Te minologie | 2012 | 19 247
Con é ence scien i ique in e na ionale
Le sys ème g amma icale e leksique du
langage, sa onc ionnali é e no ma i i é
SOL ITA LABANAUSKIENė
Ins i u de la langue Li uanienne Sies ans de p in emps l'uni e si é de Le onie
Facul eka ed a des sciences Humani ai es e Bal es kalbo y os ka ed a su engé
kalbo y os enciju Valodas g ama iskā un leksiskā sis ema, ās unkcionali ā e un
48-ième in e au iné con e o La is ikos e bal is ikos sec eu le onais e géné ales
no ma ī ums (Kalbos g ama inė un leksinė sis ema, jos unkcionums i
no ma y umas), des inée au nom de la langue la ienne, olklo is e, li é ologue e
mé hodis e A u ui Uozkus (A u s Ozols). Ko o 1516 d. discu e dans uni e si é son
a i és appo eu s de Le onie, Li uanie, Russie e Suomijos. Ry inė p emiè e
jou née pa ie a é é consac ée A. Uozuolo pe sonnali é e ses ac i i és é élées.
Oja as Lamas (Ojā s Lāms) appo an A u as Uozuolas e la ies li é ū ologija
supažindino a ec scien i ique des a icles, qui son impo an s, é udian modniąsies
li é ai es endances en Eu ope, non publiée li é ai e ma iè e scien i ique e la ies
li é a u es his o iques paskai ų konspek ais. Ma a Vyksna (Mā a Vīksna) e Ri a
T eija pa lè en su La ians olklo o conse a oi e onds s ockées a chy inę A.
Uozuolo ma iè e, émoijančią y ėjo gebėjimą sudomin i olklo o inkimu jaunimą.
Raš ijas un muzikos muziejaus (ancien Rainio Li e a ū os i meno muziejus)
ep ésen ée Ilona Miezy ė (Ilona Miezī e) examinai la p o essionnelle A. Uozuolo
ac i i és (son dak a o dise aciju, ski ą la ių liaudies dainų sin aksei) e son ie
pe sonnelle. Pa lea que dans les de niè es années de ie A. Uozuolas é ai commencé à
éc i e humo is ine pjesę, don du p incipal ac eu s p o o ype é ai p obablemen
lui-même, e d'au es ac eu s sa collègue kalbininkés. Plus a d le a ail a é é
pou sui i en deux sec ions. Secmoie sek ion Pa les no minis Dzin a Lelė-Rozen āle
(Dzin a Lele-Rozen āle) e Ine a Baluodė (Ine a Balode) pa lai su a. ma in Pi inkų laikų
pidžinizaciją, laquelle é ai ca ac é is ique pe dė ai èglesingas kalbėjimas (Fa don =
Pa don)), des langues okieches bal es de XIX a o i ((elemen ai/g >j/) e k .
248 Sol i a Labanauskienė | Con é ence scien i ique in e na ionale Kalbos g ama inė
| i leksinėsis ema,jos unkcionalumasi no ma y umas
Rasuolė Vlada skienė a men ionné des p oblèmes ac ualisés de ges ion du langage
des aduc ions de documen s de l'Union eu opéenne: e minijos, mo ologijos,
sin aksės. P anešėja souligna la nécessi émen p end e soin des aduc ions de
langue égulingumu, puisque les aduc ions des documen s de l'Union eu opéenne
di ec emen agi commun inée Li uanien langue. R. Vlada skienės mo s pa lan , en
aduisan les documen s EU nécessai e nenu ol i du o iginal, donc long, complexes
s uc u es, neaiškūs sakiniai de documen s EU ombe dans Li u išką eks ą e
keičia sa i as, décennies puoselė as ca ac é is iques du s yle adminis a i . Valda
Salminia (Valda Salmiņa) dans son appo a a i é l'a en ion su les endances de
consomma ion des noms a ménais en langue le oue pa allèles o més exis a ion e
leu aison.
des langues Lie u ių naujažodžių duomenyną p ésen ée Ri a Miliūnai ė.
Kalbininkė accen ai les objec i s héo iques e appliqués du p oje : c ée
une base de données, dans laquelle accumule éguliè emen une nou elle
lexiką des langues Li uaniennes e ilgaini, en e ec uan des eche ches
scien i iques, di ulgue sys éma ique image de ce e lexique. Noujažodžių
duomenimisynas, selon R. Miliūnai ės, pe me de ai e conclusionà, que les
Li uanies langue a su i émen des da ybinių išgalių a senauj i e
sa is ai e pčius di e siousius la a ojančios isuomenės besoins. An oje
sekcijoje G ama ika e leksika B onius Maskuliūnas examiné XVIII siècle, qui
es bene un moins é udié des Li uiniens éc omosios langues de dé eloppés
pé iodes, ex es. Smulkie il examinai une des langues éc i omoses
li uaniennes aspec a osens aišku de e lexi i é. Anna F ydenbe ga (Anna
F īdenbe ga) expliquéino les p éésagos -ība (-yba) da inių mo y aciją du
p emie la ių kalbininko éc i ain Geo go Mancelio dans ses a aux. Jeune
languebininkée es ime, des ca ac é is iques nommées a ec p e saga *-ībā
comme sépa és mo s de daybos ype ca ac é is ique p écisémen bal es langues.
Le appo de Rolando K egždžio é ai des iné à la mé hodologie de
dé e mina ion de la o me g amma icale des leksemų de la langue
li uanienne, ondée su une analyse sémassiologine, qui es impo an e non
seulemen dé e minan le mo e imology, mais e codi ian son signi ica ion g amma icale, ac ualiza ion.
Lienė Ma kus-Na ila (Liene Ma kus-Na ila) pa lai su ge manismes
sud aka iens Ku žemės a mėse, leu s sou ces de emp inimosi. Elle a
indiqué que la pa ie ge manismes son i an ingi e XXI a. au débu
a mėse ou an leu s phe iniai e mo ologiniai a ian s.
Sous l'exposi ion A u Uozuolui 100 ou age Dzin a Paeglė (Dzin a
Paegle) a pa lé su za i š ą A. Uozuolo me hodikos man aš į, e Lidija
Leikuma su A. Uozuolo la ians concep ion de enseignemen des langues
ac uali é aujou d'hui.
249Te minologie | 2012 | 19
Popie inė pa ie de la con é ence a é é consac ée aux p oblèmes de la
ma e nelle langue considé e . Ina Boikienė e Nadežda Še elio a
discu è en les élè es de l'ugdissemen des capaci és c éa i es du
gim osios ( usų) langue. Selon appo eu s, le p oblème ak uali en ce, que
l'épanouissemen des capaci és c éa i es es une condi ion impo an e la inan la pe sonnali é de l'élè e.
Les ques ions de quali é de l'éduca ion la ienne de di e s aspec s on é é
examinées pa la agen use de langue le onien Mé hodininkė Š ie imo sky iaus
Vine a Vai adė (Vine a Vai ade). Išnag inée ap ès quelques édi ions émises des
ou ils de enseignemen de langue le onien, des iné la classe 59, elle a ai la
conclusion: a) aucune comp éhension commune su les capaci és
d'app en issage; b) les élè es ne p oposen pas des exemples d'exécu ion des
âches e eiga; c) manque manque de l'au onomankiško ap i udes
d'app en issage ugdymo e k . Ing ida Balčiūnienė e Gin a a Po ilai ienė
p ésen è en išliojo na a ion ugdymo, en s'appuyan pa eikslėlių sekas,
me odiką. Beaucoup d'a en ion a alloué au con ex e de la âche, qui donne à
l'en an des possibili és supplémen ai es de mieux pe ce oi les onc ions, la
s uc u e e les ègles du éci išliois. E elina Zilgal ė (E elīna Zilgal e)
consids ée dalely ės e p ie eiksmio alloca ion c i è es, examine gée les cas
p obléminius. Sek ion Leksika e e minologija li e ois appo s, dans
lesquels examine les noms des plan es. Laimu ė Baluodė (Laimu e Balode)
analysai , comme u ilisé juille apelia i is La ijos oponimikoje. La p emiè e
pa ie du appo a é é consac ée aux obje s, auxquels nomme u ilisée
leksema liepa, p obėgšmais ega dgel a dans loco a džių nominację, deuxième pa ie au o ė é udiai le mo liepa edinius.
P anešimą La ių liaudies dainų leksika lie u iškai: medžių pa adinimai
skai ė Regina K ašy ė. Medžiagą p anešėja inko du collec ion de ex es
de chansons populai es le oniques Lekia mano ži gelis (1989; Sigi as Geda)
e é abli que dans les aduc ions le plus sou en se encon e le nom du
bois ąžuolas, pe pus ečiau be žas.
À p opos des pays bal es lo os lie u iškus e la iškus noms de plan es
genčių pa lai Sol i a Labanauskienė. Elle se isé da ybiquemen
neskaidomus noms de gences, da inius e dū inius, mon ée leu s cama ies
e di é ences. Le de nie appo de ce e sec ion Ine os Be no os a é é
des iné aux e mes culinai es dans les p emie s langues le oniques publiés
des li es de cui eu s. La seconde jou née de la con é ence a commencé
Diana Lai eniecė (Diāna Lai eniece) e No munds Dzin a s (No munds
Dzin a s) (uni e si é La ijos). P anešėjai examinagée A. Uozuolo
en anchée dans le ians langue enseignan s me odikă. In a U bano iča
p ésen a signi ica i e à A. Uozuolo pa lo y os ma iè e d'his oi e, qui e lè e le dé eloppemen d'idées s uc u alismes eu opéens.
250 Sol i a Labanauskienė | In e na ionale con é ence scien i ique Kalbos g ama inė
| i leksinėsis ema,jos unkcionalumasi no ma y umas
G ama ikos sekcijos appo s on é é examine és ques ions de mo phologie e
syn axe. Lyga Vogina (Līga Vogina) déba é A. Uozuolo ema ėjims su le p opos de la
séman ique. P incipalemen synaksès des suje s, pasak p anešėjos, examinée
linguininko dak a o dise acijoje Klasikinių la ių liaudies dainų sin aksė ques ions.
D'au es p oblèmes de syn axe de la langue la ienne appo s discu ée Na alija
Pe ko a (Na alia Pe ko a) (Sa ybinių į a džių i naudininko linksnio a ojimas
la iškuose sakiniuose su ne eiksmažodiniais p edika ais), Lienė Kal iša (Liene
Kal iša) (Reikiamybės Kalaka i nuos e idencialumas) e Linda Apsė (Linda Apse)
(P ielinksnio ANT eikšmių i a osenos ypa ybės).
Gi a Elksny ė (Gi a Elksnī e) lisai un appo su les combinaisons de mo s
a ibu a diniens XVII a. dic ionnai es. P anešėja ligino Geo go Mancelio, Janio
Langijo (Jānis Langijs) e K is o o o Fy eke io (K is o o s Fī eke s) dans
les dic ionnai es po an o us ces mo s de ypes de connec ions sin aksiniens.
Lexiques e lexicog aphies sec ions B igi a Bušmanė pa lai su
ac ionmažodžio algy i seman iką. Elle é èle que a mėse en egis e des
synonymes de ce mo peu en indique in ensi é d'ac ion, g ei į, du mę, būdą
e pan. Janina Š amba y ė-Valužienė p ésen a le p épa é Ma o Slančiausko e
son comp ada bių pasakojamosios au osakos leksikos is o inį žodyną, dans
lequel es p ésen é la leksika du No d Li uanie.
Ph aseologinius palyginimus la ių liaudies dainose e e a o Ilga Migla. À p opos
Ano y ėjos, dans ses a aux A. Uozuolas lis eija, quels noms de plan es e
d'a b es p édominen la ies dans les chansons populai es: liepa, ąžuolas, ožė,
gėlė. Viole a Če nė appo a examiné p ésen a ion des noms d'ins umen s de
musique expliquamaje dans le dic ionnai e de la langue Lie u ių, a i an
l'a en ion à leu s données séman iques e illus a ions champs. XIX. a. inXX a.
commencemen de la p emiè e moi ié des e minies ma héma iques
Li uaniennes o m imosi a psnį e des p emie s imp usdin es Li u iques
a i me ikos ado ėlių e miniją ap a ė Diana Šilob i ai ė. Elle a compa é des
éminen s pe sonnages de socié é Po ilo Ma ulionio, Jono Spudulio e Pe o
Vileišio ado ėlius, e ec ué analyse des e mes ma héma iques. Popie inėje
Fone ikos sekcijoje pa lée su les acous iques ca ac è es des sons de la
langue le oue. Les décla a ions à ce suje lec é G igo je as (Ju is
G igo je s) (La iens langues šoninių p iebalsių i ib an ų akus inės
ypa ybės), Inesė Ind ičanė (Inese Ind ičāne) (Dusliųjų a ika ų Ju isc,/č/ e
p iebalsių Ju is s s/ š/ sépa a ion), Sol eiga Čei anė (Sol eiga Čei ane) (Fo mančių pe eigų pa-
251Te minologie | 2012 | 19 compa aison: CV ou VC). Ilzė Auzinia (Ilze Auziņa),
Gun a Nešpo ė (Gun a Nešpo e) e Baiba Sauly ė (Baiba Saulī e) on
acon é su le ex e de lec u e de la langue in ona ion.
An ojoje sekcji ques ions de no malisa ion de la langue g ildeno Dzin a
Šulcė (Dzin a Šulce). Elle a examiné 19331942 m. Rygos La ių d augijos
Kalbo y os châ eau des séances p o ocoles. P anešėja p ésen ée Janio
Endzelyno (Jānis Endzelīns) opinion sépa es des o mes g amma icales
daibes, a osens e éc i u e ques ions.
Dai a Mu mulai y ė pa lai , comme au ins i u e de langues Li uaniennes
p épa é dans le dic ionnai e de langues Li uaniennes Bend ines s'e o ce
espec e sys ème de p incipe en p ésen an edinius, a ec quelles
di icul és ai ace. Nag inė i de ois ypes ediniai: eiksmažodžių e
a dažodžių abs ac a, deminu y ai e ediniai a ec p édėliu ne-.
Vilija Sakalauskienė déba é des p oblèmes de p ésen a ion des synonymes
signi ica i s à l'explicamuosies dic ionnai es de la langue li uanienne. Son a is,
les éme gen es discussions mon en que que le p oblème de synonymiali é
de ien ès ac uel. Cela ob ien de nou eau a i e l'œil en synonymie e
synonym samp a ą, e oi déjà émis des dic ionnai es e su ou ê e
akyliems en p épa an nou eaux. La Le ių sa an e Olga Uozuolinia (Olga
Ozoliņa) dans son appo a examiné médié aux bend inée ancūzų langue.
Les appo s inalis es de la con é ence é aien consac és A. Uozuolo
sin aksès a aux. And a Kalnača lec é appo aujou d'hui in e p e a ion
du debi y o analy ique d'A u o Uozuolo, e Ilzė Lomanė (Ilze Lokmane)
A u as Uozuolas e p oblema iques ques ions de syn axe ac uelle.
In e na ionales héma iques A. Uozuolo con é ences à Rygo son o ganisées
depuis 1965 m., ad o ganisa eu s encon e de plusieča e les années
sui an es. Publié des con é ences appo s hésis collec ion.
Reçu 2012-11-16
Sol i a Labanauskienė
Ins i u des langues Li uanies
P. Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius
E. paché [email p o ec ed]