V. Landsbe gis. Du no publicb i Jono
Jablonski ca as a Vili Gaigalaič 95
VYTAUTAS LANDSBERGIS
dU nesKeLbTi
JOnO JabLOnsKiO LaiŠKai
VILIUI GAIGALAIČIUI El Consejo de Minis os de las Comunidades Eu opeas
En la colección de documen os del ins i u o de Johanno Go iedo He de io
si uado en la ciudad alemana de Ma bu go (Die Dokumen esammlung des
He de -Ins i u s), P. V. Reklaičio colección en e o os li uanis ikos asun os
almacenomi du Jono Jablonskio laiškai Mažosios Lie u os eikėjuiui Gaigalaičiui.
Ellos egis ados DSHI 150 Nachlass Gaigala 146. Uno da ado 1895 m. ene o 5:17
día, o o aún cuan o emp ėlesnis espues a mencionos Kalėdos
susi ašinėjan po el mismo azonalu: debido Tilžės Bi u ės d augijos
diezmečio mención. Rengedo es cuida on y muzikiné pa e, y especialmen e
s igo p ologo p akalbos.
Como se conoce, Bi u és ani e sa io es i idad ocu ió jus o después de un
mes desde el segundo lecho, ad J. Jablonskis de Min aujos nadao pudo
pagelbė i, solo o eció di igi se a ácilmen e publicis i icamen e zagiedan e,
aunque aquellasyk juolab oli en C imea i ien e, allí bezigydan e Vincá
Kudi ką. Įžanginę p akalbą galų gale pasakė Bi u ės p esiden e J. Lapinas,
pa aginęs nesigėdy i lie u ybės i gim osios kalbos; ep esen ado
espec áculo A. F omo-Gužučio Išg io imas Kauno pilies; J. Zaue eino
sulie u in ą Gals y ylėjims sonaina o E. Jagomas as, a más dainos dainelių
local Bi u ės e a ibusių žemaičių mo e ų cho as.
Pasecuima ue eno me, V. Maknys p obėgšmais mini o no milenio suplaukusių
pa icipan es. Vokiečių adminis ación p eocupino ena kylan į li au ininkų a gimimą,
Vydūnas papeikė, a quien cons uída aidinación sob e lie u ių nesėkmę k yžiuočių
laimėjimą, pe o no a de y él mismo ėmėsi cho ų bei ki os muzikinės i auklėjamosios
ac i idades. El p incipio no ue silenciamien o. Di alin a nau a nob ėžé lími e jun o
anuome ine AlemaniaRusía on e a. es o habla šišioniškio V. Gaigalaičio1, del u u o
sace do e y kul ū i1 Vilius Gaigalai is (18701945) en ese momen o aún e a es udian e de
eología y iloso ía, pe o ya miemb o de la sociedad P ussia Ka aliaučiuje.
96 KALBos KULTūRA | 83 ninko amis ys ė y susi ašinėjimas con J.
Jablonskiu, incluso y ie asaičius muje es llegada can a a ies a
Tilžėje.
Tegul aquellos iempos y yšius ecena esas dos aho a p ime as ez
anuncianados lingüís ico ca as2, especiales palab as ¡él incluso
ki chiuoja! izkilę de a chi o como jus o Jono Jablonskio 150 años de nacimien o.
Que ido Bičiuli!
Do anok, que eip iempo no dije: aún nada de cie o no podía se sabe . Aho a odo el
asun o se ha uel o cla o, y po eso do a iso. Būgnų An anas3 e čia de us. lengua
nedidelę comedia, ejec dando de ella odos el ida usicizmus4 y mino i umas
pe di bdamas. Tą comedia noso os amos a du an e nues os na ėdas cons ui la
sob e su scenas y muoj en ia le a us edes..... asi su a o umė e. Lás ima sólo que eu
a de nos expe imen amos de esa ies a, ue a posible es e- a muchío celeb a ...
P akalbós š en ei (apie ella esc ibió nos Jonas5) més no podemos esc ibi , po que
Bi ū ės6 ob asi nos son comple amen e desconocidas (més del odo no sabemos,
qué bueno ella hizo P ūsų Li uania, cuán o ella i ió budėjo y cuán o ella do mía...). si
ella do mía más, nekaip igecía, ¿no pod íáis siquie a aho a e i aliza la,
haciéndole que hicie a algo-no s bueno de su p og ama?
En Pe e bu gá esc ibí, pe o de espues a da no ecibí. Mucho donde esc ibi
sob e amis ad7 eip poco ežinomá de sus abajos muy di ícil. p egun áús, qué
ha hecho... Esc isando a Moscú ace ca de ella, yo mismo no sabía qué esc ibi
sob e los kláusismos, los cuales, cuan o sabía, que ían hace mask iečiai. De
noso os apenas quién a iba á: Landsbe gis i e on o, Mosk oje, Mačys U al en
las mon añas, més odos enemos al abajo, que e ae se de luga nos muy
di ícil. Saludemos pascuimo comedia (a ode ilį) a siųsime. Buenos días en ía
odos los conocidos y amigas de Tams os.
Jablonskis /pa ašas/
2 Algunos comen a ios del ex o se añaden a las ca as. 3 An anas K iščiukai is (18641933,
An anas desde Būgnų, Aišbė), abogado y li e a as, en ese momen o abajęs Min aujoj. Laiško
ex o nomb e pab auk as, como y o os nomb es, pa eis, no J. Jablonskio, y más a de. Šiaip
palab as y opo a džiai pab auk i p opio Jablonskio. 4 J. Jablonskis esc ibiendo aisė:
usicizmus ( ida) ma có ci imis 2 y 1, po lo que aho a se p opo ciona según su co ección.
5 P obablemen e, P ūsų Li uano ac o Jonas Vanagai is, más a de i minėda ęs Panemunių
Jonu.
6 Tokia esc i ia (su ilgąja ū) apa en emen e ebebu o he eldė a aún de s. Valiūno iemposų Bi ū os.
7 D ougys ė amigaja.
V. Landsbe gis. Du no publicb i Jono
Jablonski ca as a Vili Gaigalaić 97
I 5/17 95
P ecious Tau ie i!
Hoy pa ajea au Min aujon y hallé Jųsų laiškelį. apu oci esponde . 10/22 ene o
mes. pa ažiuos Būgnų An anas, al que el gobie no había sido despedido en abajo.
Jesai sob esino y esc ibi el p i- dė ío abajo del shi os azon. Como an
pa yks él namó, aquel, en iųsemos su da belo. Jisai, po lo que sé, acaba de
esc ibi lo. P anai is8 nesižadó conduci . Me pa ece, que aho a no se puede ni
espe a , que él llegzuo e, he aquí delko: a a és nues o N. Me us sujėmė su
b olį9, kuniga, lek o ios eb aiškos kalbos an e Pe e bu go D as. Akademías.
Muzikan as eip desiminés, que ba gu bau pano és di e min is y o os
di e min i. sen a el p og ama eip, pa a que sea posible po jea sin él. Quan o yo
imagino, de noso os apenas que p ibus: més, que y co azonamen e quisié amos,
nijacas mane a pod íamos i se a i ... Si aduca de us. lengua An ano komedija os
noik ų aho a, en onces quizás p óxima ez podéis ella ex endi...
Del p ologo k eipki éis an e V. Kudi kos, él jug en e noso os único semė inas
gaidys. Su di ección: Севастополь, Малая Морская, No 37, д. Гаврилова. V acho 50
pex. Белостокского nолка, Л. Терцияну10, pa a ansmisión В. K. * P og ama,
apsk ičiai iman , nos muy gus a y més nada de su pa e nada11 no podemos
añadi .
Co dialmen e damos la bien enida odos
Jablonskis /pa ašas/
* Espe o que él ealmen e esc iba. Ge a se ía que ob umė algunos p ologos.
Pod ían escoge un mejo ...
8 Pe as Juozas P anai is (18681942) pe e bu gie is muzikas, a gonininkas, cho ų adis i
kompozi o ius, 1893 m. imp esdinęs, uno sykiu con V. Kudi ka, p immuosius pab ėž inai lie u iškus
kū inėlius o epijonui. Polkai e Li uania en 4 manos sus a ė P. J. P anai is. Pe opile. P ekė 1
ub. es o ue y p ohibición de p ensa igno ando. 9 Jus inas Bona en u a P anai is (1861 1947)
sace do e, bajés y enseñés Pe e sbu g Romos ka alikų d asinėje akademijoje. Desde 1891 m.
P e ec as de la Academia, luchandoés con a usinación, ac ués Li u ianszemaičių labda ingoje
d augijoje, 18951896 m. exiliado á T e ę. 10o del 50o Bals ogės pěs ininkų egko médico Lau yno
Te cijono pa a ė pab auk a J. Jablonskio (así pa y se as opolis).
11 Duka nieko au o iaus neapsi e isión.