Te minología | 2019 | 209 26
doi.o g/10.35321/ e m26-10
Di ecciones de desa ollo de e minog a ía
Li uana nacional
Ma yno Maž ydo biblio ekoje
NIJOLĖ BLIŪDŽIUVIENĖ
Lie u os nacionalinė Ma yno Maž ydo biblio eka
VIOLETA ČERNIAUSKAITĖ
Lie u os nacionalinė Ma yno Maž ydo biblio eka
Ano AcijA
S aipsnyje desc end i a biblio eca inas ac ualias e minía o denkybos y no minimo
p ác ica Li uánea nacional en Ma yno Maž ydo biblio ekoje. Excluidas la más impo an e
e minía de es udio, ex inas e minos o denkybos, e minos diccionas de p epa ación y
es anda izacion di ecciones. Biblio ecas Nacionales p epa ados Bib lio ekininkys ės,
bibliog a ías y lib ogo y as e minų (19901999) y Biblio ekininkys ės, in o maciones y
lib ogo y as e minų (2019) dicciona io así como ex emadamen e impo an e ac i idad
p o esional de es anda ización ac i idad analizada en con ex o de expe iencia de
p epa ación de uen es e minológicas in e nacionales y ex anje as. De e mina
p óximos p io idades de la ac i idad e minog á ica y busci ini esul ados, eniendo en
cuen a las endencias de desa ollo del sis ema in o ma i o de ecu sos de lengua digi al de
Li uania y adiciones de ac i idades e minologicas de biblio ecas nacionales de ecinos
países. Palab as esmenías: biblio ekininkys ė, in o ma cilas, e minija, e minog a ija,
e minologija, es anda izacia, leksikog a ija, ecnologías in o ma i as, Li uania
nacionalinė Ma yno Maž ydo biblio eka.
Abs Ac
The a icle summa izes he p ac ice o managing and s anda dizing
lib a ianship and in o ma ion science (LIS) e minology a he Ma ynas
Maž ydas Na ional Lib a y o Li huania. I was necessa y o highligh he mos
impo an lexicog aphy ends in p epa ing he Dic iona y o Lib a ianship and
Bibliog aphy Te ms (19901999) and he Li huanianEnglish Dic iona y o
Lib a ianship, In o ma ion and Book Science Te ms (2019) as well as sou ces
ela ed o s anda d iza ion o in e na ional e minology. Las p io idades de las
ac i idades y los esul ados a log a se de e mina on omando en cuen a el
210 Nijolė Bliūdžiu ienė Te minog a ía di ecciones de desa ollo en Li uania nacional
Viole a Če niauskai ė Ma yno Maž ydo biblio ekoje
desa ollo del Li huanian Language Digi al Resou ces In o ma ion Sys em and
he e minological ac i i y adi ions o na ional lib a ies all o e he wo ld.
KEywo ds: lib a ianship, in o ma ion science, in o ma ion echnology, e minology,
lexicog aphy, s anda diza ion, Ma ynas Maž ydas Na ional Lib a y o Li huania. Los
é minos bibliokininkís icos cada ez más complejos de iden i ica en globales edes de
e minías. Nue as he amien as de ecnologías in o macinas así como compu acionales
lingüís icas ac ualmen e pe mi e c ea y domina mul ialbius g andes lujos de da os
e minologicos. Debenamen e su u ky a y es anda izada e minía undamen an odos
los sis emas de in o mación, y su calidad a menudo nulimia elegi e minologías uen es.
Po lo an o especiales dicciona ios, ezau os, on ologías así como o as he amien as
de e minog a ía c eación y a monización ad i ie on especial impo ancia en la
economía de al os alo añadidos in elec uales conocimien os.
La nue a Es a egia de Implemen ación del Sis ema Eu opeo de Técnica de
In e ope abilidad, que la Comisión Eu opea publicó el 23 de ma zo de 2017
Di ec o ada Gene al de In o má ica de la Comisión Eu opea, sub aya la
impo ancia de pe cibi que los da os y la in o mación son bienes públicos que
debe ían se co ec amen e c eados, acumulados, adminis ados, p o egidos
mai dalijamasi“ (COM 2017: 134 inal). Taip pa pas ebė a, kad šiuo
y conse ados, y po el que debe ía se adecuado p io iza la cohe encia con
las no mas y especi icaciones de aplicación uni e sal, ya que an es ales
no mas habían dado p io idad a la in o mación. Mode noji biblio ekininkys ė
se con i ió en una de las más es anda izadas así como eglamen ui as á eas
de ac i idad, cuya leksiką en esencia cons i uye cons an emen e ac ualizadas
edacciones de in e nacionales es ánda es, manuales, eglamen os y eglas.
La mayo in luencia á los desa ollos e minológicos de los úl imos años
biblio equinismo u o i in ascendido lujo de no mas así como documen os
ju ídicos de es a á ea: In e nacional de biblio ecas asociación y ede aciones
de ins i uciones (IFLA) es ánda es y guíi as, o as o ganizaciones
in e nacionales documen os aducciones o man más p obablemen e
can idades de da os e minológicos con nue as necesidades de in eg ación
in e nacional y opo unidades. Es o especial peculia idad de la e minog a ía
biblio ekininke ía, o zándola mo e se en el mismo g ei keliu de ecnologías
compu acionales, exigindose adec aciones de compe encias, ecnologías y
ecu sos. Po consiguien e, el alcance de la e minología p o esional de biblio eca ios y u-
211Te minology | 2019 | 26 inys en globales edes de in o mación y sis emas se
uel en más ac uales no solo a la p opia comunidad p o esional, sino ambién a
los usua ios de esos sis emas. Pasando po Li uania nacional Ma yno
Maž ydo biblio eca ( oliau Nacionalinė biblio eka) cen ena io jubiliejų,
le an amos obje i o á esumi y e alua ella acumup ą expe iencia de
manejo e minijos. Siguendo es e obje i o, o mulamos los p incipales
p oblemas del es udio: ex aanaliza la Nacio bliog a iné in o mación sob e
nalinėje biblio ekoje sukaup us e minologijos iš eklius, susis emin i bi-
ellos, ealiza uen es ipológica de con enido y ca ac e ís icas ex e nas de
un análisis bibliogo i o, e alua ejecu ados abajos de o denamien o de
e minología en el con ex o his ó ico y p e e pe spec i as más amplias de
modos de o denamien o de e minía. El es udio basado en bibliog á icas,
ipológicas y es adís icas análisis de uen es iden i icadas así como
desc ip i o y ac og á ico iden i icado ma e ial sis ema ización mé odos.
Es anda ización
En la p ác ica mundial biblio ekininkys ė se conside a de la ciencia de la
in o mación, po lo que es susi o mada una endencia de con ol y desa ollo de
la e minología común. O ganización In e nacional de es anda ización
klasi ikacijoje e minologijos i e minog a ijos s anda ai y a p iski i pi -
mojo klasi ikacijos lauko g upei (01. 020), o žodynai išski i a ski oje g upė
p epa oje es ánda es de je (01. 040), que con iene a chi is ica,
biblio equinís ica, documen ación y in o mación es anda izada e minía (01. 040.
p iklauso in o macijos echnologijų (01. 040. 35) bei popie iaus echnolo-
gijų (01. 040. 85) s anda izuo a e minija. In o macijos mokslams p iklau-
01). También a es e g upo so a chi is ica, biblio ekinís ica y documen ación
es anda e asigna i in apiamen e c eančiai in e nacional ISO clasi icaciones
g upo (01. 140. 20). Pa a las biblio eca ias ac uales los es ánda es de esc i u a y
ansli e ación o man a ski ą g upę (01. 140. 10). Gausa ambién se ca ac e iza
en los es ánda es de publicación (01. 140. 40) e minía ijada, sin emba go la
e minía de publicaciones elec ónicas es escamps i a po di e sos es ánda es
acinos. Así acon ecio a la mayo ía de o as in o mación ga ibá, dislaidá y
usadoá nusakančios e minos. En el es ánda in e nacional de explicación del
dicciona io LST ISO 5127:2017 In o mación y documen ación. Pag indai y
aiškinamasis ocynas ( apa us iso 5127:2017 In o ma ion and documen a ion
Founda ion and ocabula y) la mayo ía cons i uye e mininai
biblio ekininkys ės. En él se o denan los ámbi os e minología de documen os,
sopo es de da os y sus pa es, así como é minos de ins i uciones de
documen ación a chi os, biblio ecas y museos y sus ondos ; suno min a ondos
212 Nijolė Bliūdžiu ienė Te minog a ía di ecciones de desa ollo en Li uania nacional
Viole a Če niauskai ė Ma yno Maž ydo biblio ekoje
de plani icación, expansión, complek a imo, gua damien o y paeškos, con enido
análisises, ansmisicimo y desc ibeo emas e minia, con de alladas
de iniciones p opo ciona in o mación y documen os uso, supe isión,
adminis a im y se icios desc ibien es é minos. En es a no ma se egulan
aspec os ju ídicos pa icula men e ac uales de in o mación y documen ación:
é minos de p opiedad li e a ia, a ís ica y indus ial, indicadas no mas de
concep os que egulan los de echos de au o , p i acidad y acceso a in o mación.
En los di e sos con ex os de es a no ma in e nacional se mencionan po
pus ecio cien eces é minos compues os y uni isinos, cuya sande es pa e de
la palab a biblio e*. P e e minio de la no ma se señala en el hecho de que a la
ac ual es e a de documen ación le ca ac e iza más es echa coope ación
in e ps i ica, po lo que a eces se unen á eas p o esionales sepa adas y ales
p o esiones como biblio ekinys ė, a chy is ika, ex os documen ación,
eda ación, medios documen ación, imp en ación, publicación, audio y ideo
documen ai, ansliaciones, muziejinys ė, documen os k a y ISO. (TLS 5127:2017).
Los desa ollado es del es ánda in e nacional de dicciona io de explicación de
é minos conside an que el es ánda ISO 5127 debe ía se un ins umen o que
ayude a ansmi i y adecu ačiai en ende compleja e minología del campo de
documen ación, y al mismo iempo y más es eudží en mu ua in e ac ua ,
espe ando la au a ankiškidad de e minología speci ines de di e sas
o ganizaciones elacionadas, adiciones y p ese ando conc e os é minos de
abajo en es os p ocedimien os. La nue a edacción del es ánda in e nacional
de dicciona io de é minos ISO 5127:2017 es un esencial ecu so de e minía
ap obada, al que se puede basa en la p epa ación de sus e siones en lenguas
nacionales, así ayuda á a en ende exac amen e de e minados é minos y,
cuando sea necesa io, u iliza exac os co espondien es de ellos en o os
idiomas. No menos impo an e el papel educa i o del es ánda de e minos g an
conjun o de e minología ayuda a comp ende mejo el campo de in o mación y
documen ación, p epa a se a ul e io es es udios de es a á ea y in es igaciones
cien í icas. Teniendo en cuen a el desa ollo ecnológico el con enido del
dicciona io y sanda a puede se una uen e adecuadamen e o maliza
concep os aplicables a soluciones IT, ambién p opo ciona eque ido ma e ial a c ea u u as on ologías de documen ación y ciencias de la in o mación, con el in de mejo a au oma izados p ocesos IT uncionamien o.
Pe cu iando la documen ación y sus p ocesos guiando a los concep os y
modelos basados en IT no disminuye on es a emá ica al á ea asignada y en
ella u ilizadas la impo ancia de la e minología y la p ecisión e minológica.
Con a iamen e es o se uel e aún más impo an e, po que,
au oma izadaje p ocesando da os, los é minos descocien es obje os
deben se aún más p ecisos. De es e modo es necesa io man ene la documen ación y la in o mación ecnológica u ilizada en es e ema
213Te minología | 2019 | 26 nologías concep os ha ną y aspi a así a
a moniza é minos y concep os, pa a que ue a cla amen e isible un
sis ema in eg ado común de documen ación y sus ins umen os
aplicados.
La es anda ización de e minías bibliokininkys ės se con i ió más ac ualia de
los úl imos años Nacional de biblio ecas del abajo e minog á ico1, po que
biblio ekas ac i idades eglamen an es de luu ai documen os
cons an emen e augo. Comi é de es anda zación p anikos del ámbi o de
sidėjo 1998 m., kai Nacionalinės biblio ekos inicia y a bu o įku as ech-
in o mación y documen ación de ni el nacional LST TK 47. Basándose en el
análisis de documen os de ac i idades o iciales écnica comi é se puede
a i ma , que es e comi é ue consis en emen e y esponsablemen e ku o,
p e iniendo una posible pe spec i a de expansión. Desde 2004 m. en comi é
écnico LST TK 47 In o mación y documen ación in oluc a on ac i idades
ep esen an es de los p incipales a chi os del país, museíos, ciencia y
expe os de ins i uciones es a ales así como de ins i uciones p i adas. La
pa icipación en la ac i idad del comi é écnico es incues ionable o ma de
asociación e in eg ación in e sec o iales de ins i uciones de memo ia, y las
biblio ecas no solo la p ime a in oluc a on en la ac i idad nacional de
es anda ización o ganizada de acue do con los p incipios de es anda ización a
ni el in e nacional y eu opeo, sino ambién coo dinándose muchas ac i idades
de es anda ización en el ámbi o de la in o mación y documen ación lle adas a
cabo po el comi é écnico LSTK 47 (Bliūdžu ienė 2010: 150). 20002015 m. comi é
écnico LST TK 47 In o mación y documen ación p epa ó 23 e siones li a iškas de los es ánda es in e nacionales de es a á ea, a las que se incluye on 1678 é minos (Bliūdžiu ienė 20 2016: 3). 2016–
m. 2019 El conjun o de es ánda es de in o mación y documen ación de Li uania complemen ó 35 no mas, de las
cuales sólo 2 son Li u iškos a p au inių s anda ų e siones (LST 2019). 2019 m. segundo semes e da os,
LST TK 47 In o mación y documen ación asigna se 167 es ánda es igen es, de los cuales 15 son de Li uania.
Desa o unadamen e, apenas 10 po cien o. de los es ánda es in e nacionales en Li uania pe mi i mane a
de aducción, o os a gaminamien o mane a, i. i. no aduci a lenguas li uanas, o aduci en en o no
p o esional, pe o o icialmen e neį eisin i, sin emba go cae en bū inoujį p o esional e minų a uodą. 1 Es e
a ículo se basa en la no ma in e nacional LST ISO 10871:2005. Te minología abajo. Exškinamasis
dicciona io. Pa e 1. Teo ía y aplicación ( apa us ISO 10871:2000) p opo cionada po la de inición de
e minog a ía y una explicación más de allada de ella, en la que se acen úa que šiuolaikinė e minog a ía
aba ca cualquie ipo de acumulación, ges ión y p epa ación de da os e minológicos: dicciona ios,
p esen ación de bases de da os e minológicos y bancos, e minología es anda iza o ia (Gai eny ėBu le
2018: 27), a endiendo a que un es ánda de e minología es anda izado e minología se p epa a sob e la base
de los mismos é minos y palab as (Gaeny ėBu le 2018: 32).
214 Nijolė Bliūdžiu ienė Te minog a ía di ecciones de desa ollo en Li uania nacional
Viole a Če niauskai ė Ma yno Maž ydo biblio ekoje
Po consiguien e espan os c eación de no mas que egulan ac i idades
biblio ecas así como in e nacionales es ánda es y o os documen os
e imas en la Biblio eca Nacional cons i uye a o ables condiciones
minologinių duomenų bazę i su eikia daugiau galimybių in eg uo is į
a p au inius p o esinės e minijos kon eks us. S a bu i ai, kad p o esiniai
e minų s anda ai suda omi sis eminių žodynų p incipu, ad juos len-
g iausia in eg uo i į e minų bazes a ki us duomenynus. Tad spa ūs
desa olla la nacional biblio ekininkys ės e s anda ización p ocesos y
escalas más a a ec é la e olución ac ual biblio ekininkys ės, nue os e minos
y cambios apa ición. Además, a los biblio eca ios cons an emen e les oca a
los p ime os iden i ica y desc ibi con p ecisión cada nue o imp usdin inio o
de o igen digi al ex o, sonido, ideo o in eg o o ecu sos, po lo que c ea
é minos de es a á ea debe se ap obo de kalbininkų y bien conocidos oda la comunidad.
TERMIN VOZYN RENGIMAS
Sin emba go la e minía biblio ekininks a en es e complejo complejo de ciencias de
la in o mación se dis ingue po sus ex emadamen e an iguas y icas adiciones,
aspi ando no sólo esc i inas, sino y e bales iempos de comunicación de la
humanidad. Exis e acumup a y casi es cimien osmeios alcanzan e e minos
dicynas p epa an e expe iencia. Ya 1802 1804 m. éleis 3 omos abėcėlinis Bibliologijos
aiškinamasis žodynas (Peigno 18021804) en lengua ancūzų. A sí biblio ekininkys ės
é mino ue po p ime a ez pau o ado pabe meños biblio eca io Ma ynas
Sch e inge is, desc ibiendo con él conocimien os sob e biblio eca o ganiza ím
(Sch e inge 1834). Anciana a los concep os biblio ekinicazgo y e minías de
desa ollo la mayo in luencia la u ie on lib ogo y as ciencias de desa ollo,
polig a ías y lib os de p ác ica de publicación. El p ime dicciona io de Polig a ía,
edi ado en 1735., ya e a dosimos (Ba ow 1735). XIX a. pab.XX a. p . biblio ekininkys ę y
su e miniją más complemen ó documen alís ica, expandida concep o de
documen o, conocimien os y publicaciones de clasi icación, sis eminimo es uc u al
e miniją, ca ac e ís ica no solo biblio ecom. O pa adigma de in o mación
biblio ekininks ėje adquilėjo ya después del Segundo gue a mundial, cuando mucho
más ápido empezadas a implan a sis emas ecnológicas de in o mación. Tadikinė
biblio ekininkys ė se conside a pa e de las ciencias de la in o mación y
Todėl kelis šim mečius siekian i daugia eikšmė biblio ekininkys ės sam-
comunicación (VLE 2003: 161). p a de a iedad y his o icamen e chin an i dalykinė
ab ep is a spei a y de es os días é minos de diccionas de p epa ación p ackoje.
Iden i ica ales uen es es ac ual, po que biblio equinismo y in o mación, y cuan o más libgody as y
215Te minología | 2019 | 26 Dicciona ios, conocynos, enciclopedías y o os
medios e minía de las á eas de publicación núme o y con inúa c eciendo, po
lo que elegi uen es de in o mación adecuadas y con iables se uel e cada
ez más compleja. Paspa ėjo y pa imonio de e minía la digi alización de
uen es, sin emba go y el acceso abie o los dicciona ios elec ónicos de
é minos a menudo no e lejan la e dade a si uación de e minía, no se
ac ualizan, se p esen an sin uen es o o as bū inas explicaciones. El
Depa amen o de Ciencias de la In o mación de la Biblio eca Nacional ealizó
una ipología de uen es li uanas y ex anje as de lexicog a ía
especializada, me odicos y sanda os p incipios, con enido y ex e nos signos
de análisis (Če niauskai ė 2017), explicó que en e 110 iden i icados ac uales
biblio equinas la mayo ía de las uen es cons i uye on an iguas adiciones
que con inúan, edacciones de algunos sulaukamiai aiškinam wo dinai y
enciclopedías. Po consiguien e an impo an e segui in es igando y bien
conoce la his o ia de uen es de é minos de es as á eas. Biblio ecas
nacionales acumulan en ondos ce ca de 70 p oc. de di e sos ipos de
s i ies šal inių y a a i osios p ieigos žodynai, o jų skaičius spa čiai auga –
imp udin es ex anje os e minos biblio ecinkys ės dicciona ios y
enciklopedías. O o 20 po cien o. es a es o cons i uye a o ankią e pę
desplega el á ea de e minog a ía en di e sas o mas. En e los úl imos
años biblio ekinicazgo y uen es de in o mación p edomina anglakalbíes
ocodynai es o elacionados y con in e nacionaline es os p ocesos de
es anda izació. Sin emba go lib ogo y as y edi o ias en las á eas gausu
uen es en ancūzos, usos y okiečių lenguas. Obykinių e minų gausa con
de alladas explicaciones y abundan es e e encias a uen es ilus aciones se
ca ac e iza uno del mundo más ci ados dicciona io Biblio ekininkys ės i
in o maciones ciencias inglés (Online Dic iona y o Lib a y and In o ma ion
Science, ODLIS). Sin emba go, un exclusi o aspec o e minológico de la
biblio eca ia con empo ánea abundanza de uen es mul iabolbios, nulem a
necesidad de aduci los es ánda es in e nacionales de la p o esión a las
lenguas nacionales, po ejemplo, in e e inal es ánda de desc ipción bibliog á ica, y del dicciona io de ca alogación mul ilingüe se pueden es udia su ilezas de concep os en 27 idiomas, en e ellos y el Li uano (MulDiCa 2012).
La e minía de las ciencias de la in o mación sosis emin a y en sólidas
enciclopedías. Algunas de ellas p emiijuo as y ecibidas mejo es i ulos de
in o macinių leidinių. Te minías a uodai yace 73 omos Biblio ecakins a y
ciencias de la in o mación encyclopedia, la cual p epa ó 1300 más des acados
sepa ados ámbi os especialis as (Ken , Lancou 19682003). Además, enciclopedias
pasiña cuidadosamen e compues adas auxilia es au o esí y suje ikinas
odykles, cómodos é minos iden i ica . Tenemos diez, se ynių, cua oos, un
omo enciclopedías no sólo ingles, sino y okiečių, usų, polkų lenguas, pues o que
216 Nijolė Bliūdžiu ienė Te minog a ía di ecciones de desa ollo en Li uania nacional
Viole a Če niauskai ė Ma yno Maž ydo biblio ekoje
en ellas desc iben no palab as, y los mismos enóškinos, acon ecimien os y
pe sonas, es o puikus, como y p epa ado e minos ex ynos con de allos y
p ecisos con ex os. No s el obje okinis é minos de biblio ekinazgo con enido
en muchos casos muy cla amen e de inido y in e nacionalmen e uni ikuo o,
pe o lingbines exp esaciones ins umen os nacionales. Y es o no signi ica que
no engamos odo el con enido emá ico de e minos nacionales, del cual no
pod íamos p esen a a la comunidad in e nacional, especialmen e p epa ando
dicciona ios de e minos bícolbios o mul iácolbios. La e minog a ía de
in o má ica y compu ación ca ac e iza una aida sucesi a (Gai eny ėBu le
2018: 33). Es o cons i uye un p emisa i in a o abilios y de o os elacionados
ekoje a liekami e minologijos y imai leido sukaup i unikalią biblio e-
kininkys ės i jai g e imų s ičių žinių bei duomenų bazę. Te minologijos
ámbi os e minija manejo. Desde 1986 m. En la Nacional biblioosec o io undado
de Vy au o Rimšos comenza is o iog a inie p o esiones de lengua in es igaciones pe mi e analiza biblio ekininkys ės e miniją ya p ime os imp us-
din ų knygų kon eks e, sis emingai iksuojan jos augančius i į ai ėjančius
šal inius (Raly ė, Rimša 1989).
El p ime dicciona io de e minos biblio ekininkys ės apa eció en 1956., cuando
la Casa de lib os de Li uania TSR emi ió Izido iaus Kisino suda y ą Biblio ekinės
i bibliog a inės e minologijos dicciona io p ime ąjį sąsiu inį (BBT: 1956).
Tu o en onces éxi o edi a sólo una suplanado aiškinamojo lie u ių usų kalbų
e minų žodyno sąsiu inį, cuyo adecuamus a o i e minus con i mino
en oncesinė Lie u os TSR mokslų akademijos Lie u ių kalbos i li e a ū os
ins i u o Te minologijos komisija. Sólo después de cua oos décadas de
nue o log ó sua iza biblio ecas nacionales de Li uania, ins i u o de lengua
Li uania y uni e sidad de Vilniaus, y 19901999 m. ue on publicados cua o
aiškinamojo Biblio ekinys ės i bibliog a ijos e minų žodino sąsiu iniai con
2237 susis eminados e minis (kalbos edak o ius S . Keinys), des inados a
documen os y publicaciones, bibliog a ía, ca alogación y biblio ecas ondos de
o mación y ges ión (BBTŽ: 19901999). En ese momen o ac i amen e ue
a koma lib ogo y os e minija. Uni e sidad de Vilniaus 1997 m. edi ado en
enciklopedís ico dicodyne Knygo y a en e bibliog a ía y biblio ekininkys ės
ak ualių knygos is o ijos bei knygo y os e minų bu o pa eik a nemažai
e minos con di e sas ex ensión de explicaciones y ejemplos. Li uania
con inuando desa ollando lib ogo i a ciencia adiciones, consis en emen e
o denkoma y es os ámbi os e minija: anuncibiami ac ualiza y apildy i
nue as de iniciones lis as de los é minos más impo an es en di e sas
medios de enseñanza, o as publicaciones. Mucha a ención a la a monización
de e minología especializada se asigna a la Facul ad de Komunikación de la Uni e sidad de Vilnia
217Te minologija | 2019 | 26 e o cien í icos en abajos, en ellas más
de alladamen e se analizan sepa ados é minos o se p opo cionan ugdymo
p oceso muy impo an es e minos ocynélia. Ac ualmen e en la Biblio eca
Nacional se pueden dis ingui a ias di ecciones más impo an es del manejo de
e minía biblio ecinkys ės: iden i icación de e minía p o esional de
biblio ekininkų; con ex ual y compa a i a análisis y sis ema ización; c eación de
e minologías de da os; e aluación y ap obación de é minos; es anda ización
de é minos; nue a edacción del dicciona io de é minos; a monización de
é minos con los documen os de ni el nacional e in e nacional que egulan el
campo; suno min ų e minos p onos ico, e minos in eg a ición en o as
Li uania así como ex anje as o in e nacionales uen es de e minog a ía y
bases de da os, bankus, ex ynus. En la Biblio eca Nacional ac uan e
in e psek o ína Te minologías comisión ecomendó cons an emen e
acapa a se, llena se y p ecisa se uen es de base de da os de é minos
publica a más amplios cí culos de usua ios accesible y cla a o ma de
dicciona io de é minos. Juk publicados abajos de e minología
biblio ekininkys ės son sólo insigni icé ac ualmen e pa e de los da os
públicamen e accesibles. P ielaida nue o bikalbiam Biblio ekininkys ės,
in o macijos i knygo y os (BIK) lie u iųanglų kalbų e minų žodynui (au o es d .
Nijolė Bliūdžiu ienė y d . Jonas Vy au as Valiukėnas) p epa ados 2019 m. consis ė
in ensi ūs úl imos años de biblio ekininkų p o esional comunicación e minų
s anda izacijos, p ocesos de in es igación y no mminimo y c ecien es.
P epa ado en el nue o dicciona io de é minos ue ealizada de allada
in en o ización de é minos del ámbi o biblio ekininkys ės. P aėjus 20 años
después del úl imo aiškinamojo Biblio ekininkys ės i biblio g a ijos e minų
žodyno (BBTŽ 19901999) publicación log o susis emi i más que ocho milčius
lie u iškų e minų su a i ikmenimis en inglés. Biblio ecas Nacionales 100mecio
one aki aizdu, cómo i óg o y en cuales di ecciones desa oll ojosi e minija
bibliokininkys ės, man eniendo glaudžius lyšius con e minais de in o mación
cien í icas y lib ogo y os. Son ele an es y conside ablemen e más amplios
cí culo de consumido es a cien í icos, especialis as, in es igado es, o as
pe sonas in e esadas, cons an emen e pa icipan es en la in o mación
cien í ica, comunicación documen al, pa imonio y memo ia en las ins i uciones.
Con es e dicciona io se p e ende con ibui y a la gene inés no mminamien o
de los li uanos, a k eipiendo a ención a cons an emen e besi andancios nue os
e minos, e lejando esenciales ecnológicos y manage s cambios de
ac i idades biblio ecas. Pa a ese p opósi o J. V. Valiukėno inicia i a ue elegido
habi ual dicciona ios abėcėlinis lizdinis é mino de g upamien o p incipio y
c eado nue o e minos dicodyno modelis, que biblio ekininkas p akspecialis ai
224 Nijolė Bliūdžiu ienė Te minog a ía di ecciones de desa ollo en Li uania nacional
Viole a Če niauskai ė Ma yno Maž ydo biblio ekoje
uel e oma más alo a con íns ina y nuoseklią e minos dicciona ios de
p epa ación calidad.
Teks inė e minų a kynba has a que que po menkai coo dinada y es la menos
desa ollada pa e del abajo e minog a ía de la Biblio eca Nacional. En
di e sos ecu sos de in o mación p o esionales pabi é é minos oda ía se
es uc u an con di icul ad y a déluo se de ec an, aunque digi alína o digi alizada
su o ma le pe mi i ía aplica ecnologías de econocimien o au omá ico de
é minos. En es a ac i idad ale ía expandi y ellena ya exis en es ex os y
in eg a a ellos ex os de biblio equinismo y ciencias de la in o mación, que
impo an e complemen a ían y amplia ían posibilidades de análisis de la lengua
esc i a de comunicación cien í ica, ayuda ían a p o undiza nue as á eas
obje oicí en endimien o, a lo que se buscan es de au én icas ejemplos y uen es
de lengua p o esional pod ían usa los como enciclopedías o dicciona ios
con ex uales. Ac ualmen e acumulada ma e ial de e minología
biblio ekininkís ica p asa mucho p ancok en los adicionales e minos
dicciona io, es ánda u o ookių ya exis en es es uc u as e minog a ías
lími es, po lo que, ealizando in es igaciones adicionales, in ensamen e se busca
nue os modos de da os y medios, como conse a y u iliza ya acumulados. Pa a
ese p opósi o se analizan posibilidades c ea di e sosi esnius ins umen os
e minog a ías: e minos duomenynus, azynus, eks ynus, es udiojadas
núme os a ís icos de lengua ecu sos del sis ema in o ma i o de desa ollo
endencias. Se aspi a a que ac ualmen e en g an pa e ya es anda izada e minía
biblioquininke ía ue a consis en emen e y en adecuadas o mas publici ada,
pos e io men e examinada y desa ollada, andando di ec as in e aces con los
usua ios, ugdoma cul u a de consumo de e minos no ma i os a a és de di e sos p og amas educacines y medios.
Analizándose desa ollándose la di ección del manejo de la e minología biblio ecinke ía y buscando nue as
es a egias de ac i idad e minog a ines, impo an e e alua y lo que p o esiona bibliokininkų lengua,
como y mayo ía o os, nebeegzis uoja isoliuo ai, a liepdama sólo de una comunidad. Tolesnė exi inga
desa ollo de los ecu sos e minologicos de la lengua in eg ada en Li uania necesa ia buscando y
sepa adoos ámbi os e minijos ha naus desa ollamien os, y mu uo coope ación así expansión ŠaLTiniai
bb 1956: Biblio ekinė i bibliog a inė e minologija, Vilnius: Lie u os TSR knygų ūmai. BBTŽ 19901999:
Biblio ekininkys ės y bibliog a ía e minos dicciona io. Sąs. 14, Vilnius: Lie u os nacionalinė
Ma yno Maž ydo biblio eca.
Gai enis K. 2002: Lie u ių e minologija: eo ías y a kybos me menys, Vilnius: LKI Publishing.
225Te minología | 2019 | 26
G igas G., Pedze ičienė S. 2015: Kompiu e ijos azynas, Vilnius: Vilniaus uni e si e as. P ieiga pe in e ne ą:
://ims.mii.l / h p azynas/enciklo.h ml.
janonis o. 2009: Bibliog a ías eo ía, Vilnius: Vilniaus uni e sidadas. Keinys S . 2012: Biblio ekininkys ės
e minologías apyb aiža. Lie u ių e minologijos aida, Vilnius: Lie u-
ių kalbos ins i u o leidykla, 89–92.
Ls iso 5127:2017: In o macija i dokumen a imas. Pag indai i aiškinamasis žodynas ( apa us iso
5127:2017 In o ma ion and documen a ion – Founda ion and ocabula y): pakeičia LST ISO 5127:2008, Vil-
nius: Lie u os s anda izacijos depa amen as, 2019.
LST ISO 10871: T abajo de Te minología. Exškinamasis dicciona io. Pa e 1. Teo ía y aplicación ( apa us ISO
1087 1:2000 Te minology wo k. Vocabula y. Pa 1: Theo y and applica ion), Vilnius: Depa amen o de
es anda zación de Li uania
Ls 2019: Lie u os s anda ai, Vilnius: Lie u os nacionalinė Ma yno Maž ydo biblio eka. P ieiga po in e ne :
h ps://www.lnb.l /paslaugos/biblio ekoms/no miniaii eisesdokumen aibiblio ekininkui. Miliūnai ė R. 2011:
Lie u ių kalbos naujažodžių duomenynas, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as. P ieiga po in e ne :
h p://naujazodziai.lki.l /?zodis=bibliomūšis. MulDiCa 2012: Mul ilingual Dic iona y o Ca aloguing Te ms and
Concep s, IFLA Classi ica ion and Indexing Sec ion. Acceso po in e ne : h ps://www.i la.o g/publica ions/
mul ilingualdic iona yo ca aloguing e msandconcep smuldica . Raly ė A., Rimša V. 1989: Lie u ių
biblio ekininkys ės e minologijos aida y a kyba: nuo iš akų iki 1989 me ų, Vilnius: Lie u os nacionalinė
Ma yno Maž ydo biblio eka. VLE 2003: Visuo inė lie u ių enciklopedija 3, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų
leidybos ins i u as, 161.
LiTE aTŪ a
Bliūdžiu ienė N. 2012: Dokumen inės komunikacijos lie u iškieji e minologiniai iš ekliai. – Te minologija
19(12), 70–80.
Bliūdžiu ienė N. 2016: Ge oji e minologinė biblio ekų pa i is. – Te minologija 23, 196–206.
Bliūdžiu ienė N. 2010: S anda izacijos aidmuo a min ies ins i ucijų in eg acijos p ocese. Dak a o dise acija,
Vilnius: Vilniaus uni e si e o leidykla.
Bliūdžiu ienė N. 2007: Ta p au iniai s anda ai kaip e minų šal inis. – Šiandien ak ualu 2(37), 62–66.
coM 2017: 134 inal: Eu opos są eikumo sis ema. P ieiga pe in e ne ą: h p://eu lex.eu opa.eu/legal-
con en /EN/TXT/?qid=1508393747361&u i=CELEX:52017DC0134.
Če niauskai ė V. 2018: A i ieji biblio ekininkys ės e minologijos duomenys nacionalinėse biblio ekose: La-
ijos, Es ijos i Lie u os lyginamoji analizė. – Šiandien ak ualu 1(58), 106–131. P ieiga pe in e ne ą:
h ps://d i e.google.com/ ile/d/15QsXkUIWn6N1CJdJQg3HVTx5a0u wRBJ/ iew a ba h ps://www.lnb.
l /a adimai/leidiniai/ki ileidiniai/siandienak ualu.
Če niauskai ė V. 2017: Biblio ekininkys ės, knygo y os i in o macijos mokslų e minų žodynų bei enciklopedijų
ano uo as bibliog a ijos są ašas su nuo odomis į šal inius, Vilnius: Lie u os nacionalinė Ma yno Maž ydo
biblio eka. P ieiga pe in e ne ą: h ps://www.lnb.l /paslaugos/biblio ekoms/no miniaii eisesdokumen ai
biblio ekininkui/ e minologijosda bai#dd.
Če niauskai ė V. 2018: In e sec ion o La ian and Li huanian lib a ianship e minology online. – P ocee-
dings o he in e na ional con e ence „Biblio ēku noza es un saska noza u e minoloģija: ēs u iskais un mūs-
dienu aspek s“, Riga, Na ional Lib a y o La ia, 5 Oc obe 2018. P ieiga pe in e ne ą: h p://dom.lndb.
l /da a/obj/ ile/23129961.pd .
Če niauskai ė V. 2018: P o esinė e minija: plė os, bend ada bia imo i kū ybos galimybės. – Ta p knygų 2, 17.
Če niauskai ė V. 2018: Te minologijos da bai, Vilnius: Lie u os nacionalinė Ma yno Maž ydo biblio eka.
P ieiga pe in e ne ą: h ps://www.lnb.l /paslaugos/biblio ekoms/no miniaii eisesdokumen aibiblio e-
kininkui/ e minologijosda bai.
Gai eny ėBu le J. 2018: Apie e minog a iją i e minų s anda izaciją. – Te minologija 25, 23–38.
Gai eny ėBu le J. 2018: In o ma ikos i kompiu e ijos lie u iškos e minog a ijos i e minijos no minimo
bei y imų apž alga. – Lie u iškos in o ma ikos i kompiu e ijos e minijos y imai, Vilnius: Lie u ių kalbos
ins i u as.
Keinys S . 1994: Žodis bibliog a ijos e minų a o ojui. – Biblio ekininkys ės i bibliog a ijos e minų žodynas.
Sąs. 3. Bibliog a ija, Vilnius: Lie u os nacionalinė Ma yno Maž ydo biblio eka.
226 Nijolė Bliūdžiu ienė Te minog a ía di ecciones de desa ollo en Li uania nacional
Viole a Če niauskai ė Ma yno Maž ydo biblio ekoje
dE ELopmEnTs T Ends o ThE Lib a ianship TE minog aphy
aT ThE ma Tynas maž ydas naTionaL Lib a y o LiThuania
Summa y
En he Ma ynas Maž ydas Na ional Lib a y o Li huania, con ol o he lib a ianship
e minology has been aking he ollowing ends since 1986: iden i ica ion o he
p o essional lib a y e minology, i s con ex ual and compa a i e analysis and
ca ego iza ion, c ea ion o e minology da a, e alua ion and app o al o e ms,
adminis a ion o he e minology da abase, s anda diza ion o e ms, p epa a ion o
e minology dic iona ies, con o ma ion o e ms o special na ional and in e na ional
no ma i e documen s, publica ion o s anda dised e ms and in eg a ion o e ms in o
o he e minog aphic sou ces and da abases in Li huania and ab oad. The a icle p esen s
consis en analysis o he main esul s o he e minology wo k: apid p ocesses o
e minology s anda diza ion and p epa a ion o he Dic iona y o Lib a ianship and
Bibliog aphy Te ms (19901999) and he Li huanianEnglish Dic iona y o Lib a ianship,
In o ma ion and Book Science Te ms (2019) así como sou ces unde p epa a ion. A new
mul ilingual dic iona y o lib a y e ms in English, Li huanian, F ench, Russian and Ge man
is unde p epa a ion and looking possibili ies o being a subjec in p o essional
coope a ion. The mos e ec i e pe iod o in ensi e s anda diza ion o p o essional
lib a ianship e minology d awing on ich expe ience o lexicog aphic con ol by Li huanian
specialis s. The lib a ianship e minology, which has been de eloped o se e al cen u ies,
aced many encoun e s, and many mo e challenges in d a ing, con ol, s anda diza ion
and usage o e ms a e o be me du ing he con empo a y globaliza ion and echnological
leaps. One o he mos u gen issues in he ha monisou ces and hei choice as well as
za ion o he p o essional e minology has become expedien de elopmen o p ope
hei pe manen upda ing and echnological main enance. Such de elopmen o he
in eg a ed e minology sou ces in Li huania is essen ial also o he e olu ion and
in e ac ion o e minology o a ious p o essional domains. Teniendo en cuen a que
e minología p o esional es c eada y desa ollada en ci cuns ancias de comunicación
uni e sal, cuando a language se conside a only a communica ion ool he ac ha impedes
he comp ehension o i s undamen al unc ion, ha o p ese ing cul u e and iden i y.
Fo his eason, unique e minological solu ions o lib a ians a e o g ea impo ance o
os e ing na ional e minological da abases and in eg a ing hem in o global in e na ional
ne wo ks.
Reciba 20190812
Nijolė Bliūdžiu ienė
Lie u os nacionalinė Ma yno Maž ydo biblio eka
Gedimino p . 51, LT01109 Vilnius
E-mail nijole.bliudziu
[email protected]
Viole a Če niauskai ė
Lie u os nacionalinė Ma yno Maž ydo biblio eka
Gedimino p . 51, LT01109 Vilnius
E-mail iole a.ce niauskai
[email protected]