Eponiminas é minos de opa 122
Aiškinamajame ap angos e minų žodyne
Auš a Rimku ė-
Ganusauskienė
doi.o g/10.35321/ e m30-6
Eponiminas é minos de opa
Aiškinamajame es ido e minos dicciona io
Eponymous Clo hing Te ms in
Aiškinamasis clo hing e minų žodyn
(Explana o y Dic iona y o Clo hing Te ms)
AUŠRA RIMKUTĖ-GANUSAUSKIENĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
ORCID id: h ps://o cid.o g/0000-0001-8655-7333
ANOTACIÓN el
A ículosnij se analizan S anislo o Algiman o Ra au o, Eugenijos S azdienės y
Ados Gulbinienės pa eng ame Aiškinamajame ap ango e minų žodyne (2014)
encon a eponiminiai ap ango e mininai. Basándose de los abajos de Li uanos y
ex anje os kalbininkų, se discu e el concep o de eponimo y eponiminio é mino,
minimi ecuen ísimas eponiminių e minos de iciencias y en ajas. Da oma
gos e minai y a gana e i, ačiau jie papildo ap angos e miniją i y a labai s a -
conclusión, que aunque eponiminías ap anbūs, en algunos casos las únicas
concep okų denominaciones de es imen a. P incipalmen e encon an oponiminés
y oponiminés o igen de la opa e minos. Vy auja de a ichosos pow zs kilę
e minai. Eponiminías p enda e mininas son ise eisiai e mininai g e a neeponiminių e minos.
ESMINIAI VOZŽIAI: eponiminis é mino, eponimas, es idos é mino, me onimización,
onimas.
ABSTRACT Los Es ados miemb os debe án:
The a icle examines he eponymous clo hing e ms ound in Aiškinamasis ap angos
e minų žodynas (2014; Explana o y Dic iona y o Clo hing Te ms) p epa ed by
S anislo as Algiman as Ra au as, Eugenija S azdienė, and Ada Gulbinienė. Based on
he wo ks o Li huanian and o eign linguis s, he concep o eponym and eponymous
e m is discussed, he mos common disad an ages and ad an ages o eponymous
e ms a e men ioned. Se concluye que aunque eponymous clo hing e ms son
ela i amen e a os, hey complemen clo hing e minology and a e e y
impo an : in some cases, hey a e he only names o clo hing concep s. The
la ges numbe o eponymous clo hing e ms ound a e based on an h oponyms
123Te minologija | 2023 | 30 and oponyms. Te ms de i ed om male su names
p edomina e. Eponymous clo hing e ms a e ull- ledged e ms alongside
non-eponymous e ms. KEYWORDS: eponymous e m, eponym, clo hing e m,
me onymisa ion, onymus.
ĮVADAS
Pas a aisiais me ais į ai ių s ičių eponiminiai e minai sulaukia lie u ių
kalbininkų susidomėjimo. Kazimie as Gai enis mini eponiminius che-
mijos (Gai enis 2014 [1993]: 383; [1996]: 227), echnikos (Gai enis 2014 [1994]: 392) e minus,
Angelė Kaulakienė eponimijos de ísica e minus (Kaulakienė 2009: 697), Mikolė
Li e kienė nag inėja eponimijos de ana omía e minus (Li e Nijkienė 2006; 2010), La
Ki ėkauskienė eponimijos de a qui ec u a, a e y cons ucción e minus
(Ki kauskienė 2011), on ( ik inių žodžių) ans o ma en eponimimus e minia Ju gi a
Jelionie. Sin emba go de allos de in es igaciones cien í icas de Li uania habla sob e
eponimía eiškinį e minologijoje aún al a. Mucho más ecuen e e dade o de la
palab a i imas eponiminiu é mino como de e minada s a uen e e minijos
discu ido en abajos de cien í icos ex anje os. Los a ículos sob e eponimus y
é minos eponiminos son publicados la ių kalbininkai Baiba Banka a (2011b; 2013),
Ojā as Bušas (2013). 2011 m. B. Banka a (2011a) apgynė dise ación Eponīmi la iešu
alodā: ling is iskais aspek s (Eponimai la ių kalboje: ling is inis aspek as), donde
mini y en di e sas á eas a ojamus eponiminius e minus. Linda Pie ė (2007) y Linda
Ku miņa (2010) i ia li uáneos y la ios lenguas eponiminius nomb es de plan as,
Pa elas Nečas y Pe as Hejna analiza eponiminius eisės medicinos (Nečas, Hejna
2012), E a Schwa zo á eponiminius izikos, chemijos y medicina e minus
(Schwa zo á
2013), Judy a Mężyk eponiminius šokio e minus (Mężyk 2020) y pan. Bes
a ículos, signi ica i os y lexicog a inas uen es. 2015 m. íleis Mindios y
Da ido Kas adzių p epa ado e dicciona io lie u ių kalba T auma ologijos y
o opedijos eponimai: sín omas y sínd omei. Ya mencionada B. Banka a es
la ians eponimų žodynų suda y oja: Eponīmu ā dnīca (Rīga, 2007) y Jaunā
eponīmu ā dnīca (Rīga, 2012). Exis e eponimų diccionyn de y o as lenguas,
ej. : Cy ilo Leslieo Beechingo A Dic iona y o Eponyms (1988), Mo ono S.
F eemano A New Dic iona y o Eponyms (2002), Władysławo Kopalińskio
Słownik eponimów czyli wy azów odimiennych (2008) y k . El obje o de es e
a ículo eponiminos é minos de es imen a, se ijan en S anislo o Algiman o
Ra au o, Eugenijos S azdienės y Ados Gulbinienės Aiškinamajame e minos
de es imen a (2014). En el a ículo se examinan con el in de e ela los
124 Eponiminías p endas e minos
Aiškinamajame ap angos e minų žodyne
Auš a Rimku ė-
Ganusauskienė
p incipales ac o es, lemiančius eponiminių e minos apa ición en el campo de
la es imen a. Con el in de es e obje i o, se plan ean las siguien es a eas: 1)
eó icamen e explica el concep o del é mino eponímico; 2) a ende en la
uen e encon ados has a šiol e minologos li uanos nenag inė us
eponiminos é minos de es imen a según onimų elación con nomb ados
obje os; 3) es ablece el luga de los é minos eponimís icos de es imen a
en el sis ema de é minos de es imen a. Así, el obje i o implemen a
plan ean a eas obje o de es udio pe mi e exnag ina se dos ni elesimis:
eó ico y p ác ico, así izquie kinin más ecuen es é minos de es imen a
apa ición de las azones, su papel y signi icado en el sis ema de e minos de
es imen a. Nag inėjando eponiminos é minos de opa, se aplica analí ico
desc ipomasis y compa a amasis mé odos. Espe ablemen e, es e es udio
debido a no edad se á ac ualísimo no sólo a especialis as de es igo y , sino
ambién a aduc o es, edi o es y o os, en en ados con la cues ión de elección de é minos de es imen a o en gene al a osena.
EPONIMINIO TERMINO SAMPRATA
Lie u ių kalbo y oje e minas eponimas (g . eponymos – su eikian is kam
aunque su nomb e) consumido a a ez. En dicciona ios in e nacionales de
palab as lo llama nomb e de pe sona o cosa, po el cual algo se llama (TŽŽ 2001:
213; 2013: 231). Kazimie o Gai enio y S asio Keinio p epa a on un dicciona io de
é minos de Kalbo y os de inida de o a mane a: eponímum conside ado
semen a dinės o igen luga o a dis (Gai enis, Keinys 1990: 59). Como puede
e se, en los dicciona ios p esen ados concep os di ie en lige amen e. En el
p ime caso eponim se conside a el nomb e, según el cual nomb ado, ej.,
según españo zapa os diseñado Manolo Blahniko nomb eą aukš akulniai
zapa os llamados manolais. Así, eponimo se conside a el nomb e Manolo
( ik inis palab a). Segundo caso eponím se conside a luga o a dis ( ik inis
palab a), su gido su gido de e dade o palab a (nom o, pa a des, p a a des
y e c.), į a dijamas homb e, ej., el nomb e de la localidad Gied aičiai su gido
de pa a des Gied ai is, i. y. eponím se conside a palab a es esul ado del
edybos. J. Mikelionienė eponimais llama ales e dade inos palab as, que se
uel en e minis (Mikelionienė 2017: 127). Basándonos en es e concep o, puede
e se que la cien í ica p incipalmen e p es a a ención no a lo mismo eponim
conside adoam e dade o palab a, y apelia y ación, i. i. al p oceso, cuando
e i ica is palab a i s a é mino. Analizándose samp a á eponimo en
abajos de kalbininkų ex anje os, no ado que de una aiškias eponimo
concepciones ambién no hay. Da id C ys alas sos iene que el eponima es pe sona de cuyo nomb e algo nomb ada
125Te minología | 2023 | 30
(e.g., in en o o luga ), nomb e; ambién llamada apela i o (C ys al 2008: 173). Así,
su concep o coincide con p esen ada en dicciona ios de palab as
in e nacionales, ambién Skai meniniame okiečių kalbos žodyne (Digi ales
Wö e buch de deu schen Sp ache, DWDS; ž . 1 ablelę) y Li e a ū os e minų žodyne
(LT; éase ibid).
El dicciona io de los besiconda ios de Ox o d (Ox o d lea ne s dic iona y)
komas „asmuo a daik as a ba asmens a daik o pa adinimas, nuo ku io
pa adin a ie a, iš adimas, a adimas i pan.“ (OLD; ž . 1 len elę). Kemb i-
eponim laidžo la dicciona ia (Camb idge Dic iona y) de ine se de ine
igualmen e ambién d ip asmiškai, i. e. eponim se conside a y el p opio
caik as o pe sona, y el nomb e de caik o o pe sona: <...> nomb e de obje o o
ac i idad, que es y nomb e de pe sona, que p ime o p odujo el obje o o
ealizó la ac i idad, nomb eas (CD; éase 1 abelá). Teniendo en cuen a que en
es os dicciona ios eponimais se conside an y los mismos nado da ėjai
(daik ai (obje ai), pe sonas y e c.), y de nado da ėjo nado hace palab as.
Como se e de 1 abela, Me iam-Vebs e io o odyne (Me iam-Webs e , MW)
p esen an dos signi icados eponimo. La segunda signi icación, di e en e negu
an es de es o mencionadas uen es, se elaciona con el campo de medicina
u ilizados medicamen o o en e medad nomb amien os, que se conside an
eponimais, o con de medicamen o o en e medad nomb amien os su gidos
eponimais. En gene al debe ía deci que la medicina es una de esas á eas, en la
que eponimų bene p incipalmen e. Ta iana Canziani sos iene que los eponimais
del campo médico se conside an sínd ome, en e medades, lesiones,
p ocedimien os qui ú gicos, signos clínicos y e c. ennominijan es palab as,
su gidas del nomb e o apellés de la pe sona que desc ibió las mencionadas
cosas, o ečiau pacien e, al cual se desc ibió po p ime a ez cie o signo
clínico, en e medad o k ., a do o apellés (Canziani 2011: 227). Apibend inando
di e sos concep os, se puede a i ma , que en gene al eponimai di e encia no
sólo del modo de apa ición unos son simples eponimai, o os da iniai, sino y su
semán ica. Ma kas Nicholas dis ingue cinco ipos eponímismos:
an oponimís icos, geog á icos, li e ú icos, mi ológicos y cien í icos (Nichol
2011). Ya mencionado T. Canziani, disca dando medicina eponimus, di ide ellos en
es g upos: 1) pec uosos eponimus, cuando an es nomenkla ū inį palab a (liga,
sind omas y e c.) esc ibes el cien í ico, que p ime o desc ibió
nomenkla ū iniu palab a desc údiama ma e ia, nomb e (Alzheime io liga); 2)
oponiminos eponimus, cuando an es el nomb e comúní, i. i. nomenkla ū inį žodį,
se esc ibe el nomb e de la localidad en la cual el enómeno ue obse ado po
Eponiminías p endas e minos 126
Aiškinamajame ap angos e minų žodyne
Auš a Rimku ė-
Ganusauskienė
p ime a ez (sind omos de Es ocolm); 3) au oeponimus, elacionados con
asmeniu que en ealidad en e mó y (o) mu ió de la en e medad así llamada
(Thomseno liga). Tik ųjų eponimų, T. Canziani eigim, es án p incipalmen e
(Canziani 2011: 227228). Eponimų clasi icaciones, dependiomo de s ies, es no una.
Es as dependen de lo que, de alles y en qué aspec o conc e o basado se quie a eponimus ag upa .
Pab ėž ina, que eponimai di e encia y su sanda a. Ta jana Ka a ae a,
basándose en Tomo McA hu o en el lib o The Ox o d Companion o he
English Language (1996) p esen ada clasi icación, dis ingue cinco eponimų
ipos: 1) sencillosos, 2) compues os y pažyminio cons ucciones, 3)
p eesagines da ybos, 4) ab eños y 5) su auk inius eponimus (Ka a ae a 2011:
81). P es as eponimais se conside an de cie os coik a o dzes su gidas
comunes palab as (p.ej.: boico as su gido de b i as agen e Cha leso C.
Boyco o pa a dés, linchas de i ginía plan a o iaus Cha leso Lyncho
pa a dés). Sudė iniai eponimai, como ašo cien í ica, es iajejodžiai
eponimai, los cuales o man y e i ica ías (po lo gene al pe sonales) y
gene ina ios palab as (p.ej., Máquina Tiu ingo nomb ada en hono b i ų
ma emá ico Alano Tiu ingo). Sepa adamen e se dis inguen con p ensagos
hace eponimas (p.ej., p ensagas -izmas edinys makia elizmas sie inas con
Niccolo Machia ellio pa a de). Eponimų ab e inados se usa a amen e (p.ej.,
an i i usina p og ama compu ado io anglisco se llama Caspe aco inus su
c eado Eugeneio Caspe skyio apellé). Menzuna esma y su auk inių eponimų
(p.ej., niksonomika su gido de el apellés del p esiden e Richa d Nixon y la
palab a economía) (plačiau é. Ka a ae a 2011: 8182). T. Ka a ae a a i ma, que
desa ollandos p og esos de ciencia yapasanca es os abu os eponimų
ipos. Ella dis ingue o a una posible ipoa eponimus, su gidos de
san umpos, cuando san umpos es án compues os de pe sonas nomb es o
apellidos. Ba ba a Cappuzzo habla de iajesodžius híb idos eponimos, que
con ienen y eponimų dėmenų, y explškinamųjų e minų dėmenų (Cappuzzo 2008: 27).
La ians kalbo y os e minų aiškinamajame žodyne (VPSV 2007) se p esen a
de alles eponimo de iniciones aunque acen uado mismo apelia y acižodyne
jos p ocesas, kai ik inis žodis i s a bend iniu, be ka u minimas i jau
ap a as eponimų ne ienodumas (ž . 1 len elę i 2 išnašą). Be o, šiame
pa ikslinama, que eponimais puede se an o de ik inių žodžių kilę ik inie
palab as, an o de ik inių žodžių a si adę bend inie palab as. Tagminio de la
palab a apis palab a comúní, į a dijancio cie a concep o, pe mi e habla
de de eponimų su gidos e minos o e minos, con enčius eponiminės o igen
dėmenų.

127Te minología | 2023 | 30
No s eponiminius e minus lie u ių e minologai, kaip jau minė a, na-
g inėja gana e ai, ačiau bandymų apib ėž i, kas y a eponiminis e minas,
esama. J. Mikelionienė a i ma que [E]poniminiai é minos es de e dade a
palab a hace concep os nomb inimas (Mikelionienė 2017: 127). Reginos K ašy ės
Mokomajame dicciona io de e minología un é mino hablado se conside a al
e minio, cuyo secunda io demeño hecho de cien í ico, ac uado o o o
nomb e o apellés de pe sona (K ašy ė 2005: 66). Así, es a de inición pe mi e
en ende que eponiminías se conside an sólo compues os pima uni isinos
pa adinimai. Dėl o galima i in i, kad okia apib ėž is pe siau a, nes,
pi ma, ap ėpia ik šalu iniu dėmeniu einančius an oponimus, an a, nea-
e minos. Además, en palab aynėlyybė se da p io idad al é mino pe sonalónimo
é mino, y eponiminis é mino se p esen a como sinónimo (K ašy ė 2005: 66).
Añádese que en algunos abajos al habla se de conc e os é minos
eponiminos ellos se desc iben más p ecisamen e llamados pa ónicos e minis
(Kaulakienė 2009: 69, 164) o pa ónicos apelidos
(S anke ičienė 2013: 152).
Tabla 1. Te mino eponím de ini ys en uen es de lexicog a ía ex anje as
ŠALTINIAI EPONIMO APIBRĖŽTYS
2007V1eponīms Īpaš ā ds, ku am apela i adies sugas ā ds, например,
uz ā ds Gali ē > gali ē, ie ā ds Konjaka > konjaks, ai no ku a adies
jebku a o he s pa eida īpaš ā ds, например, la iešu pe son ā ds Laima kā
mo i ē ājs, uz ā ds VPS Boli a s kā mo i a o ija. Pa eponīmu a eces
mēdz dē ē ambién sugas ā du, kas adies no īpaš ā da, šim īpaš ā dam
apela i ējo ies, например, gali ē, konjaks, makin ošs2
CD eponym he name o an objec o ac i i y ha is also he name o he pe son who i s p oduced he
objec o did he ac i i y3 1 Ž . acceso a In e ne : h ps: h ps: e mini.go .l kolekcijas/9/43/ski klis17483
[žiū ė a 2023-01-11]. 2 Es a de inición, aduc ą a al idioma li uanos, encon amos L. Ku miņos en a ículo:
<...> e i ica is daik a a dis, que po ía de apelación se con i ió en comúninio daik a a džiu, po ejemplo,
pa a dė Gali ē > gali ē, <...> o de cuyo o o po cuyo po ū e i ican is daik a a dis, po ejemplo, la pe sona
la ianis Laima como kilo nomb e Laima mo i uoj. el nomb e <...> Eponimí a eces se llama y gen inis
obik a a dis, su gido de e dade oin obik a a djio, de es e e dade oin obik a a djio modo de apelación,
po ejemplo, gali ė, konjakas, makin ošas
(Ku miņa 2010: 355).
3 Véase acceso en In e ne : h ps://dic iona y.camb idge.o g/dic iona yenglish/eponym [ isualizado 2023-01-11].
128 Eponiminados é minos de opa
Aiškinamajame ap angos e minų žodyne
Auš a Rimku ė-
Ganusauskienė
ŠALTINIAI EPONIMO APIBRĖŽTYS
eponym MW
1. one o whom o which some hing is o is belie ed o be named 2. a name
(as o a d ug o a disease) based on o de i ed om an eponym4
LT eponym
An eponym e e s o a pe son o hing a e which some hing else is
named5
OLD eponym a pe son o hing, o he name o a pe son o hing, om
which a place, an in en ion, a disco e y, e c. ge s i s name6
DWDS Eponym on eine Pe son
he gelei e e Name7
LTD EPONYM:
A wo d ha is de i ed om he p ope name o a pe son o place. Fo
ins ance, he sandwich gained i s name om i s in en o , he ou h
Ea l o Sandwich. The wo d lynch comes om Cap ain William Lynch, who
led bands o igilan es o hang hoboes and bums esiding nea
Pi syl ania Coun y. The e b shanghai, meaning o kidnap o p ess in o
o ced labo , comes om he p ac ices o consc ip ion common in he
o ien al ci y o Shanghai. The wo d s en o ian comes om he
loud-mou hed S en o in G eek legend, and he culean comes om he
muscle-bound He cules, and so on8
Algunos lingüis as ex anje os, al analiza é minos de una de e minada á ea, ej.: medicina, química,
geog a ía, šokio, e c., usa án é mino á eponímis (Banka a 2011a; Mężyk 2020; Ziyaye a, Bannapo a 2022 y
k .), y no eponiminis é mino (Umma o a 2022). Es o pe mi e hace p esunción, que en cie os casos ellos
susiau ina é mino eponimas signi icado ( a oja de eponimo hecho de palab a signi icado) y lo usoja
habiendo sob e conc e os eponiminius e minus. Gene almen e se man iene el en oque de que los é minos
eponímicos son aquellos é minos que se elacionan con nomb es de pe sonas eales o in en ados
(an oponimais) o nomb es de luga es ( oponimais) (Cappuzzo 2008; Nečas, Hejna 2012 y k ). También se
a i ma que eponimai son a pkul ū inių 6 Ž . acceso a in e ne :
h ps://www.ox o dlea ne sdic iona ies.com/de ini ion/english/eponym [žiū ė a
4 Ž . p ieigą in e ne e: h ps://www.me iam-webs e .com/dic iona y/eponym [žiū ė a 2023-01-11].
5 Ž . p ieigą in e ne e: h ps://li e a y e ms.ne /eponym/ [žiū ė a 2023-01-11].
2023-01-11].
7 C . acceso en In e ne : h ps://www.dwds.dewb/Eponym [ isualizado 2023-01-11]. 8 Véase
acceso en In e ne : h p://web.cn.edu/kwheele /li _ e ms_E.h ml [ isualizado 2023-01-11].
129Te minologija | 2023 | 30 in e cambios esul ado (Popescu, Şo ca u 2020).
Como sólo po eso algunos eponiminos é minos econoce los no es ácil
(Som o d 2018: 12), y su di ec a conexión con e dade o palab a, po el cual se
in odujé on cie o obje o i o o no i o, a seguna solo eniendo su icien e
in o mación eque ida del campo, ej., no odo, besidomin is culina ija,
pasaky ų, que el nomb e plomby as es de i ado del nomb e de la ciudad
ancesa Plomb (Plombiè es) (TŽŽ 2013: 644) o que el é mino ísicos ol as con
i aliano isico Alessand o Giuseppes Vol os pa a de (VLEe) y panje o. Sin duda,
conociendo la his o ia de apa ición del é mino eponímico, más ácil de pe cibi
y mo y ación, y palab as no hay ecuen e nue a mane a de nomb amien os de
są okos pa adinimo kilmę. Su a iama, kad apsk i ai apelia y acija (da a-
dinama deonimizacija, eponimizacija) – ik inių žodžių pe eiga į bend inius
concep os, sin emba go es a mane a p a u ina cualquie e minía de ninguna
s i as. Ty ėjai P. Nečas y P. Hejna dis inguen eponiminių e minos en ajas
es os é minos son económicosški, más áciles á insemina se y ela i amen e
sencillos (Nečas, Hejna 2012: 25). Uno de los más ecuen es de ec os de los
é minos eponimís icos su inexac i ud (especialmen e mucho se habla de es o
en es udios de eponimos del ámbi o médico, ej., Kuma , B azel, Benjamin, B em
2022), d ip asmiškumas, nesis emiškumas, seman inė huš uma, neskaid umas
(Canziani 2011: 231). Eponimų su ge en onces, cuando se quie e hon a a
cien í ica o o a pe sona, una u o a mane a elacionada con el é mino
eponimico ing esado en obje o (Lonča , Anić 2014: 37). en al caso eponiminis
é mino su ge de nomb e de pe sona, pa edes o o o nomb e de pe sona. Se
dan casos, cuando discu ibles é minos se c ean pa a ing esa nomb a luga ,
la cual es impo an e a cie o obje o de apa ición, o igenme, di usión, y pan.
Es o pe mi e pensa que el su gimien o de los e minos eponimís icos eno me
in luencia la ienen ex aling is iniai ac o es, ales como po eikis įamžin i
cie a pe sonaį (así mismo y li e a u enį) o luga . En gene al eponiminos
é minos o mados concienzudamen e y bien a i mada, ellos elacionados y con
un de e minado obje o his o ia, e lejan cie os aspec os cul u ales, son
como cie o pa imonio a las gene aciones enide as. Eponimai di ie en no solo
su semán ica, sino y sanda a. Ne ienoda sanda os son y eponiminiai e mininai
unos ien isiniai, o os sudė iniai. Resiendo Valen ino Skujiņos eponimíos
é minos de dis ibución según sus g ado de apelia y aciones (deonimizaciones)
á pa idas o isichas apelia y aciones e minus (Skujiņa 1993 [2002]; plg.
Mikelionienė a oja comple amen e y en pa e deonimiza se e miniai;
Mikelionienė 2017: 129), ien isiniai eponiminiai e miniai laiky ini odos los
e minijos de apelia y a. Dalinés apelia y ación e minis se conside an
130 Eponiminados é minos de opa
Aiškinamajame ap angos e minų žodyne
Auš a Rimku ė-
Ganusauskienė
compues os e mininos, de los cuales no malmen e uno dėmeno (ues amen e
la e al) es kilęs de eponimo. Comė iniai eponiminiai e mininos de o os
di e encia o og a ía gene almen e de ik inių palab as kilę dėmenys
esc ibiéndose didžiąja aide. Eponiminio dėmeniu se dis inguen esencialmen e
de inida del concep o los asgos, elacionados con ik ini palab a ( am ik o
pe sona pa a de, luga o a džiu o k .). Men ionable ambién es que los
eponiminos é minos suelen ocu i median e me onimizaciones, ečiau me a o izaciones (Skujiņa 1993
[2002]; Mikelionienė 2017).
Basándonos an o Li uania, como ex anje os cien í icos concep s, se puede
apibend in ai a i ma , que eponimu conside ado o 1) el mismo de cie o nomb e
donado (esa puede se no sólo ik iniu palab a in u a dijamas pe sona, pe o y
luga o o a cosa), o 2) de i a inis palab a, su gido de na do da ėjo na do. Dado
eponim es á di ec amen e elacionado con asmeniu, eiškiniu o k . dalyku, cuyo
nomb e nomb ado cie o obje o, en es e a ículo eponiminiu é mino se
conside a al é mino, que es hecho de cie o eponimo (ese puede se an o
simple palab a, an o da inys) o que iene de eponimo pada y ą dėmenį o dėmenų.
EPONIMINI APRANGOS TERMIN ANALIZ Aiškinamajame e minos de es imen a de
odo encon a 86 eponiminías e minos de es imen a: 76 po cien o.
ien isinių y 24 po cien o. sudė inių. Šal inio p a a mėje se esc ibe que en el
dicciona io podeciense más de 6000 e minos li u iškų con sus
co espondien esimis ingleses, okiečių, ancusas y usas (AATŽ 2014: 4). Así,
en e al abundancia de é minos in es igamíos cons i uye apenas 1,4 po
cien o. dicodyne ixojables de é minos. P idu ina, que eponimíes e minos en
la dicción hablada hay más, sin emba go es é minos, po los cuales
in oduje ijami ins alamien os (Bleiko mašina, Makėjaus mašina, Ma indeilo
didin u as), amce os de alles o cons ucciones (De bio į i is, De bio
kons ukcija) o chemijas (me se iza imas) y mecánicos (B inelio du e umo
es , Rok elo du e umo es , Sho o du e umo es ) e mininai. Es os é minos
no cuen an ap angą į a dijančiais e minos, po lo que en el a ículo
noanalizuojamos. po es o no hay una única clasi icación adecuada pa a ellos
Eponiminių ap angos e minų analizė neįmanoma be ik inių žodžių,
iš ku ių jie a si ado, apž algos. Kaip žinoma, ik iniai žodžiai y a į ai ūs,
(Mickienė, Bačiūnai ė-Lūžienė 2013: 18). Según los nomb es elación con
nomb ados obje os de la ealidad, pueden se dis inguidos dos g andes de
g upos de palab as e dade as: 1) i os se es ybių nomb es y 2) no i idos
obje os (dalykų) nomb es, y es as si es necesa io se di iden
137Te minologija | 2023 | 30 en caso de e minos de p enda en Li u ias
p enda e miniją pasayolinami ya lis os eponiminías p enda e mininai.
Li u iška o igen eponimínicos e minos uen e en no ixujada.
Los esul ados del es udio pe mi en alega que sob e un cua oadal (24,5 po
cien o.) ien isinos y compues os de opa e minos no son los únicos ma cado es
concep os. Ellos se u ilizan como sinónimos é minos, p emenybę Aiškinamajame
es imen a e minų dicciona io p opo cionando a aquellos é minos, cuyos
dėmenys no ienenę de ik inių palab as: balmo alai z . a alynė uždė ine jung imi;
bi lai. čelsiai; bliuke iai z . a alynė con zdė iniais šoneliais; boule is ž . ka iliuk;
de biai z . a alynė заdė iniais šoneliais; de bis ž . ka iliukas; Camb idjo azul de
colo cá . lige amen e azul de colo ; kokas ž . ka iliukas; ma okenas ž . ymas;
ox o dai ž . a alynė encdė ine jun imi; Ox o ddo azul colo . éase a doia azul
colo ; išeljė z . a alynė задė ine jung imi; s e sonas z . kaubojiška sk ybėlė.
Es os p incipales laiky inos é minos pudo habe su gido de las mismas
de iniciones, en las que se dis inguen más b iskes señas de concep os, y de
po eikio su a ky i y así uni ica la p enda e minos sis ema. Palyginus
eponiminius y neeponiminius e minos de es imen a, is o, que los p ime os son
más co os, su mo i acia sie ina con asmeniu o luga o e, a los p incipales
p esen ados neeponiminiai e minos con a iamen e son ilgesni, compleingesni,
pe o e minologicamen e pun o de is a seman i icamen e p ecisles, e ela más
cla o el con enido del concep o. Como ya ha ya mencionado, eponiminos é minos no
especializados más di ícilmen e se asocian con pe sonas, luga es o o a
į a dijančiais palab as y muy a menudo se u ilizan sólo en li e a u a especial
e i icada. En gene al hablando sob e eponimíes e minos apa ición de opa o en
o a á ea, se ía posible añadi , que eponiminías e minos no es án
iu no u į a dy i kū ėją, iš adėją, populia in oją, ie o ę a ki ą, iek gy ą,
iek negy ą, objek ą, su ku iuo susijęs są okos pa adinimas. Neabejo inai
es ilís icamen e neu alús, su apa ición muy elacionada con subjecyeponiminías
e minías elacionadas con his ó ico y cul u al con enido, impo an eu conc e o
é mino apa ición, así como emá ica comunicación. En a os casos, como hemos
is o de ejemplos, el mismo concep o desp ende más de un é mino eponimino:
balmo alai, ox o ds, išeljė a alynė zadė ine jung imi; bliuke ías, de bías a alynė
encdė iniais šoneliais; boule is, de bis, kokas ka iliuk. Es o esencialmen e indica
que el eponiminis é mino es con ac ualis y a menudo no único, y a cie os casos
quizás y esul ado de desacue do. Sin emba go en cualquie caso, si se op a usa
eponiminis é mino, o neeponiminis, p incipal unción del é mino es imen a
pe manece la misma nominacinė, i. e. exac amen e, uni eikšmiškai y b e emen e ing esa

138 Eponiminados é minos de opa
Aiškinamajame ap angos e minų žodyne
Auš a Rimku ė-
Ganusauskienė
p endas concep oká, simul áneamen e ga an iza aiškią y ned ip asmišką
é mino a oseną li e a u a cien í ica. Desde esencia eponiminiai
e minai u ina e miniją. En a as ocasiones al consumido eponiminis
é mino, que di ie e apenas galūne, aunque es á hecho de el mismo
e dade o palab a, puede se painus, ej., plg. a alynės nomb e de biai y
headd essal nomb e de bis, sie inus con Anglijas g a o E. De byio pa a de.
jan ys ien isiniai e minai umpi, pa ogūs, be ka u leng ai supainioja-
mi, be o, abu u i, kaip minė a anksčiau, ne po ieną sinonimą.
Ski ingą ap angą į a diA ei yje mul iplicėjan eponiminių e minų y imų
obje i a se ía examina y eponiminių e minų a osenos ecuencia. Es o
leis ų azonsčiau habla sob e eponimínicos e minos como una de
e minos c eación mane as de papli im, a osenes o elección polinkius.
IŠVADOS
1.Eponiminías p enda e mininas de onimų hace p enda concep os de
nomb inías. Es os é minos de apa ición en el campo de la opa de e minan
ling is iniai ( umpumas, ekonomiškumas, papli imas, pas o umas i k .),
p incipalmen e no o ex aling is iniai ac o es, ales como el deseo in oca
pe sonas, que c ea on, in en a on, comenza on a ab ica , expopula izó cie a
p enda o sus de ales, seekis hon a a cie os pe sonajes, in e elación con
conc e as geo inisas localo ías, en las que ue on c eadas, ue on popula es o
papli o. Los é minos eponiminos pueden se conside ados de espe o, de
descub imien o cien í ico, de signos de econocimien o de cie o indi iduo
apêlio o simplemen e esul ado de in e cambios cul u ales. 2. Aiškinamojo
p enda é minos de dicciona io da os mues an que eponiminías p enda
é minos cons i uyen apenas sob e 1,4 p oc. de odos p enda é minos. La
mayo pa e de los eponimínicos é minos de opa (ap oximadamen e 75,5 pe
cen .) los únicos nomb es de concep os (ango os ilna, bekešas, bleize is,
bliuke iai, B auno di žas, diu elis, dže sis, gaba dinas, gali ė, gibsonai, Hessen
shoes, sandalias de Jesús, kašmy as, kemb idžai, ke za y k .). La pa e
es an e i as eponimíes p enda é minos de se usan como sinónimos g e a
e minologicamen e ikslesnių p enda é minos (bliuke ías, boule is, de bías,
kokas, ox o ddai, s e son y k .). Aiškinamaje en el dicciona io de é minos de
es imen a p incipalmen e encon ado eponimínicos e minos, cuyo
undamen o an oponimai (nomb es, pa a des, p a a des) y oponimai (cies ų, países, islas y k . nomb inimai). A ski ą g upo la o man e mininai, kilę de símbolos nomb es.
3. Eponiminiai p endas e mininai ocupa un impo an e luga en la e minología
de p endas Li u ias. C eación de e minos de ik inių palab as uno de los
139Te minologija | 2023 | 30
odo y imo ezul a ai, e ų bei sudė ingų są okos į a dijimo būdų. Eponimi-
niai ap angos e minai, ypač ien isiniai, no s i y a e minologiškai ne obuli
posibles y, como ab eus i p endas concep os de denominaciones, sin emba go
en cie os casos es o son los únicos adicionalmen e u ilizados p endas e mininas Li u ias p endas e minijoje.
ŠALTINIAI
AATŽ 2014: S anislo as Algiman as Ra au as, Eugenija S azdienė, Ada Gulbinienė. Aiškinamasis ap angos
e minų žodynas: daugiau nei 6000 e minų lie u ių, anglų, okiečių, p ancūzų i usų kalbomis, Kaunas:
Technologija.
CD – Camb idge Dic iona y. P ieiga in e ne e: h ps://dic iona y.camb idge.o g/.
DWDS – Digi ales Wö e buch de deu schen Sp ache. P ieiga in e ne e: h ps://www.dwds.de/.
LT – Li e a y Te ms. P ieiga in e ne e: h ps://li e a y e ms.ne /.
LTD – Li e a y Te ms and De ini ion. P ieiga in e ne e: h p://web.cn.edu/kwheele /li _ e ms_E.h ml.
MW – Me iam-Webs e Dic iona y. P ieiga in e ne e: h ps://www.me iam-webs e .com/.
OLD – Ox o d Lea ne ‘s Dic iona ies. P ieiga in e ne e: h ps://www.ox o dlea ne sdic iona ies.com.
TŽŽ 2001 – Ta p au inių žodžių žodynas, a s. ed. A. Kinde ys, Vilnius: Alma li e a.
TŽŽ 2013 – Ta p au inių žodžių žodynas, edak o ių a yba: A. Kaulakienė i k ., Vilnius: Alma li e a.
VLEe – Visuo inė lie u ių enciklopedija, e. a ian as, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos cen as,
2001–2020. P ieiga in e ne e: www. le.l .
VPSV – Valodniecības pama e minu skaid ojošā ā dnīca, Rīga: Vals s alodas aģen ū a, 2007. P ieiga
in e ne e: h ps:// e mini.go .l / [žiū ė a 2023-01-11].
LITERATŪRA
Jane Ande sen By on 1996: The Language o Eponyms. Jou nal o he Royal College o Physicians o
London 30(2), 174177.
Banka a Baiba 2007: Eponīmu ā dnīca, Rīga: Vals s alodas aģen ū a. Banka a Baiba 2011a: Eponīmi la iešu
alodā: ling is iskais aspek s: p omociones da bs iloloģijas dok o a g āda iegūšanai alodniecības zinā nes
noza ē, Rīga: La ijas uni e si ā e. Banka a Baiba 2011b: Eponīmi en la iešu. Valodas p akse: ē ojumi un
ie eikumi: populā zinā nisku aks u k ājums 6, Rīga: La gales d uka, 5871.
Banka a Baiba 2012: Jaunā eponīmu ā dnīca, Rīga: Vals s alodas aģen ū a. Banka a Baiba, Bušs
Ojā s 2013: Daži eponīmu o mašanās e minoloģiskie un seman iskie aspek i. –
Linguis ica Le ica 21, 7885.
Beeching Cy il Leslie 1988: A Dic iona y o Eponyms, 2end. ed., Ox o d; New Yo k: Ox o d Uni e si y P ess.
Canziani Ta iana 2011: The s a us o medical eponyms: ad an ages and disad an ages. Teaching Medical
English: Me hods and Models, ed. A. Loiacono, G. Iama ino, K. S. G ego, I aly: Publishe Monza,
227–238.
Cappuzzo Ba ba a 2008: Eponyms o Desc ip i e Equi alen Te ms? The Ques ion o Scien i ic Accu acy in
Medical Discou se. Quade no II, 2535.
C ys al Da id 2008: A Dic iona y o Linguis ics and Phone ics, Six h Edi ion, Ox o d: Blackwell Publishing.
F eeman Mo on S. 2002: A New Dic iona y o Eponyms, Ox o d Uni e si y P ess. Acceso en In e ne : h ps:
www.ox o d e e ence.comdisplay/10.1093/ac e /9780195093544.001.0001/ac e -9780195093544;jsessi
onid=C5247DD8651F5FE4171AE62DB1DBE370. DOI: 10.1093/ac e /9780195093544.001.0001. El Consejo de
Adminis ación y Adminis ación de la Unión Eu opea ha decidido ap oba el Reglamen o (UE) n.o 10953 Gai enis
Kazimie as 2014 [1993]: Chemijos nomenkla ū as di e sosenybės. Kazimie as Gai enis. Rink iniai aš ai, Vilnius:
Lie u ių kalbos ins i u o, 381389. Gai enis Kazimie as 2014 [1994]: Technikos e minijos no minimo mažmožiai.
Kazimie as Gai enis. Rink iniai aš ai, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u o, 390396. Gai enis Kazimie as 2014 [1996]:
Sob e dos é minos no mimo p incipios. Kazimie as Gai enis. Rink iniai aš ai, Vilnius: Lie u ių kalbos
ins i u o, 224229. Gai enis Kazimie as, Keinys S asys 1990: Kalbo y os e mų žodynas, Kaunas: Š iesa.
140 Eponiminados é minos de opa
Aiškinamajame ap angos e minų žodyne
Auš a Rimku ė-
Ganusauskienė
Jakai ienė E alda 2010: Leksikologija: lib os de es udios, Vilnius: Vilniaus uni e si e o publykla. Ka a ae a
Ta jana L. 2011: S uc u al and seman ic ypes o eponyms. No es on Onomas ics 14, 8089. acceso en
in e ne : h p://ka penko.in.uawp-con en /uploads/2013/02/Ka a ae .pd . Kas adze Mindia, Kas adze Da id
2015: Eponimai de T auma ología y o opedia: sín omas y sínd ome, Klaipėda: Uni e sidad de Klaipėda.
Kaulakienė Angelė 2009: Lie u ių izikos e minijos aida: monog a ija, Vilnius: edi o ial Technika.
Ki kauskienė Laimu ė 2011: Eponiminiai a chi ek ū os, a e y cons ucciones e mininai en lenguas
Li uanas. San alka: ilología, edukología 19(1), 4858.
Kopaliński Władysław 2008: Słownik eponimów czyli wy azów odimiennych, Wa szawa: Wydawnic wo
Naukowe PWN.
Kuma P iyanka, B azel Danielle, Benjamin Da id J., B em Elizabe h 2022: Eponyms in medical oncology. Cance
T ea men and Resea ch Communica ions 31. DOI: h psdoi.o g/10.1016://j.c a c.2022.100516. DOI:
h psdoi.o g/10.1016 Ku miņa Linda 2010: Eponiminiai nomb es de plan as en lenguas la ias y Li u ias: da ybos
būdai. Lexicog a ía y lexicología 2, sud. V. Sakalauskienė, A. Aukso iū ė, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as,
355–367.
K ašy ė Regina 2005: Mokomasis e minologijos žodynėlis, Šiauliai: VšĮ Šiaulių uni e si e o leidykla. Li e kienė
Nijolė 2006: Lie u iški i la yniški sudė iniai ana omijos e minai: humani a inių mokslų dak a o dise acija,
Kaunas [Šiauliai]: Šiaulių uni e si e o leidykla. Li e kienė Nijolė 2010: Eponyms o Ana omy. Vā ds un ā
pē išanas aspek i 14(1), 156161. Lonča Maja, Anić Ana Os oški 2014: Eponymous medical e ms as a sou ce o
e minological a ia ion. Languages o Special Pu poses in a Mul ilingual, T anscul u al Wo ld, P oceedings
o he 19 h Eu opean Symposium on Languages o Special Pu poses, eds. G. Budin, V. Lušicky, 810 July 2013,
Vienna, Aus ia, Vienna: Uni e si y o Vienna, 3644. Accesible en in e ne :
h ps:www. esea chga e.ne /publica ion/312200297_Eponymous_medical_ e ms_as_a_sou ce_o _ e minologic-
al_ a ia ion. Mężyk Judy a 2020: Eponyms in Dance Te minology as an Objec o T ansla ion. Pół ocznik
Językoznawczy Te ium. Te ium Linguis ic Jou nal 5(2), 183201. Te ium Linguis ic Jou nal 5(2), 183201.
Te ium Linguis ic Jou nal 5(2), 183201. Te ium Linguis ic Jou nal 5(2), 183201. DOI: h ps://doi.o g/10.7592/
Te ium2020.5.2.Mezyk.
Mickienė Ilona, Bačiūnai ė-Lūžienė Lina 2013. Onomas ikos įž algos: mokomoji me odinė knyga
[e. iš eklius], Vilnius: Vilniaus uni e si e as. P ieiga in e ne e: h ps://www.kn . u.l /dokumen ai/
ailaika ed u/lie u iu/Onomas ikos_iz algos_Mickiene_Baciunai e-Luziniene_2013.pd . Mikelionienė Ju gi a
2017: Aspec os de las e minos in e nacionales apelia y ación. Te minología 24, 127144. NDe Lie u ių
kalbos naujažodžių duomenimisynas [ ęs inis in e ne inis žinynas desde 2011 m.], au . R. Miliūnai ė, A.
Aleksai ė. P ieiga en in e ne : h ps://ekalba.l /naujazodziai/naujienos. Pa el Nečas, Hejna Pe 2012:
Eponymické e míny soudním léka is í. Soudní lékařs í 2, 2530. Acceso en in e ne : h ps:
www. esea chga e.ne /publica ion/228059262_P esen a ion_o _eponymous_ e ms_in_ o ensic_medicine.
Nichol Ma k 2011: 5 Types o Eponym. Acceso en in e ne :
h ps:www.dailyw i ing ips.com/5:// ypes-o eponyms/.
Pie é Linda 2007: Pe son ā di la iešu un lie u iešu augu nosaukumos. Vā ds un ā pē išanas aspek i 11,
45–53.
Popescu Flo iana, Şo ca u Daniela 2020: Eponyms: an ins ance o linguis ic in e cul u ali y. Cul u e,
subcul u e, coun e cul u e, Galaţi: Eu oplus,160168. Schwa zo á E a 2013: Eponyme als Bes and eil de
achspezi ischen Lexik de Na u wissenscha en. Slo akische Zei sch i ü Ge manis ik 5(1), 111118. La
Comisión conside a que la ayuda es a al en cues ión no cons i uye ayuda es a al en el sen ido del a ículo 107, apa ado 1, del T a ado. Acceso en in e ne : h ps://d-nb.
in o/112219322X/34#page=111.
Skujiņa Valen ina 1993 [2002]: La iešu e minoloģijas izs ādes p incipi, O ais, labo ais un papildinā ais
izde ums, Rīga: LVI. acceso en In e ne : h p://www. k.l /?sadala=217. Som o d Ma hijs Paul 2018:
Eponymous e ms in o hopedic su ge y: PhD hesis, Ams e dam: Uni e si ei an Ams e dam. Acceso a
In e ne : h ps: pu e.u a.nlws/ iles/21008656/Thesis.pd . S anke ičienė Sigi a 2013: Gam os mokslų kalba:
g e inamasis okiečių i lie u ių kalbų leksinių-seman inių aspek ų y imas: dak a o dise acija, Vilnius:
Vilniaus uni e si e as. P iega en in e ne : h p:// alpykla.
elaba.l /elaba- edo a/objec s/elaba:2091553/da as eams/MAIN/con en . Umma o na Makhsudo a Holiskhon
2022: Lexico-seman ic cha ac e is ics o eponymic e minology. Be lin S udies T ansna ional Jou nal o
Science and Humani ies 2, 341348. Acceso en In e ne : h ps:
be lins udies.de/index.php/be lins udiesa icle/ iew/552/512.
Te minología | 2023 141 | 30
Ziyaye a Se a a An a o na, Bannapo a Zulxumo Xa amo na 2022: Seman ic aspec s o he english
e minology o clo hing and ashion design. Scien i ic cul u e 8(3), 212236. ¿Qué se puede hace pa a que
la cul u a cien í ica sea más e icaz? Acceso en in e ne : h ps sci-cul .o g/index.php/sc://pd /212.pd .
EPONYMOUS CLOTHING TERMS IN AIŠKINAMASIS APRANGOS
TERMINŲ ŽODYNAS (EXPLANATORYDICTIONARY OF CLOTHING TERMS)
Summa y
The eponymous e ms o a ious ields (ana omy, physics, chemis y, a chi ec u e, e c.) a e
being inc easingly analyzed in he wo ks o Li huanian linguis s. Acco ding o he wo ks o
Li huanian and o eign schola s, eponymous clo hing e ms a e clo hing e ms ha a e
de i ed om names. The a icle analyses he eponymous clo hing e ms in Aiškinamasis
ap angos e minų žodynas (2014; Explana o y Dic iona y o Clo hing Te ms) compiled by
S anislo as Algiman as Ra au as, Eugenija S azdienė, and Ada Gulbinienė. These e ms
make up only abou 1.4 pe cen o all clo hing e ms. The majo i y o eponymous clo hing
e ms (abou 75.5 pe cen ) a e only he names o concep s (ango os ilna, bekešas, bleize is,
bliuke iai, B auno di žas, diu elis, dže sis, gaba dinas, gali ė, gibsonai, Hessen shoes, jesu
sandalias, kašmy as, kemb idžai, ke za, e c.). The es o he eponymous clo hing e ms
esea ched a e used as synonyms alongside mo e e minologically accu a e clo hing e ms
(bliuke iai, boule is, de biai, kokas, ox o dai, s e sons, e c.). The dic iona y mainly con ains
eponymous e ms based on an h oponyms (nomb es, apellidos, nicknames) and oponyms
(names o ci ies, coun ies, islands, e c.). A sepa a e g oup consis s o e ms de i ed om
symbolic names. Eponymous clo hing e ms ake up an impo an place in Li huanian clo hing
e minology. C ea ing e ms om names is one o he possible and, as he esea ch esul s
show, a e and complex ways o naming a concep . Aunque hey a e e minologically
impe ec concise names o clo hing concep s, in ce ain cases eponymous clo hing e ms,
especially one-wo d e ms, a e he only adi ionally used clo hing e ms in Li huanian
clo hing e minology. La apa ición de es os é minos en el campo de opa es p incipalmen e
de e minada no po lingüís icas (sho ness, economy, p e alence, pe manence), sino po
ac o es ex alinguís icos, como el deseo de nomb a he indi iduals who c ea ed, in en ed,
s a ed p oducing, o popula ised ce ain clo hes o hei de ails, he desi e o hono
ce ain pe sons associa ed wi h speci ic geog aphic a eas whe e he clo hes we e c ea ed,
popula , o common. En gene al, eponymous e ms can be conside ed signs o espec ,
scien i ic disco e y, ecogni ion o a pa icula pe sons con ibu ion, o simply a esul o
cul u al exchange.
Recibió 2022-10-08
Auš a Rimku ė-Ganusauskienė
Lie u ių kalbos ins i u as
P. Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius
E-mail aus [email protected]