iski inai (9); zadльно pada biui (25);
zaimoобразно skolin inai, skolinamai (25); легкомысленно nepagal ojus,
ėja aikiškai (41); iolen amen e iolen amen e, coagido, posso (47); непом no
pe nelig (50); abe o abe amen e (61); самолично sozinho (95); s o e e me n
n o empo (96); se к р ет -
A. Umb asas | Rank aš inio eisės e minų žodyno (1920 m.) sanda a no slap a
116 (97); comum o al iz ien, o al (101); устно pala a (114)) e um pa de
pala as cons uções (принимая во вниманiе поскольку (83);
собственноручность подписи удостовряю своей руки написала ik inu
(101)).
Quan o e quais dados no diccioná io po uma dada em a igos
sepa ados, is o de 1 abela.
Tabela 1. Po um em a igos sepa ados lis ados usiški e mos e ou as leksiniai ou sin aksiniai unidades
Pala as Daik a a -Veiksmažo-Būd a džiai, P ie-Kons-Iš o al núme o dzy e seus dzy e seus
pa icipan es e seus eiks ukjunginiai junginiai miai miai cijos
1 1319 226 229 12 01786
2302 26 1 00329
3 17 8 1 02 28
424 0 0 0 6
51 1 0 002
60 0 1001
Do o al 1641 265 232 12 2 2152
Palygin i não pequeno pluoš ele cons i ui em sepa ados a igos
ap esen ados usiški e mininai, u in ys g e a p i ašy ų sinonimų (a mui o
a imos signi icado e minų) ou a ių (šie s aipsniai ne auk i in o 1 len elę).
Os a igos com sinónimos no o al são 17. Com excepção do único a igo com
açõesmažodžių junginiais (х о д и т ь п о д л а м ъ, п о с у д а м ъ bylo i u soudom,
ad oka au i (116)), ou os ap esen am daik a a džiai e seus junginiai:
буреломъ, буреломный лсъ вет alauжа, luž ė (6); aлежникъ, валежный лсъ
išlauжа, g iaumedis (7); dignoe состоянiе, годность inkamumas (17);
дарственный актъ, дарственная запись do anų ak as, aš as; do anojamasis
ak as, aš as (19); mo í el imó el, движимость bens mó eis, coisas mó eis (19);
заказникъ, заказное мсто d aus ная место (25); comendandskaya,
komendandskoye управленie komendan ū a (37); ci cula порука,
отвтственность esponsabilidade comum, odos aidação, esponsabilidade (40);
подушный сборъ, подушное поду ė (72); поклажеприниматель,
поклажехранитель padeio acei e edo , de en o (73); разбирательство,
разборъ дла juízo de casos, ibunal (89); ósskaanié, o-
117Te minologia | 2011 | 18
зыскъ iškojimas, y inėjimas (94); s e m e й с т в о, с е м ь я семь (97);
o mulá io espisoкъ, o mulá ioъ se ido po laš as, se iços laš as (116);
черновая, черновка juod aš is (118). Como ê, os sinônimos sepa am-se
kableliu (pasicicican ando e mo dėmuo às ezes passadaidžiamas), ou a ez
kažkodėl (gal pe apsi ikimą) esc i o só um a igo крайность крайняя
необходимость cigiamasis eikalas, neiš eniamas eikalas, bū inumas (39).
Assição de Va ian as quan o mais p oblemá ico. Na sua g upê aqui incluem-se
usiški e mininai com skliaus ais. Nem semp e es á cla o, se nos skliaus os
esc e e acul a i us dėmuo, i. i. a igo ap esen am-se e mo umpasis e
longos a ian es, ou elas ap esen am uma ce a explicação do e mo. By he
way, acul a y ių e mo dėmenų e exškinamųjų pala as a a ibuição coloca
di iculdades e en ão, quando nes es empos é p eciso es u u a dados,
le an ando e mos de diccioná ios em bases de dados, e minų bankus. Às
ezes a melho saída é simplesmen e pedi explicação de au o es de
dicioná io, po que desc ições de sanda os de diccioná ios mui as ezes de
odos sanda os nuuansos nãoskleidži. Tu in isso em men e (juoba não
ha endo sanda os desc io), in es igamo a igo do diciono de aco do
skliaus as desc i as usichas pala as unção mais smulkiai neski s y i e
condicionalmen e odos a ibuídos à a ias. A ski ų desses a igos no o al
são 21. Dos quais apenas na única ap esen a-se açõesmažodžiai (прижить
(дтей) sugy en i (82)), nas ou as daik a a džiai e suas combinações: быкъ
(моста) es amas de pon e, pe nas de pon e (7); dya el (общественный)
uncioná io da sociedade (23); echa ié (дверей) (posėdžio) echamen o (26);
(b incadei a) lošimas (31); каланча (пожар- ная) gais ininkų kuo as, gais o
ž algybinė (35); ecompensa- nas (den- g e ) a olygis (45); настоятель (церкви)
klebonas (48); обозначенiе (цны) (p einos) sinalização (54); polотно (zem- ляное)
pylimas (74); протокъ (воды) saída de água (88); рзчикъ (печатей) ėžėjas (94); s
e д л к а ( п р и б о л ь - номъ) slaugy oja (97); (въ дл) p ocessos, pa icipan es,
países (105); di igyuch iy (имniemъ) ūk aizdis (113); sh i ъ (тип ографскiй)
spaudmens (119); éкономiя (помщичье) d a as, d a ai (119). Qua o a igos nos
com a ian es Li u iškų a i ikmenų nė a (po b ūkšnio palik a uščia ie a):
ku ьерскia (loša- д и ) (40); обложенiе (податное) (54); перемнные (ло-
шади)(66);устой(береговой)(114).
Beques ê me ade do a ado diciono e minos (ou ou os leksinių ou
sin aksinių iene ų) é o necida lizdais. Do o al há 749 nichos, nas quais en am
124 A. Umb asas | Rank aš inio eisės e minų žodyno (1920 m.) sanda a
T ina ių lizdų žodyne é 189. An aš iniame a igo ge almen e o necido um
usiškas pala a (167 a igos), às ezes d ižodis (20) ou ižodis (2) junginys.
Ki uos a igos p edominam doisžodžiai junginiai (265), ambém exama
ienažodžių (6), ižodžių (76), ke u žodžių (23), penkiažodžių (7), šešiažodžių
(1) junginių. Mais equen emen e g e a i ula de e mo monóbio ou sói
pala a são o necidos dois d ižodžiai junginiai (1+2+2) isso ipinė ina io
lizdo sanda a (90 lizdų), exemplo.: данная adqui jamasis aš as; dada крпость
ixá el adqui ijamis ca a /; dado dyanié es e abalho (18); dei e abalha ,
e pode os; дiствующее законодательство leis, u į igo os; exis мые
законы, мощные законы; дiствующая армiя ka iaujančioji ka iuomenė (23);
злонамренный pik a alis; zlnam enny bank o ъ bank u as de má on ade /;
злонамренная шайка pik ada ių gauja (30); co igi em co igi ; co egi
должность i ca go, se iço, se iço; исправить актъ mandei o a o (34).
Rečiau lizde são o necidos d ižodis e ižodis junginiai (1+2+3 ou 1+3+2) (33
lizdai), egz.: взысканiе nuumauda, изыскакой, изъялавание; зысканiе po
потраву kuopa /; м y взысканiя medidas c iminais (8); dí ъ skola, ob iga olė;
человкъ долга p ie olės žmogus; долгъ na /
mn meu skola, eu de ingas (21); decla a pa eikš i, eco dydin i; заявлять
искъ pa eikš i ieškojimą, da ieškojimą / decla a seus di ei os pa eikš i
seus di ei os (30); só ižodžiai junginiai (1+3+3) (15 lizdų), po exemplo:
освидтельствованiе espiá imas, apžiū a, apžiū ėjimas;
os idтельство anié mo o do la não i êlio inspeção, inqué i o; ac oъ
os idтельствованiia abalhosъ a o de inspeccion dos abalhos (59);
gua da gua da; взять подъ стражу p ende , a imdin i; es á podъ стражею
é se gimas, suim as (106); d ižodžiai e ke u žodžiai junginiai (1+2+4 ou
1+4+2) (10 lizdų), например: дознанiе k o a, k o imas, kaman inėjimas; при
дознанiи bek oчиан; дознанiе черезъ окольныхъ людей дознайма, квотима
pe окружающие людей, жителей (20); p émio anexo (81); p émio pessoal къ
salalo aniu pessoal suplemen o de salá io /; p émio sallo aniia aumen o de
salá io, pakêlim de salá io (82). Ainda é possí el escindi 15 lizdų, cujos
odos memb os são d ižodžiai (2+2+2), ex.: semdeeneжный вексель uščias
ekselis; semediá io documen oъ documen o sem pi- /

125Te minology | 2011 | 18 nigų pagamen o; semedeжное пользованiе u ilização
g a ui a (3); impo ть опеку es abelece cus ą; налагать наказанiе aplica
punição / наложить печать p ispaus i an spaudą, an spaunesuda o, são
di e sos, po exemplo: вступленiе вступление / in odulenié e cei o de
duo i(46). Likę 26 ina iai lizdai pagal dėmenų skaičių didesnių g upių
pessoa въ дло pašaliečio ing essão, in e enção em p ocesso /; in oduçãoié
e cei a pessoa въ di ei o do c edo pašaliečio apėmimas dos c edo iaus (13);
ы д а т ь da , a ende ; da pa a seu da po seu; en ega -se po ou a
pessoa pasisakė esąs ou o homem (14); ans e i ansmi i ; ans e i
dlo po podsuдности (neiš e s a /); ans e i d lo na распоряженiе суда
ans e i o caso ao ibunal examina (65); вить дло безъ хожденiя não
admi i p ocessos; im hož de- /
хожденiеподѣлу– ūpinimasisbyla,bylosžiū ėjimas; /оста-
n i e i apy a ojė10 (117).
Žiū in de aco do com a pa e da língua, nas ina iu lizduas mais equen emen e (83 lizdai) são
o necidos daik a a džiai e daik a a džių junginiai (dk+dk+dk), exemplo.: бредъ kliedas; b edъ
величiя didybės kliedas, puikybės kliedas; b edъ прес лдо в анiя kliedas de pe seguição (6); пр е
дьяв ленiе ap esen ação, mos amen o, dação; предъявленiе иска ieškojimo (iš)kėlimas,
заявление; вексель с платежомъ по предъяв ленiю eksel, a paga demand us (80); p o m ы s l o ы
й н а - логъ negócios ančdėlis, mokesnis; p мысловое свидтельство бизнеса ознаinys /; p êmio
animal […] come cialis animais (87); явка (въ судъ) s ojimas, a ibimas; явка (договоровъ) вра
шйднение, g a ação /; явка съ повинною chegada a se dize a sua culpa (120); g e a daik a a des
em lizdą às ezes é incluído conjun os de e bma (dk+dk+ ou dk+ +dk) (14 lizdų), ej.:
возобновленiе возобновление11; возобновить дло возобновить дело, из нового начать дело;
возобновленiе дла eabe u a de p ocesso; p ocesso de no o (11); гласность publicidade,
di amação; гласность процесса публичность дела дела, публичность суда; ob e гласность
paga sė i, exal i aikš ėn (17). Palygin i nemažą pluoš ą (44 a igos) cons i ui daik a a džių
junginių lizdai, 10 Tu ė ų bū i apy a oje. Na manusc i u a há e mais casos, quando ao in és e
kažkodėl esc e e ė.
11 E ada de e se a ualização.
A. Umb asas | 126 Rankesc i inio eisės e minų žodyno (1920 m.) sanda a
cuja sob e a aš iniame lizde são o necidos būd a džiai ou pa icipan es
(b/d+dk+dk), exemplo: внбрачный ne edybinis; внбрачный ребенокъ pa ainikis
kūdikis, as inis kūdikis; внбрачное сожительство bend as жизнь
nesusi edus (10); мнимый alegado; мнимая смерть alegada mo e /; мнимая
претензiя alegamoji претензия (43); jus i ica i o is jus i icado;
jus i ica i o p говоръ iz eisinamasis decisão /; jus i ica i o documen oъ
jus i ican e documen o (58) Ainda é possí el dis ingui 20 lizdos, que
cons i uem apenas açõesmažodžiai e seus conjun os ( + + ), ej.: nряжать
ski i; n iaжать комиссию nomea uma comissão, o ma uma comissão /;
na iaжать на работы des inados a abalhos, des inados a abalhos (47);
e i […] sužala , e i , a aga ; p ejudica a saúde saúde/a adica ; e i
Ou as 28 nicdas incluem á ias combinações de pa es da língua. G e a
i ula ó io daik a a džio o necidos açõesmažodžių, būd a džių,
p ielinksnių junginiai, p edika inės kons ukcijos, например.: аренда leama; o
d a a ъ ъ а р е н д у aluga ; s d a ju щ i й в ъ а р е н д у a endado (2);
au o idade, go e nação; au o idade sob eъ дтьми ilhos ges ão/ oiъ подъ
моею властью oi no meu pode (9); baseadoié undamen o; na baseadoii do na
o b щемъ осно в анiи simples bas iais (59); - оче
редь ряе; in oduzi dlo въ очередь esc e e o p ocesso em ila; elimina dlo
изъ очереди delimi a caso de ila (64). Também há semelhan es de á ios
lizdų com i ulaçãoi os a ibú gios ou pa icipan es, ex: выморочный
измарных; выморочное наслдство измары оставимым / naslдовать po di ei o
выморочном pa eldė i изma ų eisė12 (14); neдьствительный nesamas,
negalingas, nãoik as; n e d й с т в и т е л ь н ы й д о г о в о р ъ impossí el
ansacção / econhece neдйствительнымъ econhece nãoik u,
econhece incapaz (49); co ys ny pasipelnomas; coi is noe побужденie
(neiš e s a /); съ корыстною цлью que endo pasea ny (39); au ên ico o iginal;
podlinny ak ъ o iginalis ak as, ak o o iginalas /; съ подлиннымъ врно com
o iginal coincide, com o iginal igual (71); sec e o slap as; a й н о em seg edo;
sec e o завщанiе slap asis es amen as /
12 De e ia se segunda.
127Te minologia | 2011 | 18
(108). Ainda pode-se menciona uma ou a es u u almen e mais
in e essan e lizdá, cujo í ulo no a igo p es a-se eiksmažodis ou
p ie eiksmis, ex.: заподозрвать утарти; заподозрвать актъ въ подлинности
inse i o iginalidade do a o; заподозрнный въ банкрот ств į a as
nusigy enęs (28); podлежать (neiš e s a); подлежитъ удовлетворенiю é
pa enkin inas /; подлежитъ боле строгой отвтственности é skaudžiai
baus inas (71); espon aneamen e de sua p óp ia on ade; самовольное поль
зова нiе правомъ seu (pa ies) olia, de sua p óp ia on ade ap o ei amen o,
u ilizaçãois di ei o13; (94) самовольное пребыванiе neleis as, neleidщается
нахождение /
Ke u na ių lizdų no ocabulá io em ques ão es á bem menos do que ina ius
75. Jų i ulação a igo ge almen e o necido um usiškas pala a (67 lizdai),
ambém há 7 lizdai com d ižodžiais an aš iniais junginiais e 1 com ižodžiu.
Lizduas equen es d ižodžiai junginiai (141), menos são ižodžių (56),
ke u žodžių (17), penkiažodžių (2), šešiažodžių (2) junginių, em lizdus ambém
incluídos 7 ienažodžiai e mininai. Aqui são alguns exemplos de á ios á ios
dėmenos núme o de lizdos: б р а к ъ wedyba, sąwedybos; neдйствительный
бракъ ne ik a edyba /; состоять въ бра к быть susi edus / diтя, рожденное вн
брака pa ainikis kūdikis, as inis kūdikis (6) /; завод ъ di bykla, gamin u ė,
abalho į aisa; mine ny za odъ kasinių gamin u ė; hid oчный заводъ deg ные
двигатель, ge iminė /; konskij za odъ b eisykla, b eisiamoji a klidė (24); lišenъ
законного основанiя não em base ju ídica, não em base es a u á ia; podeъ
se навсегда лишенъ права pode se e e namen e a im as di ei o /; p i a i
новного права dep imi ao acusado di ei o /; liшиться pe de ek i, nus o i,
pe de as i (41); / обратить вниманiе p es a a enção, paakin i; обратить
взысканiе на недвижимость im i изыскокати из недвижимого имущества /
обратить приговоръ к испол ненiю издать решение выполнить (54); обратить
въ поль зу казны oma pa a bene ício das au o idades (55); li e […] li e,
bu iado, ealizado; empo li e […] ealizado, e lėjamo empo; li e-e
disposjenié (neiš e s a /); pa e p op iedade, находящагося въ свободномъ
распоряженiи Aqui algumas a e as mais a ii esnês es u u as de exemplos:
повинная pasisakymas /; явка съ повинною chegada a se ala caso culpa;
yaвился съ повинною eio a apon a esąs culpado (68); aze a ob igada
apon a caso culpa (69); solidá io í ieninis, solida ingas; solidá ia
13 De e ia se segunda.
A. Umb asas | 128 Rank aš inio eisės e minų žodyno (1920 m.) sanda a pa e
de p op iedade, com o qual pode se a ado como inkamam (96); скрплять
con i ma ; скрплять (печатью) an spauduo i /; скрплять (по листамъ)
sužymė i /; скрпленный печатью an spauduado (98) /
An aš á ios ke u na ių lizdų a igos mais equen emen e ap esen am
aik a a džiai ou seus conjuniniai (34 lizda), quan o čiau a ib žiai,
pa icipan es ou seus junginiai (22 lizda), eiksmažodžiai ou seus junginiai (19
lizdų). Não nos i ula es a igos p e alece daik a a džiai e seus junginiai (141),
não exis em mui os eiksmažodžių e seus junginių (73), mas apenas 1 pa icipio
junginys. Também incluídas 4 p edika inas cons uções (p z., вс отвчаютъ
солидарно (102)), 5 прилинксних конструций (p z., во вредъ правосудiю (12)) e 1
junção linksnis (явочнымъ порядкомъ (120)). Os a igos ípicos são ejopi:
o necem-se só doik a a džiai e suas combinações (pgs., cáma a kamba ys,
kama a; арестантская камера kalimoji, kalimasis kamba ys / судебная камера
sala do ibunal / acusa i a câma a acusadoamoji kama a; es ados de endėjo
kama a (35)), o necidos só açõesmažodžiai e seus conjun os (p z., заключать
договоръ aze anso a /; заключать в тюрьму поставить в тюрьму, задвори
каėjimė14; заключать в оковы pančiais su akin i, святы; заключать заемъ
pasiskolin i (26)), no i ulação a igo p es a-se būd a dis ou daly is, a lizde
daik a a džių junginiai (p z., насильственный smu nus /; iola i o дйствiе
a o de iolência / iola i o pa a pode nié imó elъ умуществомъ imobiliá io
pa e zamen o po iolência; mo e iolen a (neiš e s a) (47)).
отвтственность из ieninė, solida inga esponsabilidade /; вс отвчаютъ
солидарно odos espaco iz ien; solida ião po ciedade í ieninis laidação (102);
con aъ con a; въ счетъ долга в долю; въ долгъ skolin inai; na minha con aъ meu
gal on (107); ja - se […] chega i; являться въ судъ прибыть в суд, s o i eisme;
/
14 De e ia es a em p isão.
129Te minologia | 2011 | 18
ya e l e s ь к о м н a mim chegou; ja e ь с я с ъ п о в и н - noю ci ei pa a
apisca , con essa esąs culpado (120); ja oчный į ašy inis; ja oчный актъ
записy inis ak a /; ja oчный листокъ g a adoydido leштелик; ya oчнымъ
порядкомъ no i icando, pa eiškian , no i icimu (120).
Simila lisdų sanda os di e sidade é man ida e em lisduas maio es, dos quais do
o al diódine são 48. En e eles es ão p incipalmen e cincoana ių lizdų (28),
ou os mais a os: šešiana ių 6, sep ynna ių 5, aš uonna ių 6, de ynna ių 1,
dešim na ių 2. Žiū in em odos eles jun os e , que nos i ados a igos
ge almen e o necido um usiškas pala a (41), a ai d ižodis (5) ou ižodis (2)
junginys. Nas lizdus ge almen e azem-se d ižodžiai (163), ečiau ižodžiai
(53) junginiai; esama e ke u žodžių (13), penkiažodžių (5), šešiažodžių (1)
conjun os, ambém umažodžių e minų ou šiaip pala as (5). Lizdų i ula es
a igos em quan o mais eqüen emen e são o necidos daik a a džiai e suas
conjunções (28), mas conside á eis são e būd a džių (15), ambém passam a
acon ece eiksmažodžių e suas conjunções (5). Pačios lizduos dominam
daik a a džių e eiksmažodžių junginiai (a i ipamai 189 e 34), a eles menė ini e
pa es daik a a džių (дло дело, eikalas (23) lizde д л а eikalai; cancela skij
aš inės, kancele inis (35) lizde канцелярскiя aš inės pinigai, расходы) e um
eiksmažodis (прекращать baig i (80) lizde п р е к р а щ а т ь с я baig is). Como e
em lisduas meno es, pas ou a p edika ních cons uções (7), po exemplo: я
возбудилъ противъ него дло я ему былą iškėliau (22), покушался на меня
kėsinosi an manęs (73), срокъ истекъ e minas изшел (104), приelinks въ
конструций (5), например:
absenствii ausen e, nesamas (63), na пятилтнiй срокъ penke ių лет
временью (104); dado o daik a a dzio aleg nis (nadpißю eco dando, į ašu,
an ašu (45)) e p ie eiksmis (com sinónimo частью, отчасти из части (118)).
Pode da -se de á ias ex ensão e sanda os niddų exemplos de: дйствiе
ações; ocos blenie dyствiemъ in asão ac imu /; i egula es deisствiia po
se i não co e ik lingi ações em se iço diствie da lei pode do
egulamen o; дyствiе закона распространяется на Х закон имеет силу
X-у; conduzi въ дйствiе (neiš e s a /); en a em дiствie (neiš e s a) (22);
legí imo legí imo, es a u á io; legí imo paiъ di ei o pai; legí imas d i
di ei os ilhos /; legal naslдникъ di ei o sucesso , legal successo , legal
sucesso ; legal p azoъ p azo es a u á io / legí imo /

130 A. Umb asas | Rank aš inio eisės e minų žodyno (1920 m.) sanda a
порядокъ eisė as, įs a yminis kelias; legí imo obs aствiе legí ima obs áculo;
o ça legí ima en isiisamen o /; o ça legal ршенiя da decisão do ibunal
pode judicial/ia; legí imo ms o u al eembolsá el agoelis, g įž amasis
жительство15 – eisė agy enamoji ie a(26); обратныйвек-
agoelis /; in e sa o ça do di ei o igo do es a u o pe ei em empo /;
in e sna de ствен ность esponsabilidade emune á el /; in e so exig anié
exigência de emune a ; di ei o e e so exig aniia di ei o exigí el de
emune ação /; in e sa ecei a (neiš e s a) (55); deixa semъ posldствij
(neiš e s a); deixa semъ удовлетворенiя descon en es, deixa uns
descon en kinus, deixa sem sa is ação /; deixa ão se iço deixa se iço;
deixa em po coisa as coisas deixadas (60); di ei o; di ei o со стоя нiя luomo
si uação de di ei o, ci ilização de si uação de di ei o; di ei o de zaстройки
собоюправо– pasilik i eisės,pasilaiky i eisės; /оставленная
di ei o s a y is obesius /; di ei o sob e имущество di ei os de p op iedade;
di ei o bдности ne u o di ei o; di ei o de p op iedade di ei o de p op iedade;
po di ei o de di ei o, legalmen e /; es a въ di ei os e di ei os /
conside a -se въ di ei os conside a sel u in di ei os (78); слдственный
a domasis, a dymo; слдственные акты a os de in es igação/; слдственная
тюрьма a domųjų p isão /; слдственное производство a domasis
p ocedimen o de p ocesso, a domoji дело /; sldi i o deis ié ação de
inqué i o (99); composъ composição; pessoal составъ учрежденiя se ido es da
ins i uição, composição dos se ido es da ins i uição / composъ juízes
pleni ude dos juízes; составъ преступленiя, преступного дянiя преступления,
преступствого труда esmė, состояние; преступствам предмет / po
ausenciaствiemъ состава преступленiя д л о п р е к р а т и т ь na ausência
zločs amajamomu dalykui e mina a causa; químčeskij составъ chem
composição /; em ъ п о л н о м ъ с о - став plnai, plenoshe composição (103) /
Ve i i, que an o s uc u almen e, an o g ama icamen e solodyno lizdai
mui o desigualyčiai. Palis e minos, que pode iam en a em lizdus,
ap esen am-se sepa ados a igos, e g upuojamieji em lizdus ambém
a elem-se não um e eno. P incipalmen e exis e lizdų (466 de 749) cujos no i ulação a igo
15 De e ia se esidências.
131Te minologija | 2011 | 18 é o necido aik a a dis ou seu conjínio, mas
ambém bas an e equen emen e i ulação é le an ada e būd a dis, daly is,
eiksmažodis (o seus conjiniai). Tal es u u a ocodyno pode ia de e mina d
epe ojimąsi de e mos compos os, mas ainda assim em di e en es lizdos ou
sepa adamen e ap esen ados a igos os e mos ge almen e di e em,
epe e-se apenas mešim is 51 usiškas e mos o necidos duas ezes, 2
e mos ês ezes. Ve dade, al ez de ido aos o ganizado es nea idão ou
mú ua nãousa monização dos dois ečdalios seiku janços a igos de e mos
usiços em di e enças. 20- ies, i. e. ap oximadamen e ečdalio,
pasika ojančių usiškų e minų s aipsniai su ampa, em di e en es páginas
anslaciona-se idônea: вознагражденiе за находку adybos (11, 48); городская
управа городская управа (17, 113); me ecedo esiçy снисхожденiя e as
malonės (29, 100); pessoae de enhanié a ėmio (25, 41); pessoal naémъ emp eda
(41, 46); Наслдственная доля pa e do legado (21, 48); g oss owy podрядчикъ
didmenų o ganizado (59, 72); подвергнуть приводу o ça a a esdin i (70, 82);
posl ne pala a acusado […] úl ima pala a acusado (76, 98); присяжный
засдатель ju iscuis á bi o (29, 85); al ândega al ândega (77, 108); sociedade na
pajahъ da p op ie á ios companhia (64, 108); usa o mal pik am usa (30, 113).
Incluem-se aqui ambém os seguin es casos essencialmen e não dis inguí eis:
опровергать возраженiе sug iau i протиš a a imus (11); опро-
e гать возраженiя sug iau i протиš a a imus (59); искать (су- д о м ъ )
p ocu a i pe eismą16 (33); искать судомъ busca i pe eismą (107);
тлесное поврежденiе dano co po al, sužalajimo (110); leсное поврежденiе
dano co po al, sužalhamen o co po al (69), тяжкое преступленiе g ande
c ime; in acidão17 (81); тяжкое преступленiе g ande deli o, sinide ação (110).
T ês e mos epe idos, mas em ambos os luga es não aduzidos: возраженiе
и опроверженiе (11, 59), генеральное межеванiе (16, 43); душевное
разстройство (22, 91).
Como mencionado, a maio ia dos se epe indo ussos e mos de a igos dados não co espondem
ge almen e di e em odos dados Li u iški co espondmenys, necessa iamen e coincide e seu núme o.
Tokių e minų y a 17: возбужденiе судебного преслдованiя судебного дела kėlimas (10) plg. возбужденiе
судебного преслдованiя судебного дела iškėlimas (106); доход16 A ipsnis excluído de lizdo искать (на
суд) p ocu a i eismė; (sudomъ) p ocu a pe ibunal (30). 17 Kablia aškis ao in és kablelio aqui,
apa en emen e, esc i o pe apsi ikimą.
132 A. Umb asas | Rank aš inio eisės e minų žodyno (1920 m.) sanda a naja
статья pelno предмет (22) plg. доходная статья pajamų предмет (105); maly
умыселъ pik as kėslas, no as (30) plg. maly умыселъ ylius (113); in en a ная
опись lis a de in en o iaus, esídio; in en o y composi ion, esídio (32) plg.
in en a ная опись i n e n o i a u s a p a š a s (58); kaznić puni
assassinando, puni mi imi (35) plg. kaznić ma a (99); канцелярскiй
служитель aš inės a nas (35) plg. канцелярскiй служитель aš inės
a nau ojas (99); k aža sa взломомъ ogimas įsilaužian (8) plg. k aža so
взломомъ ogimas įsilaužus (39) (a k eip inas a enção e į usiško p ielinksnio
di e imen o); miровая сдлка su aikomoji su a is, aikos su a is (43) plg.
miровая сдлка san aikos, susi aikomoji, susi a iamoji su a is (97); câma a
acusa i a kal inamoji kama a; es ados de endėjo kama a (35) plg.
обвинительная камера kal inamoji kame a, es ados gynėjo kame a (53);
unila e al ob igação umaxalinė p ie olė (56) plg. unila e al ob igação umašalė
p ie olė (57); оскорбленiе святыни sac enybės оскорбление, изниекинение
(59) plg. оскорбленiе святыни святысть оскорбиние (96); охотничiй участокъ
caçalinis plo a, caçajá el plo a (63) plg. охотничiй участокъ caçalinis plo a
(115); p oduzi судъ правь делать (86) plg. производить судъ тести (107);
u alski
сходъ y ija, kaimo sueiga (97) plg. сельскiй сходъ kaimo y ija (107);
третейская запись третьих судебная сделo a (28) plg. третейская
запись третьих судебного договора лашт (109);
o ceбно-медицинское вскрытiе медицинских a domasis piaus ymas
(12) plg. o ceбно-медицинское вскрытiе медицинских a omasis18
la ono piaus ymas (106); явка съ повинною chegada se dize caso
culpaą (68) plg. явка съ повинною chegada se dize sua culpaybę (120).
Ainda há 13 e mos, cujos a igos di e em núme o de co esponden es
li iques, po ém pelo menos um co espondimen o coincide: вчное
владнiе вечноins u ėjimas (9) plg. вчное владнiе u ėjimas amžinai,
вечноins u ėjimas (16); mui o тяжкое тлесное поврежденiе очень
тяжеки телесное повреждение (69, 110) plg. весьма тяжкое тлесное 18
Teks e ошибка должно быть a domasis.
133Te minologia | 2011 | 18
поврежденiе l a b a i s u n k i k ū n o ž a l a, s u ž a l o j i m a s (110); oinskié чины
ka iniai (11) plg. oinskié чины ka iniai, ka ei iai (118); докладная записка
comunicadois aš as, išdės omasis aš as (20) plg. докладная записка
comunicadois aš as (28); купчая (крпость) ac as de comp a (40) plg. купчая
крпость ac as de comp a; consolidá el ac a de comp a (40) (a k eip inas
a enção e em di e en e usiškų e minų pa eikimą); acusacional p ó ъ
acusa i o decisão; nusme kimas (53) plg. acusacional p ó ъ nusme kimas (82);
особое мннiе a ski a nuomonė, свое мнение (44) plg. особое мннiе a ski a
nuomonė (60); di ei o bдности n e u o, di ei o neišgalėjimo (7) plg. di ei o
bдности ne u o di ei o (78); привлечь к отвтственности pašauk i ieson,
pa auk i a sakomybėn (61) plg. привлечь к отвтственности pa auk i,
pašauk i ieson, извести дело (82); принудительное отчужденiе o ce s inis
nusa inimas (63) plg. принудительное отчужденiе o ce s inis paėmimas,
nusa inimas (83); приспособленiе ins umen o, eng ais; inkinimas; средство
(84) plg. приспособленiе inkinimas (84); publicaçia o sísk ieškom a s i s s k e l b i
m a s, s k e l b i m a s s u s e k i (88) plg. publicaçia o sísk i i e š k o m a s i s k e l b i
m a s (108); g a e leсное поврежденiе peskioji co po lesão (69, 110) plg. тяжкое
тлесное
поврежденiе sékioji lesão co po al, sužaljimen o (110). Pode dis ingui -se apenas
um caso, em que di e e um dos dois em di e en es luga es o necidos
co espondências li uanichas: товарищество на вр в s i i k i m o j i b e n d o ė,
i mos компания (16) plg. товарищество на вр p a s i i k i m o j i b e n d o ė,
i mos компания (108). Po a usiškų e minų ienu o nece com
co espondenimis, ki u sem eles: обратная расписка (55), оставить безъ
послдствiй (60) nas páginas indicadas ne e čiama, e ki u pode encon a
обратная расписка возвратamasis квитас (91), оставить безъ послдствiй
оставить недовольным (76). Da es u u a do ocódino e , que e minos pa
sea chka desconogi do mesmo e mo compos o às ezes emca p ocu a
segundo di e en es dėmenis. Alguns e mos espécies podem se dados do
p incipal dėmens lizde, ou os secundá io, ainda ou os sepa adamen e po
abėcėlę. Além disso, lizdų an aš iniais e mos às ezes ambém são o necidos
compos os e mos. Po exemplo, засданiе posėdis (29) ap esen ada
sepa adamen e wi hou видных терминов, segundo abėcėlę sepa adamen e
140 A. Umb asas | Rank aš inio eisės e minų žodyno (1920 m.) sanda a mui o
os 53 (alguns deles em luga es dis in os dados lie u iški a i ikmenys não dão
ce o).
6. Tan o em lisdus en elhanços, quan o sepa adamen e o necidos sanda a
de a igos do dicioná io é nesudė inga usiškas e minus e lie u iškas
a i ikmuo sepa amam b ūkšniu. À usiško e mo sinónimos p i ašoma
a amen e, e lie u iški sinoniminie co espondmenys bas an e eqüen es.
Eles ge almen e são sepa ados po cablelhas. Ka ais a igos usam-se
skliaus ai. No malmen e elas indicam-se possí el passa a pala a ou sua
pa e, apskliaus u į a džiu mos ado junglumas ou ac escen ada apskliaus a
kilmininko galūnė, . y. mos ado linksnia imas. 7. Pa il e minų usiškų (285
a igos) do dicioná io p oje o deixik i neiš e s i, po ém em ge al dados do
dicioná io gausūs com lie u iškais a i ikmenimis dada pe o de 3900 di e en es a igos.
8. Tan o mac os u u as, quan o mik os ūk ū as ní el em ocabulá io
não é bem apgal ado, eng o, apy , ne u in a chiškias sanda os
concepções. Ob iamen e, que es e é apenas um p oje o, cuja es u u a em
p epa ação imp ensa ainda e ia ecê e es i . Nãoa mes ina, que o
diccioná io assim e pe maneceu neišlei ed jus amen e po de iciências. No
en an o, é p eciso e em men e e o a o de que ele oi elabo ado naquele
momen o, quando e minog a ia li uãs ainda não inha adições e mal
mos a a p imuosius daigus, po an o mui o mais impo an e e ia sido não an o es u u an e, quan o sujeicna e lingubinia a umamen o de dados.
LITe ATŪ A
DJTŽ: Del ju idinių e minų žodyno. – Lie u a, 1919, lapk ičio 3, 2.
Jakai ienė E. 2005: Leksikog a ija, Vilnius.
LST ISO 1087-1: 2005 Te minologijosda bas.Aiškinamasisžodynas. 1 dalis. Teo ijai  aikymas( apa us ISO
1087-1:2000).
TŽ: Teisinių e minųžodynas. Suda ė A. Žiu lys, Vilnius, 1954.
Umb asas A. 2001: Teisės e minijos padė is Lie u oje 1918–1940 me ais. – Te minologija 8, 76–94.
THe sT UcTU e oF MAnUsc IPT dIcTIonA y oF LAw Te Ms (1920)
The a icle deals wi h he e minog aphical aspec o he i s Li huanian dic iona y
o law compiled in Li huania – manusc ip Teisės e minųi ki ų eikalingų eismams
žodžiųžodynėliop ojek as(D a dic iona y o law e ms and o he wo ds necessa y o
cou s) (1920). The dic iona y was p epa ed by he Minis y o Jus ice; i s main com-
pile was, mos likely, Kons an inas Jablonskis. A numbe o copies o his manusc ip
we e made, he e o e a ew o hem ha e su i ed. This is qui e a la ge ansla i e
Russian–Li huanian dic iona y comp ising 120 pages. I has a mixed s uc u e – e ms
(including o he lexical and syn ac ic uni s) a e p esen ed ei he in sepa a e en ies o
g ouped in o a single en y acco ding o some common ea u e. The dic iona y
p esen s di e se ma e ial – e ms, wo ds and hei combina ions used in he language

141Te minologija | 2011 | 18
o law a ha ime. G amma ical exp ession o he da a also a ies – nouns, adjec i es,
e bs and o he pa s o speech a e included. Some Russian e ms (285 en ies) we e
no ansla ed, hough in gene al he da a is ich – he e a e nea ly 3900 di e en en-
ies wi h Li huanian equi alen s.
The a icle desc ibes he mac o and mic os uc u e o he dic iona y, he g amma ical
and s uc u al ypes o he da a. The dic iona y is no pa icula ly well hough ou ,
nei he is i sys ema ically a anged and some epe i ion o he da a can be ound. S ill
i has o be aken in o conside a ion ha i was compiled a a ime when he e was no
e minog aphical adi ion in Li huania ( he e we e ew dic iona ies o e ms published);
he e o e i s aul s shouldn be judged s ic ly. This dic iona y is a aluable objec o
he his o y o Li huanian e minog aphy.
Gau a 2011-12-05
Al ydas Umb asas
Ins i u o das línguas Lie u ių
P. Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius
E-mail [email p o ec ed]