109Te minología | 2011 | 18
Glosa io del
manusc inio de echo e minos
(1920 m.) sanda a
ALVYDAS UMBRASAS
Ins i u o de idiomas Li uanos esMInIAI palab asžIAI: e minog a ía, de echos
e minai, e minų žodynas, hand aš is Pi masis de echos e minų žodynas
Lie u oje išleis as 1954 m. (TŽ), pe o in ymų oma de echos e minog a ijos
bū a y an e io men e. Los po eikis de e minog a ía de los de echos Li uanos
en Li uania su gie on sólo desde 1918 m., i. y. en onces, cuando publicada
independencia del país y Li u ias lengua po p ime a ez se con i ió es a al y
jun o en lengua de los de echos. Dado que has a ol la go iempo los asun os
legales ue on a komi lengua usas, Li u iškos eisės e minijos badas i
bu o neiš engiamas, ka u eko susi aiky i i su uo, kad siekian iš eng-
ju ídico caoso después de la independencia p oclamada ue dejik a igo i
muchos usiškos eisės ak ų, aigi desde usas lengua ápidamen e nu ol i ailó.
Pa a paleng ina aquellos legisla i os ami á á lengua li u ias, necesi ó ene
dicciona io de la lengua ju ídica. Su p epa imo om asi bas an e apčiai. 1919 m.
3 de no iemb e. pe iódico Li uania sky ellä Valdžios žinios in o mó que La
An asis depa amen o de la Teisingumo minis e ía p epa a p ensa žo dyną ju
idi nių e m inų i žodžių, cuyos más aikia a juzgados, a dy ojams, no a ios y
. . (DJTŽ: 2). Es as pe sonas se in i an a esponde y den o de ela i amen e
co o iempo (has a el 20 de no iemb e) a en ia 1) una lis a de é minos que ellos
ya usan; 2) una lis a de é minos y pasakymų usų kalba, de los cuales ellos
necesi an aduci a lenguas li uanas, y 3) como esos é minos y pasakymai
debe ía en su opinión, aduci a lenguas li uanas ( en pu ; kalba ne aisy a).
Como se e, espe é ase la ayuda de las pe sonas in e esadas y jun o p ocu ó
ayuda a esol e les su giendo di icul ades e minológicas. P óximo mensaje
i mé di ec o del depa amen o Al. Milčinski y asun os ededo Kons an inas
Jablonski (hijo del ga sio habi a io). Muy plausible, que el úl imo pe sona en
mencionado minis e ío y ue p incipal edac o del dicciona io.
110 A. Umb asas | Rankesc i inio é minos ju ídicos del dicciona io (1920 m.)
compa a De los documen os sob e i iíos se puede e que el dicciona io1 ue
elabo ado bas an e ápidamen e ya en 1920 m. u enį dicciona io po sepa ado
lankais del Minis e io de Jus icia ue pasás ase amilia iza a Jon Jabuilonski
(siųs a es eces po du lankus). En la p ime a jun o con el dicodyno lankais
siųs ame aš e ( ugsėjo 1 d., No. 6257), i mado p opio minis o de jus icia
Vinco Ka oblio, lingüís ico pedida indica , en su opinión, en Li uania aducidos,
pe o en el p oyec o nesamos é minos legales, p esen a p opues as, como
posible se ía aduci en el p oyec o los e minos desc i os, pe o en Li uania
no aducidos y como más p ecisamen e en Li uania exp esa ya de e idos.
Raš e jun o p ome ama o ganiza se abogados y lengua moko ų pasi a imą
inalmen e é minos ija . Vėlesniose esc i os ( ugsėjo 21 d., No. 6662; oc ub e
1 d., No. 7134), los cuales i mé ya P ime Depa amen o di ec o , ue sólo
in o mada sob e en iciados a cos.
Es p obable que J. Jablonskiu ue a en iado ales mismas sepa adas a cas del dicciona io, cuales se pueden
encon a en la biblio eca V uble skių de la academia de ciencias de Li uania Rank aščių sky iaus K. Jablonskio
ondo (F 256-551). Handesc i is, nomb ado Teisės e minų i ki ų eikalingų eismams palab as dicynėlio
p oyec o, p obablemen e ue dis ibuído hek og a uo as, de su sob e i ió no un solo unidad. Į iš ą
dicciona io iene el abogado p o . d . Vy au as And iulis (signi icando de inicialas nuga ėlėje y an spaudo
an espagía ocynas pe ené Kaziui Šalkauskiui), dos egzemplio ius (palaidi lankai) V. Vaidelys. Copijuo ame
manusc i o ni año de edacción, ni au o no anudi se. Sob e la au o idad puede juzga se de lo que K. Jablonskio
man aščių ondo es sob e i iendo ódyno juod aš is (F 256-550), ambién inamen e p i ašy ų di e sos amaño
de hojas (F 256-546, 547, 552), de los cuales se puede e , cómo el dicciona io ue p epa ado. Posible cosa, que K.
Jablonskis enía y ayudabiegos, en e los cuales pudo se anuome buena legal habla cuidado si el p esiden e
del Gobie noí T ibunolo A. K iščiukai is, juaba que con su aikai į V. Vaidelį es pe du ado y despiciado copiado
manusc i o dicciona io o o una a ian e o a manzana esc i a o iginalas ( ašysena lig K. Jablonskio). No se
sabe, como anualmen e es e dicciona io ue conside dado2, como lo e aluó (y o en gene al e aluó) J. Jablonskis
y po qué él así y pe maneció inacabado 1 Dokumen us iene ama del que en ese momen o e a el juez An ano
K iščiukaičio (Aišbės) aikai is doc. d . Vy au as Vaidelys. Con es os documen os y mismo dicciona io p oyec o
Te minologías lec o es ya ue on supažindi a an es diezme į (ž . Umb asas 2001: 7780), algunos asun os aquí
se ecue dan. 2 Que conside s amien os o p opues as habido, mues an abundús e minos ape ašia con
pasu nas en uno de V. Vaidelio disponibles copías; p ie a de a oz ambién es á y V. And iulio copijoje, pe o no
es á cla o, cuándo ellos su gie on.
111Te minologija | 2011 | 18 maneja y neišleis as. Dado, cuan o sabe, es e es
el p ime in en o de e minog a ía ju ídica en Li uania, ale él panag ina se
más de alladamen e. En es e a ículo en el dicciona io p incipalmen e se
juegaga aspek u e minog a iniu se analiza su sanda a.
La palab aynas o ganizado según ese me o necesidades, po lo que es ansciamasis usų lie u ių kalbų. Teniendo
en cuen a las ci cuns ancias de la elabo ación y la du ación, el olumen del p oyec o es bas an e g ande 120
páginas ( a ias más g andes que el o ma o A4). La palab a sanda a mix i é minos (incluyendo y o as léxicos y
sin ác icos unidades) se p opo cionan y lizdas, y sepa is en lizdas neįeinančiais a iklniai3. A ski ų s aipsnių i
lizdų an aš iniai e minos se esc iben didžiąja4 aide, lizdo iduje mažąja. An aš iniai e minos ikiuojami
abėcėlės a ka ( iesa, pasaiiko ikia imo ne ikslumų), lizdų iduje ikia imas ne a kingas (abėcėlės algunas
eces cumplomasi, algunas eces no). P esen ima ma e ial di e so es y e minos, y ex aip palab as o sus
conjunciones, ex e io es necesa ias de los de echos de ese me o en el lenguaje. Duomenų g ama inė aiška
ambién a iai uja es daik a a džių, būd a džių, eiksmažodžių y o as pa es de la lengua, g ama icamen e
di e en es conjun os. Į ai o ė se puede e ya desde mismo el ocodín comienzo (ž . 1 ig.). Qué más que la mi ad
usiškų dicodyno e minos inclui po una sepa ados a ículosis. Tales a ículos del o al son 2152. Como y
pod ía espe a se, gene almen e po a ículos sepa ados se p opo cionan daik a a džiai y daik a a džių
junginiai (ka u 1640 unidadesų), no malmen e simplemen e un usiškas daik a a dis (1318), ej.: ak ъ ak as (15);
amnis iá amnis ía (1); ajenda o ъ a endado (2); babka senolė (2); equipažъ equipajes, ca inas, ca uiniai,
anspo amieji obik ai (3); браковщикъ isquiciado (6); b andmaué ъ mu alla de uego (6); буйство peš ynės,
muš ynės (6); sus ancia obje o, cosa (8); mnjeabilidad pakal inamum (9); ozaкъ je e (10); выдлъ escudimien o,
asignación de pa e, escudimien o, explo amien o, exclusi inė (14); expulsa expulsión (15); on e a, siena,
apyb ėža (18); dol encia manda o (20); d iachloсть senumas (22); жалобщикъ skundi3 S aipsniu aquí conside ado
cie a dicciona ia dada da os del idioma usos léxico o sin ác ico unidad con co espondimeniu o
co espondimenimis de Li uania (a i ikmens puede no es a ; comp ende g e a dados sinónimos y o os), y lizdu
conside ado g á icamen e sepa ado de dos o más conjunciones a ikinys (el p ime a ículo es lizdo
an aš inis). Lizde los a ículos ambién suelen sepa a se g á icamen e. Ki uose abajos en el niddo y
a ículo algunas eces apa inami, plg. Jakai ienė 2005: 2122. 4 En el a ículo los ejemplos se p opo cionan
pequeąja aide. 5 An e e minos (o más adelan e en el a ículo an e lizdų) escliaus os se indica la página del
dicciona io, y en o os luga es así señalado la ecuencia del enómeno, i. y. núme o de emas aba cados.
A. Umb asas | Rank aš inio de echo e minų žodyno (1920 m.) sanda a kas, 112
denunciado (23); zлогодатель įkai o donado , įkei ėjas (27); maluмышленникъ
pik ada ys (30); искаженiе desga amien o, des dis o sionamien o (33);
кварталъ nuo ada, dis i o (36); kompanjonъ compañ ininkas (37); kon lik ъ
con lic o, susiki imas, malen endido (38); lechebnica hospi al, médico (41);
любострастiе gašlingumas (42); achennicio suk idad, es ačiación, klas a (44);
nрядъ sky a (47); ne inidad inocencia, neculidad (48); o go - o ъ apkalbėjimas,
apkalba, apžodimas (56); apues as (64); penya bauda, pabauda (65); pod os oкъ
paauguolis (72); poчеркъ esc ibysena (77); принужденiе coacción, coacción (83);
aznoglasie disag eamien o; esc iquimien o de opiniones (90); резолюцiя 1 ig.
del dicciona io manusc i o encima de la p ime a página (V. And iulio
egzemplio ius)
113Te minologija | 2011 | 18 esolución (93); сводничество sąwada imas (96);
смута sąmyšis, maiš as, ku s ymas (99); columbniaкъ s abas (105); сыщикъ espía
(108); увчье luoшум (111); uкрывательство esėpimas, slaps ymas (112); усмотрнiе
nužiū ėjimas, nuožiū a (114); цломудрiе me ginas neliečiamность; belleza,
gėdingumas (117); dib ejъ b iežinys, b aižinys (118); abogado ъ abogado (120).
D ižodžių daik a a džių junginių ya conside ablemen e menos (302). En lisdus no
inclui , po ejemplo, los siguien es é minos: de echo de au o au o us
de echo (1); арестный домъ арестная (2); благовидная сдлка deco i su a is,
su a is akiai (5); delido ideas kliedo imágenes, kliedo pensamien os (6);
воспитательный домъ auklėjamieji namai (12); вы здная сессiя
a ažiuojamosios sąsėdybos (15); go n a ya p o d a ь kolnų mokesnis, (iš)kasinių
mokesnis (17); pa aщееся преступленiе ęsiamas преступление, besi ęsiąs
преступление (19); su icien e basadaié su icien e undamen o (21); завщанное
имущество dejados bienes es amen a io, es amen o he encia (25); ce ado
засданiе ce adoas posėdis (26); izgnanié uda gemalo desembocamien o,
aisiaus desembocamien o (31); k p k i e n a p i k i s aigs amieji bebidas (40);
descon en o sheniemъ indi e encia po la decisión (49), p ocesado a indus ia
abajamoji indus ia (54); o b o ch n a ya con a ь я accespelnio asun o (55);
o ч y -
стильная присяга inocencia, inocencia p iesaika (64); повивальная бабка
p iėmėja, p ibu ėja (68); po zanna he á piau oji ulce a (75); p osien e
pun oъ pe ición esmė, solici omasis obje o (87); di usi o olco anié
explicación (92); pa cial a i a pa e imposnis (117). Más dėmenos
con enedo es sepa adamen e desc i os de daik a a džių compuños no son
muchos ( os 20, de ellos 17 ižodžių, 2 ke u žodžiai y 1 penkiažodis), ej.:
воспитательно-исправительное заведенiе auklėjamoji disciusmės įs aiga
(12); комплектъ присяжныхъ засдателей plenuma de los ju usiных á bi os
(37); n e o d l e n n ы e ch l e n ы s e - mьи nea ski i, neiš a o i miemb os de
la amilia (50); anshodъ de echo de p opiedad ans e encia de de echo de
p opiedad (67); poglos enié p ólogo segundoъ p говоромъ decisión de
inse pción en o a decisión (69); разлученiе отъ стола и ложа сто и guolio
pe sky imas (90); come ié delincuen e dyaniá deli oca i o hace abajo
(101).
114 A. Umb asas | Rank aš inio eisės e minų žodyno (1920 m.) sanda a A ski ais
s aipsniais pa eik ų usiškų eiksmažodžių žodyne es 227, p z.: арендовать
niomo i (2); возмщать emune a (11); вымогать o za au i, kišiau i, ex ae i
(14); zap hoдовать en egis yровать kons a uo i (38); con a a asumi ,
iįpajamas(28); инкриминировать– pakal in i(33); констати-
nusamdy i; nunuomo i (47); оклеветать apkalbė i, apжодживать (57); опредлять
nužymė i, nuženklin i, nuski i, nub ėž i, nusaky i (58); nega za i i , nega ,
dispu a (62); побуждать exho a , p omo e (68); poзорить baja in i (72);
препровождать siųs i, gaben i (81); разсрочить desglosa en e minos,
disol e se (90); uchaться laiduo i (94); состояться ocu i (103); au o iza
au o iza (113); экспроприиировать hace eksp op iación, nusa in i (119).
También ocu en y po sepa ado pa eik ų mać dolžnos ei i pa eigumą, du ies
(27); лишить наслдства no dona legado (48); eje ce de echo eje ce de echo
usiškų eiksmažodžių junginių. Dauguma jų d ižodžiai (26), p z.: зани-
(60); перевершать дло esol e el caso, asun o á nue o; nue os a esol e el caso
(65); подобрать ключъ ijinkin i ключ (71); excede sm u sob ecu i suma (78);
учинить платежъ измо kė i (115), pe o hay y con enedo es más dėmenы (8
ižodžiai, 4 ke u žodžiai y 1 penkiažodis), ej.: входить съ прошенiемъ da
pe ición
(13); izъять изъ владнiя oma del con ol, de el enimien o (32); pol e g a ı n a
sh e n i e s u d a da a esol e a ibunal (68); p i s ы - laть отъ себя по в ренного si
en ia su manda a io, ad oka ą (84); списать со счета no eshí de cuen a,
dele e de cuen a (104); укрпиться po de echo de p esc ipción владнiя
a aiga i зальгинимого имения право6 (112); uстоять на торгахъ išsilaiky i
a žy ynėse, caídas encima de a žy ynėse (114). Veiksmažodžių y sus
compuños de o al en dicciona io en a ículos sepa ados dan 266. No qué menos
que accionesmajodžių dicodyne sepa ados a ículosis dada a y señimį
eiškiančių palab as, que no malmen e a e minos dėmenimis. Būd a džių y
pa icipan es del o al hay 229, ej.: арендный alquimos, alquinis (2); anal abe o
incapaz de esc ibi co ec amen e (3); emba azada neščia (5); empo al
p o isional, o en po, a que en po, a que en po (12); единовременный de una ez
(23); z a a z y e l ь - ный limpamas, ap o eciamas (28); elec o al elegkamasis (31);
malol nij mažame is, mažų me ų (42); mnimoume shij
6 Debe ía se segunda.
115Te minologija | 2011 | 18 p esun o mue o (43); naглый įžūlus (45);
неосновательный wi hou основания, no jus i icado (50); неотъемлемый
nea imamas (50); o б о - юдный abipusis, abišališkas (54); condenado nusme k as
(60); sospe ien e į a inas (71); sospe ваемый į a iamas (71); gube namen al
gobie nos, gube nebinis (77); пристрастный šališkas (84); p esencia-yuch iy
esąs, pa icipan (84); сверхсмтный pe žengiąs sąma ą (96); слабоумный
silpnap o is, mažap o is, mažo p o o (98); o idén ico el mismo, olígus (109);
soli a io ne edęs (117); экстренный ūmus, s aigus, skubus (119). Būd a džių y
uniones de pa icipan es dada sólo eje as: legalmen e-soстоявшiйся
legí imamen e sucedęs, hecho (26); imyuщ i й закоимай правоė ingas hace
ak us (32); p ensó enny къ dlu los casos a ec adas (83). En es as ci as no se
incluyen aquellos adje i os y pa icipan es que en el dicciona io apa ece
законнуюправоспособностькъсовершенюактовъ –
solo del signi icado daik a a džio, i. y. sudaik a a dėję (p.ej.: бдный
pa a gėlis, nusku dėlis (7); comandan e en je e el más al o comandan e (16);
je eucon uyúchi […] el di ec o ejecu i o (16); so domoya so dís no (17);
завдывающiй supe iso , cuida in oj, je e (24); заключенный kalinys,
suim asis (26); legalno nacido de echos, niño ju ídic (26); mis comisión ныя
comisiones dine o, emune ación de comisión, comisión de in e mediación (37);
o mo dine o de o aje (39); acusado acusado (53); subdanny ge din (70);
subsudicible eisiamasis (72); si jachiy a nau ojas (99); старшiй y esnysis
(105); тяжущiйся li igado , pa e del p oceso (110); умершiй numi ėlis (113)),
aunque algunos de ellos pueden se u ilizados y būd a diosamen e; así como
los que p esen adas d ejopomos signi icados (p.ej.: sin s no-o сутствую щiй
desapa ecido, nudingėlis, nežinia ku desapa ecido (3); полицейскiй palicinis,
palicininkas (73); su iдавшiй nuscaus as, nuken ėjęs, nuken ėjėlis (76);
потерпвшiй nuken ėjęs, nuken ėjėlis, nuscaus as (77); пропавшiй безъ всти
p ažu ęs, p ažu ėlis (87)). Los úl imos condicionalmen e ambién incluidos en
daik a a džių y sus conjun os g upę. Cabe menciona que el dicciona io en
a ículos sepa ados ambién dio 12 usiškų p ie eiksmių ( k l yu ч ит е ль н о
p iski inai (9); zadльно pada biui (25); zaimoобразно skolin inai, skolinamai
(25); ácilmen epensado nepagal ojus, ėja aikiškai (41); iolen amen e
iolen o, coac o, a u (47); непомрно pe nelig (50); abie o abie o (61);
самолично sí mismo (95); s o e e me n n o iempo (96); se k e -
A. Umb asas | Rank aš inio eisės e minų žodyno (1920 m.) sanda a no slap a
116 (97); concumo iz ien, en o al (101); устно palab a (114)) y pa eja de
palab as cons ucciones (p нимая во вниманiе поскольку (83);
собственноручность подписи удостовряю suya mano написала ik inu (101)).
¿Y qué da os en el dicciona io po uno dada en sepa ados a ículos, se
en de 1 abela.
Tabla 1. Po uno sepa os a ículos enume ados usiški é minos y o as leksiniai o sin aksiniai une ai
Ve bžių Daik a a -Veiksmažo-Būd a džiai, P ie-Kons-Iš o al núme o džiai y sus džiai y sus pa icipan es
y sus eiks ukjunginiai junginiai miai miai cijos
1 1319 226 229 12 01786
2302 26 1 00329
3 17 8 1 02 28
424 0 0 0 6
51 1 0 002
60 0 1001
Del o al 1641 265 232 12 2 2152
Palygin i nedidelį pluoš elį cons i uye po sepa ados a ículosis dados usiški
e mininai, u in ys g e a p i ašy ų sinonimų (a muy a imos signi icmės
e minų) o a ių (šie s aipsniai ne auk i in o 1 len elę). Los a ículos con
sinónimos en o al son 17. Excep o po el único a ículo con accionesmažodžių
junginiais (х о д и т ь п о д л а м ъ, п о с у д а м ъ bylo i u soudom, ad oka au i
(116)), o os se p esen an daik a a džiai y sus junginiai: буреломъ,
буреломный лсъ вет alauža, luž ė (6); aлежникъ, валежный лсъ išlauжа,
g iaumedis (7); dignoe consis yanie, годность inkamumas (17); da ственный
актъ, дарственная запись do anų ak as, aš as; donanojamasis ak as,
aš as (19); mó il e inmobilia io, mo ilidad bienes muebles, cosas muebles (19);
заказникъ, заказное мсто d aus ная место (25); komendan skaya,
komendan skoye управленie komendan ū a (37); ci cula порука,
отвтственность esponsabilidad común, odos laidación, esponsabilidad (40);
подушный сборъ, подушное pad ė (72); colocjep imien e, поклаžeh нитель
poseilio ecepcionis a, enedo (73); разбирательство, разборъ дла li igio,
ibunal (89); osiсканiе, ро-
117Te minología | 2011 | 18
зыскъ ieškojimas, y inėjimas (94); s e m e й s o, s e m ь я amilia (97);
o mula ny списокъ, формуляръ si ajado laš as, laš as de se icio (116);
черновая, черновка juod aš is (118). Como is o, los sinónimos se sepa an
kableliu (pasicicican ísimo é mino dėmuo a eces pasadaidžiamas), o a ez
kažkodėl (gal pe apsi ikimą) esc i o sólo un a ículo крайность крайняя
необходимость cigiamasis eikalas, neiš eniamas eikalas, bū inumas (39).
Asignación de Va ian os algo p oblemá ico. En su g upę aquí se incluyen
usiški e mininos con skliaus ais. No siemp e es á cla o, si en los skliaus os
esc ibe acul u a i us dėmuo, i. i. en el a ículo se p esen an el é mino
umpasis y la gosis a ian es, o en ellas se p esen a alguna explicación de
cie o é mino. By he way, acul a i iones é mino dėmenos y acshina i os
palab as de la asignación plan ea di icul ades y en onces, cuando en es os
iempos hay que es uc u a da os, le an ando e minos dicciona ios a
bases de da os, e minos bankus. A eces la mejo salida esul a
simplemen e pedi dicciona io au o es de explicacion, po que desc ipciones
de dicynas sanda as a menudo de odos sanda os niuansos nea skleidžia.
Tu in es o omenyje (juoba en absen e sanda os desc ipo), in es igado
dicodino a ículos según skliaus uas desc i as usichas palab as unciónció
smulkiau neski s y i y condicionalmen e odos a ibui se a a ios. A ski ų de
ales a ículos son un o al de 21. De ellas solo en la única se p esen an
accionesmažodžiai (прижить (дтей) sugy en i (82)), en las o as daik a a džiai
y sus conjuniniai: быкъ (моста) es amas de puen o, pies de puen e (7); dya el
(общественный) abajado de la sociedad (23); ce a ié (дверей) (posėdžio)
cie e (26); (juego de ca as) lošimas (31); каланча (пожар- ная) gais ininkų
kuo as, gais o ž algybinė (35); p emiosdnas (den- г и ) a olygis (45); настоятель
(церкви) klebonas (48); обозначенiе (цны) (p einos) pažymėjimas (54); полотно
(зем- ляное) pylimas (74); протокъ (воды) o igen del agua (88); рзчикъ (pechaтей)
ėžėjas (94); s e d l k a ( p i b o l ь - nomъ) slaugy oja (97); (въ дл) bylininkai,
pa ecipien es, страны (105); di igyuch iy (imniemъ) ūk aizdis (113); шрифтъ (тип
ографскiй) spaudmens (119); éкономiя (помщичье) d a as, d a ai (119). Cua o
a ículos en con a ian es Li u iškų a i ikmenų nė a (po b ūkšnio palik a
uščia ie a): ku ьерскia (loša- д и ) (40); обложенiе (податное) (54); перемнные
(ло-
шади)(66);устой(береговой)(114).
Bequí mi adé examinado dicodino e minos (o o os leksinių o
sin aksinių iene ų) es á dada lizdais. De o al hay 749 nichos, a los que en an
124 A. Umb asas | Rank aš inio de echo e minų žodyno (1920 m.) sanda a
T ina ių lizdų žodyne es á en 189. An aš iniame a ículo no malmen e se
p opo ciona uno usiškas palab a (167 a ículos), a eces d ižodis (20) o
ižodis (2) junginys. Ki uos a ículos p edomina d ižodžiai junginiai (265),
ambién esama unažodžių (6), ižodžių (76), ke u žodžių (23), penkiažodžių (7),
šešiažodžių (1) junginių. Más a menudo g e a i ula del é mino monód omo
o casual palab a se p esen an dos d ižodžiai junginiai (1+2+2) es o ipinė
ina io lizdo sanda a (90 lizdų), ej.: данная adqujamasis aš as; dada
крпость ijable adquijamísil ca a /; dado dyanié es e abajo (18); dy es a
abaja , ene pode os; dyes uen e legislación leyes, u į igos; los
exis en es leyes, pode ingi leyes /; deis u iendo a miá ka iaujančioji
ka iuomenė (23); zlnam enny pik a alis; malnam enny banc o ъ bank u as de
mala olun ad /; злонамренная шайка pik ada ių gauja (30); co egi
co egi ; co egi debe i ca go, se icio; исправить актъ amenda ak ą
(34). Rečiau lizde se p opo cionan d ižodis y ižodis junginiai (1+2+3 o 1+3+2)
(33 lizdai), ej.: взысканiе nuobauda, išieškojimas, iz eikala anje; взысканiе за
потраву куopa; м y enganzania medidas penales (8); deuda skola, obliga olė;
человкъ долга p ie olės žmogus; deudaъ en /
мн mi skola, я долинг (21); decla a pa eikš i, g abaydin i; заявлять искъ
pa eikš i ieškojimą, da la ieškojimą/ decla a sus de echos pa eikš i sus
de echos (30); sólo ižodžiai junginiai (1+3+3) (15 lizdų), ej.:
os idтельствованiе espié imas, apžiū a, apžiū ėjimas;
os idтельствованie mue o del la no i ėlio inspección, explicación; ac oъ
os idтельствованiя работъ ac o de inspección de abajos (59); gua dia
gua dgyba; взять подъ стражу a es a , a imdin i; es á podъ стражею es
se gimas, suim as (106); d ižodžiai y ke u žodžiai junginiai (1+2+4 o 1+4+2)
(10 lizdų), ej.: дознанiе k o a, k o imas, kaman inėjimas; при дознанiи
bek oчиan /; дознанiе черезъ окольныхъ людей узнайма, квотима pe
al edinius людей, жителей (20); apo e apéndice (81); sueldo pe sonal
pe sonal suplemen o al sala io; прибавка жалованiя aumen o de sala io,
pėkelim a sala io (82). Toda ía se puede escindi 15 lizdos, cuyos odos
miemb os son d ižodžiai (2+2+2), ej.: sindeeneжный вексель uščias
ékelis; sindeeneje o documen oъ documen o sin pi- /
125Te minologija | 2011 | 18 nigų pago; sindejennoe пользованie uso g a ui o
(3); imponть опеку asign osą; налагать наказанiе impone sen encia /
наложить печать p ismaus i an spaudą, an spaunesuda o, es án di e sos,
ej.: вступленiе вставьimas; in oducción eniie de e cya pe sona въ дло
duo i(46). Likę 26 ina iai lizdai pagal dėmenų skaičių didesnių g upių
pašaliečio įs ojimas, in e ención en el caso/; en ada enié de e ce ágo
pe sona въ de echo del ac eedo pašaliečio apėmimas de de echos del
ac eedo (13); en ы д а т ь da , endi ; выдать за свое da i pe свое; выдать
себя за другое лицо pasisakė esąs o o человек (14); ans e i ansmi i ;
ans e i dlo po podsuibilidad (neiš e s a /); ans e i d lo na
распоряженiе суда ans e i el caso al ibunal analiza (65); вить дло безъ
хожденiя no admi i los casos; im hoj de- /
хожденiеподѣлу– ūpinimasisbyla,bylosžiū ėjimas; /оста-
n i e i apy a ojė10 (117).
Žiū in según pa e de la lengua, en ina ios lizdues más ecuen emen e (83 lizdai) se
p opo cionan daik a a džiai y daik a a džių junginiai (dk+dk+dk), ej.: бредъ kliedas; b edъ
величiа didybės kliedas, puikybės kliedas; b ed p essъ лдо в анiя kliedas del pe secución (6); пр е
дьяв ленiе p esen ación, demos acion, dacion; предъявленiе иска ieškojimo (iš)kėlimas,
заявления; вексель с платежомъ по предъяв ленiю eksel, pagado eque us (80); p o m ы s l o ы й
н а - логъ negocio ančdėlis, mokesnis; p мысловое свидтельство negocio ma cinys /; p ólogo
animal me clinis gy ulys (87); явка (въ судъ) s ojimas, a ibimas; явка (договоровъ) į a шydinimas,
g abación /; явка съ повинною llegada a apela su culpabilidad (120); g e a daik a a džių al lizdą a
eces se incluye conjun os de acciones (dk+dk+ o dk+ +dk) (14 lizdų), ej.: возобновленiе
возобновление11; возобновить дло возобновить дело, из нового начать дело; возобновленiе
дла eanudación del caso; ámi e del caso de nue o (11); гласность publicidad, di usión;
гласность процесса дела делания публичность, публичность суда; ob ene гласность
paga sė i, iz ol i aikš ėn (17). Palygin i nemažą pluoš ą (44 a ículos) cons i uye daik a a džių
junginių lizdai, 10 Tu ė ų bū i apy a oje. En manusc i o hay y más casos, cuando en luga e
kažkodėl se esc ibe ė.
11 E o debe ía se una ac ualización.
A. Umb asas | 126 Rankesc i inio de echo e minų žodyno (1920 m.) sanda a
cuyo en la aš iniame lizde se p esen an būd a džiai ó pa i iai (b/d+dk+dk),
ej.: внбрачный ne edybinis; внбрачный ребенокъ pa ainikis kūdikis, as inis
kūdikis; / внбрачное сожительство bend as жизнь nesusi edus (10); мнимый
se supone; мнимая смерть supues a mue e /; мнимая претензiя supues o
p e endio (43); jus i ica i o es jus i icado; jus i ica i o p o ъ
ijuisinamasis decisión; jus i ica i o documen oъ jus i ican e documen o
(58) Toda ía se puede dis ingui 20 lizdos, que o man sólo accionesmajodžiai
y sus compuiniai ( + + ), ej.: nряжать ski i; n iaжать комиссию nomb a
comisión, o ma comisión /; n iaжать на работы des inados a abajos,
des inados a abajos (47); las imi sužala , pe judica , pe judica ; daña
las imi an spaud el sello O as 28 nicdas aba can di e sas combinaciones de
pa es de la lengua. Je a del i ula es daik a a džio p opo cionados
accionesmažodžių, būd a džių, p ielinksnių junginiai, p edika inės
kons ukcije, p z.: ajenda alquima; o d a en a ъ en ъ а р е н д у alquila ; s d a
ju щ i й в ъ а р е н д у a endado (2); pode , gobie no; au o idad sob eъ дтьми
niños ges ión; былъ подъ моею властью был в моей власти (9); basadoié
undamen o; en basadoiи того einan uo; na o b щемъ осно в анiи sencillas
bas idais (59); - оче
eď eilė; in oduci dlo въ ila esc ibi el caso en ila/ exclui dlo izъ очереди
delimi a caso de la ila (64). También hay semejan es di e sos lizdos con
i i a inos ad e bios o pa ícipes, ej.: выморочный измарных; выморочное
наслдство измары оставшимся; naslдовать po el de echo выморочном
pa eldė i изma ų eisė12 (14); noдйствительный nesamas, negalingas,
no ik as; n e d й с т в и т е л ь н ы й д о г о в о р ъ imposible ansacción /
econoce a nedyствительнымъ econoce a alsik u, econoce a incapaz
(49); co ys ny pasipelnomas; co is noe побужденie (neiš e s a /); съ
корыстною цлью que iendo pasea ny (39); au én ico o iginal; podlinny ak ъ
o iginalinis ak as, ak o o iginalas /; съ подлиннымъ врно con o iginalual
coincide, con o iginalual ligu (71); sec e o slap as; a й н о en sec e o;
sec e o завщанiе slap asis es amen as /
12 Debe ía se segunda.
127Te minología | 2011 | 18
(108). aún se puede menciona una o a es uc u almen e įdomesnį lizdą, cuyo
i ula es a ículo se p opo ciona eiksmažodis o p ie eiksmis, ej.:
заподозрвать į a i; заподозрвать актъ въ подлинности inclui e
o iginalidad del ac o; заподозрнный въ банкрот ств į a as nusigy enęs (28);
podлежать (neiš e s a); подлежитъ удовлетворенiю es pa enkin inas /;
подлежитъ боле строгой отвтственности es skaudžiai baus inas (71);
espon áneamen e de su p opia olun ad; самовольное поль зова нiе правомъ
p opio (pa ies) olia, de su p opia olun ad ap o echamien o, eje ciciois
de echo13; (94) самовольное пребыванiе neleis as, neleidщается нахождение /
Ke u na ių lizdų en el dicciona io bajo conside ación es á conside ablemen e
menos que ina ius 75. Jų an aš iniame a ículo no malmen e se
p opo ciona uno usiškas palab a (67 lizdai), ambién hay 7 lizdai con d ižodžiais
an aš iniais junginiais y 1 con ižodžiu. Lizduos más ecuen es d ižodžiai
junginiai (141), menos son ižodžių (56), ke u žodžių (17), penkiažodžių (2),
šešiažodžių (2) junginių, a lizdus ambién incluidos 7 unažodžiai e mininai. Aquí
algunas de a ios ejemplos de a ias dėmenas núme o de lizdos: б р а к ъ
edyba, sąwedybos; neдйствительный бракъ noik a edyba /; состоять въ бра
к быть susi edus / diтя, рожденное вн брака pa ainikis kūdikis, as inis kūdikis
(6); za od ъ di bykla, gamin u ė, abajo į aisa; minado áb icaъ kasinių
gamin u ė; aguaчный заводъ deg inės a ykla, ge iminė /; konskij za odъ
b eisikla o lių, b eisiamoji a klidė (24); lišenъ законного основанiя no iene
undamen o ju ídico, no iene undamen o es a u a io; puedeъ se na eseda
lišenъ de echos puede se e e namen e a im as de echo /; p i a i новного
права a im i acusado kui de echo /; liшиться noek i, nus o i, pe de as i (41);
обратить вниманiе p es a a ención, paakin i; di igi enganza en bienes
inmuebles imi i isexko i del inmueblejamien o; обратить приговоръ к испол
ненiю издать решение выполнить (54); обратить въ поль зу казны omi ii
bene icio au o idades (55); lib e […] lib e, bu iido, ealizado; iempo lib e […] se
ealiza, e leėjase iempo; lib ee распоряженiе (neiš e s a /); pa e
p opiedad, находящагося въ свободномъ распоряженiи Aquí algunos e e os
ejemplos de a iasi esnės s uk ū as: повинная pasisakymas; явка съ
повинною llegada a habe se decla ado bajo culpa /; yaвился съ повинною
acu ió a apa se deci esąs culpado (68); ae debeña apa se deci en caso
13 Debe ía se segunda.
A. Umb asas | 128 Rank aš inio eisės e minų žodyno (1920 m.) sanda a pa e
de bienes, con el que puede a a se como inkamam (96); скрплять
con i ma ; скрплять (печатью) an spauduo i /; скрплять (по листамъ)
sužymė i /; скрпленный печатью an spauduado (98) /
An aš ónicos ke u na ių lizdų a ículos suelen p opo ciona aik a a džiai
o sus conjuniniai (34 lizda), cuan o čiau a ib žiai, pa icipan es o sus
junginiai (22 lizda), eiksmažodžiai o sus junginiai (19 lizdų). No en i ula es
a ículos p edomina daik a a džiai y sus junginiai (141), nemažai son
eiksmažodžių y sus junginių (73), pe o sólo 1 pa icipio junginys. También
incluc as 4 p edika inas cons ucciones (p z., вс отвчаютъ солидарно (102)), 5
прилинксних конструций (p z., во вредъ правосудiю (12)) y 1 conjunción
linksnis (явочнымъ порядкомъ (120)). Tipiniai a ículos son jopi: se
p opo cionan solo obik a o džiai y sus compuiniai (p.ej., cáma a kamba ys,
kama a; арестантская камера kalimoji, kalimasis kamba ys /; судебная камера
sala del ibunal / acusa o ia cáma a acusinamoji kama a; es ados de ensėjo
kama a (35)), p opo cionados solo accionesmažodžiai y sus conjuniniai (p z.,
concluчать договоръ hace ansaco a /; заключать въ тюрьму pone en
cá celes, задвори каėjimė14; заключать въ оковы pančiais su akin i, святи /;
заключать заемъ pasiskolin i (26)), en el i aš a igo se p opo ciona
būd a dis o daly is, a lizde daik a a džių junginiai (p z., насильственный
smu nus /; iola i o дйствiе ac o de iolencia/ o zoso po pode nié inmobiliъ
умуществомъ bienes inmuebles pa e zamien o po iolencia; mue e iolen a
(neiš e s a) (47)).
culpa (69); solida io í ieninis, solida ingas; solida na отвтственность из ieninė,
solida inga esponsabilidad /; вс отвчаютъ солидарно odos espago iz ien;
solida io поручительство í ieninis laidación (102); cuen aъ cuen a; въ счетъ
долга в долю; въ долгъ skolin inai; en mi cuen aъ mi gal on (107); ya - se […]
llega i; являться въ судъ прибыть в суд, s o i eisme; /
14 Debe ía es a en p isión.
129Te minología | 2011 | 18
ya en y l y s ь к о м н a mí llegó; ya en y ь с я с ъ п о в и н - noю cedió pasisaki i,
con esa esąs culpado (120); ya oчный į ašy inis; ya oчный актъ
egis oy inis ac a /; ya oчный листокъ g abydado laš elis /; ya oчнымъ
порядкомъ no i icando, pa eiškian , in o meim (120).
Simila niddų sanda os di e sidadé se man iene y en los niddos más g andes, de
los cuales del o al dicodyne hay 48. En e ellos es án p incipalmen e
cincoana ios lizdų (28), o os más a os: seisšiana ios 6, sep ynna ios 5,
aš uonna ių 6, de ynna ių 1, dese na ių 2. Žiū in en odos ellos jun os e ,
que en los i ula es a ículos suelen p opo ciona se uno usiškas palab a
(41), a as eces d ižodis (5) o ižodis (2) junginys. En lisdus suelen a ae se
d ižodžiai (163), ečiau ižodžiai (53) junginiai; esama y ke u žodžių (13),
penkiažodžių (5), šešiažodžių (1) conjun os, ambién unažodžių e minų o šiaip
palab as (5). Lizdų i ula es en a ículos algo más ecuen es p opo cionan
daik a o dzki y sus conjunciones (28), pe o conside ables hay y būd a džių
(15), ambién pasaba a eces eiksmažodžių y sus conjunciones (5). Pachios
lizduos p edominan daik a a džių y eiksmažodžių junginiai (a i iscamai 189 y
34), a ellos menė ini y pa eja daik a a džių (дло дело, eikalas (23) lizde д л а
eikalai; cancela skij aš inės, kancele inis (35) lizde канцелярскiя aš inės
monigai, расходы) y uno eiksmažodis (прекращать baig i (80) lizde п р е к р а щ а
т ь с я baig is). Como y en los lisduos más pequeños, pasabaiko p edika inių
kons ukcijų (7), ej.: ja возбудилъ противъ него дло aš jam bylą iškėliau (22),
покушался на меня kėsinosi an manęs (73), срок въъ истекъ e minas изėjo
(104), приelinks въ kons ukcijų (5), ej.:
absenствii ausen e, nesamas (63), en cincol nij plazoъ penke ių años po
iempo (104); dicho daik a a dío aleg nis (надписью запитан, врашу,
an aшу (45)) y привеiksmis (con sinónimo частью, отчасти из части (118)).
Se pueden da di e en es de amaño y sanda os de nidų ejemplos de:
дйствiе acciones; ocos blenie dyствiemъ in asimimum acciones;
i egula es dyствia po se icios inco ec lingi acciones en el se icio;
дйствiе закона pode del eglamen o; дйствiе закона распространяется
на Х закон имеет силу Х-ю; приводить въ дйствiе (neiš e s a /); en a en
dyствie (neiš e s a) (22); legí imo legí imo, es a u a io; legí imo pad eъ
de echo pad e/; legales d i de echos niños /; legal naslдникъ suceso
ju ídico, suceso ju ídico/ legí imo plazoъ é mino legal / legí imo /
130 A. Umb asas | Rankesc i inio de echos e minos ódyno (1920 m.) sanda a
порядокъ legí as, įs a yminis kelias; legí imo obs aствié legí ima obs áculo;
ue za legal en isiisamien o /; legal ue za ршенiя la decisión judicial de la
ue za judicial; legí imo ms o u al eembolsable agoelis, g įž amasis
жительство15 – eisė agy enamoji ie a(26); обратныйвек-
agoelis /; ue za in e sa del ley el pode del es a u o pe ei em iempo /;
in e sna de ствен ность esponsabilidad emune able /; con a io exig anié
exigencia de emune a ; de echo e e so exig aniá de echo exigible de
emune ación /; обратная расписка (neiš e s a) (55); deja sinъ послдствiй
(neiš e s a); deja sinъ удовлетворенiя nosa is ied, deja i nosa iskinus,
deja i sin sa is accion /; deja án se icio deja se icio; deja án po cosaj
salik as daik as (60); de echo; de echo con стоя нiя luomo si uación de de echo,
ci ilización de la si uación de de echo; de echo de zaстройки de echo s a y is
собоюправо– pasilik i eisės,pasilaiky i eisės; /оставленная
obesius /; de echo po bienes […] de echos de bienes; de echo bдности no o
de echo; de echo de p opiedad de echo de p opiedad /; po de echo de
de echo, legí imamen e /; es a въ de echos ene de echos / conside a a sí
въ de echos conside a sel u in de echos (78); слдственный a domasis,
a dymo; слдственные акты ac as de in es igación/; слдственная тюрьма
a domųjų p isión /; слдственное производство a domasis ámi o del caso,
a domoji p ocedimien o; sldi i o dys ie ac o de in es igación (99);
composiciónъ pe sonal составъ учрежденiя se ido u ojai de la ins i ución,
composición de se ido u ojos de la ins i ución /; componъ jueces pleni ud de
jueces; componъ преступленiя, преступного дянiя deli o, deli os a i o
abajo esmė, compoñ; deli os amas cosa /; po ausenciaствiemъ состава
преступленiя д л о п р е к р а т и т ь en ausencia zločs amajam dalykui e mina
la causa; químčeskij составъ cheminė composicion /; en ъ п о л н о м ъ с о - став
plnai, plenas en con enido (103) /
Ve y i, que an o es uc u almen e, an o g amicialmen e solodyno
lizdai muy desigualyčiai. Palis e minos, los cuales pod ían en a en
lizdus, se p esen an po a ículos sepa ados, y los g upuojamíos en
lizdus ambién se a en po no un único undamen o. Mayo men e exis e lizdų (466 de 749) cuyos en el i ula o io a ículo
15 Debe ía se esidencias.
131Te minología | 2011 | 18 se p opo ciona daik a a dis o su conjuninys, pe o
ambién bas an e a menudo i aš inio se ele a y būd a dis, daly is,
eiksmažodis (o sus conjuniniai). Tokia es uc u a ocodyno pudie a de e min i
e minos compues os ep ojimąsi, pe o sin emba go en di e en es lizdos o po
sepa ado p esen ados en a ículos los é minos suelen di e i , se epi e sólo
semšim is 51 usiškas e mos ci ados dos eces, 2 e mininai es eces.
Ve dad, quizás debido a los o ganizado es nea idumb e o mu uo
nousa monización de dos ečdalios pasika ejancias usiškų e minos
a ículos ienen di e enciasedades. 20- ies, i. e. ap oximadamen e ečdalio,
pasika ojancias usiškų e minų a ículos coinciden, en di e en es páginas
se aduce homogeneamen e: вознагражденiе за находку adybos (11, 48);
ciudadska управа consejo de ciudad (17, 113); me ecedo yuch ij снисхожденiя
e as malonės (29, 100); pe sonae de enianie a es os (25, 41); pe sonal najemъ
empleda (41, 46); Наслдственная доля pa e del legado (21, 48); wholes owy
subcon a chiкъ didmenų o ganizado (59, 72); suje a a p ólogo o za a
a esdin i (70, 82); posldige palab a acusado úl ima palab a acusado (76, 98);
присяжный засдатель ju ísus á bi o (29, 85); aduane a poxlina aduanas (77, 108);
sociedad en pajahъ accionis as compañía (64, 108); usa en mal pik am usa (30,
113). Aquí se incluyen ambién ales casos esencialmen e no dis inguidos:
опровергать возраженiе sug iau i протиš a a imus (11); опро-
вергать возраженiя sug iau i протиš a a imus (59); искать (су- д о м ъ )
busca i pe eismą16 (33); искать судомъ busca i pe eismą (107); тлесное
поврежденiе daño co po al, sužaljimo (110); leсное поврежденiе lesión
co po al, sužalimien o co po al (69), тяжкое преступленiе g an deli o; deli o17
(81); тяжкое преступленiе g an deli o, in acción (110). T es é minos
epi ie on, pe o en ambos luga es neišla en: возраженiе и опроверженiе (11,
59), генеральное межеванiе (16, 43); душевное
разстройство (22, 91).
Como mencionado, la mayo ía de los se epi en usianos e minos a ículos da os no coinciden
gene almen e di ie en odos los dados Li u iški co espondimenys, nebū emen e coinciden y su núme o.
Tokių e minų son 17: возбужденiе судебного преслдованiя eismo bylos kėlimas (10) plg. возбужденiе
судебного преслдованiя eismo bylos iškėlimas (106); доход16 A ísnis excluido de lizdo искать (на суд)
busca i eismė; (sudomъ) busca i pe ibunal (30). 17 Kablia aškis en ez de kablelio aquí, al pa ece ,
esc i o pe apsi ikimą.
132 A. Umb asas | Rank aš inio eisės e minų žodyno (1920 m.) sanda a ная
статья pelno предмет (22) plg. доходная статья pajamų предмет (105); maly
umicelъ pik as kėslas, no as (30) plg. maly umicelъ ylius (113); in en a ная
опись lis a de in en o iaus, esúmen; pa imonio compu ies, esúmen (32)
plg. in en a ная опись i n e n o i a u s a p a š a s (58); kaznić cas iga
asesinando, cas iga mi imi (35) plg. kaznić ma a (99); канцелярскiй
служитель aš inės a nas (35) plg. канцелярскiй служитель aš inės
a nau ojas (99); k aža sa взломомъ ogimas įsilaužian (8) plg. k aža so
взломомъ ogimas įsilaužus (39) (a k eip inas a ención y en usiško
p ielinksnio di e encia); miровая сдлка su iikomoji su a is, aikos su a is
(43) plg. miровая сдлка san aikos, sus iikomoji, susi a iamoji su a is (97);
cáma a acusa i a kal inamoji kama a; es ados de endėjo kama a (35) plg.
acusa i a cáma a kal inamoji kame a, es ados de endėjo kame a (53);
unila e al obligación unašalinė p ie olė (56) plg. unila e al obligación unašalė
p ie olė (57); ocos blenie san yni san enybės inju ia, esniequinima (59) plg.
ocos blenie san yni san ybės inju ia (96); cazañiy участокъ pa celapacil,
pa celapaciljjjjado (63) plg. охотничiй участокъ cazañlinis plo as (115);
p oduci el juzъ iesá hace (86) plg. p oduci el juzъ eis i (107); u alskij
сходъ y ija, kaimo sueiga (97) plg. сельскiй сходъ kaimo y ija (107);
третейская запись e ce os ibunales anso a (28) plg. третейская
запись e ce os ibunales con a o aš as (109);
o zeбно-медицинское вскрытiе medicina a domasis piaus ymas (12)
plg. o zeбно-медицинское вскрытiе medicina a omasis18 la ono
piaus ymas (106); явка съ повинною llegada pasisaky i esan kal ą (68)
plg. явка съ повинною llegada pasisaky i свое виновное (120).
Toda ía hay 13 é minos, cuyos a ículos di ie en el núme o de li iškos
a i ikmenų, pe o al menos un a i ikmen coincide: вчное владнiе amžinas
u ėjimas (9) plg. вчное владнiе u ėjimas amžinai, amžinas u ėjimas
(16); muy тяжкое тлесное поврежденiе очень тяжеки телесное
повреждение (69, 110) plg. весьма тяжкое тлесное 18 Teks e klaida
debe ía se a domasis.
133Te minología | 2011 | 18
dañicióne l a b a i s u n k i k ū n o ž a l a, s u ž a l o j i m a s (110); oinskie чины
ka iniai (11) plg. oinskie чины ka iniai, ka ei iai (118); докладная записка
no i icamosis aš as, išdės omasis aš as (20) plg. докладная записка
no i icamosis aš as (28); купчая (крпость) comp amasis ac as (40) plg.
купчая крпость comp amasis ac as; ijadacible ac a de comp a (40)
(a k eip inas a encion y en di e en e usiškų e minų pa eikimą); acusa i o
p ó ъ acusadois decisión; nusme kimas (53) plg. acusa i o p ó ъ nusme kimas
(82); особое мннiе apa ei a opiniónе, su opiniónе (44) plg. особое мннiе
apa ei a opiniónе (60); de echo bдности n e u o, de echo neišgalėjimo (7)
plg. de echo bдности ne u o de echo (78); a acha къ отвтственности
pašauk i ieson, pa auk i a sakomybėn (61) plg. a aчь къ отв ственности
pa auk i, pašauk i ieson, iskel i bylą (82); принудительное отчужденiе
o ce s inis nusa inimas (63) plg. принудительное отчужденiе o ce s inis
paėmimas, nusa inimas (83); приспособленiе ins umen o, accesos; inkinimas;
he amien a (84) plg. приспособленiе inkinimas (84); publicacia o sísk ieškom a
s i s s k e l b i m a s, s k e l b i m a s u s e k i (88) plg. publicacia o sísk i e š k o m a
s i s k e l b i m a s (108); тяжкое тлесное поврежденiе peskioji daño co po al (69,
110) plg. тяжкое тлесное
поврежденiе g a ekioji lesión co po al, sužalijimien o (110). Se puede dis ingui
solo un caso, cuando di e encia uno de dos de los dos luga es dis in os en los que
se p opo cionan co espondien es li uanos: sociedad en en s i i k i m o j i b e n
d o ė, i mos bend o ė (16) plg. sociedad en p a s i i k i m o j i b e n d o ė,
i mos bend o ė (108). Po a usichas e minos ienu incluidos con
co espondimenimis, ki u sin ellos: обратная расписка (55), оставить безъ
послдствiй (60) en las páginas mencionadas ne e čiama, y ki u se puede
encon a обратная расписка возвратamasis квитас (91), оставить безъ
послдствiй оставить недовольным (76). Del ocodyno es uc u a isible, que
e minos paieška incomodi al mismo é mino compues o algunas eces enla
busca po di e en es dėmenis. Unos ipos é minos pueden se incluidos del
p incipal dėmens lizde, o os secunda ino, aún o os po sepa ado según abėcėlę.
Además, lizdų i aš iniais e minis a eces ambién se p esen an compues os
e mininos. Po ejemplo, засданiе posėdis (29) p esen ada po sepa ado wi hou
ūšinių e minų, según abėcėlę po sepa ado
140 A. Umb asas | Rank aš inio eisės e minų žodyno (1920 m.) sanda a
mucho os 53 (algunos de ellos en dis in os luga es dados lie u iški
a i ikmenys no duelan).
6. Tan o en lisdus en éinancias, an o sepa adamen e p opo cionados
dicciona io a ículos sanda a es nesudė inga usiškas e minos y lie u iškas
co espondencia sepa ados b ūkšniu. An e usiško é mino sinónimos
p i ašoma a a ez, y lie u iški sinoniminie co espondimenys bas an e
ecuen es. Ellos suelen sepa a se po cables. Ka ais en a ículos se u ilizan
skliaus ai. No malmen e en ellas indicado puede pasa un palab a o su pa e,
apskliaus u į a džiu mos ado junglumas ó añadiama apskliaus a kilmininko
galūnė, . y. mos ado linksnia imas. 7. Pa cial usiškų e minų (285 a ículos)
del dicciona io p oyec o deja ik i neiš e s i, pe o en gene al da os del
dicciona io abundūs con lie u iškais a i ikmenimi dada ce ca de 3900 di e en es a ículos.
8. Tan o mac os uk u as, como mik os ūk u as ni elemenu el ocynos
no es á bien apgal ado, eng o, apy , ne u in laaiškias sanda os
concepciones. Ob iamen e, que es o sólo es un p oyec o, cuya es uc u a
p epa ando p ensa aún hab ía ekę pe žiū ė i. Noa mes ina, que el
dicciona io así y quedó neišlei ed jus amen e debido a de iciencias. Sin
emba go hay que ene en mención y el hecho de que él elabo ado en aquel
momen o, cuando e minog a ía li uáneos aún no enía adiciones y
apenas mos aba p imuosius daigus, po lo mucho más impo an e hab ía sido no an o es uc u al, cuan o suje ikina y lingübica su u mamien o de da os.
LITe ATŪ A
DJTŽ: Del ju idinių e minų žodyno. – Lie u a, 1919, lapk ičio 3, 2.
Jakai ienė E. 2005: Leksikog a ija, Vilnius.
LST ISO 1087-1: 2005 Te minologijosda bas.Aiškinamasisžodynas. 1 dalis. Teo ijai aikymas( apa us ISO
1087-1:2000).
TŽ: Teisinių e minųžodynas. Suda ė A. Žiu lys, Vilnius, 1954.
Umb asas A. 2001: Teisės e minijos padė is Lie u oje 1918–1940 me ais. – Te minologija 8, 76–94.
THe sT UcTU e oF MAnUsc IPT dIcTIonA y oF LAw Te Ms (1920)
The a icle deals wi h he e minog aphical aspec o he i s Li huanian dic iona y
o law compiled in Li huania – manusc ip Teisės e minųi ki ų eikalingų eismams
žodžiųžodynėliop ojek as(D a dic iona y o law e ms and o he wo ds necessa y o
cou s) (1920). The dic iona y was p epa ed by he Minis y o Jus ice; i s main com-
pile was, mos likely, Kons an inas Jablonskis. A numbe o copies o his manusc ip
we e made, he e o e a ew o hem ha e su i ed. This is qui e a la ge ansla i e
Russian–Li huanian dic iona y comp ising 120 pages. I has a mixed s uc u e – e ms
(including o he lexical and syn ac ic uni s) a e p esen ed ei he in sepa a e en ies o
g ouped in o a single en y acco ding o some common ea u e. The dic iona y
p esen s di e se ma e ial – e ms, wo ds and hei combina ions used in he language
141Te minologija | 2011 | 18
o law a ha ime. G amma ical exp ession o he da a also a ies – nouns, adjec i es,
e bs and o he pa s o speech a e included. Some Russian e ms (285 en ies) we e
no ansla ed, hough in gene al he da a is ich – he e a e nea ly 3900 di e en en-
ies wi h Li huanian equi alen s.
The a icle desc ibes he mac o and mic os uc u e o he dic iona y, he g amma ical
and s uc u al ypes o he da a. The dic iona y is no pa icula ly well hough ou ,
nei he is i sys ema ically a anged and some epe i ion o he da a can be ound. S ill
i has o be aken in o conside a ion ha i was compiled a a ime when he e was no
e minog aphical adi ion in Li huania ( he e we e ew dic iona ies o e ms published);
he e o e i s aul s shouldn be judged s ic ly. This dic iona y is a aluable objec o
he his o y o Li huanian e minog aphy.
Gau a 2011-12-05
Al ydas Umb asas
Ins i u o de lenguas Lie u ių
P. Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius
E. poš a [email p o ec ed]