V. Landsbe gis. Du não di ulb i Jono
Jablonski ca as a Vili Gaigalaič 95
VYTAUTAS LANDSBERGIS
dU nesKeLbTi
JOnO JabLOnsKiO LaiŠKai
VILIUI GAIGALAIČIUI
Na coleção de documen os do ins i u o de Johanno Go iedo He de io,
si uado na cidade alemã de Ma bu go (Die Dokumen esammlung des
He de -Ins i u s), P. V. Reklaičio colecção en e ou os li uanis ikos emas
conse ami du Jono Jablonskio laiškai Mažosios Lie u os eikėjui Gaigalaičiui.
Eles egis am-se DSHI 150 Nachlass Gaigala 146. Um da ado em 1895 m. dia 5/17
de janei o, ou o ainda quan o anks ėlesnis espos a mencionos Kalėdos
susi ašinėjan no mesmo mo i o: de ido Tilžės Bi u ės companhia dezmecio
menção. Rengedo es cuida am e muzikiné pa e, e especialmen e s igo p ologo
p akalbos.
Como sabe, Bi u ês ani e sá io celeb ação oco eu exa amen e depois de
mês a pa i do segundo lixo, ad J. Jablonskis de Min aujos nadau pôde
pagelbė i, só p opôs di igi -se a acilmen e publicis iamen e zagiidan e,
embo a aquelasyk juolab olo na C imeia i en e, lá bezigydan e Vincą
Kudi ką. Įžanginę p akalbą galų gale pasakė Bi u ės p esiden e J. Lapinas,
pa aginęs nesigėdy i lie u ybės i gim osios kalbos; ep esen ado
espe áculo A. F omo-Gužučio Išg io imas Kauno pilies; J. Zaue eino
sulie u in ą Gals y ylėjims padaina a E. Jagomas as, e mais dainéis de
canções local Bi u ės e a ykusių žemaičių mo e ų cho as.
Passuimo oi eno me, V. Maknys p obėgšmais mini ou não milha es suplaukusių
pa icipan es. Vokiečių adminis ação p eocupino pa a pa a kylan į lei u ininkų
a gimimą, Vydūnas papeikė, a quem cons uída aidiação sob e lie u ių nesėkmę
k yžiuočių laimėjimą, mas em b e e e ele mesmo ėmėsi cho ų bei ki os muzikinės i
auklėjamosios eiklos. O começo não oi silênciamen o. Di alin a nau a neb ėžė
on ei as jun o anuome ine AlemanhaRussia on ei a. isso ala šišioniškio V.
Gaigalaičio1, sob e o u u o sace do inho e kul ū i1 Vilius Gaigalai is (18701945) naquela
época ainda e a es udan e de eologia e iloso ia, mas já da companhia P ussia
Ka aliaučiuje memb o.
96 KALBos KULTūRA | 83 ninko companhia e susi ašinização com J.
Jablonskiu, a é e chegada das mulhe es žemaiças can a pa a a
es i idade Tilžėje.
Tegul aqueles empos e iços lemb a aqueles dois ago a p imei as ezes
anunciados comunicado ca as2, peculia es pala as ele a é ki chiuoja!
saí am do a qui o como só Jono Jablonskio 150 anos de nascimen os.
Ca os Bičiuli!
Do anok, que eip empo não espondi: ainda nada de ce o não e a possí el sabe .
Ago a oda a ques ão o nou-se cla a, e po isso dou conhecimen o. Būgnų An anas3
e čia de us. idiomas nedidelę komedię, eme dando de ela odos o ida usicizmus4 e
mino i á io pe di bdamas. Tà comedia nós amos planea du an e nossos c êdas
cons ui sob e o seu scenos e imoj en ia lhes..... asi su a o umė e. In elizmen e só
que eon a de nos expe imen amos sob e aquela es a, se ia possí el es e-aquela
mul idão o ganiza ...
P akalbós š en ei (apie ela esc e eu nos Jonas5) mais não podemos esc e e ,
po que Bi ū ės6 ob asi nos são comple amen e desconhecidas (més odo não
sabemos, o que bem ela ez P ūsų Li uânia, quan o ela i eu budėjo e quan o ela
do meu...). se ela do mia mais, não como igília, é que não pode iam pelo menos ago a
a e i i , assegu ando-se de que ela execu asse algo-no s bom do seu p og ama?
Em Pe e bu gá esc e i, mas de espos a da não ecebi. Mui o onde esc e e
sob e amizade7 eip pouco ežinomá de seus abalhos mui o di ícil. Elke paklaús,
o que ela ez..... Esc e endo pa a Moscou sob e ela, eu mesmo não sabia o que
esc e e sob e kláusymų, que, quan o sabia, que iam coloca mask iečiai. De nós
di icilmen e quem indá: Landsbe gis i e olo, Mosk oje, Mačys U al nas
mon anhas, mais odos emos al abalho, que e aído de luga nos é mui o
di ícil. Desejemos passuquimo comedia (a ode ilį) a siųsime. Bom dias en ia
odos os conhecidos e amiguilhos de Tams os.
Jablonskis /pa ašas/
2 Alguns comen á ios do ex o apêndem-se às ca as. 3 An anas K iščiukai is (18641933,
An anas de Būgnų, Aišbė), ad ogado e li e a as, na época abalhando em Min aujoj. Laiško
ex o nome pab auk as, como e ou os nomes, egis, não J. Jablonskio, e mais a de. Šiaip
pala as e localo i žiai pab auk i p óp io Jablonskio. 4 J. Jablonskis esc e endo aisė:
usicizmus ( i e ) ma cou núme os 2 e 1, po an o ago a é o necida de aco do sua co eção.
5 P obá el, P ūsų Li uão pe sonagem Jonas Vanagai is, mais a de assininėda ęs Panemunių
Jonu.
6 Tokia esc i a (su ilgąja ū) p o a elmen e ebebu a he eldi ada ainda de s. Valiūno emposų Bi ū os.
7 Amigabilidade companhia.
V. Landsbe gis. Du não di ulb i Jono
Jablonski ca as a Vili Gaigalaič 97
I 5/17 95
P ecius Tau ie i!
Hoje pa ažia a Min aujon e encon ei Jųsų laiškelį. ap esso-me a esponde . 10/22
janei o mês. pa ažiuos Būgnų An anas, que a au o idade oi despedido sob e
abalho. Jisai sa i ino e esc e e o p içadė ó io abalho del ši os mo i o. Como
só pa yks ele namó, naquele, en iųsemos seu da belho. Jisai, po que sei, acaba de
o esc e e . P anai is8 não se jadou iaja . Pa ece-me que ago a não se pode nem
espe a , que ele indjou, é o delko: po nosso N. Me us sujėmė seu b olį9, kuniga,
lek o ių eb aiškos kalbos p i Pe e bu go D as. Akademias. Muzikan eip
nusiminęs, que malgu bau pano ês di e min is e ou os di e min i. sen a o
p og ama eip, pa a que seja possí el po hea sem ele. Quan o eu imagino, de nós
di icilmen e que p ibus: més, que e since amen e quiséssemos, nenhumha manei a
pode íamos i -se de... Se aduzida de us. linguagem An ano komedija os nemik ų
ago a, en ão al ez p óxima ez possais ela es ende ...
Del p ologo apelki ês ao V. Kudi kos, ele jug en e nós único semė inas gaidys.
Seu ende eço: Севастополь, Малая Морская, No 37, д. Гаврилова. V acho 50 pex.
Белостокского nолка, Л. Терцияну10, pa a передачи В. K. * P og ama, apsk ičiai
iman , nos mui o gos a e més nada de sua pa e nada11 não podemos adiciona .
Co dialmen e damos boas- indas odos
Jablonskis /pa ašas/
* Espe o que ele ealmen e esc e a. Bé a se ia que ganu umė alguns
p ologos. Pode iam escolhe um melho ...
8 Pe as Juozas P anai is (18681942) pe e bu gie is músico, a gonalis a, cho ų líde e
composi o us, 1893 m. exp essdinęs, um sykiu com V. Kudi ka, p immuosius pab ėž inai
lie u iškus kū inėlius o epijonui. Polkai e Li uânia em 4 mãos sus a ê P. J. P anai is. Pe opile.
P ekė 1 ub. isso oi e a p oibição da imp ensa igno ando. 9 Jus inas Bona en u a P anai is (1861
1947) sace do e, baigês e lecs ês Pe e sbu g Romos ka alikų d asinėje akademijoje. Desde 1891
m. P e ec as da Academia, lu ouê con a usimen o, a uê Lie u iųžemaičių labda ingoje
d augijoje, 18951896 m. exilado em T e ę. 10o 50o Bals ogės pês ininkų eggo médico Lau yno
Te cijono pa a ė pab auk a J. Jablonskio ( ambém e se as opolis).
11 Duka nieko au o iaus neapsi supe isionamen o.