scieee Science in your language
[en] (orig) [lt] [de] [fr] [it] [es] [pt]

Modernisation of Terminology Teaching Methods in Interdisciplinary Translation and Interpreting Studies

Abstract

The Department of Translation and Interpreting in Skopje, North Macedonia offers undergraduate studies where key competences for translators and interpreters are developed. In addition to translation and interpreting competence, students also develop cultural competence, thematic and domain-specific knowledge, digital skills and generic “soft” skills. Knowledge of terminology plays a key role in the training of translators and interpreters. Hence, terminology is taught as a separate course in several different domain at undergraduate level. This paper examines the research question whether the applied terminology teaching approach at the author’s department is effective for terminology learning and skills development in students’ opinion. For that purpose, a research project was implemented entitled “Modernization of Terminology Teaching Methods at Interdisciplinary Translation and Interpreting Studies” in January 2020 – September 2021, which involved teachers on seven terminological courses. This paper provides an overview of the project activities and results of relevance for translation- and interpreting-oriented terminology teaching and learning. Furthermore, the aim of this paper is to present the results of a survey research on the effectiveness of the terminology teaching approach adopted at the author’s department, thus aiming to contribute to improving the terminology teaching design for translation and interpreting education.

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

Modernisation of Terminology Teaching Methods in Interdisciplinary Translation and Interpreting Studies

Author: Milena Sazdovska Pigulovska
Year: 2023
DOI: 10.35321/term30-3
Source: https://journals.lki.lt/terminologija/article/download/2262/2366
51Te minologia | 2023 | 30
doi.o g/10.35321/ e m30-3
Mode nisa ion o Te minology Teaching
Mé odos em Es udos In e disciplina es
de T adução e In e p e ação
Te minologijos mokymo me odų mode niza imas
a pdalykinėse e imo aš u i žodžiu s udijose
MILENA SAZDOVSKA PIGULOVSKA
Ss. (em inglês) Uni e sidade Cy il e Me ódio, […]Blaze Koneski[…] Faculdade
de Filologia ORCID id: h ps://o cid.o g/0000-0001-9227-4815
Resumo das conclusões
O Depa amen o de T adução e In e p e ação em Skopje, na Macedônia do No e, o e ece
es udos de g aduação onde são desen ol idas compe ências-cha e pa a adu o es e
in é p e es. Além das compe ências de adução e in e p e ação, os es udan es
also de elop cul u al compe ence, hema ic and domain-speci ic knowledge, dig-
adqui em compe ências i alianas e compe ências "so " gené icas. O conhecimen o da
e minologia desempenha um papel undamen al na o mação de adu o es e in é p e es.
Assim, a e minologia é ensinada como um cu so sepa ado em á ios domínios di e en es
no ní el de g aduação. Es e a igo examina a ques ão de pesquisa sob e a e icácia da
abo dagem de ensino de e minologia aplicada no depa amen o do au o pa a a
and skills de elopmen in s uden s’ opinion. Fo ha pu pose, a esea ch p ojec
ap endizagem de e minologia. Foi implemen ado in i ulado "Mode nização dos Mé odos de
Ensino de Te minologia em Es udos In e disciplina es de T adução e In e p e ação" em
janei o de 2020 - se emb o de 2021, que en ol eu p o esso es em se e cu sos
e minológicos. Es e documen o o nece uma isão ge al das ac i idades do p ojec o e
dos esul ados ele an es pa a o ensino e a ap endizagem de e minologia o ien ada pa a
he mo e, he aim o his pape is o p esen he esul s o a su ey esea ch on
a adução e a in e p e ação. A e icácia da abo dagem de ensino de e minologia ado ada
no depa amen o do au o , com o objec i o de con ibui pa a a melho ia do p oje o de
ensino de e minologia pa a a educação em adução e in e p e ação. PALAVAS-CHAPEL:
e minologia o ien ada pa a a adução, concepção de cu sos de e minologia,
compe ência e minológica, ensino de e minologia, adução e in e p e ação.
52 Mode nisa ion o Te minology Teaching Me hods
in In e disciplina y T ansla ion and In e p e ing S udies
Milena Sazdo ska
Pigulo ska
ANOTACIJA No e da Macedônia, Skopje san os Ki ilo e Me odijaus uni e si á io
Ve imo cul u ū inė compe ência, acquen aija eminių i konk ečios s i ies žinių,
aš u i žodžiu ka ed oje, siūlomos bakalau o s udijos, ku ių ikslas – ugdy i pa-
g indines e ėjų aš u i žodžiu kompe encijas. Be šių kompe encijų, ugdoma i
skai meninių įgūdžių i bend ųjų minkš įgūdžių. Rengian e ėjus aš u i žodžiu,
s a bią eikšmę u i e minologijos žinios, odėl e minologija dės oma kaip a ski as
kelių ski ingų s ičių ku sas bakalau o s udijose. a igo Šiame nag inėjamas
i iamasis klausimas, a , s uden ų nuomone, Skopjės š en ųjų Ki ilo i Me odijaus
uni e si e o Ve imo aš u i žodžiu ka ed oje aikomas e minologijos dės ymo
me odas y a eiksmingas mokan is e mi ugs mėnėjo. oi įgy endinamas mokslinių
y imų p ojek as Te minologijos me odų mokymo mode niza imas a pdalykinėse
nologijos i ugdan e minologijos įgūdžius. Tuo ikslu 2020 m. sausio – 2021 m.
e imo dė u i žodijose, daly a o ku s sep ynių e minologijos ašs y ojai. Šiame
s aipsnyje apž elgiama p ojek o eikla i ezul a ai, s a būs į e imą aš u i
e imą žodžiu o ien uo am e minologijos mokymui i mokymuisi. Es e obje i o
p ika ed oje aikomo e minologijos dės ymo me odo eiksmingumo y imo
ezul a ai, aip siekian p isidė i p ie e imo aš u i žodžiu mokymui ski o
s a y i Skopjės š en ųjų Ki ilo i Me odijaus uni e si e o Ve imo aš u i žodžiu
e minologijos dės ymo obulinimo.
ESMINIAI ŽODŽIAI: į e imą o ien uo a e minologija, e minologijos ku sų engimas,
e minologinė kompe encija, e minologijos mokymas, e imas aš u i žodžiu.
1. INTRODUCTION
A e minologia é hoje em dia um cu so acadêmico sepa ado em inúme as
uni e sidades em odo o mundo. A e minologia em na u eza in e disciplina
de ido à sua es ei a elação com ou as disciplinas, como adução (Cab é
2010; Thelen 2015; Fische 2020; Fó is 2022), ciência e ecnologia da in o mação
(Bowke , Ma shman 2012; Ji, Oakes 2019; Hadley e al. 2022; Ro hwell e al. 2023)
e c. No passado, di e en es au o es e p o esso es de e minologia aplica am
abo dagens di e sas e mui as ezes imp o isadas no ensino de e minologia e,
po an o, ela a am á ios desa ios nes e campo. Mon e o Ma ínez e Fabe
es a am en e os p imei os a iden i ica uma escassez de bibliog a ia sob e a
melho manei a de ensina e minologia, o que mui as ezes esul ou em
p o esso es aplicando modelos de ensino de e minologia que eles
pessoalmen e obse a am ou expe imen a am du an e sua ca ei a acadêmica (Mon e o Ma ínez, Fabe 2009: 91). Mesmo hoje em dia, es e
p oblem s ill pe sis s a ce ain uni e si ies.
53Te minologija | 2023 | 30
O conhecimen o da e minologia desempenha um papel-cha e na o mação de
adu o es (Kau z 2000: 20; Kelly 2005: 26; Cab é 2010: 358; Mon e o Ma ínez,
Fabe 2019: 1; Fische 2020: 65) e in é p e es (Kalina Ding 2002: 126; 2013: 2).
Kal enböck e Mehlmaue -La che (2005) en a izam que o domínio da
e minologia de e in eg a as necessidades e p e e ências da pe spec i a
dos alunos e dos p o esso es sob e o que e como ensina . Pa ece que
encon a o modelo de ensino de e minologia ce o ainda pode se um
desa io, uma ez que não exis e uma solução uni e sal. Além disso, os desa ios
do ensino de e minologia hoje em dia pa ecem e olui em o no da
modi icação dos cu ículos pa a acompanha os papéis que os adu o es e
in é p e es assumi am no me cado de adução e in e p e ação em
cons an e mudança (Sazdo ska Pigulo ska, Popo ska 2021: 58) e em o no da
aquisição de uma compe ência e minológica na e a digi al (Fische 2020; Li
2023: 760). Is o coloca em pe spec i a a necessidade de uma ea aliação dos
mé odos de ensino da e minologia com o objec i o de uma maio ino ação e
de in eg a no os mé odos que a e em a e icácia da ap endizagem.
O objec i o des e a igo é ap esen a a me odologia e os esul ados de um
p ojec o de in es igação nacional pa a a mode nização dos mé odos de ensino
da e minologia nos es udos de adução e in e p e ação de licencia u a, que
oi implemen ado na ins i uição do au o . Es e a igo ap esen a ambém os
esul ados de uma pesquisa ealizada en e es udan es a im de de e mina a
e icácia da abo dagem de ensino de e minologia. A e minologia é um dos pila es
dos es udos in e disciplina es de adução e in e p e ação. A compe ência
e minológica na adução e e e-se à capacidade do adu o de acessa o
conhecimen o ep esen ado po e mos, bem como de encon a a melho
co espondência pa a o concei o especializado na língua-al o (Mon e o
Ma ínez, Fabe 2019: 4). Mon e o Ma ínez e Fabe (2009: 92) ap esen am uma
p opos a pa a a aquisição de compe ência e minológica pa a a o mação de
adu o es. A compe ência e minológica é indispensá el pa a o
desen ol imen o da compe ência ge al de adução (Fabe 2004: 479) e de
in e p e ação (S oll 2009: 67) e de e es a no cen o dos p og amas de
o mação em e minologia.
No que diz espei o aos p og amas de o mação de adu o es, Cab é coloca o
oco na e minologia o ien ada pa a a adução como uma o ien ação que pe mi e
54 Mode nização dos mé odos de ensino da e minologia
in In e disciplina y T ansla ion and In e p e ing S udies
Milena Sazdo ska
Pigulo ska
aos es udan es adqui i os conhecimen os e as es a égias necessá ias pa a
lida com e mos especializados de o ma adequada e ápida numa a iedade de
ex os (Cab é, 1999: 13). Thelen discu e dois ipos de o ien ações e minológicas,
ou seja, e minologia o ien ada pa a a eo ia e e minologia o ien ada pa a a
adução, enquan o a e minologia o ien ada pa a a adução a ua como um "mediado " en e a e minologia o ien ada pa a a eo ia e a adução.
(Thelen 2015: 348[…]349). A Comissão conside a que a medida cons i ui uma sub enção es a al na aceção do a igo 107.o, n.o 1, do TFUE.
A abo dagem o ien ada pa a a adução é es udada po Fische , que en a iza
que a eo ia da e minologia pode con ibui pa a os es udos de adução
(Fische 2022: 8). De aco do com W igh e W igh (1993), a e minologia
o ien ada pa a a adução de e inclui a i idades que cob em di e en es
aspec os da e minologia: ges ão do conhecimen o, planeamen o linguís ico,
ecu sos e minológicos e ep esen ação de sis emas de concei os.
Aus e müehl en a iza a necessidade de uma abo dagem holís ica
( eo icamen e undamen ada, o ien ada a p oje os e colabo a i a) pa a o
ensino de e minologia e ges ão de e minologia den o dos p og amas de
o mação de adu o es (Aus e müehl 2012: 3). O abalho e minológico
o ien ado pa a a adução (TOT) de e pe mi i aos adu o es egis a ,
sis ema iza e u iliza de o ma consis en e a e minologia mul ilingue
(Fabe , León A aúz 2021: 590). O abalho e minológico o ien ado pa a o in é p e e (IOT) implica a p epa ação e minológica pa a a in e p e ação de a e as a a és de e amen as e
so wa e applica ions (S oll 2009: 67) and s a egies o dealing wi h speci-
alis e ms (Hebens ei , Soukup-Un e wege 2011: 308).
O Depa amen o de T adução e In e p e ação de Skopje o e ece se e cu sos
de e minologia a ní el de g aduação, que são minis ados em macedônio,
inglês, alemão e ancês. Os es udan es começam com o cu so in odu ó io
"P epa ação pa a adução e in e p e ação", seguido po cu sos
especializados de e minologia em "Di ei o", "Es udos Polí icos", "Economia",
"Medicina", "Te minologia das TIC" e "Comunicação Diplomá ica". Em alguns
desses cu sos, no en an o, a e minologia não é ensinada usando uma
abo dagem o almen e cen ada no aluno em elemen os-cha e que compõem o
p oje o do cu so de e minologia, como a me odologia de ensino, os mé odos de
a aliação e a é mesmo as habilidades adqui idas, acompanhadas pelo
esquecimen o da opinião do aluno sob e a e icácia de ap endizagem das
écnicas aplicadas. Po conseguin e, pe cebeu-se a necessidade de e e e
mode niza a concepção dos cu sos de e minologia e de aze es o ços
iniciais pa a uma maio consolidação a ní el das aculdades e, possi elmen e, a
ní el das uni e sidades.
55Te minologia | 2023 | 30 ní el nacional. Is o se iu de mo i ação pa a p opo um
p ojec o de in es igação ao comi é uni e si á io nacional de in es igação com
o objec i o de de ini uma me odologia sis emá ica de ensino de e minologia e
de p opo écnicas ino ado as em cu sos de e minologia o ien ados pa a a
adução e a in e p e ação. A al a de p incípios pedagógicos e me odológicos
no ensino da adução no passado a e ou o s a us da adução como disciplina
acadêmica (Colina 2003). Assim, é azoá el assumi o mesmo sob e o ensino de
e minologia se os p incipais p incípios me odológicos não o em os obje i os
do sis ema, os con eúdos, o modo de ensino e as ca ac e ís icas ecnológicas
ically de ined. A ansla ion-o ien ed e minological compe ence can be
de eloped when e minology cou ses in eg a e ca e ully selec ed eaching
habili adas na e a digi al, ou seja, na e a da in eligência a i icial (Li 2023: 760). 3.
Obje i os e Mé odos. Pon os C í icos
Ensino de e minologia
Os elemen os-cha e do p oje o de ensino de e minologia nos es udos de
adução incluem: obje i os do cu so, con eúdo, me odologia de ensino e
a aliação (Mon e o Ma ínez, Fabe 2009: 2; Alcina 2011: 4). Inicialmen e,
p esumiu-se que a e icácia do ensino e da ap endizagem de e minologia es á
in imamen e elacionada com a in eg ação de uma abo dagem holís ica
cen ada no ap endiz, que inclui os p incipais elemen os educacionais. Es e
modelo oi u ilizado como base pa a a implemen ação do p ojec o de
in es igação acima mencionado. A im de analisa a si uação dos cu sos de
e minologia de g aduação, o au o ealizou uma análise inicial pa a es abelece
os pon os c í icos do ensino de e minologia que p ecisam de melho ia.
Es e a igo ap esen a a abo dagem ado ada no depa amen o do au o pa a
supe a os desa ios a a és da c iação de um ambien e melho ado cen ado no
ap endiz, conduzindo a um ensino e ap endizagem e icien es (on-line) de
e minologia nos es udos de adução e in e p e ação, udo com o obje i o
inal de p epa a os alunos pa a unciona de o ma e icien e no u u o
con ex o p o issional. A im de analisa o sucesso da implemen ação do
p ojec o, o au o ealizou um inqué i o com ques ioná io cen ado nos alunos.
3.1 Pano ama ge al do p ojec o
O p ojec o de in es igação nacional "Mode nização do Ensino de Te minologia"
Me hods a In e disciplina y T ansla ion and In e p e ing S udies” was
implemen ed a he au ho ’s depa men in Janua y 2020–Sep embe 2021,

56 Mode nização dos mé odos de ensino da e minologia
in In e disciplina y T ansla ion and In e p e ing S udies
Milena Sazdo ska
Pigulo ska
com um p o esso i ula , dois p o esso es associados e um p o esso
sênio como memb os do p oje o. O objec i o do p ojec o e a melho a odos os elemen os da
he e minology cou ses design and o examine s uden s’ opinion on he
e ec i eness o he applied app oach in e minology lea ning h ough a
ques ionnai e.
A p imei a componen e do p ojec o en ol eu a ea aliação dos qua o
elemen os-cha e da concepção dos cu sos de e minologia. Ao in eg a uma
abo dagem cen ada no aluno em odos os elemen os-cha e, c ia-se um
ambien e que p omo e a au onomia do aluno, o que em um e ei o posi i o na
mo i ação dos alunos (Ho á h 2007: 113; Huszá né P ikle 2020: 104). O segundo
componen e do p oje o en ol eu o uso ap imo ado da ecnologia com
applica ions o e minology managemen , which p o ed pa icula ly ne-
e amen as de so wa e e cessá io du an e a educação on-line de ido à
pandemia de Co id-19: os alunos não podiam assis i isicamen e ao labo a ó io
digi al e i e am que depende da ecnologia pa a abalha em p oje os de
e minologia colabo a i a de suas casas. A ecnologia pe mi iu que o
labo a ó io de in o má ica do depa amen o se o nasse um labo a ó io digi al onde os es udan es ambém desen ol e am uma compe ência ecnológica e que e a
he basis o c ea ing a echnically equipped dis ance lea ning cen e.
3.2 Resul ados do p ojec o
3.2.1. P og amas e objec i os e is os dos cu sos de e minologia
Em e ospec o, no início dos cu sos de e minologia no depa amen o do
au o , os mé odos de ensino nem semp e con ibuí am pa a o
desen ol imen o de uma compe ência e minológica, mas apenas pa a o
glossa ies. A e minological sub-compe ence does no e e o he acqui-
desen ol imen o da posição e minológica das lis as de e mos, mas pa a a
capacidade do adu o de adqui i o conhecimen o ep esen ado po esses
e mos (Mon e o Ma ínez, Fabe 2009: 92). Uma a e a-cha e do ensino de
e minologia o ien ado pa a a adução e a in e p e ação de e se en ol e
os alunos na ap endizagem baseada em p oblemas a a és de a i idades de
nological p oblems, hus acqui ing skills necessa y o a u u e p o ession
in ansla ion and in e p e ing. As Johnson and Johnson (2018: 1) explain,
he ole o ins uc o s is e ol ing om p esen e o in o ma ion o he
esolução de p oblemas em que os alunos esol em p oblemas exis en es na
ida eal.
57Te minologija | 2023 | 30
Table 1. Compa ison o objec i es a eache -cen ed and lea ne -cen ed e minology cou ses
(Fon e: Sazdo ska Pigulo ska, Popo ska 2021: 15) (Fon e: Sazdo ska Pigulo ska, Popo ska 2021: 15) (Fon e: Sazdo ska Pigulo ska, Popo ska 2021: 15) (Fon e: Sazdo ska Pigulo ska) (Fon e: Sazdo ska Pigulo ska) (Fon e: Sazdo ska Pigulo ska) (Fon e: Sazdo ska Pigulo ska) (Fon e: Sazdo ska Pigulo ska) (Fon e: Sazdo ska Pigulo ska) (Fon e: Sazdo ska Pigulo ska) (Fon e: Sazdo ska Pigulo ska) (Fon e: Popo ska) (Fon e: Saz) (Fon e: Sazdo ska) (Fon e: Saz) (Fon e: Saz) (Fon e: Saz) (Fon e: Saz) (Fon e: Saz)
Desen ol imen o
Glossá ios
e minológico Desen ol imen o e minológico
COMPETENÇA PARA Es udan es de
T adução e In e p e ação
Di e en es abo dagens da e minologia
abalho e minológico do ensino e do
Abo dagens coo denadas do ensino e do
abalho e minológico
Fo e con iança na e minologia p á ica Equilíb io en e eo ia e p á ica de
e minology
A i idade de colabo ação
Pesquisa e minológica indi idual Ap endizagem baseada em p oblemas e
ap endizagem baseada em p ojec os
U ilização opcional da ecnologia U ilização ap imo ada da ecnologia O quad o
1 ap esen a di e en es aspec os do p ocesso de ensino de e minologia,
ha we e imp o ed. The p e iously non-sys ema ic eaching app oaches
esul ando em imp o isação com écnicas de ensino, g andes lacunas en e
os cu ículos dos cu sos de e minologia, como a omissão de
habilidades-cha e como a mine ação de e minologia ou habilidades digi ais,
e c. A ap endizagem coope a i a nos cu sos de e minologia aumen ou a
esponsabilidade dos alunos pela sua p óp ia ap endizagem, a au o-ges ão, a
pe a i e lea ning includes ac i e lea ning p ocedu es, such as p oblem-ba-
au o-o ganização, a au ocon iança e a mo i ação. Ap endizagem coosed,
ap endizagem em equipe, ap endizagem colabo a i a, ap endizagem assis ida po pa es, e c. (Johnson, Johnson 2018: 1).
3.2.2. Me odologia de ensino-ap endizagem e isada As ac i idades ela i as à
p imei a componen e do p ojec o con inua am com a e isão da me odologia
de ensino-ap endizagem. Mon e o Ma ínez e Fabe (2009) suge em um modelo
de ensino de e minologia que p omo a a au onomia do aluno: ou seja, o
sucesso no p ocesso de ensino-ap endizagem de e minologia é possí el
quando o aluno não é apenas um ecep o passi o do conhecimen o ensinado
pelo p o esso , mas se o na um aluno a i o que p ocu a in o mações e se
en ol e na assimilação a i a de in o mações, o que con ibui pa a uma
ap endizagem signi ica i a.
58 Mode nização dos mé odos de ensino da e minologia
in In e disciplina y T ansla ion and In e p e ing S udies
Milena Sazdo ska
Pigulo ska
Quad o 2. Compa ação da me odologia de ensino-ap endizagem an es e depois do
p oje o (Fon e: Sazdo ska Pigulo ska, Popo ska 2021: 16)
Cen ado no
O p o esso é a p incipal
De in o mações
p o esso : Cen ado no aluno:
on e de assimilação a i a
de in o mações
Ap endizagem a a és da ansmissão Ap endizagem a a és da
descobe a e da explo ação au oguiada
Conhecimen o a cu o p azo da e minologia Reaplicação do conhecimen o a
no as si uações no u u o
Ta e as e ac i idades que p omo em a
au onomia de memo ização dos alunos
Expe iência pessoal do p o esso Compa ilha expe iências sob e as melho es
p á icas a a és de um wo kshop em linha sob e écnicas de ensino de
e minologia pa a es udos de T&I Uma abo dagem o ien ada pa a o ap endiz
p ecisa se aplicada de o ma holís ica, o que signi ica em odos os
aspec os-cha e: do p og ama e dos obje i os do cu so à me odologia e à
a aliação do ap endiz. Os exe cícios adicionais de ensino de e minologia
esul am na ecepção passi a de conhecimen os ans e idos pelo p o esso e
na ap endizagem mecânica e epe i i a da e minologia, adqui indo assim
conhecimen os e minológicos de cu o p azo que não podem se eu ilizados
em no as a e as ou si uações no u u o e que não p epa am os alunos a lida
com p oblemas e minológicos de o ma au ônoma.
3.2.3. Au onomia do aluno nos cu sos de e minologia
O concei o de au onomia do aluno é undamen al pa a a educação em adução e
in e p e ação (Fang, Mo is 2021; Bolaños-Medina, Núñez 2022). A au onomia do
ap endiz implica a capacidade de assumi a esponsabilidade pela p óp ia
ap endizagem e de assumi a esponsabilidade po odos os aspec os des a
ap endizagem (Holec 1981: 3). Uma das p incipais a e as dos p o esso es de
e minologia de e se enco aja os alunos a pa icipa em a i amen e na
ap endizagem a a és de uma a iedade de écnicas, uma ez que o
conhecimen o adqui ido de al o ma não é acilmen e esquecido uma ez
e minado o cu so de e minologia, mas pode se eu ilizado em ou as
a e as ou cu sos, cons uindo assim a e enção de conhecimen os a longo
p azo. Po conseguin e, um dos objec i os do p ojec o e a mo i a os es udan es a pa icipa em ac i amen e no p ocesso de ap endizagem de e minologia, e i ando assim a ap endizagem epe i i a de e minologia.
59Te minologia | 2023 | 30
A Figu a 1 mos a que a au onomia do aluno melho a a ap endizagem de
e iciency, s uden mo i a ion, sel -o ganisa ion, sel -con idence, in e ac-
ion and exchange o knowledge, and use o esou ces o au onomous
e minologia, a in es igação e minológica e a ap endizagem.
3.2.4. Mé odos ino ado es de ap endizagem de e minologia pa a es udan es de
adução e in e p e ação A im de desen ol e a i idades mais ino ado as que
p omo am a au onomia do aluno, os memb os da equipa do p ojec o
o ganiza am o wo kshop online "Mé odos de ensino de e minologia pa a a
educação em adução e/ou in e p e ação" ealizado em Junho de 2021 e ao qual
pa icipa am quinze p o esso es e p o esso es do depa amen o do au o ,
de ou as aculdades, de ou as aculdades de uni e sidades es a ais e
p i adas e do Cen o Lexicog á ico da Macedónia. O objec i o do wo kshop e a
e le i conjun amen e sob e as p á icas de ensino de e minologia mais
e icien es e as ac i idades em sala de aula ou on-line que, com base na sua
expe iência, aumen am an o a au onomia como a mo i ação dos alunos. Os
pa icipan es compa ilha am os mé odos de ap endizagem e minológica
mais e icazes da sua p á ica: ap endizagem baseada em p oblemas, p oje os
colabo a i os, ap endizagem simulada baseada em p oje os, es ágios (p á ica
ins i ucional), discussão em classe de ma e iais de lei u a, e c., que
p epa a am os alunos pa a esol e de o ma au ônoma ques ões
e minológicas e eu iliza esse conhecimen o em ou as a e as e cu sos. Além disso, odos os pa icipan es no seminá io exp essa am:
Ap endizagem
e ec i eness
( e en ion o
conhecimen o
a a és da
eu ilização da
e minologia ap endida
O ien ação dos
p o esso es
sob e os
ecu sos pa a a
ap endizagem
au ônoma e
eedback em a i idades baseadas em p oblemas
A i idade em ez
de pales a,
colabo ação e
in e câmbio de
conhecimen os
com colegas
Aumen o da
mo i ação, da
au ocon iança e da
au o-o ganização dos alunos
Figu a 1. Bene ícios pe cebidos da au onomia do aluno em cu sos de
e minologia (Fon e: Sazdo ska Pigulo ska, Popo ska 2021: 91)
66 Mode nização dos mé odos de ensino da e minologia
in In e disciplina y T ansla ion and In e p e ing S udies
Milena Sazdo ska
Pigulo ska
Es udos, que o necem as seguin es ecomendações-cha e sob e como
melho a o ensino a ual de e minologia em es udos de adução e
in e p e ação em aculdades da Macedônia do No e (Sazdo ska Pigulo ska, Popo ska
2021: 91–93):
ga an i um núme o su icien e de ho as semes ais pa a odos os
cu sos de e minologia;
em e mos me odológicos, aplica o modelo de ap endizagem a a és da
descobe a, a abo dagem comunica i a a a és da in es igação ac i a e
ac i idades que p omo am a au onomia dos alunos e aumen em a mo i ação; […]
p epa a os es udan es pa a esol e de o ma independen e ques ões
e minológicas; aplica ecu sos e minológicos em linha con empo âneos,
e amen as de so wa e e minológico e ecnologia colabo a i a; aplica a
a aliação o ma i a em odos os cu sos de e minologia. Po úl imo, pode
conclui -se que o p incipal objec i o dos cu sos de e minologia o ien ados
pa a a adução e a in e p e ação é o ma e p epa a os es udan es a
unciona de o ma e icien e num con ex o p o issional e a eu iliza os
conhecimen os e minológicos adqui idos e as p á icas ap endidas, que
eó icas que p á icas, nou as a e as e cu sos e ambém na sua u u a
p o issão. Is o pode se e e i amen e conseguido a a és da aplicação de uma
abo dagem baseada na p o issão e cen ada no ap endiz (No d, 1991), que de e
o na -se pa e in eg an e da pedagogia da adução e da in e p e ação
cen ada no ap endiz. Po úl imo, o objec i o inal é enco aja os es udan es a
con inua a u iliza as p á icas e os so wa es elacionados com a e minologia
sional ca ee s, only imp o ing hem wi h u u e wo k. T ansla ion- and
in e p e ing-o ien ed e minology eaching equi es mo e a en ion and
adqui idos, ou seja, as e amen as ao longo dos seus es udos e es udos
p o esempí icos, onde os esul ados iniciais de es udos como es e possam se
mais e mais cuidadosamen e es ados e elabo ados. Os esul ados
ap esen ados nes e a igo o e ecem o ien ações pa a ou os educado es e o mado es que se depa am com dilemas semelhan es no ensino de e minologia.

67Te minologia | 2023 | 30
ANNEX 1
Lea ne - ocused Ques ionnai e
1. Quais cu sos de e minologia equen ou a é ago a? (Di ei o,
Polí ica, Economia, Medicina, TIC ou Comunicação Diplomá ica)?
2. Did you egula ly a end hose classes?
a. Yes
b. No
c. Ocasionalmen e
3. Conside a que os exe cícios e ac i idades aplicados nos cu sos de
e minologia que equen ou são e icazes pa a a ap endizagem de e minologia?
(Po sinal) Sim,
uma. Não c. Só às
ezes
Explain why: __________________________________________________
4. P e e e a au onomia do aluno ou a con iança do p o esso ao ap ende uma no a
e minologia? Os es udan es de em assumi um papel ac i o na ap endizagem de
e minologia? (Você não pode escolhe ambos, pois são comple amen e opos os
po na u eza) a. Eu p e i o a au onomia do aluno b. Eu p e i o a con iança do
p o esso
Explain why: __________________________________________________
5. Conside a que pode esol e de o ma independen e ques ões
e minológicas em di e en es domínios (po exemplo, di ei o, economia, medicina, in o má ica, e c.)?
(Po sinal) Sim,
po a o . Não c.
Só às ezes
Explain why: __________________________________________________
6. Es á sa is ei o com o p og esso pessoal que ealizou na ap endizagem de
e minologia nos cu sos de e minologia que equen ou? (Tenha em men e
que não se pode o na um especialis a num domínio especí ico depois de
apenas 10 aulas) a. Sim, po a o . Não, a. Sim, po a o . Não. C. Não enho a
ce eza.
Explain why: __________________________________________________
7. Did you imp o e you digi al skills a any o he e minology cou ses you
ha e a ended so a ?
(Po sinal) - Sim, senho .
68 Mode nização dos mé odos de ensino da e minologia b. c. As compe ências
in In e disciplina y T ansla ion and In e p e ing S udies
Milena Sazdo ska
Pigulo ska
digi ais não são impo an es pa a a ges ão da e minologia 8. Você acha que
pode ap ende e minologia de o ma e icaz quando as aulas são ealizadas
on-line?
Explain why: __________________________________________________
9. P e e e uma a aliação suma i a (exame inal no inal do cu so de
e minologia) ou uma a aliação o ma i a ( es es semanais du an e odo o
cu so de e minologia)?
a. P e i o a a aliação suma i a b. P e i o a a aliação o ma i a 10. Conside a
que é impo an e que os es udan es exp essem a sua opinião sob e a e icácia
Explain why: __________________________________________________
dos exe cícios e ac i idades de ensino de e minologia aplicados pelo p o esso
em di e en es cu sos de e minologia?
(Po
sinal) Sim, po a o . Não, não.
Explain why: __________________________________________________
11. Enquan o equen a um cu so de e minologia, em qual das seguin es
a i idades es a ia dispos o a pa icipa pa a ap ende mais e icazmen e a
e minologia num domínio especí ico (pode escolhe mais de uma espos a
aqui): a. es ágio numa ins i uição, o ganização, emp esa, e c. b. esolução de
p oblemas indi iduais (o aluno ecebe a a e a de o nece indi idualmen e
uma explicação ou encon a uma solução pa a um dilema e minológico eal
especí ico) c. in es igação colabo a i a de e minologia o a de aula com
colegas d. abalho em equipa, po exemplo, ap endizagem baseada em
p oje os simulados e.
. seminá io de adução com es udan es, p o esso es e adu o es p o issionais
12. How can e minology cou ses be imp o ed? Wha would you change so
ha e minology lea ning can become mo e e ec i e o s uden s?
69Te minologia | 2023 | 30
REFERENCES
Alcina Ampa o (ed.) 2011: Teaching and Lea ning Te minology: New S a egies and Me hods, ed. A. Alcina,
Ams e dam/Philadelphia: John Benjamins Publishing Company, 1–35.
Aus e müehl F ank 2012: Using concep mapping and he web as co pus o de elop e minological
compe ence among ansla o s and in e p e e s. – T ansla ion Spaces 1, 54–80.
Bolaños-Medina Alicia, Núñez Juan L. 2022: Au onomy suppo , c i ical hinking, and mo i a ion as key
p edic o s o ansla o ainees’ s a egic compe ence. – Ac oss Languages and Cul u es 23, 131–147.
Bowke Lynne, Ma shman Elizabe h 2012: T ansla ion echnologies as seen h ough he eyes o educa o s
and s uden s: ha monizing iews wi h he help o a cen alized eaching and lea ning esou ce. –
Global T ends in T ansla o and In e p e e T aining: Media ion and Cul u e, eds. S. Hubsche -Da idson,
M. Bo odo, London/New Yo k: Con inuum In e na ional Publishing G oup, 69–94.
Cab é Ma ia Te esa 1999: Te minology. Theo y, Me hods and Applica ions, Ams e dam/Philadelphia: John
Benjamins.
Cab é Ma ia Te esa 2010: Te minology and ansla ion. – Handbook o T ansla ion S udies, eds. Y. Gambie ,
L. an Doo slae , Ams e dam/Philadelphia: John Benjamins, 356–365.
Colina Sonia 2003: T ansla ion Teaching om Resea ch o he Class oom: A Handbook o Teache s, USA:
McG aw-Hill.
Ding Yan 2013: E ec s o domain knowledge on consecu i e in e p e ing pe o mance. – 19 h In e na ional
Cong ess o Linguis ics, ed. Dépa emen de Linguis ique de l’Uni e si é de Genè e, Swi ze land,
Gene a, 1–20.
Fabe Pamela 2004: Te minological compe ence and enhanced knowledge acquisi ion. –
T ansla ionskompe enz, eds. P. A. Fleischmann, J. Schmi , G. Wo jak, Tübingen: S au enbu g, 479–499.
Fabe Pamela, León A aúz Pila 2021: Designing e minology esou ces o en i onmen al ansla ion. –
The Ox o d Handbook o T ansla ion and Social P ac ices, eds. J. Meng, S. La iosa, online edn, Ox o d
Academic, 587–615. DOI: 10.1093/ox o dhb/9780190067205.013.7.
Fabe Pamela, León A aúz Pila , P ie o Velasco Juan An onio 2009: Seman ic ela ions, dynamici y, and
e minological knowledge bases. – Cu en Issues in Language S udies 1, 1–23.
Fabe Pamela, Mon e o Ma ínez Sil ia 2019: Te minology. – The Rou ledge Handbook o Spanish
T ansla ion S udies, eds. R. Valdeón, Á. Vidal, New Yo k: Rou ledge, 247–266.
Fang Xiaoqing, Mo is Philip (eds.) 2021: Cul i a ion o s uden ansla o au onomy in UK highe
educa ion. – English Language Teaching 14, Canadian Cen e o Science and Educa ion, 41–57. DOI:
10.5539/el . 14n5p41.
Fische Má a 2020: De eloping e minology compe ence, wi h special ocus on ecognising e ms. – Fi -
o -Ma ke T ansla o and In e p e e T aining in he Digi al Age, eds. R. Besznyák, M. Fische , Cs. Szabó,
Uni ed S a es/Spain: Ve non A and Science Inco po a ed, 65–78.
Fische Má a 2022: Ho izon al and e ical e minology wo k in he con ex o EU ansla ions. – Po a
Lingua 1, 7–15. DOI: h ps://doi.o g/10.48040/PL.2022.1.1.
Fó is Ágo a 2022: T ansla ion and Te minology. Theo y and P ac ice in Hunga y, Budapes /Pa is: KRE –
L’Ha ma an.
Hadley James Luke, Tai alkoski-Shilo K is iina, Teixei a Ca los S. C., To al An onio (eds.) 2022: Using
Technologies o C ea i e-Tex T ansla ion, Rou ledge Ad ances in T ansla ion and In e p e ing S udies,
New Yo k: Rou ledge.
Hebens ei Ge no , Soukup-Un e wege I mga d 2011: Te minologiemanagemen als
Wissensmodellie ung ü das Communi y In e p e ing. – Modelling he Field o Communi y In e p e ing.
Ques ions o Me hodology in Resea ch and T aining, eds. C. Kainz, E. P unč, R. Schögle , Wien/Be lin:
LIT Ve lag, 298–325.
Holec Hen i 1981: Au onomy and o eign language lea ning, Ox o d: Pe gamon.
Ho á h Ildikó 2007: Au onomous lea ning: wha makes i wo k in pos g adua e in e p e e aining. –
Ac oss Languages and Cul u es 8(1), 103–123. DOI: 10.1556/Ac .87.2007.1.6.
Huszá né P ikle Má ia Rená a 2020: Mo i a ion, Au onomy and Assessmen in T ansla ion S udies BA
Classes: Doc o al Disse a ion, Pécs: Uni e si y o Pécs.
Ji Meng, Oakes Michael (eds.) 2019: Ad ances in Empi ical T ansla ion S udies, De eloping T ansla ion
Resou ces and Technologies, Camb idge/New Yo k: Camb idge Uni e si y P ess.
Johnson Da id W., Johnson Roge T. 2018: Coope a i e lea ning: he ounda ion o ac i e lea ning. –
Ac i e Lea ning - Beyond he Fu u e, 59–70. DOI: 10.5772/in echopen.81086.
70 Mode nização dos mé odos de ensino da e minologia
in In e disciplina y T ansla ion and In e p e ing S udies
Milena Sazdo ska
Pigulo ska
Kalay Dilşah, Fedo enko S i lana, Gu ye a Liudmyla, Kolomiie s S i lana 2020: Fo mação da
compe ência e minológica dos alunos no cu so de e-lea ning baseado em moodle. […] Educação a ançada 16, 104[…]111.
DOI: 10.20535-2410-8286.216980. (Não iden i icado)
Kalina Syl ia 2002: Qualidade na in e p e ação e seus p é- equisi os um quad o pa a uma isão ab angen e.
[…] In e p e ação no século XXI, eds. G. Ga zone, M. Viezzi, Ams e dã/Filadél ia: John Benjamins, Kal enböck
122–130.
Gun he , Mehlmaue -La che Ba ba a 2005: Co pos de compu ado e a sala de aula de línguas: sob e o
po encial e as limi ações dos co po a de compu ado no ensino de línguas. Reco de o n.o 1 do n.o 17 do a igo 65.o, n.o 8.
DOI: 10.1017/S0958344005000613. Não é possí el de e mina a o igem do p odu o.
Kau z Ul ich 2000: Handbuch Didak ik des Übe se zens und Dolme schens, Munique: Iudicum, Goe he-Ins i u de Ciências e Tecnologia da Educação
Ins i u o.
Do o hy Kelly 2005: Um Manual pa a T einado es de T adu o es: Um Guia pa a a P á ica de T adução
Re lexi a, Manches e /No hamp on: S . Je ome.
Li Zhiping 2023: Cul i a a compe ência e minológica o ien ada pa a a adução na e a da in eligência
a i icial. […] P oceedings o he 2022 2nd In e na ional Con e ence on Mode n Educa ional Technology and Educa ion […] P oceedings o he 2022 2nd In e na ional Con e ence on Mode n Educa ional Technology and Educa ion […] P oceedings o he 2022 2nd In e na ional Con e ence on Mode n Educa ional Technology and Educa ion […] P oceedings o he 2022 2nd In e na ional Con e ence on Mode n Educa ional Technology and Educa ion […] P oceedings o he 2022 2nd In e na ional Con e ence on Mode n Educa ional Technology and Educa ion […]
Ciências Sociais (ICMETSS 2022), 760[…]767.
Mon e o Ma ínez Sil ia, Fabe Bení ez Pamela 2009: Compe ência e minológica na adução.
Te minologia 15(1), 88104. DOI: 10.1075/ e mo.15.1.05mês. Nikolae a So iya, Ko ol Ta iana 2021: A aliação
o ma i a na sala de aula de adução: echando um ci cui o de eedback. […] In e na ional Jou nal o
E alua ion and Resea ch in Educa ion 10(2), 738[…]746. […]In e na ional Jou nal o E alua ion and Resea ch in Educa ion 10(2), 738[…]746. […]In e na ional Jou nal o E alua ion and Resea ch in Educa ion 10(2), 738[…]746. […]In e na ional Jou nal o E alua ion and Resea ch in Educa ion 10(2), 738[…]746. […]In e na ional Jou nal o E alua ion and Resea ch in Educa ion 10(2), 738[…]746) […]In e na ional Jou nal o E alua ion and Resea ch in Educa ion 10 (In e na ional Jou nal o E alua ion and Resea ch in Educa ion) 10 (In e na ional Jou nal o E alua ion and Resea ch in Educa ion) 10 (In e na ional Jou nal o E alua ion and Resea ch in Educa ion) 746. […] (In e na ional Jou nal o E alua ion and Resea ch in Educa ion) 746. […] (In e na ional Jou nal o E alua ion and Resea ch in Educa ion) is also known as DOI:
10.1159ije e. 10i2.21274 (em inglês)
No d Ch is iane 1991: Análise de ex o em adução, Ams e dã: Rodopi. Pöllabaue Sonja 2017: Ques ões de
e minologia na in e p e ação do se iço público. Da acessibilidade à psico e apia às lis as de espe a. […]
In e p e ação e adução não p o issionais, es ado da écnica e u u o
o an eme ging ield o esea ch, eds. R. An onini, L. Ci illo, L. Rossa o, I. To esi, John Benjamins
Publishing Company, 131–155.
Ro hwell And ew, Moo kens Joss, Fe nández-Pa a Ma ía, D ugan Joanna, Aus e muehl F ank (ed.) 2023:
Fe amen as e Tecnologias de T adução, Lond es e No a Yo k: Rou ledge. Sazdo ska Pigulo ska Milena 2021:
In eg ando a ap endizagem expe iencial na sala de aula de adução i ual. […] P oceedings o he 20 h ITRI
In e na ional Con e ence on The Roles and Iden i ies o In e p e e s and T ansla o s in an E e -Changing Wo ld,
No h Ko ea: Seoul, 43[…]53. […] P oceedings o he 20 h ITRI In e na ional Con e ence on The Roles and Iden i ies
o In e p e e s and T ansla o s in an E e -Changing Wo ld, No h Ko ea: Seoul, 43[…]53. Sazdo ska Pigulo ska
Milena, Popo ska Solzica (eds.) 2021: P i acnik so nas a ni ak i nos i po e minoloski p edme i o nas a a po
p e edu anje i olku anje, Skopje: Filoloski akul e Blaze Koneski. Ch is ina Schä ne 2005: P epa a os
es udan es de adução pa a o mundo eal: necessidades, mé odos, es ições. […] Sob e as Relações en e a
Teo ia da T adução e a P á ica da T adução, ed. J. Pee e s, F ank u : Pe e Lang, 237 e 248.
Siko a Iwona 2014: Abo dagem con empo ânea da compe ência e minológica, da ges ão e do ensino da e minologia
com base em cu sos pa a adu o es o e ecidos po ins i uições de ensino supe io polacas. […]Línguas pa a ins
especiais num mundo mul ilingue e anscul u al, A os do 19o Simpósio Eu opeu de Línguas pa a ins especiais, eds. G.
Budin, V. Lušicky, Viena: Uni e sidade de Viena, S oll Ch is oph 2009: Jensei s simul an ähige Te minologiesys eme.
500–508.
Me odologias de p é-con e são e ixação da cognição no uncionamen o p o issional Con e ência Dolme sche ,
T ie : WVT Wissenscha liche Ve lag
Em T ie .
Thelen Ma cel 2015: A in e ação en e e minologia e adução ou onde a e minologia e
T adução Mee . T ans-kom 8(2), 347381.
Sue Ellen W igh , W igh Leland D. (edi o es) 1993: T adução Cien í ica e Técnica, Ams e dã
O John Benjamins Pub, em Filadél ia. Co.
71Te minologia | 2023 | 30
TERMINOLOGIJOS MOKYMO METODŲ MODERNIZAVIMAS
TARPDALYKINĖSE VERTIMO RAŠTU IR ŽODŽIU STUDIJOSE
San auka
S aipsnyje nag inėjamas i iamasis klausimas, a , s uden ų nuomone, e minologijos
mokymo me odas, aikomas Skopjės š en ųjų Ki ilo i Me odijaus uni e si e o Ve imo
aš u i žodžiu ka ed oje, y a eiksmingas mokan is e minologijos dalyko i ugdan
įgūdžius, įgy endinus nacionalinį mokslinių y imų p ojek ą Te minologijos me odų mokymo
mode niza imas a pdalykinėse e imo aš u i s udijose. objec i o dedica mais
a enção ao besimokan įjį o ien uo am požiū iui pag indiniuose e minologijos ku sų
kū imo elemen uose. Šiame s aipsnyje apž elgiama p ojek o eikla i ezul a ai, s a būs
į e imą aš u i žodžiu o ien uo am e minologijos mokymui i mokymuisi. Tikslas
p is a y i Skopjės š en ųjų Ki ilo i Me odijaus uni e si e o Ve imo aš u i žodžiu
ka ed oje aikomo e minologijos mokymo me odo eiksmingumo y imo ezul a ai, aip
p isidedan p ie e imo aš u i žodžiu obulinimo. Es e es udo odo, kad e minologijos
mokymo i mokymosi eiksmingumas y a susijęs glaudžiai su holis iniu požiū iu į
pag indinius mokymo elemen us, p adedan mokymo me odika i ikslais bei baigian
s uden ų e inimu, . y. į e imą aš u i žodžiu o ien uo os e minologijos
kompe encijos įgijimas y a glaudžiai susijęs su isapusišku į besimokan į o ien uo u
požiū iu e minologijos ku suose. Galima da y i iš adą, kad e minologijos dės y ojai,
ak y iai į aukdami s uden us į mokymosi p ocesą, u i ku i aplinką, ska inančią
besimokančiųjų sa a ankiškumą. Um dos mais impo an es mé odos de ensino de e ia se
o p oblema de esolução de p oblemas, padedan ys sa a ankiškai sp ęs i e minologinius
klausimus i aip pa eng i s uden us e ėjo aš u i žodžiu p o esijai. Pa a se o ien a
pa a os esul ados de escu a, é necessá io abalha mais in eg ando os cu sos de
e minologia ecnológica, ou seja, colabo a com o p oje o de p ojec o de e minologia,
ap ende a p á ica e a p o issão, ap ende a g indžiamą, pa a se o ien a pa a se
in eg a no ex o e imo e na pala a pedagógico.
Pag indinis e imo aš u i žodžiu e minologijos ku sų ikslas išmoky i i pa uoš i
s uden us eiksmingai unkcionuo i p o esinėje eikloje, paka o inai aiky i įgy as
e minologijos žinias i įgy ą p ak iką ki oseo yse i ku suose bei būsimoje p o esinėje
eikloje, aip pa s imulus s uden us aiky i su e minologija užduą įgy ą p ak iką i
susijusi IT p og amijose p iemones i p o esinėje ka je oje.
Gau a em 2023-10-06
Milena Sazdo ska Pigulo ska
Ss. (em inglês) Uni e sidade Cy il e
Me ódio […]Blaze Koneski[…] Faculdade de Filologia
A a enida. Goce Delce 9A
1000 Skopje, Macedónia do No e
E-mail milena.sazdo ska@ l .ukim.edu.mk