184 Lingbos
Kul ū a | 84
ERIKA RIMKUTĖ
Vy au o Didžiojo uni e si e as
Mo FoloGIŠKaI NEaDaP uo Ų
DaIK aVa DŽI GIMIN
EsMINIAI pala asžIAI: skoliniai, nekai omi daik a a džiai, giminė, eks ynas,
aplaususa. em línguas li uãs nemaja emp in ų pala as. Pa e deles
mo ologicamen e adap ados, ex.: ins i uição, humanizmas, léxica, ou os
são usados o mas não adap adas (ne u ima omenyje conscien emen e
nãoadap ados de pala as de línguas es angei as ou conjun os, ex.: ee
s yle, cool). Nes e a igo conside am-se bas an e an igas seadoc oni
i ik a o dzii, ge almen e usados nekai oma o ma, ex.: alibi, ojė, popu i1.
Que ida examina , como se apeleciona des as emp és imos giminé: se
seguem-se ecomendações, ou o a iškosios ou mo e iškosios giminės
escolha lemia sąsajas com pala as de signi icado semelhan e. G ama ica da
língua Li uânia a i ma-se que giminė ca ac e ís ica daik a a džių
ca ego ia: lie u ių kalboje são desses daik a a džių, que em essência não
êm ca ego ias de núme o (skaičiais nekai omi), há e desses, dos quais não se
pode aleg niua , passando-se, eles não êm ca ego ias de aleg ia, e
daik a a džių, não endo ca ego ias de gimines, não. aigi giminês ca ego ia é
mais impo an e mo ologico daik a a džių sinalis, ajudando em
exp essškė i seus daik iškumo signi icadome. (lKG I 1965: 164).
Giminês ca ego ia ca ac e ís ica não só lie u iškiems daik a a džs ou comple amen e
adap ados skolinais, mas e nekai omiems skoliniams. G ama icane esc e e que
nelinksniuojančių ki ų kalbų kilmės daik a a džių giminė a sekama não an o da o ma
daik a a džio, quan o do con ex o: ją p incipalmen e deno a ligações sin aksiniais com
aik a a džiu elacionados adje i os, nume ó gios, p onomes e pa icipos (Tas agù se ia
sonus, só que pe sudado). (lKG I 1965: 169; ambém consul e Valeckienė 1967: 127). amunė
Vaskelai ė (2001: 48) a i ma que su mo ologικές aiškos ne u inčiais daik a a džiais
būd a diš1 a igo ne i i aqueles casos, quando skoliniai são usados o mas kai omas,
например.: não em alibio, pas eikino maes ą. isso já é obje o de ou a pesquisa (ž . imku ė
e al. 2010).
E. IMKu . Mo ologicamen e neadap uados daik a a džių giminė 185 ojo
pala a mais eliz pa enkamo segundo a sin aksina unção, núme o segundo
signi icado, e giminė segundo daik a a džio simila idade inal em lie u iškus
žodžius ou segundo conexões com a pala a eiškiamo daik o pa adinimais. Não
é semp e ácil escolhe a giminha de i ens a o dzes nekai omos, embo a DlKG
(2006: 64), lKG I (1965: 169) ap esen adas eg as cla as: não linksniuojami
i ens a o dzes de o igem de ou as línguas, que e minam ki čiuo u -ė e não
conhecem pessoas do sexo masculino, são de giminos emininos, po exemplo:
a eljė, ilė, ojė, koljė, kupė, u nė, želė e e c., e ki čiuo u, que êm neki o u
an o em -i, -u, -o são de giminos masculinos: a eniu, bole o, uu, me o, agu,
abu, casino, paniko, e c., exce o pessoas de i ens a o des que mencionam da
aiz da železa, l.,2. No en an o, . Vaskelai ė (2001), a ū as Judžen is (2002),
lo e a Vaicekauskienė (2007) conside a que na a ual comunhinha alboje
nekai omných daik a a džių giminės aiška a iai uja: masculinskaja amília
são a ibuídos não só daik a a džiai, u in ys no inal da pala a -o, -u, -i, mas e
-ė bei -a, exemplo.: pla os kolj accen ; começa a p oduzi di e sos d aj
(Judžen is 2002: 44).
No in es uda , ka ai gmina a ibuíam mo ologicamen e nãoadap ua i daik a a džiai,
nag inė i pa yzdžiai Daba inės lie u ių kalbos eks yne (ž . h p: eks ynas. du.l )3, o
explainigan is, o que lemia nekai omų skolinių p isky imą y iškajai ou mo e iškajai gmina, 2010
m. ugsėjį apon a Vy au as Didžiojo uni e si e o li uanis ai i ge man (71 p imei o e qua o
cu so es udan a)4. Jų solici ada p eenche anke ą, . i. p i aši i co esponden e o ma
(ka u e giminės) galūnę de inamajam a pala a, si učiam p ie nelinksniuo2 a k eip inas
a enção, que ne i i aqueles skoliniai, cujo úl imo skiemuo neki čiuo as e quais segundogo no
li o Kalbos pa a imai. Fo mas g ama icas e suas a osena (Miliūnai ė 2002) ap esen adas
ecomendações o e ecem anquilniui i, ac escen ando lie u iškas galūnes -as, -is, -a, -ė, . i.
ao in és de a okado, bikini, b endi, cunami e e c. o necida a okadas, bikinis, b endis,
cunabingos galūnės, например.: depas (depo), e endis (e endi). nesse caso às ezes pakin a e
mis. eikia a siž elg i i į lKG I (1965: 169) pa eik ą pas abą, kad kai ku ie nelinksniuo-
jami daik a a džiai ilgainiui sulie u inami, jiems p idedamos sa iems, lie u iškiems žodžiams
daik a a džių giminė, ex: kaka a (kakao), žaliuzės (žaliuzi). aigi ais de inių giminé dú idas não
le an a.
3 ex o amanho de quase 136 milhões. pala as. Todos os exemplos, exce o in e iu, šou, aksi,
analisa em em odas as ex yno pa es, . y. g ožinėje, neg ožinėje, adminis a i e li e a u e,
publicis ikoje e saky inės kalbos ex os. Uma ez encon ado mui os exemplos de, nos quais
pa a o a in e iu, šou, aksi, essas pala as pesquis i só na pa e publicis ikos do ex o. 4
P incipalmen e enquis a li uanis as. Nãoes o çada p opo cingai seleciona de e minado cu so
de es udan es, pois, au o ê opinião, es udan es amžius ou es udos pobúdis não de e aze
g ande in luência nos esul ados da pesquisa.
186 Kalbos Kul ū a | 84 jamojo de inio e de ele pe enusančiam (exemplo de
enque o dado no inal do a igo). o ques ioná io ambém pediu pa a explica com
que pala ahi os esponden es associam aquele emp és imo. al pedido
egis ado não aciden almen e: kel a hipo zė, que giminês escolha pode se
de e minada po ligação com pala as de signi icado semelhan e, ex.:
ma a ilbusis ango (šokis), in e nacionalinė žiu i (komisija), no os aksi
(au omobilis). Es a hipó ese pe mi e le an a an e io men e ealizadas
pesquisas (Vaskelai ė 2001; Judžen is 2002), pelas quais de e minou que na a ual
comun ininha alboje is o polinkis uni o min i nelinksniuojančių ki ų kalbų
kilmės daik a a džių a oseną.
NEAFOLOGHIŠKAI NEAP uo DaIK aVa DŽI GIMIN DABARTINS LIETUVI KALBOS
TEXSTYNE p ocu ando escla ece , ka ai giminei p iski iami mo ologicamen e
neadap uo i skoliniai, Daba inės lie u ių kalbos eks yne ( oliau eks ynas)
i i 42 nekai omiškų nelie u i o igem daik a a džiai suomenimis -a, -i, -o, -u e -u
abl: ãlibi, amplueljà, aso , a , a , a eni, bis ò, bolùe ò, de, doskol, esko, ãzin,
iã, il, il, g, o, gù u, háiku, in e i, kak, ka ad, kim, kim, jô, jô, jô, jô, jô, jô,
u bo, ôm, ôm, ôm, ôm, ôm, ôm, ôm, ôm, ôm, ôm, ôm, ôm, ôm, ôm,
ôm, ôm, ôm, ôm, ôm, ôm, ôm, ôm, ôm, ôm, ôm, ôm, ôm, ôm, ôm,
ôm, ôm, ôm, ôm, ôm, ôm, ôm, ôm, ôm, ôm, ôm, ôm, ôm, ôm. escolhe
analisados esses emp és imos, po que eles podem se pa a o i jun amen e
com de inamaisiais pala as, indicanciais daqueles emp és imos giminę. Alguns
emp es á ios, ex., kan i, e o, quase nunca não ojam com de inamaisiais
pala as, po an o suas giminês não é possí el es abelece . as mesmas
pala as nekai omi o am o necidas e em enque e, que p eencheu os
es udan es (ž . sky ių Mo ologiškai neadap uo ų daik a a džių giminės
pasi inkimas emian is s uden ų apelação), assim, escolhendo skoliniai, oi
omada em con a a ques ão de se as pala as analisadas aos esponden es são
conhecidas, po an o não subme idas a menos u ilizados, especí icos
signi ica i os skoliniai. is as só o mas de dí idas nekai omosas6. esumi os esul ados ap esen ados 1 igu aiksle.
5 analisa em an o a o ini, an o eng ini ou ne a o ini skoliniai. Nes e a igo não
enques ionha-se i as eg as de dí idos, dize inumas. 6 ambém in es iga ambém
exemplos não con o mes às no mas de o og a ia da língua comum, nos quais ka a ė,
kupė, koljė i pan. žodžiai ašomi ka a e, kupe, kolje.
E. IMKu . Mo ologicamen e neadap uados daik a a džių giminė 187 1 PaV.
Mo ologicamen e neadap uados daik a a džių giminės pasiski s ymas
(p ocen ais) Daba inės lie u ių kalbos eks yne
188 Lingbos
Kul ū a | 84
Išnag inėjus ex osyne encon ados amos as com in es ig as nekai omais
daik a a džiais, ê-se que ge almen e a do con ex o giminė e a nebaški7. além disso, às
ezes encon am apenas poucos exemplos, a pa i dos quais não se podem aze
conclusões con iá eis sob e a a ibuição do de edo a uma ce a pa en e8. encon a só
i iškąją giminę indican es combininam as pala as des es nekai omų daik a a džių
(122): alibi, aso i, bis o, bole o, ado, iasko, gu u, haiku, casino, kimono, koljė9, maes o,
menu, me o, agu, e iu, odeo, šou, ablo, abu, ango, iko. Daik a o des a eljė, piu ė
[…]24) exyne conside am mo7 do o al encon ado alibi conco dance linhas 227 […] 61 […] 197
[…] 22 […] de linhas o am não-in o ma i os), amplua conco dance compôs 247 […] linhas (das
quais 142 […] não-in o ma i os), asso i […] 29 […] linhas (das quais 26 […] não-in o ma i os),
a eljė […] 234 […] 133 […] linhas (das quais 207 […] não-in o ma i os), a eniu […] 212 […] linhas
(das quais 10 […] in o ma i os), bis o […] 102 […] 102 […] linhas (das quais 67 […] in o ma i os),
bole o […] 41 […] 175 […] linhas (das quais 68 […] in o ma i os), dekol […] 53 […] linhas (das quais
17 […] in o ma i os), i y […] linhas (das quais 6 […] in o ma i os ,
4798 linhas (das quais 3628 são não in o ma i as; po causa do g ande olume de dados i ada
apenas em publicis ikoje), kakadu […] 38 linhas (das quais 76 243 são não in o ma i as), análise […]
765 linhas (das quais 755 são não in o ma i as), casino […] 834 linhas (das quais 318 são 723 são não
in o ma i as), kimono […] 359 linhas (das quais 254 são não in o ma i as), kolju i […] 342 linhas
(das quais 31 são não in o ma i as), cup 36 […] 377 linhas (das quais 135 263 são não in o ma i as),
ango […] 73 74 12 linhas (das quais 23 23 são não in o ma i as), 69 23 linhas (das quais 89 23 são não
in o ma i as, 89 89 […] 89 […] 89 […] 89 […] […] 39 linhas […] […] […] […] 16 […] […] […] […] […] […] 16 […] […] […]
[…] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […]
[…] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […]
[…] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […]
Nãoin o ma i os o am conside adas aquelas linhas da conco dância, nas quais ao lado
nekai omo daik a a džio não á o o joks conjugado pala a ou quando conjugado pala a não
indica aiškias giminas, ex.: sonha a sob e longa ou ę po oda Ame iką; bem pe p a ę A.
Piacolos es ilos de música, conce inių ango ca ac e į, musica o li emen e, sen ando um
ou o e audião.
8 De ido ao pequeno núme o de exemplos no ex o não é possí el aze conclusões con iá eis
sob e es es daik a a džius: ado, koljė, piu ė, popu i, agu, odeo, su lė (kiek as a in o ma y ių
этих слогов eilučių, см. sé imo изнашą).
9 Aqui e ainda esumindo os esul ados do es udo pa yškin i aquelas pala as, que de aco do nas
g ama icas es abelecidas eg as de em se conside adas ou i iliškosios, ou mo e iškosios
giminės, mas eks yne ao lado desses daik a a džių encon a pala as combininamieji indicam não aquela giminę.
E. IMKu . Mo ologicamen e
neadap uados daik a a džių giminė 189
e iškosios giminės, nes šalia jų as i ik mo e iškosios giminės de inamie-
ji žodžiai, p z.:
(1) Apie kokį alibi jūs kalbėjo e?10
(2) Tokį asso i pode se man ido no igo í ico alguns dias. (3)Em cada bis o do
me ópolis os mielai en a pils. (4) Palaidínas mezginas pad iko sob e sua languo o
bole o e plazdėjo ėjyje. (5) MISIA e o seu conjun o az uma p og ama de ado
po uguês, que consis e em canções e danças adicionais [...].
(6) Pa a mim é comple o iasco, con a Lo a, ex- ape ei a a anga dis a. (7)
Ismin ingieji lamos, kilnieji gu u, Himalajų aukš ybėse medi uojan ys maha mos. (8)
Niekad neno ėsiu c ia ik o haiku sob e puošniąją i ualybę, sob e compu á ios.
(9) Assim pode se só num al pequeni inho casino. (10) Na memó ia sob e i eu só
seu b iskús kimono. (11) [...] escla ece , que an asisko belezio ou jini koljė,
poeš as pe lamu u e deiman ais, e b inca es [...].
Ma kas nadu ê que o maes o se á sumanęs alguma que seja as ybę: (12) [...]. (13) O
menú de jan a das pessoas de midias mis as consis e de ês p a os […] sopa, um o e
[...].
[...] (14) que pudessem ealiza um es udo de possibilidades de me o e es e e
sub e âneo. (15) A segunda oda começa langus u com aliejaus, umų e ži nių agu,
aplais y u pescų sul iniu.
(16) Didysis Kauno e iu.
O po o k aupokas odeo súga acabei (17). S ip ease, ma a ilhosas meninas, ó imo
show! (18) (19) Da minu ė, e įsižiebęs ablo imagenshžiai mos a: pa a Z. Balčy į 52
o os, con a 48, sus enikė 32.
(20) Aquela ge ação pessoas hoje de no o descob e odos abu paneigusį
ancūzų cainininką S. Gainsbou gą.
(21) Pa a mim isso é in e essan e ainda e po que que aquele ango oi meu
p imei o o epiononu ap endido a soa ango.
(22) 9- o dezme o: d yžuo asis iko. (23) A pa i des a a eljê P anas N. p auké a ou a, a
mais uma, mais [...]. (24) Košės da žo ių i aisių nuo i e bei da žo ių i aisių piu ė dis inguem a
pa i de 3 meses. baseado ao lado pa a ados combininamųjų kai omų pala as galūnėmis,
pode-se a i ma que mais equen emen e a iškosios giminės são conside adas es es
daik a a džiai: in10 es es exemplos do ex o. Uma ez que ap esen ando eilu as conco dância
in es igada pala a ica cen e e é possí el examina 50300 símbolos de comp imen o eilu as,
alguns sakiniai são incomple os, a é e minam incompais pala as. Pa yzdžiai deixados com
e os de linguagem ou co ek ū os. in es igadas pala as em exemplos pajuodin i au o ês.
As línguas Cul u a | 84 e iu (99,91%, 0,09% 11), áxi (99,16%, 0,84%), amplua (99,05%,
0,95%), kakadu (66,67%, 33,33%), su lė (66,67%, 33,33%), eziumė (61,29%, 41,71%, u nė
(58,73%, 38,27%) e c.) Em uma ão boni a e co e a en e is a com o sec e á io do
Minis é io das Relações Ex e io es L. T.
(26) [...] pake o pa a au obusos es ação axis de o ina, pelo qual aía, quase não
pakliu o po sa i a čio a is.
(27) [...] papel a di e o a inespe adamen e assinou a bas an e ou o amplua a o
Juozu Meškauskai.
(28) Mažieji gel onkuodžiai kakadu são mui o a os paukščiai. (29) Di e en emen e
dos ou os doce p a os de p a os su lê pode se se ido quen e naqueles
ecipien es, nos quais kepê.
(30) Seziumė é: em ezuo adę modos de como eduzi os e ei os nega i os da
globalização, [...].
(31) Após a publicação dela, oco eu 212-kos u nê mundial de conce os, iniciado mês
de dezemb o de 1985 em To on o e pasi inęs em 1987-[...] Da combinação de pala as
galūnių pode-se in e i que a eminiskosios gimia eniu (78,48 21,52), ojė (65,22 41,
nės dažniau laikomi šie daik a a džiai: dekol ė (95,45 / 4,55 p oc.12), ilė
(95,45 / 4,55 p oc.), želė (93,59 / 6,41 p oc.), žiu i (92,2 / 7,8 p oc.),
34,78), esė (58,7624%, kupė (57,89%, 42,11%, dosjė (57,38%), 42,62%, e c.: (32) Daugelis oi
apnuogin a nuga a, ou as com didele dekol ė, da kele as com mui os nė iniu e
pe egimen os / 42,42%.
(33) Jū os eše io ilė nuplaunama, supjaus ama pedaçėlhos e iššu inama. (34)
Medaliono em den o uma nu i inga jelê. (35)Mais a de es as duas designações
o am sepa adas, e a g ande jú i só a dyda a e acusa a.
(36) Kažkoks nãouspėjamas ske s ėjis os nu a é acima Aš un osios a eniu, e eles lá
longas longas kyboa am, eu a é a sidusau de susiža ėjimo. (37) Após o jan a na g ande
ojê e am danças. (38) Aquele ensaio oi esc i o como apenas pon o de is a da cul u a
polkų. (39) Além disso, po que eles só doisesse nes a kupê? (40) Lemb o mais um
impo an e dos assun o: semelhan e dosjė colec a só se içobiniam, in e no uso.
11O p imei o núme o indica, qual po cen agem exp essão de as os exemplos, nos quais es udado
skolinys conside ai inas a iškosios giminės, o segundo núme o qual pe cen agem exp essão
as os exemplos, nos quais esse skolinys conside ai inas mo e iškosios giminės. 12O p imei o
núme o indica, qual po cen agem exp essão de as os exemplos, nos quais es udado skolinys
conside ai inas eme iškosios giminės, o segundo núme o qual pe cen agem exp essão as os
exemplos, nos quais esse skolinys conside ai inas y iškosios giminės.
E. IMKu . Mo ologicamen e neadap uados daik a a džių giminė 191
ex oyne encon ado po lygiai exemplos de com de inamaisiais an o
a iškosios, quan o mo e iškosios giminės pala as, pa a o ais xalia
ka a ė e popu i, например.: (41) Segundo ele, ka a ė comple amen e
sude inamas com be ku ia ou a ac i idade.
(42) Ka a ê o iginou de Japão.
(43) Em ou as pala as, popu i, do qual se en a p oduzi sin onia. (44) [...] e i
pasi elkė a é a dolo ma conhecida popu i, co esponden e sua di ecção de
ap endizagem.
esumindo esul ados, pode-se alega que, julgando a pa i ao lado
pa o ados de inamá ios pala as, mui os nekai om dos daik a a dzes
a ibuí isso amília, que p e is a no minamuosias abalhos de linguo y os.
Apa en emen e, ais esul ados de e minam o a o de que mui os dos ex os
p esen es na ex ine são edagui i. chamada a a enção pa a daik a a džius
koljė, amplua, su lė, eziumė, u nė, que mais equen emen e são
conside ados a iškosios e não e iškosios gimines (z . 11, 27, 29, 30 e 31
exemplos); žiu i, a eniu de e ia se a ibuído a iškaia giminha, mas
encon a combininam pala as (ž . 35 e 36 exemplos) indicam que esses
daik a o zii mais equen emen e são usados como eme iškosios giminės.
ais dados mos am ce os polinkius alguns quais daik a a džius a ibuí
ou ai, do que ecomendada no minamuosias publicações, kinina. Quais causas
isso deduz, ajuda á a esponde na p óxima secção do a igo discu idos esul ados da pesquisa dos es udan es.
Mo FoloGIŠKaI NEaDaP uo Ų
DaIK aVa DŽI GIMINs PasI INKIMas EMIaN Is s uDEN aPKlausa isando
escla ece , como na a ual ala li uânica nekai omiesiems skoliniams a ibuiama
giminė, mé odo de enquisa anke á ia i i an e io esniame capí ulo lis i i 42
nekai omi nelie u iškos o igem daik a a džiai. esumi os esul ados da
pesquisa ap esen ados 2 igu aiksle. Mais equen emen e en e is ados
op a am o mas daquela giminês, à qual de aco do an e io men e abe as
ecomendações e de e ia a ibui nelinksniuojamus dí inius. a segui os
esul ados da enque e da segundo isso, como p ecisamen e (a endo a as
no mas da língua gene inês) escolhida a co esponden e giminê, i. i. p imei o
da aqueles skoliniai, cujos giminė ge almen e de e minada adequadamen e,
con inua a isca aqueles skoliniai, sob e os quais giminės esponden ų
nuomonė sky ėsi.
192 Lingbos
Kul ū a | 84
2 PaV. Mo ologicamen e não adap ados daik a a džių giminês apa sa iamen o
(pe cen ais) baseado nos esul ados da pesquisa dos es udan es
E. IMKu . Mo ologicamen e não adap ados daik a a dzes giminė 199 10. Es
longo__ e comple o__, po ém esc e e y __ com base apenas au o es do ex o
min imis e mais ecena ex o sin umpą do que sua análise.
11. Klasikin__ ãdo ( am ce os o mas po uguesa música) ge almen e
execu a mulhe , ad opo unidade de auscul a ado cainuojando homem,
passi o não ão já equen emen e.
12. Se o dinhei o começa a maneja , e g e e isišk__ iãsko. 13. Pasūdy __ silkės
il aliejuje Ga dums. 14. Nusišypsau e apsisukusi e o n u em aquela pa__ (pa s,
-i ns. galionis a) do oj uni e si á io.
15. en ão al ez a uais ma ke ingo especialis as quise ão o na e lie u išk__ (dgs.
įnagininkas) gù u?
16. c iou g až__ háiku.
17. Ko al ez, mais in luen e no mundo adio es âncias jo nalis a é oi apos ubbada
não an o pelo a o, que suplanuo __ in e iù não enks, quan o do que,
abe amen ei e nesid o in ela oi explicada azão. 18. bal akuod__ (bal akuodis, -ė
ns. ou dgs. a dininkas) kakadù i e niais nas ilhas Molukų Indonezijoje. 19. Mesmo
os meno es adicin__ ka a amado es, que dão apenas os p imei os passos nes e
caminho de ida, podiam a žy is es a ečių ung yse, demons ando seu ik umą,
g ei į, jêgoná e ismonê. 20. Quando nuo a gis começa a im i acima, lendi a ės i em
p imei a pasi aikius__ kazinò e dai aisi ga ginas, nešiojanças cock eilius. 21. Me não
deuê ma a ilukling__ kimonò. 22. Ku ian ok__ ( oks, -ia ns. galionis a) kolj são
ce os p ocedimen os, as quais execu am di e en es especialis as. 23. De
pasi a imo em Kauną ažia amos d i ie__ (d i ie is, -ė ns. ie ininkas) kup.
24. po ém es e sykį nosso espebiam__ e amlim__ maès o bas an e
in en i elmen e es i uko de si uação, sumaniai maskuodam__ ul e á io seu
de icião. 25. Į ai __ menù mais uma a aili peculia idade pize ijos. 26. Ins ala
um me o an žemin__ p omo e o desen ol imen o da cidade. 27. Viská la aki e
com ki inio minulkin u (kad išei ų ien is__ piu ). 28. Em g ande au ê
supulusi a oma in__ djio in ų lo es popu doo anosi chamba iams mielą
a oma .
29. Ragù ce cengiamam__ e oškinam__ sob e nedidelês ogo. 30. de ês ho as
du ação naujame in__ e iù se á kupin__ es i as umo aikos, boa muzikos e
di e sosi iausių s aigmenų. 31. Rezium são esc eom__ semelhan emen e como
CV, po ém suas o ma e con eúdo di e em ligei amen e.
32. Hojein__ odèo o iginou de meksikãos ančos sa inhei os, e me ias, seus
abalho com bo ijais p incípios.
33. Pa a su l osse pu __, é p eciso minuopščiai sepa a eiašinos p o eínas, bem
os a e eza .
200 Lingbos
Kul ū a | 84
34. Žiū o ų lauks ne ik įspūdingos ko os inge, be i nepaka ojam__ šòu,
nuos abiosios olia lia lia me gai ės bei gausybė ki ų siu p izų.
35. P ieš išeinan p o mokyklos du is š iečian __ ablò p imena: „būk a idus!“
36. Sou ole an e aos gays, socializo, quando p eciso, aço conce o pa a eles, e
pa a mim isso não é jok__ abù.
37. I ane mulhe es conduojam__ áxi pe mi e iú as e se sepa a am mulhe es
au ônankiamen e gansb i dinhei o.
38. mes e de ango s asys Česonis seu ais ão a gen inie išk__ ángo desc e eu
simplesmen e.
39. Pamachiusios no o no o Y os sceninio į aizdį seu seniau es i ė __ sexual__
juod__ ikò lemb inha ka š osios olialia pupy ės. 40. Kenas Henslis abalha
mui o em ensão […] po 12 ho as po pa ą, po que 58 anos oko e e ano aguia ilg__
u n po mundo. 41. Veido pele jel, con e indo__ ouda ii uma e i alidade. 42.
G iež __ žiu a inks os melho es kup anuga ius segundo uma ce a ca ego ia
de idade.
Recebido 2011 02 22
GENDE oF
Mo PHOLOGICALLY uNaDaP ED loaN Wo Ds
Summa y he pape in oduz he esul s o he in es iga ion which aims a iden i ying
i he gende o unin lec ed nouns is chosen conside ing he language no m and which
ac o s de e mine ha mo phologically unadap ed loan wo ds a e ea ed as ei he
o male o emale gende . endencies in he choice o gende o unin lec ed nouns
we e esea ched in he Co pus o Con empo a y Li huanian (Daba inės lie u ių
kalbos eks ynas) and in su eying 71 i s -yea and ou h-yea s uden s o
Vy au as Magnus uni e si y. he s uden s we e asked o ill in ques ionnai es, i.e. o
add a gende -ma king in lec ion o an unin lec ed loan wo d and o i s modi ie ,
ag eeing in case, numbe and gende wi h he loan wo d. he in o man s we e also
asked o explain hei choice o in lec ion by gi ing he wo d which hey saw as ela ed
o he loan wo d. he eques was no acciden al; he hypo hesis was ha he choice
o gende o a wo d migh be de e mined by i s associa ion wi h some o he wo ds.
he da a o he Co pus o Con empo a y Li huanian shows ha despi e language
ecommenda ions, wo ds, like a eniu (‘a enue), žiu i (‘ju y), usually ake he eminine
gende , whe eas wo ds, like amplua (‘mos sui able job o occupa ion), koljė
(‘necklace), eziumė (‘ esumé, summa y), su lė (‘sou lé), u nė (‘ ou ney loan)
sugges he esul s o p e ious su eys ha o en unin lec ed wo ds ha e no clea ly
iden i iable gende . he s uden s ound some wo ds highly deba able; hey we e no
E. IMKu . Mo ologicamen e neadap uados daik a a džių giminė 201 mo e
equen ly ake masculine, a he han eminine, gende . he la e inding was
based on he usage o in lec ing modi ie s going oge he wi h he unin lec ed
wo d.
su e i žiu i (‘ju y), a eniu (‘a enue), kakadu (‘cocka oo) should be ea ed as
masculine and kupė (‘compa men ), koljė (‘necklace), amplua (‘mos sui able job o
occupa ion) as eminine gende wo ds. o conclude, loan wo ds a e adjus ed o he
sys em o he li huanian language no only on he basis o no m se ing
ecommenda ions, bu also on he basis o simila wo ds in he same seman ic ield
(e.g. žiu i (‘ju y) is a commission (komisija, ), koljė (‘necklace) is a deco a ion
(papuošalas, m), ado is a song (daina, ), dosjė (‘dossie ) is a desc ip ion (ap ašymas,
m). he da a con i ms he esul s o p e ious esea ch, which iden i ied ha
unin lec ed nouns end o ake he masculine gende almos uni e sally. he esea ch
esul s ha e also demons a ed ha mos deba able nouns om he poin o iew o
gende a e he ollowing: a eniu (‘a enue), kakadu (‘cocka oo), žiu i (‘ju y), u nė
(‘ ou ney), ka a e (‘ka a e), kupė (‘compa men ), koljė (‘necklace) and amplua
(‘mos sui able job o occupa ion). KEy woRds: loan wo ds, unin lec ed nouns, gende ,
co pus, su ey.
E IKa IMKu Ė
Vy au o Didžiojo uni e si e as
K. Donelaičio g. 52-206, l -44244 Kaunas
[email p o ec ed]