scieee Open visual document viewer

Terminografijos plėtros kryptys Lietuvos nacionalinėje Martyno Mažvydo bibliotekoje

Nijolė Bliūdžiuvienė; Violeta Černiauskaitė

Abstract

    The article summarizes the practice of managing and standardizing librarianship and information science (LIS) terminology at the Martynas Mažvydas National Library of Lithuania. It was necessary to highlight the most important lexicography trends in preparing the Dictionary of Librarianship and Bibliography Terms (1990–1999) and the Lithuanian–English Dictionary of Librarianship, Information and Book Science Terms (2019) as well as sources related to standartization of international terminology. The priorities of the activities and the results to be achieved were determined by taking into account the development of the Lithuanian Language Digital Resources Information System and the terminological activity traditions of national libraries all over the world.

Full text

Te minología | 2019 | 209 26 doi.o g/10.35321/ e m26-10 Di ecciones de desa ollo de e minog a ía Li uana nacional Ma yno Maž ydo biblio ekoje NIJOLĖ BLIŪDŽIUVIENĖ Lie u os nacionalinė Ma yno Maž ydo biblio eka VIOLETA ČERNIAUSKAITĖ Lie u os nacionalinė Ma yno Maž ydo biblio eka Ano AcijA S aipsnyje desc end i a biblio eca inas ac ualias e minía o denkybos y no minimo p ác ica Li uánea nacional en Ma yno Maž ydo biblio ekoje. Excluidas la más impo an e e minía de es udio, ex inas e minos o denkybos, e minos diccionas de p epa ación y es anda izacion di ecciones. Biblio ecas Nacionales p epa ados Bib lio ekininkys ės, bibliog a ías y lib ogo y as e minų (19901999) y Biblio ekininkys ės, in o maciones y lib ogo y as e minų (2019) dicciona io así como ex emadamen e impo an e ac i idad p o esional de es anda ización ac i idad analizada en con ex o de expe iencia de p epa ación de uen es e minológicas in e nacionales y ex anje as. De e mina p óximos p io idades de la ac i idad e minog á ica y busci ini esul ados, eniendo en cuen a las endencias de desa ollo del sis ema in o ma i o de ecu sos de lengua digi al de Li uania y adiciones de ac i idades e minologicas de biblio ecas nacionales de ecinos países. Palab as esmenías: biblio ekininkys ė, in o ma cilas, e minija, e minog a ija, e minologija, es anda izacia, leksikog a ija, ecnologías in o ma i as, Li uania nacionalinė Ma yno Maž ydo biblio eka. Abs Ac The a icle summa izes he p ac ice o managing and s anda dizing lib a ianship and in o ma ion science (LIS) e minology a he Ma ynas Maž ydas Na ional Lib a y o Li huania. I was necessa y o highligh he mos impo an lexicog aphy ends in p epa ing he Dic iona y o Lib a ianship and Bibliog aphy Te ms (19901999) and he Li huanianEnglish Dic iona y o Lib a ianship, In o ma ion and Book Science Te ms (2019) as well as sou ces ela ed o s anda d iza ion o in e na ional e minology. Las p io idades de las ac i idades y los esul ados a log a se de e mina on omando en cuen a el 210 Nijolė Bliūdžiu ienė Te minog a ía di ecciones de desa ollo en Li uania nacional Viole a Če niauskai ė Ma yno Maž ydo biblio ekoje desa ollo del Li huanian Language Digi al Resou ces In o ma ion Sys em and he e minological ac i i y adi ions o na ional lib a ies all o e he wo ld. KEywo ds: lib a ianship, in o ma ion science, in o ma ion echnology, e minology, lexicog aphy, s anda diza ion, Ma ynas Maž ydas Na ional Lib a y o Li huania. Los é minos bibliokininkís icos cada ez más complejos de iden i ica en globales edes de e minías. Nue as he amien as de ecnologías in o macinas así como compu acionales lingüís icas ac ualmen e pe mi e c ea y domina mul ialbius g andes lujos de da os e minologicos. Debenamen e su u ky a y es anda izada e minía undamen an odos los sis emas de in o mación, y su calidad a menudo nulimia elegi e minologías uen es. Po lo an o especiales dicciona ios, ezau os, on ologías así como o as he amien as de e minog a ía c eación y a monización ad i ie on especial impo ancia en la economía de al os alo añadidos in elec uales conocimien os. La nue a Es a egia de Implemen ación del Sis ema Eu opeo de Técnica de In e ope abilidad, que la Comisión Eu opea publicó el 23 de ma zo de 2017 Di ec o ada Gene al de In o má ica de la Comisión Eu opea, sub aya la impo ancia de pe cibi que los da os y la in o mación son bienes públicos que debe ían se co ec amen e c eados, acumulados, adminis ados, p o egidos mai dalijamasi“ (COM 2017: 134 inal). Taip pa pas ebė a, kad šiuo y conse ados, y po el que debe ía se adecuado p io iza la cohe encia con las no mas y especi icaciones de aplicación uni e sal, ya que an es ales no mas habían dado p io idad a la in o mación. Mode noji biblio ekininkys ė se con i ió en una de las más es anda izadas así como eglamen ui as á eas de ac i idad, cuya leksiką en esencia cons i uye cons an emen e ac ualizadas edacciones de in e nacionales es ánda es, manuales, eglamen os y eglas. La mayo in luencia á los desa ollos e minológicos de los úl imos años biblio equinismo u o i in ascendido lujo de no mas así como documen os ju ídicos de es a á ea: In e nacional de biblio ecas asociación y ede aciones de ins i uciones (IFLA) es ánda es y guíi as, o as o ganizaciones in e nacionales documen os aducciones o man más p obablemen e can idades de da os e minológicos con nue as necesidades de in eg ación in e nacional y opo unidades. Es o especial peculia idad de la e minog a ía biblio ekininke ía, o zándola mo e se en el mismo g ei keliu de ecnologías compu acionales, exigindose adec aciones de compe encias, ecnologías y ecu sos. Po consiguien e, el alcance de la e minología p o esional de biblio eca ios y u- 211Te minology | 2019 | 26 inys en globales edes de in o mación y sis emas se uel en más ac uales no solo a la p opia comunidad p o esional, sino ambién a los usua ios de esos sis emas. Pasando po Li uania nacional Ma yno Maž ydo biblio eca ( oliau Nacionalinė biblio eka) cen ena io jubiliejų, le an amos obje i o á esumi y e alua ella acumup ą expe iencia de manejo e minijos. Siguendo es e obje i o, o mulamos los p incipales p oblemas del es udio: ex aanaliza la Nacio bliog a iné in o mación sob e nalinėje biblio ekoje sukaup us e minologijos iš eklius, susis emin i bi- ellos, ealiza uen es ipológica de con enido y ca ac e ís icas ex e nas de un análisis bibliogo i o, e alua ejecu ados abajos de o denamien o de e minología en el con ex o his ó ico y p e e pe spec i as más amplias de modos de o denamien o de e minía. El es udio basado en bibliog á icas, ipológicas y es adís icas análisis de uen es iden i icadas así como desc ip i o y ac og á ico iden i icado ma e ial sis ema ización mé odos. Es anda ización En la p ác ica mundial biblio ekininkys ė se conside a de la ciencia de la in o mación, po lo que es susi o mada una endencia de con ol y desa ollo de la e minología común. O ganización In e nacional de es anda ización klasi ikacijoje e minologijos i e minog a ijos s anda ai y a p iski i pi - mojo klasi ikacijos lauko g upei (01. 020), o žodynai išski i a ski oje g upė p epa oje es ánda es de je (01. 040), que con iene a chi is ica, biblio equinís ica, documen ación y in o mación es anda izada e minía (01. 040. p iklauso in o macijos echnologijų (01. 040. 35) bei popie iaus echnolo- gijų (01. 040. 85) s anda izuo a e minija. In o macijos mokslams p iklau- 01). También a es e g upo so a chi is ica, biblio ekinís ica y documen ación es anda e asigna i in apiamen e c eančiai in e nacional ISO clasi icaciones g upo (01. 140. 20). Pa a las biblio eca ias ac uales los es ánda es de esc i u a y ansli e ación o man a ski ą g upę (01. 140. 10). Gausa ambién se ca ac e iza en los es ánda es de publicación (01. 140. 40) e minía ijada, sin emba go la e minía de publicaciones elec ónicas es escamps i a po di e sos es ánda es acinos. Así acon ecio a la mayo ía de o as in o mación ga ibá, dislaidá y usadoá nusakančios e minos. En el es ánda in e nacional de explicación del dicciona io LST ISO 5127:2017 In o mación y documen ación. Pag indai y aiškinamasis ocynas ( apa us iso 5127:2017 In o ma ion and documen a ion Founda ion and ocabula y) la mayo ía cons i uye e mininai biblio ekininkys ės. En él se o denan los ámbi os e minología de documen os, sopo es de da os y sus pa es, así como é minos de ins i uciones de documen ación a chi os, biblio ecas y museos y sus ondos ; suno min a ondos 212 Nijolė Bliūdžiu ienė Te minog a ía di ecciones de desa ollo en Li uania nacional Viole a Če niauskai ė Ma yno Maž ydo biblio ekoje de plani icación, expansión, complek a imo, gua damien o y paeškos, con enido análisises, ansmisicimo y desc ibeo emas e minia, con de alladas de iniciones p opo ciona in o mación y documen os uso, supe isión, adminis a im y se icios desc ibien es é minos. En es a no ma se egulan aspec os ju ídicos pa icula men e ac uales de in o mación y documen ación: é minos de p opiedad li e a ia, a ís ica y indus ial, indicadas no mas de concep os que egulan los de echos de au o , p i acidad y acceso a in o mación. En los di e sos con ex os de es a no ma in e nacional se mencionan po pus ecio cien eces é minos compues os y uni isinos, cuya sande es pa e de la palab a biblio e*. P e e minio de la no ma se señala en el hecho de que a la ac ual es e a de documen ación le ca ac e iza más es echa coope ación in e ps i ica, po lo que a eces se unen á eas p o esionales sepa adas y ales p o esiones como biblio ekinys ė, a chy is ika, ex os documen ación, eda ación, medios documen ación, imp en ación, publicación, audio y ideo documen ai, ansliaciones, muziejinys ė, documen os k a y ISO. (TLS 5127:2017). Los desa ollado es del es ánda in e nacional de dicciona io de explicación de é minos conside an que el es ánda ISO 5127 debe ía se un ins umen o que ayude a ansmi i y adecu ačiai en ende compleja e minología del campo de documen ación, y al mismo iempo y más es eudží en mu ua in e ac ua , espe ando la au a ankiškidad de e minología speci ines de di e sas o ganizaciones elacionadas, adiciones y p ese ando conc e os é minos de abajo en es os p ocedimien os. La nue a edacción del es ánda in e nacional de dicciona io de é minos ISO 5127:2017 es un esencial ecu so de e minía ap obada, al que se puede basa en la p epa ación de sus e siones en lenguas nacionales, así ayuda á a en ende exac amen e de e minados é minos y, cuando sea necesa io, u iliza exac os co espondien es de ellos en o os idiomas. No menos impo an e el papel educa i o del es ánda de e minos g an conjun o de e minología ayuda a comp ende mejo el campo de in o mación y documen ación, p epa a se a ul e io es es udios de es a á ea y in es igaciones cien í icas. Teniendo en cuen a el desa ollo ecnológico el con enido del dicciona io y sanda a puede se una uen e adecuadamen e o maliza concep os aplicables a soluciones IT, ambién p opo ciona eque ido ma e ial a c ea u u as on ologías de documen ación y ciencias de la in o mación, con el in de mejo a au oma izados p ocesos IT uncionamien o. Pe cu iando la documen ación y sus p ocesos guiando a los concep os y modelos basados en IT no disminuye on es a emá ica al á ea asignada y en ella u ilizadas la impo ancia de la e minología y la p ecisión e minológica. Con a iamen e es o se uel e aún más impo an e, po que, au oma izadaje p ocesando da os, los é minos descocien es obje os deben se aún más p ecisos. De es e modo es necesa io man ene la documen ación y la in o mación ecnológica u ilizada en es e ema 213Te minología | 2019 | 26 nologías concep os ha ną y aspi a así a a moniza é minos y concep os, pa a que ue a cla amen e isible un sis ema in eg ado común de documen ación y sus ins umen os aplicados. La es anda ización de e minías bibliokininkys ės se con i ió más ac ualia de los úl imos años Nacional de biblio ecas del abajo e minog á ico1, po que biblio ekas ac i idades eglamen an es de luu ai documen os cons an emen e augo. Comi é de es anda zación p anikos del ámbi o de sidėjo 1998 m., kai Nacionalinės biblio ekos inicia y a bu o įku as ech- in o mación y documen ación de ni el nacional LST TK 47. Basándose en el análisis de documen os de ac i idades o iciales écnica comi é se puede a i ma , que es e comi é ue consis en emen e y esponsablemen e ku o, p e iniendo una posible pe spec i a de expansión. Desde 2004 m. en comi é écnico LST TK 47 In o mación y documen ación in oluc a on ac i idades ep esen an es de los p incipales a chi os del país, museíos, ciencia y expe os de ins i uciones es a ales así como de ins i uciones p i adas. La pa icipación en la ac i idad del comi é écnico es incues ionable o ma de asociación e in eg ación in e sec o iales de ins i uciones de memo ia, y las biblio ecas no solo la p ime a in oluc a on en la ac i idad nacional de es anda ización o ganizada de acue do con los p incipios de es anda ización a ni el in e nacional y eu opeo, sino ambién coo dinándose muchas ac i idades de es anda ización en el ámbi o de la in o mación y documen ación lle adas a cabo po el comi é écnico LSTK 47 (Bliūdžu ienė 2010: 150). 20002015 m. comi é écnico LST TK 47 In o mación y documen ación p epa ó 23 e siones li a iškas de los es ánda es in e nacionales de es a á ea, a las que se incluye on 1678 é minos (Bliūdžiu ienė 20 2016: 3). 2016– m. 2019 El conjun o de es ánda es de in o mación y documen ación de Li uania complemen ó 35 no mas, de las cuales sólo 2 son Li u iškos a p au inių s anda ų e siones (LST 2019). 2019 m. segundo semes e da os, LST TK 47 In o mación y documen ación asigna se 167 es ánda es igen es, de los cuales 15 son de Li uania. Desa o unadamen e, apenas 10 po cien o. de los es ánda es in e nacionales en Li uania pe mi i mane a de aducción, o os a gaminamien o mane a, i. i. no aduci a lenguas li uanas, o aduci en en o no p o esional, pe o o icialmen e neį eisin i, sin emba go cae en bū inoujį p o esional e minų a uodą. 1 Es e a ículo se basa en la no ma in e nacional LST ISO 10871:2005. Te minología abajo. Exškinamasis dicciona io. Pa e 1. Teo ía y aplicación ( apa us ISO 10871:2000) p opo cionada po la de inición de e minog a ía y una explicación más de allada de ella, en la que se acen úa que šiuolaikinė e minog a ía aba ca cualquie ipo de acumulación, ges ión y p epa ación de da os e minológicos: dicciona ios, p esen ación de bases de da os e minológicos y bancos, e minología es anda iza o ia (Gai eny ėBu le 2018: 27), a endiendo a que un es ánda de e minología es anda izado e minología se p epa a sob e la base de los mismos é minos y palab as (Gaeny ėBu le 2018: 32). 214 Nijolė Bliūdžiu ienė Te minog a ía di ecciones de desa ollo en Li uania nacional Viole a Če niauskai ė Ma yno Maž ydo biblio ekoje Po consiguien e espan os c eación de no mas que egulan ac i idades biblio ecas así como in e nacionales es ánda es y o os documen os e imas en la Biblio eca Nacional cons i uye a o ables condiciones minologinių duomenų bazę i su eikia daugiau galimybių in eg uo is į a p au inius p o esinės e minijos kon eks us. S a bu i ai, kad p o esiniai e minų s anda ai suda omi sis eminių žodynų p incipu, ad juos len- g iausia in eg uo i į e minų bazes a ki us duomenynus. Tad spa ūs desa olla la nacional biblio ekininkys ės e s anda ización p ocesos y escalas más a a ec é la e olución ac ual biblio ekininkys ės, nue os e minos y cambios apa ición. Además, a los biblio eca ios cons an emen e les oca a los p ime os iden i ica y desc ibi con p ecisión cada nue o imp usdin inio o de o igen digi al ex o, sonido, ideo o in eg o o ecu sos, po lo que c ea é minos de es a á ea debe se ap obo de kalbininkų y bien conocidos oda la comunidad. TERMIN VOZYN RENGIMAS Sin emba go la e minía biblio ekininks a en es e complejo complejo de ciencias de la in o mación se dis ingue po sus ex emadamen e an iguas y icas adiciones, aspi ando no sólo esc i inas, sino y e bales iempos de comunicación de la humanidad. Exis e acumup a y casi es cimien osmeios alcanzan e e minos dicynas p epa an e expe iencia. Ya 1802 1804 m. éleis 3 omos abėcėlinis Bibliologijos aiškinamasis žodynas (Peigno 18021804) en lengua ancūzų. A sí biblio ekininkys ės é mino ue po p ime a ez pau o ado pabe meños biblio eca io Ma ynas Sch e inge is, desc ibiendo con él conocimien os sob e biblio eca o ganiza ím (Sch e inge 1834). Anciana a los concep os biblio ekinicazgo y e minías de desa ollo la mayo in luencia la u ie on lib ogo y as ciencias de desa ollo, polig a ías y lib os de p ác ica de publicación. El p ime dicciona io de Polig a ía, edi ado en 1735., ya e a dosimos (Ba ow 1735). XIX a. pab.XX a. p . biblio ekininkys ę y su e miniją más complemen ó documen alís ica, expandida concep o de documen o, conocimien os y publicaciones de clasi icación, sis eminimo es uc u al e miniją, ca ac e ís ica no solo biblio ecom. O pa adigma de in o mación biblio ekininks ėje adquilėjo ya después del Segundo gue a mundial, cuando mucho más ápido empezadas a implan a sis emas ecnológicas de in o mación. Tadikinė biblio ekininkys ė se conside a pa e de las ciencias de la in o mación y Todėl kelis šim mečius siekian i daugia eikšmė biblio ekininkys ės sam- comunicación (VLE 2003: 161). p a de a iedad y his o icamen e chin an i dalykinė ab ep is a spei a y de es os días é minos de diccionas de p epa ación p ackoje. Iden i ica ales uen es es ac ual, po que biblio equinismo y in o mación, y cuan o más libgody as y 215Te minología | 2019 | 26 Dicciona ios, conocynos, enciclopedías y o os medios e minía de las á eas de publicación núme o y con inúa c eciendo, po lo que elegi uen es de in o mación adecuadas y con iables se uel e cada ez más compleja. Paspa ėjo y pa imonio de e minía la digi alización de uen es, sin emba go y el acceso abie o los dicciona ios elec ónicos de é minos a menudo no e lejan la e dade a si uación de e minía, no se ac ualizan, se p esen an sin uen es o o as bū inas explicaciones. El Depa amen o de Ciencias de la In o mación de la Biblio eca Nacional ealizó una ipología de uen es li uanas y ex anje as de lexicog a ía especializada, me odicos y sanda os p incipios, con enido y ex e nos signos de análisis (Če niauskai ė 2017), explicó que en e 110 iden i icados ac uales biblio equinas la mayo ía de las uen es cons i uye on an iguas adiciones que con inúan, edacciones de algunos sulaukamiai aiškinam wo dinai y enciclopedías. Po consiguien e an impo an e segui in es igando y bien conoce la his o ia de uen es de é minos de es as á eas. Biblio ecas nacionales acumulan en ondos ce ca de 70 p oc. de di e sos ipos de s i ies šal inių y a a i osios p ieigos žodynai, o jų skaičius spa čiai auga – imp udin es ex anje os e minos biblio ecinkys ės dicciona ios y enciklopedías. O o 20 po cien o. es a es o cons i uye a o ankią e pę desplega el á ea de e minog a ía en di e sas o mas. En e los úl imos años biblio ekinicazgo y uen es de in o mación p edomina anglakalbíes ocodynai es o elacionados y con in e nacionaline es os p ocesos de es anda izació. Sin emba go lib ogo y as y edi o ias en las á eas gausu uen es en ancūzos, usos y okiečių lenguas. Obykinių e minų gausa con de alladas explicaciones y abundan es e e encias a uen es ilus aciones se ca ac e iza uno del mundo más ci ados dicciona io Biblio ekininkys ės i in o maciones ciencias inglés (Online Dic iona y o Lib a y and In o ma ion Science, ODLIS). Sin emba go, un exclusi o aspec o e minológico de la biblio eca ia con empo ánea abundanza de uen es mul iabolbios, nulem a necesidad de aduci los es ánda es in e nacionales de la p o esión a las lenguas nacionales, po ejemplo, in e e inal es ánda de desc ipción bibliog á ica, y del dicciona io de ca alogación mul ilingüe se pueden es udia su ilezas de concep os en 27 idiomas, en e ellos y el Li uano (MulDiCa 2012). La e minía de las ciencias de la in o mación sosis emin a y en sólidas enciclopedías. Algunas de ellas p emiijuo as y ecibidas mejo es i ulos de in o macinių leidinių. Te minías a uodai yace 73 omos Biblio ecakins a y ciencias de la in o mación encyclopedia, la cual p epa ó 1300 más des acados sepa ados ámbi os especialis as (Ken , Lancou 19682003). Además, enciclopedias pasiña cuidadosamen e compues adas auxilia es au o esí y suje ikinas odykles, cómodos é minos iden i ica . Tenemos diez, se ynių, cua oos, un omo enciclopedías no sólo ingles, sino y okiečių, usų, polkų lenguas, pues o que 216 Nijolė Bliūdžiu ienė Te minog a ía di ecciones de desa ollo en Li uania nacional Viole a Če niauskai ė Ma yno Maž ydo biblio ekoje en ellas desc iben no palab as, y los mismos enóškinos, acon ecimien os y pe sonas, es o puikus, como y p epa ado e minos ex ynos con de allos y p ecisos con ex os. No s el obje okinis é minos de biblio ekinazgo con enido en muchos casos muy cla amen e de inido y in e nacionalmen e uni ikuo o, pe o lingbines exp esaciones ins umen os nacionales. Y es o no signi ica que no engamos odo el con enido emá ico de e minos nacionales, del cual no pod íamos p esen a a la comunidad in e nacional, especialmen e p epa ando dicciona ios de e minos bícolbios o mul iácolbios. La e minog a ía de in o má ica y compu ación ca ac e iza una aida sucesi a (Gai eny ėBu le 2018: 33). Es o cons i uye un p emisa i in a o abilios y de o os elacionados ekoje a liekami e minologijos y imai leido sukaup i unikalią biblio e- kininkys ės i jai g e imų s ičių žinių bei duomenų bazę. Te minologijos ámbi os e minija manejo. Desde 1986 m. En la Nacional biblioosec o io undado de Vy au o Rimšos comenza is o iog a inie p o esiones de lengua in es igaciones pe mi e analiza biblio ekininkys ės e miniją ya p ime os imp us- din ų knygų kon eks e, sis emingai iksuojan jos augančius i į ai ėjančius šal inius (Raly ė, Rimša 1989). El p ime dicciona io de e minos biblio ekininkys ės apa eció en 1956., cuando la Casa de lib os de Li uania TSR emi ió Izido iaus Kisino suda y ą Biblio ekinės i bibliog a inės e minologijos dicciona io p ime ąjį sąsiu inį (BBT: 1956). Tu o en onces éxi o edi a sólo una suplanado aiškinamojo lie u ių usų kalbų e minų žodyno sąsiu inį, cuyo adecuamus a o i e minus con i mino en oncesinė Lie u os TSR mokslų akademijos Lie u ių kalbos i li e a ū os ins i u o Te minologijos komisija. Sólo después de cua oos décadas de nue o log ó sua iza biblio ecas nacionales de Li uania, ins i u o de lengua Li uania y uni e sidad de Vilniaus, y 19901999 m. ue on publicados cua o aiškinamojo Biblio ekinys ės i bibliog a ijos e minų žodino sąsiu iniai con 2237 susis eminados e minis (kalbos edak o ius S . Keinys), des inados a documen os y publicaciones, bibliog a ía, ca alogación y biblio ecas ondos de o mación y ges ión (BBTŽ: 19901999). En ese momen o ac i amen e ue a koma lib ogo y os e minija. Uni e sidad de Vilniaus 1997 m. edi ado en enciklopedís ico dicodyne Knygo y a en e bibliog a ía y biblio ekininkys ės ak ualių knygos is o ijos bei knygo y os e minų bu o pa eik a nemažai e minos con di e sas ex ensión de explicaciones y ejemplos. Li uania con inuando desa ollando lib ogo i a ciencia adiciones, consis en emen e o denkoma y es os ámbi os e minija: anuncibiami ac ualiza y apildy i nue as de iniciones lis as de los é minos más impo an es en di e sas medios de enseñanza, o as publicaciones. Mucha a ención a la a monización de e minología especializada se asigna a la Facul ad de Komunikación de la Uni e sidad de Vilnia 217Te minologija | 2019 | 26 e o cien í icos en abajos, en ellas más de alladamen e se analizan sepa ados é minos o se p opo cionan ugdymo p oceso muy impo an es e minos ocynélia. Ac ualmen e en la Biblio eca Nacional se pueden dis ingui a ias di ecciones más impo an es del manejo de e minía biblio ecinkys ės: iden i icación de e minía p o esional de biblio ekininkų; con ex ual y compa a i a análisis y sis ema ización; c eación de e minologías de da os; e aluación y ap obación de é minos; es anda ización de é minos; nue a edacción del dicciona io de é minos; a monización de é minos con los documen os de ni el nacional e in e nacional que egulan el campo; suno min ų e minos p onos ico, e minos in eg a ición en o as Li uania así como ex anje as o in e nacionales uen es de e minog a ía y bases de da os, bankus, ex ynus. En la Biblio eca Nacional ac uan e in e psek o ína Te minologías comisión ecomendó cons an emen e acapa a se, llena se y p ecisa se uen es de base de da os de é minos publica a más amplios cí culos de usua ios accesible y cla a o ma de dicciona io de é minos. Juk publicados abajos de e minología biblio ekininkys ės son sólo insigni icé ac ualmen e pa e de los da os públicamen e accesibles. P ielaida nue o bikalbiam Biblio ekininkys ės, in o macijos i knygo y os (BIK) lie u iųanglų kalbų e minų žodynui (au o es d . Nijolė Bliūdžiu ienė y d . Jonas Vy au as Valiukėnas) p epa ados 2019 m. consis ė in ensi ūs úl imos años de biblio ekininkų p o esional comunicación e minų s anda izacijos, p ocesos de in es igación y no mminimo y c ecien es. P epa ado en el nue o dicciona io de é minos ue ealizada de allada in en o ización de é minos del ámbi o biblio ekininkys ės. P aėjus 20 años después del úl imo aiškinamojo Biblio ekininkys ės i biblio g a ijos e minų žodyno (BBTŽ 19901999) publicación log o susis emi i más que ocho milčius lie u iškų e minų su a i ikmenimis en inglés. Biblio ecas Nacionales 100mecio one aki aizdu, cómo i óg o y en cuales di ecciones desa oll ojosi e minija bibliokininkys ės, man eniendo glaudžius lyšius con e minais de in o mación cien í icas y lib ogo y os. Son ele an es y conside ablemen e más amplios cí culo de consumido es a cien í icos, especialis as, in es igado es, o as pe sonas in e esadas, cons an emen e pa icipan es en la in o mación cien í ica, comunicación documen al, pa imonio y memo ia en las ins i uciones. Con es e dicciona io se p e ende con ibui y a la gene inés no mminamien o de los li uanos, a k eipiendo a ención a cons an emen e besi andancios nue os e minos, e lejando esenciales ecnológicos y manage s cambios de ac i idades biblio ecas. Pa a ese p opósi o J. V. Valiukėno inicia i a ue elegido habi ual dicciona ios abėcėlinis lizdinis é mino de g upamien o p incipio y c eado nue o e minos dicodyno modelis, que biblio ekininkas p akspecialis ai 224 Nijolė Bliūdžiu ienė Te minog a ía di ecciones de desa ollo en Li uania nacional Viole a Če niauskai ė Ma yno Maž ydo biblio ekoje uel e oma más alo a con íns ina y nuoseklią e minos dicciona ios de p epa ación calidad. Teks inė e minų a kynba has a que que po menkai coo dinada y es la menos desa ollada pa e del abajo e minog a ía de la Biblio eca Nacional. En di e sos ecu sos de in o mación p o esionales pabi é é minos oda ía se es uc u an con di icul ad y a déluo se de ec an, aunque digi alína o digi alizada su o ma le pe mi i ía aplica ecnologías de econocimien o au omá ico de é minos. En es a ac i idad ale ía expandi y ellena ya exis en es ex os y in eg a a ellos ex os de biblio equinismo y ciencias de la in o mación, que impo an e complemen a ían y amplia ían posibilidades de análisis de la lengua esc i a de comunicación cien í ica, ayuda ían a p o undiza nue as á eas obje oicí en endimien o, a lo que se buscan es de au én icas ejemplos y uen es de lengua p o esional pod ían usa los como enciclopedías o dicciona ios con ex uales. Ac ualmen e acumulada ma e ial de e minología biblio ekininkís ica p asa mucho p ancok en los adicionales e minos dicciona io, es ánda u o ookių ya exis en es es uc u as e minog a ías lími es, po lo que, ealizando in es igaciones adicionales, in ensamen e se busca nue os modos de da os y medios, como conse a y u iliza ya acumulados. Pa a ese p opósi o se analizan posibilidades c ea di e sosi esnius ins umen os e minog a ías: e minos duomenynus, azynus, eks ynus, es udiojadas núme os a ís icos de lengua ecu sos del sis ema in o ma i o de desa ollo endencias. Se aspi a a que ac ualmen e en g an pa e ya es anda izada e minía biblioquininke ía ue a consis en emen e y en adecuadas o mas publici ada, pos e io men e examinada y desa ollada, andando di ec as in e aces con los usua ios, ugdoma cul u a de consumo de e minos no ma i os a a és de di e sos p og amas educacines y medios. Analizándose desa ollándose la di ección del manejo de la e minología biblio ecinke ía y buscando nue as es a egias de ac i idad e minog a ines, impo an e e alua y lo que p o esiona bibliokininkų lengua, como y mayo ía o os, nebeegzis uoja isoliuo ai, a liepdama sólo de una comunidad. Tolesnė exi inga desa ollo de los ecu sos e minologicos de la lengua in eg ada en Li uania necesa ia buscando y sepa adoos ámbi os e minijos ha naus desa ollamien os, y mu uo coope ación así expansión ŠaLTiniai bb 1956: Biblio ekinė i bibliog a inė e minologija, Vilnius: Lie u os TSR knygų ūmai. BBTŽ 19901999: Biblio ekininkys ės y bibliog a ía e minos dicciona io. Sąs. 14, Vilnius: Lie u os nacionalinė Ma yno Maž ydo biblio eca. Gai enis K. 2002: Lie u ių e minologija: eo ías y a kybos me menys, Vilnius: LKI Publishing. 225Te minología | 2019 | 26 G igas G., Pedze ičienė S. 2015: Kompiu e ijos azynas, Vilnius: Vilniaus uni e si e as. P ieiga pe in e ne ą: ://ims.mii.l / h p azynas/enciklo.h ml. janonis o. 2009: Bibliog a ías eo ía, Vilnius: Vilniaus uni e sidadas. Keinys S . 2012: Biblio ekininkys ės e minologías apyb aiža. Lie u ių e minologijos aida, Vilnius: Lie u- ių kalbos ins i u o leidykla, 89–92. Ls iso 5127:2017: In o macija i dokumen a imas. Pag indai i aiškinamasis žodynas ( apa us iso 5127:2017 In o ma ion and documen a ion – Founda ion and ocabula y): pakeičia LST ISO 5127:2008, Vil- nius: Lie u os s anda izacijos depa amen as, 2019. LST ISO 10871: T abajo de Te minología. Exškinamasis dicciona io. Pa e 1. Teo ía y aplicación ( apa us ISO 1087 1:2000 Te minology wo k. Vocabula y. Pa 1: Theo y and applica ion), Vilnius: Depa amen o de es anda zación de Li uania Ls 2019: Lie u os s anda ai, Vilnius: Lie u os nacionalinė Ma yno Maž ydo biblio eka. P ieiga po in e ne : h ps://www.lnb.l /paslaugos/biblio ekoms/no miniaii eisesdokumen aibiblio ekininkui. Miliūnai ė R. 2011: Lie u ių kalbos naujažodžių duomenynas, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as. P ieiga po in e ne : h p://naujazodziai.lki.l /?zodis=bibliomūšis. MulDiCa 2012: Mul ilingual Dic iona y o Ca aloguing Te ms and Concep s, IFLA Classi ica ion and Indexing Sec ion. Acceso po in e ne : h ps://www.i la.o g/publica ions/ mul ilingualdic iona yo ca aloguing e msandconcep smuldica . Raly ė A., Rimša V. 1989: Lie u ių biblio ekininkys ės e minologijos aida y a kyba: nuo iš akų iki 1989 me ų, Vilnius: Lie u os nacionalinė Ma yno Maž ydo biblio eka. VLE 2003: Visuo inė lie u ių enciklopedija 3, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as, 161. LiTE aTŪ a Bliūdžiu ienė N. 2012: Dokumen inės komunikacijos lie u iškieji e minologiniai iš ekliai. – Te minologija 19(12), 70–80. Bliūdžiu ienė N. 2016: Ge oji e minologinė biblio ekų pa i is. – Te minologija 23, 196–206. Bliūdžiu ienė N. 2010: S anda izacijos aidmuo a min ies ins i ucijų in eg acijos p ocese. Dak a o dise acija, Vilnius: Vilniaus uni e si e o leidykla. Bliūdžiu ienė N. 2007: Ta p au iniai s anda ai kaip e minų šal inis. – Šiandien ak ualu 2(37), 62–66. coM 2017: 134 inal: Eu opos są eikumo sis ema. P ieiga pe in e ne ą: h p://eu lex.eu opa.eu/legal- con en /EN/TXT/?qid=1508393747361&u i=CELEX:52017DC0134. Če niauskai ė V. 2018: A i ieji biblio ekininkys ės e minologijos duomenys nacionalinėse biblio ekose: La- ijos, Es ijos i Lie u os lyginamoji analizė. – Šiandien ak ualu 1(58), 106–131. P ieiga pe in e ne ą: h ps://d i e.google.com/ ile/d/15QsXkUIWn6N1CJdJQg3HVTx5a0u wRBJ/ iew a ba h ps://www.lnb. l /a adimai/leidiniai/ki ileidiniai/siandienak ualu. Če niauskai ė V. 2017: Biblio ekininkys ės, knygo y os i in o macijos mokslų e minų žodynų bei enciklopedijų ano uo as bibliog a ijos są ašas su nuo odomis į šal inius, Vilnius: Lie u os nacionalinė Ma yno Maž ydo biblio eka. P ieiga pe in e ne ą: h ps://www.lnb.l /paslaugos/biblio ekoms/no miniaii  eisesdokumen ai biblio ekininkui/ e minologijosda bai#dd. Če niauskai ė V. 2018: In e sec ion o La ian and Li huanian lib a ianship e minology online. – P ocee- dings o he in e na ional con e ence „Biblio ēku noza es un saska noza u e minoloģija: ēs u iskais un mūs- dienu aspek s“, Riga, Na ional Lib a y o La ia, 5 Oc obe 2018. P ieiga pe in e ne ą: h p://dom.lndb. l /da a/obj/ ile/23129961.pd . Če niauskai ė V. 2018: P o esinė e minija: plė os, bend ada bia imo i kū ybos galimybės. – Ta p knygų 2, 17. Če niauskai ė V. 2018: Te minologijos da bai, Vilnius: Lie u os nacionalinė Ma yno Maž ydo biblio eka. P ieiga pe in e ne ą: h ps://www.lnb.l /paslaugos/biblio ekoms/no miniaii  eisesdokumen aibiblio e- kininkui/ e minologijosda bai. Gai eny ėBu le J. 2018: Apie e minog a iją i e minų s anda izaciją. – Te minologija 25, 23–38. Gai eny ėBu le J. 2018: In o ma ikos i kompiu e ijos lie u iškos e minog a ijos i e minijos no minimo bei y imų apž alga. – Lie u iškos in o ma ikos i kompiu e ijos e minijos y imai, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as. Keinys S . 1994: Žodis bibliog a ijos e minų a o ojui. – Biblio ekininkys ės i bibliog a ijos e minų žodynas. Sąs. 3. Bibliog a ija, Vilnius: Lie u os nacionalinė Ma yno Maž ydo biblio eka. 226 Nijolė Bliūdžiu ienė Te minog a ía di ecciones de desa ollo en Li uania nacional Viole a Če niauskai ė Ma yno Maž ydo biblio ekoje dE ELopmEnTs T Ends o ThE Lib a ianship TE minog aphy aT ThE ma Tynas maž ydas naTionaL Lib a y o LiThuania Summa y En he Ma ynas Maž ydas Na ional Lib a y o Li huania, con ol o he lib a ianship e minology has been aking he ollowing ends since 1986: iden i ica ion o he p o essional lib a y e minology, i s con ex ual and compa a i e analysis and ca ego iza ion, c ea ion o e minology da a, e alua ion and app o al o e ms, adminis a ion o he e minology da abase, s anda diza ion o e ms, p epa a ion o e minology dic iona ies, con o ma ion o e ms o special na ional and in e na ional no ma i e documen s, publica ion o s anda dised e ms and in eg a ion o e ms in o o he e minog aphic sou ces and da abases in Li huania and ab oad. The a icle p esen s consis en analysis o he main esul s o he e minology wo k: apid p ocesses o e minology s anda diza ion and p epa a ion o he Dic iona y o Lib a ianship and Bibliog aphy Te ms (19901999) and he Li huanianEnglish Dic iona y o Lib a ianship, In o ma ion and Book Science Te ms (2019) así como sou ces unde p epa a ion. A new mul ilingual dic iona y o lib a y e ms in English, Li huanian, F ench, Russian and Ge man is unde p epa a ion and looking possibili ies o being a subjec in p o essional coope a ion. The mos e ec i e pe iod o in ensi e s anda diza ion o p o essional lib a ianship e minology d awing on ich expe ience o lexicog aphic con ol by Li huanian specialis s. The lib a ianship e minology, which has been de eloped o se e al cen u ies, aced many encoun e s, and many mo e challenges in d a ing, con ol, s anda diza ion and usage o e ms a e o be me du ing he con empo a y globaliza ion and echnological leaps. One o he mos u gen issues in he ha monisou ces and hei choice as well as za ion o he p o essional e minology has become expedien de elopmen o p ope hei pe manen upda ing and echnological main enance. Such de elopmen o he in eg a ed e minology sou ces in Li huania is essen ial also o he e olu ion and in e ac ion o e minology o a ious p o essional domains. Teniendo en cuen a que e minología p o esional es c eada y desa ollada en ci cuns ancias de comunicación uni e sal, cuando a language se conside a only a communica ion ool he ac ha impedes he comp ehension o i s undamen al unc ion, ha o p ese ing cul u e and iden i y. Fo his eason, unique e minological solu ions o lib a ians a e o g ea impo ance o os e ing na ional e minological da abases and in eg a ing hem in o global in e na ional ne wo ks. Reciba 20190812 Nijolė Bliūdžiu ienė Lie u os nacionalinė Ma yno Maž ydo biblio eka Gedimino p . 51, LT01109 Vilnius E-mail nijole.bliudziu [email protected] Viole a Če niauskai ė Lie u os nacionalinė Ma yno Maž ydo biblio eka Gedimino p . 51, LT01109 Vilnius E-mail iole a.ce niauskai [email protected]