scieee Science in your language
[lt] (orig) [de] [fr] [it] [es] [pt]

Tarptautinių terminų apeliatyvacijos aspektai

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

Tarptautinių terminų apeliatyvacijos aspektai

Author: Jurgita Mikelionienė
Year: 2017
Source: https://journals.lki.lt/terminologija/article/download/491/580
127Te minología | 2017 | 24
Aspec os de los é minos
in e nacionales apelia y ación
JURGITA MIKELIONIENĖ
Kauno echnologijos uni e si e as
ESMINIAI VOODŽIAI: eponiminiai e mininai, onimų apelia y acija, deonimizuo as e minos, p i saginė e minų
da yba, seman inė e minų analizė Pi maisiais a. dešim mečiais susidomė a a ski ų s ičių (ana omi jos,
a chi ek ū os, bo anikos i XXI.) lie u iškais y in e nacioniais k niminiais pojmų pa adinimais, whose
esea ches e lec i a ius aspek os de e mino, e mino y onimo, c ea i idad. Minė ini Laimu ės
Ki kauskienės a chi ek ū os, meno i s a ybos eponiminių e minų, la ių y ėjų Lindos Pie ės (2011)
(2007), Lindos Ku miņos ealizados g e inamieji ik inių i eponiminių lie u ių i la ių kalbų augalų
pa adinimų (2010) es udios; islecido dicynėlis T auma ologías y o opedia eponimai (Kas adze M., Kas adze
D. 2015), publicuido eponiminių ana o mijos e minų y imas (Li e kienė 2010). Sob e eponiminés o igen
e minos de ísica su monog a ía menciona Angelė Kaulakienė (2009). Sin emba go, un is azo
sis emingemen e a los é minos comunes de apelia y ación, i. e. e dade o de la palab a po imo é mino
común, aspec os, eponimínicos e minos es uc u ú icos y seman inos ipos oda ía pasigendase,
especialmen e pa a con ellos supanda se u u os aducedo es del ema linés, edi o es y o os g upos
obje i os in e esados aspec os aplica i os y eó icos de los concep os. El obje i o de es e a ículo y
se ía es uc u almen e y semán icamen e isanalizuo i in e nacionales eponiminius e minos,
a k eipien a ención no sólo á ling is inius, pe o ambién á ex aling is inos aspec os de su apa ición.
Eponiminos é minos eso de la e dade a palab a hace concep os subadi nimai, y el p oceso, cuando la
e i icida palab a se con ie e en común, se llama apelia y acija1. Tokie e i iciai palab as, que se uel en
e minis, llamados epo 1 Li e a ū oje aún se usan e mininai eponimización, deonimización, especialmen e
cuando se quie a acen ua ac i os acción.
128 Ju gi a Mikelionienė | Aspec os de los é minos in e nacionales
apelia y ación nimais. Según Da ido C ys alo, se a a de nomb es de
pe sona, pasadas de in en o o nomb es de luga (2003). Li u iškajame
Kalbo y os e minų žodyne (Gai enis, Keinys 1990: 59) eponimu conside ado
sólo asmen a dinės kilmės ie o a dis, aigi de ini is aki aizdžiai pe
siau a, nea spindin i ki ų pama inių žodžių i į a dijamų objek ų a
subjek ų į ai o ės. In e nacional de palab as dicodyne (2013) eponimas (ang.
eponym) de ine se como žodis, dando a alguien su nomb e. Valen ina Skujiņa
apelia y a cija conside a ic ino nomb e pa e imá comúniniu y į a dija
como una de los e minos uen e de c eación (1993: 264). Es o es con a io a
onomización p oce sas. Así onomas ica y e minología adquie en
in es igaciones comunes de asgos: onimas, como obje o de in es igación,
con un elemen o lingüís ico y ex aling is ín (his ó icos, geog á icos,
biog á icos, e c.) que ans o ma apelia y u o eponiminiu é mino
ansmi e su me odología e min nų in es igado es, po lo que son
analizados an o los aspec os lingüís icos, como los ex a ling is inos del
es udio, como uno de o o ex e namen e sepa ados, papil dan ys,
p a u inan ys, ayedan ys comp ende la mo i ación seman ina y el o igen del concep o oc.
Apelia i ación e minología papildo gene almen e p es ados é minos, ella es
ac i a y ac ualus mane a de c eación de nue os concep os de nomb es, po
ejemplo, EEUU m. 2011 la abla pe iódica de elemen os complemen ó
cope nicus, 2016 m. saus saus in o mó de cua o nue os elemen os de
química descub imien o, a los cuales, a sigiándose a la ecomendación de la
Unión In e nacional de Química Teó ica y Aplicada (IUPAC) apela elemen os
químicos a los nomb es de mi ológicos, mine ales, soles, países o cien í icos
(Reisinijk 2016), 2016 m. 2016 un bi yani y 28 d. no iemb e 2016 en e in oduc i
nihon y ionio (nihonium, Nihon es la lengua japonesa, kankanon el nomb e de un
es ado), Rusia (IUPAC, el nomb e de una ciudad, el nomb e de una ciudad, y el
nomb e de una ciudad), Rusia. Te minología, la cues ión de o igen de e minos
siemp e es ac ualus, po lo que es impo an e acla a , cuándo y cómo ocu e
onimų apelia y ación. Como a i ma p o . Ta jana Kh esko (Хвесько 2008),
es o ocu e en onces, cuando onimu pa a dinamo obje o indi idualidad se
uel e dejaaki aizdos: a) cuando cie o del o dji deno a o se uel e
su icien emen e conocido a odos de e minados lingüi és
129Te minología | 2017 | 24 miemb os de comunidad; b) cuando el nomb e no
iden i ica solamen e con cie a e nu conc e a deno a a (pa y example,
ma a onas nadie no ecue da que ue co ia desde el pueblo de Ma a ona, y
aho a es solo la más la ga co ida de co ida, é mino depo i o). Nu ūkus o
muy susilpnėjus loginiams ligas con ie na są oka, ellos zamezgamos con ki a.
Pa a que así acon ezca, onimas debe ob ene adicionales in elec uales,
elacionadas con cie a ciencia u o a á ea de in o mación, la cual su icikamas
can idad y hace onimą apelia i u . En ese momen o ocu e seman inė
ans o macija más impo an e apelia y acijos p o cesas. No e ado que
es e p oceso cada ez in ensi ica en lengua inglesa, así a espi ando cambiado
ángulo de los usua ios de la lengua á los e dade os nomb es, á sus
no epe ecibilidad, sac alidad y e c. Dado que en es e es udio concen a massa
sólo en in e nacionalismos, lie u iškų e minų apelia y acija neanali siai ya
zuojama, o į a p au inių e minų apelia y aciją daugiau ž elgiama ne kaip
į lie u ių kalboje yks an į p ocesą (sup an ama, kad skolinamasi dažniau
deonimizuo us palab as), pe o como en di e sai iapusį ezul a ą, p a u i
nusį e miniją gausi ma e ial.
Los é minos eponiminos según su g ado de apelia i ación o deonimizaci nį son
asignados a o almen e o en pa e deonimizuu os (Skujiņa 1993; Banka a 2011).
Dado que e minos compues os, que se conside an ejemplos de pa idas ape
lia y ación (Ceza io pjū is, Be ole o d uska (2013)), a osenoje son muy
muchos, y TŽŽ de ales muy pocos, en es e es udio apsi imo o sólo
monojeodžiais, comple amen e deonimizuados e minis. De las palab as
in e nacionales dicciona io, aunque él y no é minos dicciona io, sin emba go
muy pa ankus eponi minei leksikai i i, escogida casi 900 eponimínicos
concep os denominainimien os, de los cuales 45 į a dija di e sos naminius
gy ūnus y paukščius. Tokie b eis lios nomb es son gene almen e de oponiminé
o igen (a kliai no olkai [ eislė, desa olles a Anglijoje, No olko g a ys ėje],
coniušiai šampanai [ eislė, desa olles a Indijoje, mejo ada F ancia,
Champanės (Champagne) p o incijoje], canys o eile iai [pago alemán ciudad
Ro eilio (Ro weil) nomb e], a ys de onai [ eislė, desa olles a Anglijoje,
De on k ] y.). Debido al alcance del es udio y eniendo opinión, que los nomb es de
a iisíes ocoma in e piné pué íí en e a dyno y nomenkla ū os (Klima ičius
2005: 230), de es e ipo nomb es de o igen eponiminés noanalizá onse más
adelan e en es e es udio. A ículo in es iga i oja im į cons i uye 816
comple amen e deonimi zuo os eponiminių e minos, que más adelan e se
esumen según o ma y signi icación peculia idades.
130 Ju gi a Mikelionienė | Aspec os de los é minos in e nacionales apelia y ación
Es RÚTÚRINIAI VIENAVODJI
EPONIMINI TERMIN TIPAI
1. Los mismís más b illan es ejemplos de plena apelia y ación se ía sólo sug a ma in i y oné icamen e al
sis ema de la lengua li uana adap ados e mininai simples palab as e i icia aik a a džiai. A eces sólo
e imologicas, his ó icas in es igaciones ayuda de e mina eponimínicos é minos uen e. Teniendo
po in e oje skolinių (y p ecisamen e ales son la mayo ía de los é minos analizados) p i a kimo a las
peculia idades de la lengua li uanas, según su o ma, más conc e amen e baigmenį, comple amen e
deonimizados é minos sencillos pueden se de dos ipos: 1) cuando e i icis palab a (pa y a os, nomb e de
pe sona o ciudad) se con ie e en nomb e común del concep o sin ningún ma iscan es ans o maciones
one icas, da ybi nias o sin ác icas, se pod ía deci que se a a de casos de a a a iliación2,
especialmen e si onimas baxi bal -a ( esla -pagal [ ad Nigios (se b. Tesla) apellida] in e uni as del sis ema
magne ico); siena [página del nomb e de la Siena (i . Siena)] am cie os udi pin ai; ka iuša3 [págab
mino ybine usiško ma ginas nomb e Ka ia o mą]so ie inis eak y nių a ille ía s iedinių s aidymo
pabūklas); 2) no obse ando one ínico y mo ológico adap ación sa a ankišku modo de c eación de
é minos a es e g upo se asignan y suelen de a ichas apellidos c ea é minos con lie u iškomis
galūnėmis -as, -is, -us: nikolis [pagal inglés ísico V. Nikolio (ang. Nicol) apellę] op inis į aisas; kolo adas [pagal
JAV Colo ado (ang. Colo ado) es ado de la que p incipalmen e epli o, nomb e] lapg aužis abalas. Tokio ipo
e mi nijoje mucho unidad de medida de (beke elis [pagal p anc. ísico A. Beke elio (Becque el) pa a dé]
a p . unidades del sis ema unidad de ac i idad de la ma e ia adiac i a; celsio [pago de ísico sueco A.
Celsijaus (Celsius) apellida] Celsiaus unidad de escala de empe a u a; machas [pagal aus ų ísico E.
Macho (Mach) pa a dę] nesis eminis unidad de elocidad, a . supe sónicos de a iones pa a la elocidad de
uelo de p escindi ); químicos elemen os ( e mis [pagal i . ísico E. Fe mio (Fe mi) pa a dę])
nomb inamien os. Cuando cuando one inė adap ación es más llamskesnė, po ejemplo, be klis [del ciudad
(ang. Be keley) nomb amien o] adioac i us di b inis chem. elemen as, silue es [pagal 2 Aquí y o au
uima en la cabeza sólo onamen ina o ma de palab as, . y. ienaskai os a dininko linksnis. 3 Banco de
e minos de la República de Li uania se p esen a como e i ica is daik a a dis, p agma onimas, Ka iuša.
131Te minología | 2017 | 24
a XVIII. Minis o ancés Silhoue e, pa a dę, su ša žas] dailės kū inys,
en el que igu ū os y obje os se ep esen an como dėmės b illiskiais
ex e io iais con o ū ais. Ma e iškosios giminės galūnės in e nacionales
eponiminės é minos de o igen en li uanos se añaden mucho e čiau,
gene almen e sug ama inan y (o ) oné icamen e adap ando ambién
ma e iškosios giminės nomb inimos, po ejemplo, adeskan ė [pa adino
Linėjus sodininkų T adeskan ų ga bei] daugiame is žolinis au galas
T adescan ia.
Es e dad, eniendo en mención es o, que, po ejemplo, los elemen os
químicos pa adi nimai en lengua la ynas iene p eesagą ium y que ella queda o
apa ece y en lengua inglesa, y en Li u iškuose co espondimenise ellas no hay
(lo ensis [pagal JAV ísico E. Lo enso (ang. Law ence) pa a dę] adioac i us
di b inis chem elemen . angas, lo . y. Law encium), consids y ina, si a la
apellidis o iginalas se añade galūnė, incluso si ella di ie e de la que iene sug a
ma in un nomb e pe sonal o mi onim, po ejemplo, Lo ensas y lo ensis,
Ku čia o as y ku čia o is, Nep ūnas y nep ūnis, Bakchas y bakchis, es
da ybos o sólo kai ybos elemen o. En cualquie caso, en la lengua de Li uania
él desempeña g ama icana unción, po lo an o ales eponiminos é minos
asignanse a pap as iesiems, neiš es iniams. Así an o y apa i és ninguna
in e ención, an o sug ama izados y a los li uanos sis ema one ís icas
adap ados al pau a de é minos se conside an pu as eponiminiais e
minais, apa ecusius a cie a palab a pe ėjus in o e minos clasę sin
b iskesnės es uc u a de cambios. Es e p oceso no siemp e puede se
ep esen ado sólo di eccimi onimas eponimas → apelia i is e minus, algunas
eces en algunas lenguas es o esul a ina ė seka: apelia i is → onimas
eponimas → apelia y as e mas: [lo . ic o ia, ang. ic o y, lie . pe galė] →
mo e : [//] nomb e ang. Vic o ia (Vik o ija) → ang. ic o ia ( ik o ija) bo .
daugiame is plan a acuá ica.
2. Como mues a ealizada análisis cuan i a i a, eponiminos é minos en lenguas li uanas más ecuen es son
da iniai (suda o sob e 61 po cien o. del o al duomenyno), en e ellos p edomina p iesagų ediniai, y
sudu inių o aún de o a mane a pada y ų é minos pasaciko mucho ečiau4. Algunos de ellos en el idioma
li uanos son di ícilmen e da y biškai skaidomi, da ybinė analizė suspinina con e imologine. Apelia i o 4
Jus icia, pasaba de in es igaciones, en las cuales y ab e ia u as, especialmen e debido a su abundanza
compu ado izada, a ibuye eponi miniams e minos (Ka a ae a 2011), pe o du an e es e es udio ellas
neanalizuadas, po que TŽŽ no se p esen an.

Ju gi a Mikelionienė | Aspec os de apelia y ación de Te minos
In e nacionales i ęs onimas no sólo ob iene nue os componen es
seman ínicos, sino a menudo él 132 se encuen a y bas an e b uscamen e
niai e minai da iniai.
2.1. P iesaginė da yba, nepaisan o, kad kaip ki ose kalbose (Ka a
ha ybiamen e ans o mándose, así su ge eponimi ae a, 2011), así y en
lenguas li uanas es el más p oduc ia eponimi nios modo de c eación de
é minos, no pasimimi didele da ía ipos de concepi o e o o iginalidad: pa a
nomb a palab as unas cuan as de esas palab as muy ecuen es se u iliza
en gene al en odos los o manes in e nacionales (pa ies, ingleses, de las
mon añas, Ta janos Ka a as (2011)). Se es ablecie on es as pag in dinės
eponiminių e minų da ybos ca ego ías y ipos:
• abs ac os (nomb es de acciones y ca ac e ís icas). Químicos y
ísicos p ocesos, mé odos de a amien o, amas de ciencia de i a
con p e sagas -(i)acia, -ización, -ija, po ejemplo: da son alización [pagal
anc. médico D‘A son all pa a dę] cu aim a ca iamja elek s o e o os
de al a ecuencia elec omagné ico campo; pupinización [pagal JAV
ísico M. Pupino pa a dę] el. cadena induc y umo aumen amien o,
cie os in e alos consecu i amen e en ella inco po ando in duk y umo
i es. P iesaga is ika (bizan is ika, li uanis ika) ansmi e una u o a
á ea de in es igaciones o alidad. A las compe iciones y así di desni
escala de acciones nomb a se u iliza el apéndice iada (spa akiada).
Va dazodinas denominaciones de peculia idades de ik inių daik a a
džių gene almen e se hacen con p eesaga izmas. Como posi i a y
Daba inės lie u ių kalbos g ama ikoje (1994: 103), mayo ía de ales
daik a nomb es a ilosó icos, eligiosos, a ís icos, cien í icos,
poli inių k yp ų, sis emas, socie inių bei poli inių san a kų pa adini
mais. Ras i é minos hace de an oponimien os gene almen e zymios
i loso os, eologos, a is as apellžių (be gsonism [págala ilóso o A.
Be gsono apellé] di ección de la iloso ía de la ida, más impo an e
medio de conocimien o laikan i in uición; pe a kismo di ección de la
poesía, que eiškėsi i . poe o F. Pe a kos meilės ly ikos sekimu) y
nomb es ( omism Tomo Ak iniečio el. ilos. sis ema y su pa g indu
susi o muisi ka alikiškosios iloso ijos endis); eonimų o mi onimų
(mi aizmas sink e iška el. sis ema, basado de o
Mi os cul u; p ome ėjizmo e inis p incipio, que exige oda la
humanidad, socialines g upo wel a eé conside a obje i o de
ac i idades indi ido), uno o o y pseudoniminés de o igen ( ockizma [pagal
133Te minología | 2017 | 24
B onš eino pseudonimą T ockis] ideologická poli ická koncepcia). Con
apesaga izmas es unos e minos, de i ados de oikonimų, ejemz djiui,
mančes e izmas [pago la ciudad de Manches e de G an B e aña] ekon.
XIX a. p ime a pa e de ingles polí icos y economis as g upo di ección
de economía polí ica; solecizmas ([lo . soloecismus < g . soloikismos,
según Solų (g . Soloi) sen. A ėnų kolonijos, kalbėjusios neg yna g .
kalba, nomb amien o] sin aksės klaida, ecun. sin aksés ba ba ismo).
Los é minos de signi icados abs ac os son muy muchos, su base de
do ación puede se y an oponiminés, y oponiminés de o igen;
• los nomb es de los enedo es de peculia idades a dazodinas pueden
se c eados an o de i os se es ybių, an o y no i os obje os ik inių
nomb es. Es os eponiminia é minos con da ios p ejesos i as (spe ili as
[pagal F ensio L. Spe io (ang. Spe y), XIX a. Químico Canados, pa a dę]
sidab iš kai bal as mine al, pla inos c udawa), ija (eše ichija [pagal
okiečių gydy ojo T. Eše icho (Esche ich) pa a dę] lazdelinė bak e ija).
Ma emá icos e minijoje hay e minos con ianas (hesianas [pagal ok.
ma emá ico O. Hesės (Hesse) pa a dę] ma . un cie o modo su hei a
unción cuad ada o ma), jacobiana [pagal ok. ma emá ico K. G. J.
Jakobio (Jacobi) pa a dę] de e minan a, compues o de muchas a iables
de la unción pa ciales de de i aciones, onskian [pagal polkų
ma emá ico J. V onskio (W oński) pa a dę] de e minan ese, compues o
de soluciones lineales homogeninas de la equidad y sus de i ados ni ni e c.);
los nomb es de las pa es con ap esaga iozé (bo eliozé [pagal descub ió
Amėdė Bo elio (Amedee Bo el) pa el] e kių pe nešama li ga), encon ada
o a edinys con ap esagada ika (o ika [del iejo popula idad de la
mi ología g iega pe sonaje O ėjaus] kla išinis muzikos ins umen as,
minia iū inis o epionas, especialmen e en la mi ad del XIX]), ikalikas
(anak eon ikas gied os nui o links ne mos an asmagines ka e alis,
g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a
g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a
g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a
g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a
g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a
g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a
g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a
g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a g a
134 Ju gi a Mikelionienė | Aspec os de apelia y ación de Te minos
In e nacionales k . Nume os de eología in e nacional, iloso ía e minos con
o man ais i ai, -inai, -is ai, į a dijančių pe sonasis (joani ai [psaniminación
su gió de Je usalés s . Jono (la . Joannes) hospi ales] eligionino seculie o
o dinas ka alikų, be na dinai cis e sų monjes o dino aka; ~ų cai ieji jakobinai,
įs a us pa engė Be na das Kle ie is (p anc. Be na d de Clai aux)“;
ebe is ai [pagal ieno ado ų Ž. Ebe o (p anc. Hébe ) pa a dę]
gynę mias a a guomenės in e esus). Unicaska en e los nomb es de pe sonas
es más a a (sok a ikas g . ilóso o Sóc a es seguido ; mahome onas [pagal
islamidadnico y p o e a Mahome o nomb e] islamo ikybos žmogus). Al
analiza se los é minos eponiminos se ha obse ado ambién o os ipos de
é minos ca ac e ís icos de i acinius aožų, en e ellos ocu encio y de
de i acinius de i ados con dos apéndices, po ejemplo, salmonella [pago JAV
pa ólogo D. Salmono apónimo] → salmonelzė ūminė in ekcinė liga, más
ecuen emen e a ec an i el es ómago y in es inos; algunos eponimas son
apę y gausesnio e minos de da ybos lizdo base: después del cien í ico inglés
John Dal on paw ę nomb ado dal onas (nesis eminis unidad de masa, usado en la
ísica del nuanduolio) y aún c ea unos edidai: dal onismo (įgim as nesugebė
jimas pa a algunos colo es), dal onikas (se gan is dal onizmu), dal on
(pas o ios ies chem. jungidai). Hablando de la p eesagina de eponimíes
e minos de judía, acen uo ina y chiški analogía, po ejemplo, al lado de
conocomesnių edinių olimpiada, spa akiada šlieja la misma p eesagą iada y
homodą da ybos signi icado u in ys, i. e. analogiškos da ybos o os e en os
depo i os nomb inimai alpiniada (kalnų spo o enginys, sąsk ydis, cuyo
pa icipai kopi указанными akais p o kalnus, o ganizama nuo 1933 m), makabiada
(pagal g amo o ganizama Makkabi olimpina spo owa Telynė A i a), ika iada
(pasaul a ia ion spo owa ig ynė, p ime a amiga a 1991). Con analogía
elacionada yškus en algunos campos eguliación y nusis o ėjusios
nominacijos adiciones, po ejemplo, a mine ales nomb i comúnmen e usada
p ecesaga i as: p us i as [pagal químico ancés Z. L. P us o (P ous )
pa a dę], o eni as [pagal la ciudad ancesa O eno (Au un) pa a dę], silimani as
[pagal JAV mine al B. Silimeno (Silliman) pa a dě] y k . A plan as nomb inimas,
aunque y kilen de a ichas paw z, gauna ma e iškosios giminės o man ą ija
(magnolija [pagal p anc. bo aniko P. Manjolio (Magnol) pawa dę], gledičija [pagal
ok. bo a-
135Te minología | 2017 | 24 niko Gledičo (Gledi sch) pa a dę], paulinija [pagal
XVII a. danų bo aniko S. Paulio (Paulli) pa a dę], alisne ija [pagal i . gam ėja
A. Valisnie io (Vallisnie i) pa a dę] y kob., ečiau , po ejemplo, k [pagal
bo aniko B. Kobo (Cobo) pa a dę] laipiojena plan a deco a i a. Jun o apenas
no en odos los ámbi os encon ados an e io men e mencionados ipos de
da ybos pasabaiko y bas an e especí icos de eponimínicos e minos con
e esnes, a eces sólo mo emiamen e o diach onialmen e á mi a im con
p eesagos. Más a menudo es sla iškos o igen é minos, po ejemplo: ki ilika
iena de dos (segunda gla golika) sla ų pi mųjų abėcėlių; así nomb ada sla ų
š e ėjo Ki ilo hono ; lia onicha [bal . Leono esposa] liaudies šokis;
kuja iakas [lenk. Kuja ija (Kujawy), is . Lenkijos s i is] lenkų liaudies šokis.
En e los ejemplos analizados pasaba y di e sas signi icaciones híb idas
con lie u iškomis p ecesagos: ybė (mahome onybė), ininkai (ga ibaldininkai
pa icipan es del mo imien o de pasip esión de I alia con a el ascismo,
pasini el i ulo de hé oe nacional Dž. Ga ibaldžio (Ga ibaldi) segėjais), -ėlė
(kana ėlė zool. kikilių šeimos paukš is giesmininkas, kilęs de Kana ų salų) y
k . P incipalmen e ales é minos nomb es de pe sonas, según p
escuchamien o a alguna o ganización, mo ėjimui, susi ienijimui, mokyklai o
e c. ob enan es p iesagą iečiai (elžbie iečiai XVI a. pab.XVII a. p . (ka alienės
Elžbie os I del úl imo ein eaño del gobie no y eyes
Jacúbo I pe íodo de gobie no) ingles d ama u gos, cuyos (ypač V. Šekspy o)
c ea i idad cons i uye una de más impo an es li e a u as enacenso
log ados, mile iečiai pi moji g . ilos. mokykla, gy a usi VI a. p . m. e. en
Mile o). Hib idų, iz es ų de Li u iško pe sona e gio kamien,
In e nacionalines palab as dicodine encon ado sólo uno domeiki as [pagal
geólogo I. Domeikos pa a dę] bal as, g cas, apus, a o mine alas, a io a senido.
2.2. En compa ación con p eesaginías y p os aisiais e minos, o os
una ozžių eponiminių e minų es uc u aliai ipos sudu iniai, su auk iniai,
um peniai son no an os populia ūs. Sudu iniuose eponiminiuose e minuo
se gene almen e el p ime sandas es deonimizuado, segundoas clásikinés de
o igen, po ejemplo, me as, onas, quin is i y sa a ankišku palab aju:
he cme as, niu onme as, omme as; saxo onas, pa e onas, i ulinan es
apa a os y ins umen os. Ocasionan y ales casos paja os, cuando ambos
sandas son o iginadas de sa a ankichas palab as, pe o el segundo no epi e
en o os eponimónicos dū iniuose, po ejemplo, niu onsekundė im pulso
une as, po landcemen is [págalo Po lendo (ang. Po land) pusiasalio D.
B i annia nomb e + cemen as] labes amen e di undusi hid
Ju gi a Mikelionienė | Aspec os de apelia y ación de Te minos
In e nacionales chime a zoo. 142 pescado pueda cambia de colo ,
p esumiblemen e, debido a su neįusualza ambién ecibida el mi onimo).
Te minología a menudo en a izándose concep os de nomb inamien os
una eikšmiš kumas, independencia de con ex o y emocional neu alidad.
Ši ų dalykų c eando eponimíos e minus aki aizdžiai no siemp e es
paisoma, po que i in ue e es asociacinis conexión (pa yčajne, has a 10
cm zaugan i ki mėlė a odi ė, cuya cue po apaugęs ai o ykš ės colo és
iskaniais če eliais, p imenan zals ai auksinį kailiuką, i ian e in i aususi
el ma en la supe icie g un inį y su he zu mundo animales p iligs an i
A odi e Olimpe)5.
eponiminis é mino su o ma simplicidad a eces no con ibuye a la cla idad
semán ica, po que sólo galūnė a eces dis ingue del mismo e dade o nio
palab a c eados eponiminos é minos, y en onces la elección de uno o o o
nomb e de concep o puede causa al usua io no inmedia im comunic cinés o
cien í icas con usión: plg. a ganis (piniginis unidad) y a ganas (pie a i wind,
puchian e Amuda ía al upup y kilimas, audible en la Asia Cen al); einš eín
( iz. luzos medición ie ne as) y einš einis ( adioac i ous a i icial chem.
elemen o). Epo niminių e minos iendama e i a se y debido ap acančios
homonimía. Ka ais homonimi icado onim es de dos homonimi icados
e minos (1 bos onas y 2 bos onas) base: La ciudad de G an B e aña
Bos onas įam conocido eks ilės e minijoje g yna ilnis uoželinio pynimo
audinys, y Bos ono, ubiccio JAV, el nomb e se con i ió en é mino de
cho eog a ía, į a di jančiu lė ojo also a mainą. Es cie o, en los
especiales dicciona ios de é minos de di e en es ámbi os ales casos son
a os, y en los dicciona ios de palab as in e nacionales ellos a sí se
p esen an en sepa ados a ículos, aí queda sólo el p oblema del adecuado
o igen o de la elección de palab a.
IŠVADOS
1. Onimas con i iéndose en eponiminį e miną pie de su indi idualidad, pe o adqui e nue os aožų, y
odo sis ema lingüís ico se apilona de di e sas es uc u as con palab as in e nacionales,
naujažodžiais b iskiais is eisiais e minis; debido mani idžios de analogía doyb mul iplica da ines, que
ienen p esencia de elación con onimais, pe o liekancios a las úl imas ya no son unciones. 5 En habla
Inglesa es a ki mėlė nomb ada See mouse, es o indica que los é minos no es án enclai p es ados,
incluso si son in e nacionales, y se busca más b illan es asociaciones.

143Te minología | 2017 | 24
2. Eponiminés é minos de o igen pueden se di e sas es uc u aciones, al
habla Li u ias más ecuen amen e que la ynų o ingles es dejado una
is sug ama inamas, ačiau ki aip nei anglų, ku i kamienas išlaiko be
ku ios o iginalo kalbos lo ynizuo ą ašybą, lie u ių kalboje jis one iškai
simple palab a, ku adap ado.
3. Más a menudo seman inė onimų ans o mación en e minus ocu e me
onimizuojan . Mayo i a iamen e es de an oponiminés o igen, de
a ichosos pañeles pada y ų e minos. Eponimínicos e minos polisemia y
homonymía no es deseado eiškinys, pe o e i ado debido e minos
a osenes ski ingose ámbi os.
4. Cada onim, i ulando a algo nusipelniusį y ampliamen e de amėjusį
pe sona, o a algo impo an es nomb e de luga debido apelia i cijos puede
con e i se eponiminiu é mino.
LITERATŪRA Y ŠALTINIAI
Banka a B. 2011: Eponīmi la iešu alodā: ling is iskais aspek s, Rīga: La ijas uni e si ā e. Bu ko a T. 2010:
Peculia i ies o he Appela i a ion o An h oponyms in a Scien i ic S yle. Ves nik Ya osla skogo
gocuda s ennogo uni e sidad, 8791. C ys al D. 2003: The Camb idge Encyclopedia o he English Language,
Camb idge: Camb idge Uni e si y P ess. Ac ualmen e g ama ica de la lengua li uanas, Vilnius: Mokslo y
enciklopedia cen o de publicación, 1994. Gai enis K., Keinys S. 1990: Kalbo y os e mų žodynas, Kaunas: Š iesa.
IUPAC 2016: IUPAC Announces he Names o he Elemen s 113, 115, 117, and 118. IUPAC anuncia los Nomb es de los
Elemen s 113, 115, 117, y 118. IUPAC. El Consejo de la Unión Eu opea y la Comisión de las Naciones Unidas han
adop ado una se ie de medidas pa a ga an iza la aplicación de las no mas de la Unión Eu opea en ma e ia de
p o ección de la salud y de la segu idad en el abajo. Acceso po in e ne :
h ps://iupac.o g/iupacannounces henameso heelemen s113115117and118/. Ka a ae a T. L. 2011: S uc u al and
seman ic ypes o eponyms. Ope a in onomas ica 14, Odesa: As o p in , 8089. P ieiga po in e ne :
h p://ka penko.in.uawp/con en /0uploads/2013/Ka a ae .pd . Kaulakienė A. 2009: Lie u ių izikos e minijos
aida, Vilnius: Technika. Kas adze M., Kas adze D. 2015: T auma ologías y o opedia eponimai, Klaipėda: Uni e sidad de Klaipėda edi o ial.
Keinys S. 2005: Galūninė lie u iškų e minų da yba. Daba inė lie u ių e minologija, Vilnius: Lie u ių kal bos
ins i u o leidykla, 77112.
Ki kauskienė L. 2011: Eponiminiai a chi ek ū os, a e y cons ucciones e mininai en lenguas lie u ias.
San alka: ilologija, edukologija 19(1), Vilnius: VGTU edi o ial, 4858. Klima ičius J. 2005: Ling is inis en oque á
eislių nomenkla ū ą. Lexicologías y e minologías ob asi: no ma i his o ia, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u o
leidykla. Ku miņa L. 2010: Eponiminiai nomb es de plan as en lenguas la ias y Li u ias: da ybos būdai.
Lexikog a ía y leksikologija 2, Vilnius: Ins i u o de la lengua Lie u ių, 355367. Li e kienė N. 2010: Eponyms o
Ana omy. Vā ds un ā pē išanas aspek i 14(1), Liepāja: Liepājas uni e si ā e, 156161.
Mickienė I., Bačiūnai ėLūžienė L. 2013: Onomas ikos įž algos, Vilnius: Vilniaus uni e si e as. Pie é L. 2007:
Pe son ā di la iešu un lie u iešu augu nosaukumos. Vā ds un ā pē išanas aspek i 11, Liepāja:
Liepājas uni e si ā e, 4553.
Reedijk J. 2016: How o name new chemical elemen s. IUPAC. El Consejo de la Unión Eu opea y la
Comisión de las Naciones Unidas han adop ado una se ie de medidas pa a ga an iza la aplicación de las
no mas de la Unión Eu opea en ma e ia de p o ección de la salud y de la segu idad en el abajo.
Acceso po in e ne : h ps://iupac.o g/ ecommenda ion/how onamenewchemicalelemen s/. Skujiņa
V. 1993 (2002): La iešu e minoloģijas izs ādes p incipi, Rīga: Zinā ne. TŽ 2013: In e nacionales
palab as de dicciona io, Vilnius: Alma li e a. Хвесько T. 2008: Когнитивное описание формирования
топонимов. Yazyk i kul u a, Tomsky gosu da ственный университет, 7782. P ieiga po in e ne : h p://sun. su. u/mmin o/000349304 image/03/0077.pd .
144 Ju gi a Mikelionienė | Aspec os de los é minos in e nacionales apelia y ación
ASPECTS OF APPELLATIVATION OF INTERNATIONAL TERMS Li huanian e minology esea ch
in o eponymous e ms o a ious ields (ana omy, a chi ec u e, bo any, e c.) began in he
21s cen u y. Sin emba go, una is a más sis emá ica que incluye los aspec os gene ales de
la appella i a ion o e ms es oda ía elegible, espe cialmen e en o den a in oduci los a los
u u e ansla o s o he subjec language, he edi o s, y o os a ge g oups ha a e
in e es ed in he applied and heo e ical as pec s o he scien i ic concep s. Al hough
appella i a ion complemen s he e minol ogy mos o en wi h he bo owed e ms, and
mos eponymous e ms we e c ea ed back in he nine een h cen u y, i is an ac i e and
ele an way o c ea ing new e m names. Fo example, in Janua y 2016 he disco e y o
ou new chemical elemen s was announced, which, in line wi h he IUPAC ecommenda ion
o gi e chemical ele men s he names o my hological igu es, mine als, loca ions, coun ies
o scien is s, in June 2016 we e p oposed o be named as nihon, mosko , enesin and
oganeson. The gi en e ms we e legalized on 28 h No embe 2016. An onym pie de i s
indi iduali y in he p ocess o u ning in o he appella i e e m, bu acqui es new ea u es,
and and he new wo ds o a ious s uc u es en e he lan guage sys em. The a icle gi es
a b ie o e iew o he 816 eponymic wo ds om a i ous ields c ea ed on he basis o a
p ope names selec ed om he Ta p au inių žodžių žodynas (Dic iona y o In e na ional
Wo ds) (2013), he s uc u al and seman ic a ie ies o he ully appella i e e ms, by
combining linguis ic and ex alinguis ic aspec s ela ed o he encyclopedic and scien i ic
knowledge o a ious ields. Acco ding o he ield, all he e ms a e di ided in o 15 g oups
( o example, chemis y, physics, ma hema ics and as onomy, bo any, echnical, clo hing,
spo s, cho eog aphy, e c.). The main me hod o appella i a ion is me onymiza ion when
he e is a s ong logical connec ion be ween he p ope name o a pe son o an a ea and a
pa icula objec o phenome non. The oikonyms ha e become he backg ound o mo e
han 60 pe cen o he concep s esea ched, mos o which ha e de eloped due o
egocen ic mo i es. No only does he appella i e onym acqui e new seman ic componen s,
bu i is o en de i a i ely ans o med: among he deonymized e ms he e a e no only
g amma ically adap ed e ms ( e mis, kla kas), bu also he e is an abundance o su ixal
de i a i es (hesianas, mahome onybė, usoizmas), compounds and blends (a lan ozau as,
o imulsija).
Recibió 20170918
Ju gi a Mikelionienė
Kauno echnologijos uni e si e as
K. Donelaičio g. 73, LT44249 Kaunas
E pa. ju g[email p o ec ed]