scieee Science in your language
[lt] (orig) [de] [fr] [it] [es] [pt]

Terminografijos plėtros kryptys Lietuvos nacionalinėje Martyno Mažvydo bibliotekoje

Abstract

    The article summarizes the practice of managing and standardizing librarianship and information science (LIS) terminology at the Martynas Mažvydas National Library of Lithuania. It was necessary to highlight the most important lexicography trends in preparing the Dictionary of Librarianship and Bibliography Terms (1990–1999) and the Lithuanian–English Dictionary of Librarianship, Information and Book Science Terms (2019) as well as sources related to standartization of international terminology. The priorities of the activities and the results to be achieved were determined by taking into account the development of the Lithuanian Language Digital Resources Information System and the terminological activity traditions of national libraries all over the world.

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

Terminografijos plėtros kryptys Lietuvos nacionalinėje Martyno Mažvydo bibliotekoje

Author: Nijolė Bliūdžiuvienė; Violeta Černiauskaitė
Year: 2019
DOI: 10.35321/ter
Source: https://journals.lki.lt/terminologija/article/download/384/463
Te minología | 2019 | 209 26
doi.o g/10.35321/ e m26-10
Di ecciones de desa ollo de e minog a ía
Li uana nacional
Ma yno Maž ydo biblio ekoje
NIJOLĖ BLIŪDŽIUVIENĖ
Lie u os nacionalinė Ma yno Maž ydo biblio eka
VIOLETA ČERNIAUSKAITĖ
Lie u os nacionalinė Ma yno Maž ydo biblio eka
Ano AcijA
S aipsnyje desc end i a biblio eca inas ac ualias e minía o denkybos y no minimo
p ác ica Li uánea nacional en Ma yno Maž ydo biblio ekoje. Excluidas la más impo an e
e minía de es udio, ex inas e minos o denkybos, e minos diccionas de p epa ación y
es anda izacion di ecciones. Biblio ecas Nacionales p epa ados Bib lio ekininkys ės,
bibliog a ías y lib ogo y as e minų (19901999) y Biblio ekininkys ės, in o maciones y
lib ogo y as e minų (2019) dicciona io así como ex emadamen e impo an e ac i idad
p o esional de es anda ización ac i idad analizada en con ex o de expe iencia de
p epa ación de uen es e minológicas in e nacionales y ex anje as. De e mina
p óximos p io idades de la ac i idad e minog á ica y busci ini esul ados, eniendo en
cuen a las endencias de desa ollo del sis ema in o ma i o de ecu sos de lengua digi al de
Li uania y adiciones de ac i idades e minologicas de biblio ecas nacionales de ecinos
países. Palab as esmenías: biblio ekininkys ė, in o ma cilas, e minija, e minog a ija,
e minologija, es anda izacia, leksikog a ija, ecnologías in o ma i as, Li uania
nacionalinė Ma yno Maž ydo biblio eka.
Abs Ac
The a icle summa izes he p ac ice o managing and s anda dizing
lib a ianship and in o ma ion science (LIS) e minology a he Ma ynas
Maž ydas Na ional Lib a y o Li huania. I was necessa y o highligh he mos
impo an lexicog aphy ends in p epa ing he Dic iona y o Lib a ianship and
Bibliog aphy Te ms (19901999) and he Li huanianEnglish Dic iona y o
Lib a ianship, In o ma ion and Book Science Te ms (2019) as well as sou ces
ela ed o s anda d iza ion o in e na ional e minology. Las p io idades de las
ac i idades y los esul ados a log a se de e mina on omando en cuen a el
210 Nijolė Bliūdžiu ienė Te minog a ía di ecciones de desa ollo en Li uania nacional
Viole a Če niauskai ė Ma yno Maž ydo biblio ekoje
desa ollo del Li huanian Language Digi al Resou ces In o ma ion Sys em and
he e minological ac i i y adi ions o na ional lib a ies all o e he wo ld.
KEywo ds: lib a ianship, in o ma ion science, in o ma ion echnology, e minology,
lexicog aphy, s anda diza ion, Ma ynas Maž ydas Na ional Lib a y o Li huania. Los
é minos bibliokininkís icos cada ez más complejos de iden i ica en globales edes de
e minías. Nue as he amien as de ecnologías in o macinas así como compu acionales
lingüís icas ac ualmen e pe mi e c ea y domina mul ialbius g andes lujos de da os
e minologicos. Debenamen e su u ky a y es anda izada e minía undamen an odos
los sis emas de in o mación, y su calidad a menudo nulimia elegi e minologías uen es.
Po lo an o especiales dicciona ios, ezau os, on ologías así como o as he amien as
de e minog a ía c eación y a monización ad i ie on especial impo ancia en la
economía de al os alo añadidos in elec uales conocimien os.
La nue a Es a egia de Implemen ación del Sis ema Eu opeo de Técnica de
In e ope abilidad, que la Comisión Eu opea publicó el 23 de ma zo de 2017
Di ec o ada Gene al de In o má ica de la Comisión Eu opea, sub aya la
impo ancia de pe cibi que los da os y la in o mación son bienes públicos que
debe ían se co ec amen e c eados, acumulados, adminis ados, p o egidos
mai dalijamasi“ (COM 2017: 134 inal). Taip pa pas ebė a, kad šiuo
y conse ados, y po el que debe ía se adecuado p io iza la cohe encia con
las no mas y especi icaciones de aplicación uni e sal, ya que an es ales
no mas habían dado p io idad a la in o mación. Mode noji biblio ekininkys ė
se con i ió en una de las más es anda izadas así como eglamen ui as á eas
de ac i idad, cuya leksiką en esencia cons i uye cons an emen e ac ualizadas
edacciones de in e nacionales es ánda es, manuales, eglamen os y eglas.
La mayo in luencia á los desa ollos e minológicos de los úl imos años
biblio equinismo u o i in ascendido lujo de no mas así como documen os
ju ídicos de es a á ea: In e nacional de biblio ecas asociación y ede aciones
de ins i uciones (IFLA) es ánda es y guíi as, o as o ganizaciones
in e nacionales documen os aducciones o man más p obablemen e
can idades de da os e minológicos con nue as necesidades de in eg ación
in e nacional y opo unidades. Es o especial peculia idad de la e minog a ía
biblio ekininke ía, o zándola mo e se en el mismo g ei keliu de ecnologías
compu acionales, exigindose adec aciones de compe encias, ecnologías y
ecu sos. Po consiguien e, el alcance de la e minología p o esional de biblio eca ios y u-
211Te minology | 2019 | 26 inys en globales edes de in o mación y sis emas se
uel en más ac uales no solo a la p opia comunidad p o esional, sino ambién a
los usua ios de esos sis emas. Pasando po Li uania nacional Ma yno
Maž ydo biblio eca ( oliau Nacionalinė biblio eka) cen ena io jubiliejų,
le an amos obje i o á esumi y e alua ella acumup ą expe iencia de
manejo e minijos. Siguendo es e obje i o, o mulamos los p incipales
p oblemas del es udio: ex aanaliza la Nacio bliog a iné in o mación sob e
nalinėje biblio ekoje sukaup us e minologijos iš eklius, susis emin i bi-
ellos, ealiza uen es ipológica de con enido y ca ac e ís icas ex e nas de
un análisis bibliogo i o, e alua ejecu ados abajos de o denamien o de
e minología en el con ex o his ó ico y p e e pe spec i as más amplias de
modos de o denamien o de e minía. El es udio basado en bibliog á icas,
ipológicas y es adís icas análisis de uen es iden i icadas así como
desc ip i o y ac og á ico iden i icado ma e ial sis ema ización mé odos.
Es anda ización
En la p ác ica mundial biblio ekininkys ė se conside a de la ciencia de la
in o mación, po lo que es susi o mada una endencia de con ol y desa ollo de
la e minología común. O ganización In e nacional de es anda ización
klasi ikacijoje e minologijos i e minog a ijos s anda ai y a p iski i pi -
mojo klasi ikacijos lauko g upei (01. 020), o žodynai išski i a ski oje g upė
p epa oje es ánda es de je (01. 040), que con iene a chi is ica,
biblio equinís ica, documen ación y in o mación es anda izada e minía (01. 040.
p iklauso in o macijos echnologijų (01. 040. 35) bei popie iaus echnolo-
gijų (01. 040. 85) s anda izuo a e minija. In o macijos mokslams p iklau-
01). También a es e g upo so a chi is ica, biblio ekinís ica y documen ación
es anda e asigna i in apiamen e c eančiai in e nacional ISO clasi icaciones
g upo (01. 140. 20). Pa a las biblio eca ias ac uales los es ánda es de esc i u a y
ansli e ación o man a ski ą g upę (01. 140. 10). Gausa ambién se ca ac e iza
en los es ánda es de publicación (01. 140. 40) e minía ijada, sin emba go la
e minía de publicaciones elec ónicas es escamps i a po di e sos es ánda es
acinos. Así acon ecio a la mayo ía de o as in o mación ga ibá, dislaidá y
usadoá nusakančios e minos. En el es ánda in e nacional de explicación del
dicciona io LST ISO 5127:2017 In o mación y documen ación. Pag indai y
aiškinamasis ocynas ( apa us iso 5127:2017 In o ma ion and documen a ion
Founda ion and ocabula y) la mayo ía cons i uye e mininai
biblio ekininkys ės. En él se o denan los ámbi os e minología de documen os,
sopo es de da os y sus pa es, así como é minos de ins i uciones de
documen ación a chi os, biblio ecas y museos y sus ondos ; suno min a ondos
212 Nijolė Bliūdžiu ienė Te minog a ía di ecciones de desa ollo en Li uania nacional
Viole a Če niauskai ė Ma yno Maž ydo biblio ekoje
de plani icación, expansión, complek a imo, gua damien o y paeškos, con enido
análisises, ansmisicimo y desc ibeo emas e minia, con de alladas
de iniciones p opo ciona in o mación y documen os uso, supe isión,
adminis a im y se icios desc ibien es é minos. En es a no ma se egulan
aspec os ju ídicos pa icula men e ac uales de in o mación y documen ación:
é minos de p opiedad li e a ia, a ís ica y indus ial, indicadas no mas de
concep os que egulan los de echos de au o , p i acidad y acceso a in o mación.
En los di e sos con ex os de es a no ma in e nacional se mencionan po
pus ecio cien eces é minos compues os y uni isinos, cuya sande es pa e de
la palab a biblio e*. P e e minio de la no ma se señala en el hecho de que a la
ac ual es e a de documen ación le ca ac e iza más es echa coope ación
in e ps i ica, po lo que a eces se unen á eas p o esionales sepa adas y ales
p o esiones como biblio ekinys ė, a chy is ika, ex os documen ación,
eda ación, medios documen ación, imp en ación, publicación, audio y ideo
documen ai, ansliaciones, muziejinys ė, documen os k a y ISO. (TLS 5127:2017).
Los desa ollado es del es ánda in e nacional de dicciona io de explicación de
é minos conside an que el es ánda ISO 5127 debe ía se un ins umen o que
ayude a ansmi i y adecu ačiai en ende compleja e minología del campo de
documen ación, y al mismo iempo y más es eudží en mu ua in e ac ua ,
espe ando la au a ankiškidad de e minología speci ines de di e sas
o ganizaciones elacionadas, adiciones y p ese ando conc e os é minos de
abajo en es os p ocedimien os. La nue a edacción del es ánda in e nacional
de dicciona io de é minos ISO 5127:2017 es un esencial ecu so de e minía
ap obada, al que se puede basa en la p epa ación de sus e siones en lenguas
nacionales, así ayuda á a en ende exac amen e de e minados é minos y,
cuando sea necesa io, u iliza exac os co espondien es de ellos en o os
idiomas. No menos impo an e el papel educa i o del es ánda de e minos g an
conjun o de e minología ayuda a comp ende mejo el campo de in o mación y
documen ación, p epa a se a ul e io es es udios de es a á ea y in es igaciones
cien í icas. Teniendo en cuen a el desa ollo ecnológico el con enido del
dicciona io y sanda a puede se una uen e adecuadamen e o maliza
concep os aplicables a soluciones IT, ambién p opo ciona eque ido ma e ial a c ea u u as on ologías de documen ación y ciencias de la in o mación, con el in de mejo a au oma izados p ocesos IT uncionamien o.
Pe cu iando la documen ación y sus p ocesos guiando a los concep os y
modelos basados en IT no disminuye on es a emá ica al á ea asignada y en
ella u ilizadas la impo ancia de la e minología y la p ecisión e minológica.
Con a iamen e es o se uel e aún más impo an e, po que,
au oma izadaje p ocesando da os, los é minos descocien es obje os
deben se aún más p ecisos. De es e modo es necesa io man ene la documen ación y la in o mación ecnológica u ilizada en es e ema
213Te minología | 2019 | 26 nologías concep os ha ną y aspi a así a
a moniza é minos y concep os, pa a que ue a cla amen e isible un
sis ema in eg ado común de documen ación y sus ins umen os
aplicados.
La es anda ización de e minías bibliokininkys ės se con i ió más ac ualia de
los úl imos años Nacional de biblio ecas del abajo e minog á ico1, po que
biblio ekas ac i idades eglamen an es de luu ai documen os
cons an emen e augo. Comi é de es anda zación p anikos del ámbi o de
sidėjo 1998 m., kai Nacionalinės biblio ekos inicia y a bu o įku as ech-
in o mación y documen ación de ni el nacional LST TK 47. Basándose en el
análisis de documen os de ac i idades o iciales écnica comi é se puede
a i ma , que es e comi é ue consis en emen e y esponsablemen e ku o,
p e iniendo una posible pe spec i a de expansión. Desde 2004 m. en comi é
écnico LST TK 47 In o mación y documen ación in oluc a on ac i idades
ep esen an es de los p incipales a chi os del país, museíos, ciencia y
expe os de ins i uciones es a ales así como de ins i uciones p i adas. La
pa icipación en la ac i idad del comi é écnico es incues ionable o ma de
asociación e in eg ación in e sec o iales de ins i uciones de memo ia, y las
biblio ecas no solo la p ime a in oluc a on en la ac i idad nacional de
es anda ización o ganizada de acue do con los p incipios de es anda ización a
ni el in e nacional y eu opeo, sino ambién coo dinándose muchas ac i idades
de es anda ización en el ámbi o de la in o mación y documen ación lle adas a
cabo po el comi é écnico LSTK 47 (Bliūdžu ienė 2010: 150). 20002015 m. comi é
écnico LST TK 47 In o mación y documen ación p epa ó 23 e siones li a iškas de los es ánda es in e nacionales de es a á ea, a las que se incluye on 1678 é minos (Bliūdžiu ienė 20 2016: 3). 2016–
m. 2019 El conjun o de es ánda es de in o mación y documen ación de Li uania complemen ó 35 no mas, de las
cuales sólo 2 son Li u iškos a p au inių s anda ų e siones (LST 2019). 2019 m. segundo semes e da os,
LST TK 47 In o mación y documen ación asigna se 167 es ánda es igen es, de los cuales 15 son de Li uania.
Desa o unadamen e, apenas 10 po cien o. de los es ánda es in e nacionales en Li uania pe mi i mane a
de aducción, o os a gaminamien o mane a, i. i. no aduci a lenguas li uanas, o aduci en en o no
p o esional, pe o o icialmen e neį eisin i, sin emba go cae en bū inoujį p o esional e minų a uodą. 1 Es e
a ículo se basa en la no ma in e nacional LST ISO 10871:2005. Te minología abajo. Exškinamasis
dicciona io. Pa e 1. Teo ía y aplicación ( apa us ISO 10871:2000) p opo cionada po la de inición de
e minog a ía y una explicación más de allada de ella, en la que se acen úa que šiuolaikinė e minog a ía
aba ca cualquie ipo de acumulación, ges ión y p epa ación de da os e minológicos: dicciona ios,
p esen ación de bases de da os e minológicos y bancos, e minología es anda iza o ia (Gai eny ėBu le
2018: 27), a endiendo a que un es ánda de e minología es anda izado e minología se p epa a sob e la base
de los mismos é minos y palab as (Gaeny ėBu le 2018: 32).

214 Nijolė Bliūdžiu ienė Te minog a ía di ecciones de desa ollo en Li uania nacional
Viole a Če niauskai ė Ma yno Maž ydo biblio ekoje
Po consiguien e espan os c eación de no mas que egulan ac i idades
biblio ecas así como in e nacionales es ánda es y o os documen os
e imas en la Biblio eca Nacional cons i uye a o ables condiciones
minologinių duomenų bazę i su eikia daugiau galimybių in eg uo is į
a p au inius p o esinės e minijos kon eks us. S a bu i ai, kad p o esiniai
e minų s anda ai suda omi sis eminių žodynų p incipu, ad juos len-
g iausia in eg uo i į e minų bazes a ki us duomenynus. Tad spa ūs
desa olla la nacional biblio ekininkys ės e s anda ización p ocesos y
escalas más a a ec é la e olución ac ual biblio ekininkys ės, nue os e minos
y cambios apa ición. Además, a los biblio eca ios cons an emen e les oca a
los p ime os iden i ica y desc ibi con p ecisión cada nue o imp usdin inio o
de o igen digi al ex o, sonido, ideo o in eg o o ecu sos, po lo que c ea
é minos de es a á ea debe se ap obo de kalbininkų y bien conocidos oda la comunidad.
TERMIN VOZYN RENGIMAS
Sin emba go la e minía biblio ekininks a en es e complejo complejo de ciencias de
la in o mación se dis ingue po sus ex emadamen e an iguas y icas adiciones,
aspi ando no sólo esc i inas, sino y e bales iempos de comunicación de la
humanidad. Exis e acumup a y casi es cimien osmeios alcanzan e e minos
dicynas p epa an e expe iencia. Ya 1802 1804 m. éleis 3 omos abėcėlinis Bibliologijos
aiškinamasis žodynas (Peigno 18021804) en lengua ancūzų. A sí biblio ekininkys ės
é mino ue po p ime a ez pau o ado pabe meños biblio eca io Ma ynas
Sch e inge is, desc ibiendo con él conocimien os sob e biblio eca o ganiza ím
(Sch e inge 1834). Anciana a los concep os biblio ekinicazgo y e minías de
desa ollo la mayo in luencia la u ie on lib ogo y as ciencias de desa ollo,
polig a ías y lib os de p ác ica de publicación. El p ime dicciona io de Polig a ía,
edi ado en 1735., ya e a dosimos (Ba ow 1735). XIX a. pab.XX a. p . biblio ekininkys ę y
su e miniją más complemen ó documen alís ica, expandida concep o de
documen o, conocimien os y publicaciones de clasi icación, sis eminimo es uc u al
e miniją, ca ac e ís ica no solo biblio ecom. O pa adigma de in o mación
biblio ekininks ėje adquilėjo ya después del Segundo gue a mundial, cuando mucho
más ápido empezadas a implan a sis emas ecnológicas de in o mación. Tadikinė
biblio ekininkys ė se conside a pa e de las ciencias de la in o mación y
Todėl kelis šim mečius siekian i daugia eikšmė biblio ekininkys ės sam-
comunicación (VLE 2003: 161). p a de a iedad y his o icamen e chin an i dalykinė
ab ep is a spei a y de es os días é minos de diccionas de p epa ación p ackoje.
Iden i ica ales uen es es ac ual, po que biblio equinismo y in o mación, y cuan o más libgody as y
215Te minología | 2019 | 26 Dicciona ios, conocynos, enciclopedías y o os
medios e minía de las á eas de publicación núme o y con inúa c eciendo, po
lo que elegi uen es de in o mación adecuadas y con iables se uel e cada
ez más compleja. Paspa ėjo y pa imonio de e minía la digi alización de
uen es, sin emba go y el acceso abie o los dicciona ios elec ónicos de
é minos a menudo no e lejan la e dade a si uación de e minía, no se
ac ualizan, se p esen an sin uen es o o as bū inas explicaciones. El
Depa amen o de Ciencias de la In o mación de la Biblio eca Nacional ealizó
una ipología de uen es li uanas y ex anje as de lexicog a ía
especializada, me odicos y sanda os p incipios, con enido y ex e nos signos
de análisis (Če niauskai ė 2017), explicó que en e 110 iden i icados ac uales
biblio equinas la mayo ía de las uen es cons i uye on an iguas adiciones
que con inúan, edacciones de algunos sulaukamiai aiškinam wo dinai y
enciclopedías. Po consiguien e an impo an e segui in es igando y bien
conoce la his o ia de uen es de é minos de es as á eas. Biblio ecas
nacionales acumulan en ondos ce ca de 70 p oc. de di e sos ipos de
s i ies šal inių y a a i osios p ieigos žodynai, o jų skaičius spa čiai auga –
imp udin es ex anje os e minos biblio ecinkys ės dicciona ios y
enciklopedías. O o 20 po cien o. es a es o cons i uye a o ankią e pę
desplega el á ea de e minog a ía en di e sas o mas. En e los úl imos
años biblio ekinicazgo y uen es de in o mación p edomina anglakalbíes
ocodynai es o elacionados y con in e nacionaline es os p ocesos de
es anda izació. Sin emba go lib ogo y as y edi o ias en las á eas gausu
uen es en ancūzos, usos y okiečių lenguas. Obykinių e minų gausa con
de alladas explicaciones y abundan es e e encias a uen es ilus aciones se
ca ac e iza uno del mundo más ci ados dicciona io Biblio ekininkys ės i
in o maciones ciencias inglés (Online Dic iona y o Lib a y and In o ma ion
Science, ODLIS). Sin emba go, un exclusi o aspec o e minológico de la
biblio eca ia con empo ánea abundanza de uen es mul iabolbios, nulem a
necesidad de aduci los es ánda es in e nacionales de la p o esión a las
lenguas nacionales, po ejemplo, in e e inal es ánda de desc ipción bibliog á ica, y del dicciona io de ca alogación mul ilingüe se pueden es udia su ilezas de concep os en 27 idiomas, en e ellos y el Li uano (MulDiCa 2012).
La e minía de las ciencias de la in o mación sosis emin a y en sólidas
enciclopedías. Algunas de ellas p emiijuo as y ecibidas mejo es i ulos de
in o macinių leidinių. Te minías a uodai yace 73 omos Biblio ecakins a y
ciencias de la in o mación encyclopedia, la cual p epa ó 1300 más des acados
sepa ados ámbi os especialis as (Ken , Lancou 19682003). Además, enciclopedias
pasiña cuidadosamen e compues adas auxilia es au o esí y suje ikinas
odykles, cómodos é minos iden i ica . Tenemos diez, se ynių, cua oos, un
omo enciclopedías no sólo ingles, sino y okiečių, usų, polkų lenguas, pues o que
216 Nijolė Bliūdžiu ienė Te minog a ía di ecciones de desa ollo en Li uania nacional
Viole a Če niauskai ė Ma yno Maž ydo biblio ekoje
en ellas desc iben no palab as, y los mismos enóškinos, acon ecimien os y
pe sonas, es o puikus, como y p epa ado e minos ex ynos con de allos y
p ecisos con ex os. No s el obje okinis é minos de biblio ekinazgo con enido
en muchos casos muy cla amen e de inido y in e nacionalmen e uni ikuo o,
pe o lingbines exp esaciones ins umen os nacionales. Y es o no signi ica que
no engamos odo el con enido emá ico de e minos nacionales, del cual no
pod íamos p esen a a la comunidad in e nacional, especialmen e p epa ando
dicciona ios de e minos bícolbios o mul iácolbios. La e minog a ía de
in o má ica y compu ación ca ac e iza una aida sucesi a (Gai eny ėBu le
2018: 33). Es o cons i uye un p emisa i in a o abilios y de o os elacionados
ekoje a liekami e minologijos y imai leido sukaup i unikalią biblio e-
kininkys ės i jai g e imų s ičių žinių bei duomenų bazę. Te minologijos
ámbi os e minija manejo. Desde 1986 m. En la Nacional biblioosec o io undado
de Vy au o Rimšos comenza is o iog a inie p o esiones de lengua in es igaciones pe mi e analiza biblio ekininkys ės e miniją ya p ime os imp us-
din ų knygų kon eks e, sis emingai iksuojan jos augančius i į ai ėjančius
šal inius (Raly ė, Rimša 1989).
El p ime dicciona io de e minos biblio ekininkys ės apa eció en 1956., cuando
la Casa de lib os de Li uania TSR emi ió Izido iaus Kisino suda y ą Biblio ekinės
i bibliog a inės e minologijos dicciona io p ime ąjį sąsiu inį (BBT: 1956).
Tu o en onces éxi o edi a sólo una suplanado aiškinamojo lie u ių usų kalbų
e minų žodyno sąsiu inį, cuyo adecuamus a o i e minus con i mino
en oncesinė Lie u os TSR mokslų akademijos Lie u ių kalbos i li e a ū os
ins i u o Te minologijos komisija. Sólo después de cua oos décadas de
nue o log ó sua iza biblio ecas nacionales de Li uania, ins i u o de lengua
Li uania y uni e sidad de Vilniaus, y 19901999 m. ue on publicados cua o
aiškinamojo Biblio ekinys ės i bibliog a ijos e minų žodino sąsiu iniai con
2237 susis eminados e minis (kalbos edak o ius S . Keinys), des inados a
documen os y publicaciones, bibliog a ía, ca alogación y biblio ecas ondos de
o mación y ges ión (BBTŽ: 19901999). En ese momen o ac i amen e ue
a koma lib ogo y os e minija. Uni e sidad de Vilniaus 1997 m. edi ado en
enciklopedís ico dicodyne Knygo y a en e bibliog a ía y biblio ekininkys ės
ak ualių knygos is o ijos bei knygo y os e minų bu o pa eik a nemažai
e minos con di e sas ex ensión de explicaciones y ejemplos. Li uania
con inuando desa ollando lib ogo i a ciencia adiciones, consis en emen e
o denkoma y es os ámbi os e minija: anuncibiami ac ualiza y apildy i
nue as de iniciones lis as de los é minos más impo an es en di e sas
medios de enseñanza, o as publicaciones. Mucha a ención a la a monización
de e minología especializada se asigna a la Facul ad de Komunikación de la Uni e sidad de Vilnia
217Te minologija | 2019 | 26 e o cien í icos en abajos, en ellas más
de alladamen e se analizan sepa ados é minos o se p opo cionan ugdymo
p oceso muy impo an es e minos ocynélia. Ac ualmen e en la Biblio eca
Nacional se pueden dis ingui a ias di ecciones más impo an es del manejo de
e minía biblio ecinkys ės: iden i icación de e minía p o esional de
biblio ekininkų; con ex ual y compa a i a análisis y sis ema ización; c eación de
e minologías de da os; e aluación y ap obación de é minos; es anda ización
de é minos; nue a edacción del dicciona io de é minos; a monización de
é minos con los documen os de ni el nacional e in e nacional que egulan el
campo; suno min ų e minos p onos ico, e minos in eg a ición en o as
Li uania así como ex anje as o in e nacionales uen es de e minog a ía y
bases de da os, bankus, ex ynus. En la Biblio eca Nacional ac uan e
in e psek o ína Te minologías comisión ecomendó cons an emen e
acapa a se, llena se y p ecisa se uen es de base de da os de é minos
publica a más amplios cí culos de usua ios accesible y cla a o ma de
dicciona io de é minos. Juk publicados abajos de e minología
biblio ekininkys ės son sólo insigni icé ac ualmen e pa e de los da os
públicamen e accesibles. P ielaida nue o bikalbiam Biblio ekininkys ės,
in o macijos i knygo y os (BIK) lie u iųanglų kalbų e minų žodynui (au o es d .
Nijolė Bliūdžiu ienė y d . Jonas Vy au as Valiukėnas) p epa ados 2019 m. consis ė
in ensi ūs úl imos años de biblio ekininkų p o esional comunicación e minų
s anda izacijos, p ocesos de in es igación y no mminimo y c ecien es.
P epa ado en el nue o dicciona io de é minos ue ealizada de allada
in en o ización de é minos del ámbi o biblio ekininkys ės. P aėjus 20 años
después del úl imo aiškinamojo Biblio ekininkys ės i biblio g a ijos e minų
žodyno (BBTŽ 19901999) publicación log o susis emi i más que ocho milčius
lie u iškų e minų su a i ikmenimis en inglés. Biblio ecas Nacionales 100mecio
one aki aizdu, cómo i óg o y en cuales di ecciones desa oll ojosi e minija
bibliokininkys ės, man eniendo glaudžius lyšius con e minais de in o mación
cien í icas y lib ogo y os. Son ele an es y conside ablemen e más amplios
cí culo de consumido es a cien í icos, especialis as, in es igado es, o as
pe sonas in e esadas, cons an emen e pa icipan es en la in o mación
cien í ica, comunicación documen al, pa imonio y memo ia en las ins i uciones.
Con es e dicciona io se p e ende con ibui y a la gene inés no mminamien o
de los li uanos, a k eipiendo a ención a cons an emen e besi andancios nue os
e minos, e lejando esenciales ecnológicos y manage s cambios de
ac i idades biblio ecas. Pa a ese p opósi o J. V. Valiukėno inicia i a ue elegido
habi ual dicciona ios abėcėlinis lizdinis é mino de g upamien o p incipio y
c eado nue o e minos dicodyno modelis, que biblio ekininkas p akspecialis ai
224 Nijolė Bliūdžiu ienė Te minog a ía di ecciones de desa ollo en Li uania nacional
Viole a Če niauskai ė Ma yno Maž ydo biblio ekoje
uel e oma más alo a con íns ina y nuoseklią e minos dicciona ios de
p epa ación calidad.
Teks inė e minų a kynba has a que que po menkai coo dinada y es la menos
desa ollada pa e del abajo e minog a ía de la Biblio eca Nacional. En
di e sos ecu sos de in o mación p o esionales pabi é é minos oda ía se
es uc u an con di icul ad y a déluo se de ec an, aunque digi alína o digi alizada
su o ma le pe mi i ía aplica ecnologías de econocimien o au omá ico de
é minos. En es a ac i idad ale ía expandi y ellena ya exis en es ex os y
in eg a a ellos ex os de biblio equinismo y ciencias de la in o mación, que
impo an e complemen a ían y amplia ían posibilidades de análisis de la lengua
esc i a de comunicación cien í ica, ayuda ían a p o undiza nue as á eas
obje oicí en endimien o, a lo que se buscan es de au én icas ejemplos y uen es
de lengua p o esional pod ían usa los como enciclopedías o dicciona ios
con ex uales. Ac ualmen e acumulada ma e ial de e minología
biblio ekininkís ica p asa mucho p ancok en los adicionales e minos
dicciona io, es ánda u o ookių ya exis en es es uc u as e minog a ías
lími es, po lo que, ealizando in es igaciones adicionales, in ensamen e se busca
nue os modos de da os y medios, como conse a y u iliza ya acumulados. Pa a
ese p opósi o se analizan posibilidades c ea di e sosi esnius ins umen os
e minog a ías: e minos duomenynus, azynus, eks ynus, es udiojadas
núme os a ís icos de lengua ecu sos del sis ema in o ma i o de desa ollo
endencias. Se aspi a a que ac ualmen e en g an pa e ya es anda izada e minía
biblioquininke ía ue a consis en emen e y en adecuadas o mas publici ada,
pos e io men e examinada y desa ollada, andando di ec as in e aces con los
usua ios, ugdoma cul u a de consumo de e minos no ma i os a a és de di e sos p og amas educacines y medios.
Analizándose desa ollándose la di ección del manejo de la e minología biblio ecinke ía y buscando nue as
es a egias de ac i idad e minog a ines, impo an e e alua y lo que p o esiona bibliokininkų lengua,
como y mayo ía o os, nebeegzis uoja isoliuo ai, a liepdama sólo de una comunidad. Tolesnė exi inga
desa ollo de los ecu sos e minologicos de la lengua in eg ada en Li uania necesa ia buscando y
sepa adoos ámbi os e minijos ha naus desa ollamien os, y mu uo coope ación así expansión ŠaLTiniai
bb 1956: Biblio ekinė i bibliog a inė e minologija, Vilnius: Lie u os TSR knygų ūmai. BBTŽ 19901999:
Biblio ekininkys ės y bibliog a ía e minos dicciona io. Sąs. 14, Vilnius: Lie u os nacionalinė
Ma yno Maž ydo biblio eca.
Gai enis K. 2002: Lie u ių e minologija: eo ías y a kybos me menys, Vilnius: LKI Publishing.

225Te minología | 2019 | 26
G igas G., Pedze ičienė S. 2015: Kompiu e ijos azynas, Vilnius: Vilniaus uni e si e as. P ieiga pe in e ne ą:
://ims.mii.l / h p azynas/enciklo.h ml.
janonis o. 2009: Bibliog a ías eo ía, Vilnius: Vilniaus uni e sidadas. Keinys S . 2012: Biblio ekininkys ės
e minologías apyb aiža. Lie u ių e minologijos aida, Vilnius: Lie u-
ių kalbos ins i u o leidykla, 89–92.
Ls iso 5127:2017: In o macija i dokumen a imas. Pag indai i aiškinamasis žodynas ( apa us iso
5127:2017 In o ma ion and documen a ion – Founda ion and ocabula y): pakeičia LST ISO 5127:2008, Vil-
nius: Lie u os s anda izacijos depa amen as, 2019.
LST ISO 10871: T abajo de Te minología. Exškinamasis dicciona io. Pa e 1. Teo ía y aplicación ( apa us ISO
1087 1:2000 Te minology wo k. Vocabula y. Pa 1: Theo y and applica ion), Vilnius: Depa amen o de
es anda zación de Li uania
Ls 2019: Lie u os s anda ai, Vilnius: Lie u os nacionalinė Ma yno Maž ydo biblio eka. P ieiga po in e ne :
h ps://www.lnb.l /paslaugos/biblio ekoms/no miniaii eisesdokumen aibiblio ekininkui. Miliūnai ė R. 2011:
Lie u ių kalbos naujažodžių duomenynas, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as. P ieiga po in e ne :
h p://naujazodziai.lki.l /?zodis=bibliomūšis. MulDiCa 2012: Mul ilingual Dic iona y o Ca aloguing Te ms and
Concep s, IFLA Classi ica ion and Indexing Sec ion. Acceso po in e ne : h ps://www.i la.o g/publica ions/
mul ilingualdic iona yo ca aloguing e msandconcep smuldica . Raly ė A., Rimša V. 1989: Lie u ių
biblio ekininkys ės e minologijos aida y a kyba: nuo iš akų iki 1989 me ų, Vilnius: Lie u os nacionalinė
Ma yno Maž ydo biblio eka. VLE 2003: Visuo inė lie u ių enciklopedija 3, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų
leidybos ins i u as, 161.
LiTE aTŪ a
Bliūdžiu ienė N. 2012: Dokumen inės komunikacijos lie u iškieji e minologiniai iš ekliai. – Te minologija
19(12), 70–80.
Bliūdžiu ienė N. 2016: Ge oji e minologinė biblio ekų pa i is. – Te minologija 23, 196–206.
Bliūdžiu ienė N. 2010: S anda izacijos aidmuo a min ies ins i ucijų in eg acijos p ocese. Dak a o dise acija,
Vilnius: Vilniaus uni e si e o leidykla.
Bliūdžiu ienė N. 2007: Ta p au iniai s anda ai kaip e minų šal inis. – Šiandien ak ualu 2(37), 62–66.
coM 2017: 134 inal: Eu opos są eikumo sis ema. P ieiga pe in e ne ą: h p://eu lex.eu opa.eu/legal-
con en /EN/TXT/?qid=1508393747361&u i=CELEX:52017DC0134.
Če niauskai ė V. 2018: A i ieji biblio ekininkys ės e minologijos duomenys nacionalinėse biblio ekose: La-
ijos, Es ijos i Lie u os lyginamoji analizė. – Šiandien ak ualu 1(58), 106–131. P ieiga pe in e ne ą:
h ps://d i e.google.com/ ile/d/15QsXkUIWn6N1CJdJQg3HVTx5a0u wRBJ/ iew a ba h ps://www.lnb.
l /a adimai/leidiniai/ki ileidiniai/siandienak ualu.
Če niauskai ė V. 2017: Biblio ekininkys ės, knygo y os i in o macijos mokslų e minų žodynų bei enciklopedijų
ano uo as bibliog a ijos są ašas su nuo odomis į šal inius, Vilnius: Lie u os nacionalinė Ma yno Maž ydo
biblio eka. P ieiga pe in e ne ą: h ps://www.lnb.l /paslaugos/biblio ekoms/no miniaii  eisesdokumen ai
biblio ekininkui/ e minologijosda bai#dd.
Če niauskai ė V. 2018: In e sec ion o La ian and Li huanian lib a ianship e minology online. – P ocee-
dings o he in e na ional con e ence „Biblio ēku noza es un saska noza u e minoloģija: ēs u iskais un mūs-
dienu aspek s“, Riga, Na ional Lib a y o La ia, 5 Oc obe 2018. P ieiga pe in e ne ą: h p://dom.lndb.
l /da a/obj/ ile/23129961.pd .
Če niauskai ė V. 2018: P o esinė e minija: plė os, bend ada bia imo i kū ybos galimybės. – Ta p knygų 2, 17.
Če niauskai ė V. 2018: Te minologijos da bai, Vilnius: Lie u os nacionalinė Ma yno Maž ydo biblio eka.
P ieiga pe in e ne ą: h ps://www.lnb.l /paslaugos/biblio ekoms/no miniaii  eisesdokumen aibiblio e-
kininkui/ e minologijosda bai.
Gai eny ėBu le J. 2018: Apie e minog a iją i e minų s anda izaciją. – Te minologija 25, 23–38.
Gai eny ėBu le J. 2018: In o ma ikos i kompiu e ijos lie u iškos e minog a ijos i e minijos no minimo
bei y imų apž alga. – Lie u iškos in o ma ikos i kompiu e ijos e minijos y imai, Vilnius: Lie u ių kalbos
ins i u as.
Keinys S . 1994: Žodis bibliog a ijos e minų a o ojui. – Biblio ekininkys ės i bibliog a ijos e minų žodynas.
Sąs. 3. Bibliog a ija, Vilnius: Lie u os nacionalinė Ma yno Maž ydo biblio eka.
226 Nijolė Bliūdžiu ienė Te minog a ía di ecciones de desa ollo en Li uania nacional
Viole a Če niauskai ė Ma yno Maž ydo biblio ekoje
dE ELopmEnTs T Ends o ThE Lib a ianship TE minog aphy
aT ThE ma Tynas maž ydas naTionaL Lib a y o LiThuania
Summa y
En he Ma ynas Maž ydas Na ional Lib a y o Li huania, con ol o he lib a ianship
e minology has been aking he ollowing ends since 1986: iden i ica ion o he
p o essional lib a y e minology, i s con ex ual and compa a i e analysis and
ca ego iza ion, c ea ion o e minology da a, e alua ion and app o al o e ms,
adminis a ion o he e minology da abase, s anda diza ion o e ms, p epa a ion o
e minology dic iona ies, con o ma ion o e ms o special na ional and in e na ional
no ma i e documen s, publica ion o s anda dised e ms and in eg a ion o e ms in o
o he e minog aphic sou ces and da abases in Li huania and ab oad. The a icle p esen s
consis en analysis o he main esul s o he e minology wo k: apid p ocesses o
e minology s anda diza ion and p epa a ion o he Dic iona y o Lib a ianship and
Bibliog aphy Te ms (19901999) and he Li huanianEnglish Dic iona y o Lib a ianship,
In o ma ion and Book Science Te ms (2019) así como sou ces unde p epa a ion. A new
mul ilingual dic iona y o lib a y e ms in English, Li huanian, F ench, Russian and Ge man
is unde p epa a ion and looking possibili ies o being a subjec in p o essional
coope a ion. The mos e ec i e pe iod o in ensi e s anda diza ion o p o essional
lib a ianship e minology d awing on ich expe ience o lexicog aphic con ol by Li huanian
specialis s. The lib a ianship e minology, which has been de eloped o se e al cen u ies,
aced many encoun e s, and many mo e challenges in d a ing, con ol, s anda diza ion
and usage o e ms a e o be me du ing he con empo a y globaliza ion and echnological
leaps. One o he mos u gen issues in he ha monisou ces and hei choice as well as
za ion o he p o essional e minology has become expedien de elopmen o p ope
hei pe manen upda ing and echnological main enance. Such de elopmen o he
in eg a ed e minology sou ces in Li huania is essen ial also o he e olu ion and
in e ac ion o e minology o a ious p o essional domains. Teniendo en cuen a que
e minología p o esional es c eada y desa ollada en ci cuns ancias de comunicación
uni e sal, cuando a language se conside a only a communica ion ool he ac ha impedes
he comp ehension o i s undamen al unc ion, ha o p ese ing cul u e and iden i y.
Fo his eason, unique e minological solu ions o lib a ians a e o g ea impo ance o
os e ing na ional e minological da abases and in eg a ing hem in o global in e na ional
ne wo ks.
Reciba 20190812
Nijolė Bliūdžiu ienė
Lie u os nacionalinė Ma yno Maž ydo biblio eka
Gedimino p . 51, LT01109 Vilnius
E-mail nijole.bliudziu [email protected]
Viole a Če niauskai ė
Lie u os nacionalinė Ma yno Maž ydo biblio eka
Gedimino p . 51, LT01109 Vilnius
E-mail iole a.ce niauskai [email protected]