scieee Science in your language
[lt] (orig) [de] [fr] [it] [es] [pt]

Antanas Salys ir žodynas

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

Antanas Salys ir žodynas

Author: Aldonas Pupkis
Year: 2012
Source: https://journals.lki.lt/bendrinekalba/article/download/228/294
A. PuPkis. An anas
Salys e diccioná io
9 LALBA
ALDONAS PUPKIS
Ins i u o das línguas Lie u ių
ANTANAS SALYS IR HOODYNAS1
110-OSIOmS gImImO meTINėmS
ESMINIAI VOODŽIAI: leksika,
leksikog a ija, no minimas,
naujada ai. Um dos mais signi ica i os
XX a. kalbininkų li uãos An anas Salys (1902 m. julho 21 d.
Rek ẽ, dab. K e ingos aj. 1972 m. julho 31 d. Filadel ijoje, JAV) é nusipe nęs a mui os li uãos
linguo y as á eas. P imei o de udo ele é mencionado como um dos p incipalmen e nuhecidos
sinc onícias e diac onícias li uanas dialec ologia pesquisado es, le ando oda a dialec ologia
ciência em quali a i amen e no o ní el. Nos anos P ieška io Salys pa icula men e
p odu i amen e abalha a na á ea de nomes li uanos: o ganiza a local de nomes de ecolhimen o
de i a língua, y ė localo a džių, pe sonal a džių e ou os ik inių nomes kilmę, es abeleceu
no mines seus ly is, mui o con ibuiu ao Vilniaus k aš o habi acionais luga es de nomes e
pa ilhões no minamen o, jun amen e com ou os p epa ou des a á ea de á ios diccioná ios e
lis as de ik inių nomes. 1 A igo p epa ado segundo o p oje o inanciado pelo Conselho de ciência
da Li uânia Juozas Balčikonis leksikog a as (N . LTI-5-14).
10 KOLBOS
KULTURA | 85
Apž alginiuose e encyclopediniuose An anui Saliui des inados a igos em a igos
en a izada ele nusipelnius e ou as á eas da ciência e p á ica da língua:
leksicologiaijai e leksikog a ijai, e minologijai, one ikai e a čiai, bend ajai
kalbo y ai, kalbos kul ū ai e k . Indicou-o bu us ex emamen e amplos
in e essos e g andes zammojis cien is a, bem in aldžiusį seu empo kalbo y os
i ia i o abalho me odiká, em seus abalhos sumaniai ligujį pesquisas da
língua a ual com his o ine pe spec i a. Es a habilidade do lingüis a de seus
a i mações įs i his ó icos dados da língua mui os dos seus abalhos az
pa icula men e a ailius lei o ojos. Sem ou a ko, lei o ojos não pode não
a ai e ex emamen e peculia es ilo de linguagem de abalhos Salio,
des acando-o de quase odos os albininkų da época como sub ilos es ilis a.
Falbė i sob e An aną Salį como ocynininką é possí el de á ios aspec os: uma
pa eus, leksikologijos aspek u como sob e a ski ų žodžių is o iką (kilmės
y ėją), pala as signi ica i os aiškin oją e no min oją, naujada ų da ybos
išgalių bei pe spek y ų y ėją, naujų žodžių kū imo meis ą. Em segundo luga ,
não se pode nu i e Salio leksikog a ia abalhos de: como p a ican e ele é um
dos mui os diccioná ios e dicynėlių suda y ojos, edi o ių, como eó ico do
g ande diccioná io da língua Li uânia um dos eó icos undamen os c iado es,
ambém da ge al e his o iado es leksikog a ia Li uães. A elação de An ano
Salio com diccioná io com leksikologija e leksikog a ija á ias en epsniais de
ida do linguís ico é ha endo di e en e. p esun amen e, de ido às
susiklosčiusių ci cuns âncias e ne ienodų isuomenės ling is inių po eikių
da buo asi isso na á ea de p epa ynų žodynų, isso pala as de iškinimo e
no minimo ba os. P imei amen e encon ada com o abalho de lexicog a ia de
Kazimie o Būga. Como gabus, só que começado os als uosos mokslos Li uanei a
uni e si e e, es udan e Salys oi con idada alkin i Būgai o seu começė o
p epa i Lie u ių kalbos žodyno da be di bo Žodyno edakcijos sek e o iumi.
Pô Būga mo e ele oi enca egada de ape a e desc e e A chi do kalbininko.
Assim su giu o a igo P o . K. Būgos esc i a legado ele oi imp esso na coleção
de abalhos de ciência Tau a e pala a ( . III, 1925, p. 564577; consul Salys 1985:
136154). Es a publicação o nou-se uma impo an e on e não só à cien í ica
Būga biog a ia, mas e do g ande Li u ians linguagem diccioná ia his ó ia. Mais
a de po causa do ensino Uni e sidade da Li uânia e no es angei o Salio
con a o com leksicog a ia po á ios anos nu ūko. e o nando de es udos na
Alemanha, e e a sidė i pedagoginiam abalho, além disso, espe ê is isi nea i
linguagem p á icas di onai. P imei amen e iniciada a pa i do abalho
esc i a comissão, depois en ol ida em o ganizuo oa a i idade de língua comum
cul u a, sem Salio a igos de a igos bem como á ios comunicados se ia di ícil imagina anuome ínio Gim osios kalbos e is a con inho ou a i idades da Lie u ių kalbos d augijos. Es ados Foi
A. PuPkis. An anas Salys e diccioná io 11 conselho conselhei o da língua, memb os de á ias
comisões da língua e consul o , colabo ado de mui as pe iodinių publicações. Da úl ima s i a
pode-se dis ingui 1938 m. Li uano aido dien aš ie skelb ą Kalbos skil elę. Nela, a pa i daqueles
anos 24 de janei o. a é 12 de no emb o. (exce o julho ugsėjo mês. e me ade de ou ub o) kasdie n
(com pequenas exceções) jo nal aš is p endeu maio es ou meno es Salio a igos ac uais de
p á ica da linguagem (ž . Salys 1979: 290 366). Nemazoje na pa e deles a am-se e di e sos
assun os do ocodyno. Nes es a igos, ambém em Gim ojoje kalboje imp usdin oje Klausimų
k ai elėje (ž . Salys 1979: 209289), nou os pe iodikoje esc e idos, os mais impo an es
disposições de no minimo e ugdymo do idioma Salio, os undamen os e p incípios eó icos do
abalho, esplendo am. Aqui ele apa eceu como g ande lexí imo li uânico do idioma li uânico,
de enso dos p incípios da língua i aie implemen ado em odo abalho da p á ica da língua.
Como um de sua me odologia de abalho disposições indica i á eis pe manen e joguinsnis em
pala as kilmę, sólida conexão en e pala as sanda os (da ybos) e semân ica, ambém
ex emamen e esa a gumen a ion dos ac os e p oposições a ados. Nes e pon o de is a
li uãs da língua p á ica oi dado um g ande passo em en e em compa ação com o na época
popula á io pa i šu inišku o dino coisas co eção na imp udo e das edi o as no abalho. Além
disso, p ecisa dize que An anas Salys como e ou os Gim osios kalbos mokyklos kalbininkai seu
ekomendações eikė não como ob iga ó io, mas como ada iamąsias, aigi mais ei a não
aisamuoju, e ugdomuoju caminho da p á ica do idioma. Não de e iam esquece -se e o que
An anas Salys e a e impo an e na época da publicação p á ica da linguagem Kalbos pa a ėjas
(1939) edi o (jun amen e com P anu Ska džiumi; Salys pag indžiai edaga o 2846-ą knygelės pg,
c . Salys 1979: 371). Não ha ia lhe es anhos assun o de e odyno e api ou ao Ociden e: Na
imp ensa ame icana Li uãs ele ambém anunciou nemaža alo ingų abalhos. En e eles, aos
pô do lado do lingüis a, conhece impo an e a igo es ado em manusc i o Daba ines lie u ių
kalbos naujada ai (anglų kalba; publicado seu Raš ų I omo (1979: 165169). Com base às alegações
des e a igo, bem como ou as suas aisymas e sen inimas na imp ensa, já en ada quan o
a alia des a a es as An ano Salio abalho (Pupkis 2010: 201208), mas em ge al Salio deixamim na
his o ia da p á ica da linguagem ainda pouco i as e agua da išsamesnių e nuoseklesnių
es udos. De e lamen es a-se ambém po causa de que esse legado hoje quase não unciona a
no a ual discu so da p á ica da linguagem. Sa i ą pô saká An anas Salys deixou e
leksicog a icas li uãs na his ó ia. P imei amen e com es a á ea ele e e que en en a ainda
baigiando es udos na Alemanha. An ano Salio cod amocslis P anas Ska džius, espe ando-se
o na do g ande abalho de eno ação do dicioná io da língua Li uânia che e e edi o Aqui é
p eciso lemb a elhas desen endimen os de Balčikonio sob e o dicioná io com P anu
Ska džiumi (plačiau: Pupkis 2012: 108 ). Ska džius, al ez sen indo nuoskaudá, que não oi
designado edi o ium do dicioná io, ainda desde inimška io anos imp udoem não ez é p ikišęs
Balčikoniui ce os (mas nesukonk e in us) p epa ado dicioná io de iciências, en a iza a, que
dicioná io e in is se pe manen emen e pe mi ido su a ky a ( e o muo a) esc i a, cuja um
dos au o es ele mesmo e a. Esses negócios de esc i a o am começa a conside a -se logo
es abelecidos Li uanis ikas ins i u o. Mas os delibe s ymai zaissęsė, po causa de
12 KALBOS
CULTURA | 85
(ž . Pupkis 2012:106), com Saliu oi ski s ęsis abalhos e planeja a que Salys
pudesse oma pequenoo2 abalho de p epa ação de dicioná io, ambém se
um dos g ande dicioná io edi o ių. Quando edi o o Minis é io da Educação
nomeou Juozá Balčikonį, esses planos abo a am, mas em b e e ambos
i e am con ibui à iniciada a p epa a do g ande dicioná io as ques ões
eó icas da conside ação. De á ias on es sabe-se que Žodyno edacção
abalho no início (maždaug 1932 1933 m.) eó icos e p á icos do dicioná io
ques ões edacção são s a s ę edi o ius Juozas Balčikonis e jo ens
Vy au as Didžiojo Uni e sidade p o esso es P anas Ska džius e An anas
Salys. Sob e o que conc e amen e lá oi alado, o que decês a, não há pon os
de conhecimen os, p o ocolos, isi elmen e, não o am esc i os, pouco emos
e e e ni o es a empimen os. Do pad ikos ac os sabe-se que eles p iside am
à compilação de emplão de diccioná io (Napalys g igas. Dėk žodį p ie žodžio
2006: 194), a s ė sanda ą, senho es skolinių dėjimo klausimą (Ska džius 1997:
601), lizdinį i abėcėlinį eiksmažodžių pa eikimą (Aleksand as Ži gulys. Dėk žodį
p ie žodžio 2006: 209 210). sussei i com Lie u ių kalbos žodynu no amen e e e
en ão, quando 1939 m. Kaune oi es abelecido Li uanis ikos ins i u as e Žodyno
edakcija passou em es a ins i uição pe enomybę. An anas Salys
p incipalmen e como che e do seção de língua do ins i u o, e a pa i de 1941
m. dezemb o 3 d. como di e o do ins i u o o nou-se di e o dicioná io edi o
Juozo Balčikonio che e. Inicialmen e ambos os kalbininkų elações klos ėsi
no mais, mas mais a de passa am em con on ação e comple a hos ilškumo.
desen endimen os que iam a é despedi Balčikonį de ca gos edi o iais3. Šiaip não ão pesadosas
his ó icas pe a kų ci cuns ânciasmis omas de pala a I oi expleis as senąja, Balčikonio
escolhida 2 Da Kazimie ui Būgai sendo i o oi planejada ao lado do g ande p epa a p acasas
eque ams a dis inguida meno o diccioná io da língua Li uânia. Assim um longo empo na
imp ensa e em á ios documen os oi chamado es e kalbininkų sumany o p á ico lexicog a ijas
eikalas. Quando ele depois de alguns décadas oi p epa ado, ecebeu o nome Daba inės lie u ių
kalbos žodynas (1954). 3 Assim e oi ei a nas úl imas úl imas semanas da p imei a ocupação
so ié ica, mas zaėjus ócícios em aqueles de e es Balčikonis oi de ol ido.
A. PuPkis. An anas Salys e diccioná io 13 jablonskine esc i a. Rendezando o segundo omą dos
líde es do ins i u o semp e o am anunciados zamon ai melho a dicodiino edagação e inje i
uma no a esc i a. Eles o am iniciados implemen a 1942 m. e a ą: do di e o An ano Salio
p o isão po esą um único y . edi o i ao neap ėpiamo abalho oi suda y a cien í icinė
pagalbinė komisija (į ją назнати Juozas Balčikonis, An anas Salys, P anas Ska džius, Janas
O embskis (O ębski) e Pe as Jonikas), que inha que esol e ques ões de sanda os e
esc eybos do žodyno. Os memb os da Comissão o am seespa sem abalhos: an ai Salys inha
que olha pa a a minių o mų pa eikimą ( anspona imą) (Lybe is 2009: 268), ki čia imą e
anzi y inius bei in anzi y inius eiksmažodžius ( en pa , p. 272), de e minação de skolinių e
homonimų, sudaik a a dėjusių būd a džių pa eikimą e k . (K uopas 1973: 259)4. Como a i ma
An anas Lybe is, J. Balčikonis espe a a da comissão ealmen e cien í ica ajuda (Lybe is 2009:
272), mas quando na segunda sessão oi le an ada a ques ão da e o ma de esc i a, o edi o
decla ou que a e cei a sessão de 1942 m. 14 de ou ub o sepa ou a opinião e mais em eles não ia.
Quando a no a esc i a mui o apidamen e oi discu ida e acei a pela comissão, ap o ada pela
academia de ciências e assinada do en ão conselhei o de educação (minis o), Balčikonis ecusou
a a apoia e se pas ou do ins i u o5. pode-se pensa que aquelas desen endimen os su gi am
p incipalmen e po causa P ano Ska džiaus e Juozo Balčikonio de empos mais an igos ha endo
con apõe, e aš ėjo po ambos os kalbininkų zazpy imo e ambições. galas im udo isso se
o nou quase ác io ginču esc e e ou não aís i p iebalsę j de ês conhecidos pala as de
šaknyje (bjau us, pjau i, spjau i). An anas Salys em oda aquela maiša į oi incluído como che e
da adminis ação e apoiou não Balčikonio, e Ska džiaus pusê, mas nela egėsi ela i amen e
ko ek iškai. Ta in is não pôde con ibui pa a o sklandaus dicioná io p epa ando. Visų p imei o
o am sup eiši i gen e da edação. Mandados líde es do ins i u o conse a já p epa adas
esc i a dos ex os do dicioná io eles se di idi am em dois acampamen os: uma pa e 44- apoiou
Ska džių e Salį, ou os não quise am publicamen e es a dian e an es de 4 De 28 de se emb o de
1942 a é 2 de julho de 1943 oco eu de odo uma eunião da comissão auxilia cien í ica. Nas
mesmas, p incipalmen e, o am con i mados mais impo an es Balčikonio noss a i e p incípios
de composição do dicioná io, pos e io men e o am conside ados ce os já saído I omo casos
e p incipalmen e edaguojamo II omo ex ai. Foi le an ada nãoja de á ios ne ikslumos e seiip
isokios ik as, pa icula men e edaguojamo II omo aisy inų coisas. Jais mais a de oi bem
sucedidamen e ap o ei ado II e pos e io es omos edi o iais no abalho. 5 Todas es as
pe ipe ições en e a cien í ica auxilia esa comissão e do dicioná io edi o du a am longo
empo. Todos ou quase odos os seus documen os es ão em a qui os, en ão é p eciso espe a ,
que de alhes seu con eúdo a accionamen o e as mesmas documen os publicação ajudasse
melho pe cebe anuo empo Li u ian language ins i u e y ojusią a mos e a e p eenche y ų
a é šiol ebesančią spagą Lie u ių kalbos žodyno is o ijoje.

14 KALBOS KULTURA | 85 edi o es. Nos anos de gue a isso e a luxo
excessi amen e g ande. Inclusi e aquele empo, quando po decisão Salio
oi empo a iamen e in e ompido abalho de imp ensa do dicioná io,
omis i eque idas ambições o am pe didos não uns ca os anos de
elabo ação e publicação do dicioná io.
Além disso in e no sussu idão ins i u e, con ap iecha mudikėlė e em p ensa.
Neminin an eka inių e empo de gue a Ska džiaus e Balčikonio discussões
pe iodizada na imp ensa p ecisa dize , que An anas Salys ques ões es es é
publicado apenas um a igo. Es a oi espos a a ex-sec e á io da edacção
Napaliu g igui po causa do seu a igo (g igas 1944) pasaky ų con acasš ų
cien í ica auxiliina comissão. An aną Salį, apa en emen e, o endeu isso, que
g igas acusou a comissão só co endo dicionino ex o, mas nada mais
nedi bindo, a i ma seman is e idências, que a comissão e ia se
ape eisinusa. Salys apidamen e a isso eagiu e publicou o a igo
Paaiškinimas Lie u ių kalbos žodyno eikalu (Salys 1944). Nele o au o en ou
jus i ica essencialidade da comissão, alegou que Balčikonis não indo se
nuleado do edagação, mas ele mesmo neinan e de seus de e es, po an o a
comissão ago a cuida do diccioná io edaga imo e imp ensdinimo. Sem ou a
ko, aqui ainda pik ai a écida g igui, que edação se ex i aikščiojusi
semelhan emen e como e g igas, que, omando mui o boa emune ação, ele
p óp io se pi ou p imei o do abalho e nuėjęs ku sočiau, e ele, como
es anhinho pessoa, nep ide ą cuida do luga de pe manência do ka o eco
do ocodyno. Apibend inando oda es a i ina de desen endimen os de dois
kalbininkų g upių de e ia dize , que em pa e oi jus ias ambas as pa es.
cien í ica auxilia esa comissão ins i uição oi momen o posi i o no abalho
de elabo ação do dicioná io, seu abalho pe mi iu pos e io men e melho a
alguns alguns assun os de edagação do dicioná io. Mas po causa da comissão
zaza imen o anos de gue a pe a ça esc i a e ela pe mi i diccioná io,
des e zadada ino ele ação a p imei o luga posi i os esul ados de nãodeu:
po causa de ambos sãos zazpy imo e ambições só susi dė uk diccioná io
p epa ação e publicação. Aqui pode íamos, sem menciona ou os coisas,
paci ua a espos a de Balčikonio Sali po causa de seu a igo a i mações um
exce o: Bu au opiniões, que kai aliojimen o de esc i a du an e gue a em
ge al é nesąmonė. Mui os onde alei, que du an e a gue a quase ale ia o
diccioná io pe mi i mesmo com co ek u as e os; co ek ū os e os mais a de possí el se ia co igi , e se mo essem lapelias com pala as, isso po nenhumus dinhei o deles nebea gau um. Mas ins i uições da ciência o am ou o caminho (Balčikonis 1978: 188).
Juozas Balčikonis aqui apa eceu ge okai įž algesnis. Além de udo isso, que o
apoiou na imp ensa e em ca as à edação ou as pessoas, dicódino
ka o ekai na e dade e a empenhado eno me pe igo e aqui o mais
impo an e a o e a como só An anas Salys.
A. PuPkis. An anas Salys e diccioná io 15 1943 m. mês de ma ço. okiečių okupacinei
pode íaz ence a ias academias de ciências e dispe si sčius ins i u o
a nau ojams, kilo pe igosus pa imônio do ins i u o e impo an es sua pa eia
Lie u ių kalbos žodino ka o ekai. Ap oximando-se on e e de possí eis
bomba deios da cidade di e o Salys sumou que ka o eká p ecisa a se le ado
de ins i u o e em algum luga esconde (e su gindo o assun o al ez a é expo
pa a o es angei o). m. ou ono de 1943 pa e ka o eca oi exle ada a Salan us
com conhecida ig eja kleboná, e ou a pa e mais a de escondupa Kaune, Š .
An ano na ig eja. Salys mesmo 1944 m. pasi ou pa a Occiden us ninguémcom
nep anešés, onde ka o eka escondida. Li uã a segunda ez ocupa os so ie as e
eskū us a i idades acadêmicas de ciências susi ūpin a paieškomis do lédio
ka o ekos. Suda i a g upo de abalho po es o ços escondida pa e da
ka o eca oi encon ada 1945 m. udenį Salan uos, e ou a pa e An ano Lybe io
ūpesčiu 1948 m. no início Kaune. Ši aip mokslui oi de ol ido eno me iqueza, po
causa do qual an e io men e e a nuogąs a ęs Balčikonis. Toda es a his ó ia
emendugniai ela ada naqueles paiseškos pa icipan es memó ias, publici i
ka o eka pe ėmimo documen ai (Kniūkš a 2007), desc end in ai es abelecido
An ano Balašaičio a igo (Balašai is 2010). De ela pode aze -se conclusão, que
Salys esponsi elmen e olha a pa a es e sociedade acumulada p op iedade,
es o ça á p o egê-lo con a pe dekção ou suniokoção e pa a isso dão mui os
es o ços. Di ek o ių pode jus i ica -se, que de ido à p essa na Li uânia ninguém
oi in o mado sob e a localização da ka o eca, e o gulha -se, que ela nada de
mau nea si iko. Oi aí odos aqueles acon ecimen os ago a boni amen e
encêndelados em uma das mais in e essan es na cul u a li uãs ling is á ios
de e i os. Passei ada de Li uânia e mais a de bem sucedidamen e abalhando
acadêmico abalho Salys nãožme ė lie u ių kalbos mokslo i p ak ikos eikalų.
Sem já mencionados abalhos, ainda se ia de escala ês seu nes a á ea
a y us ba us. Um deles se ia a chamada Bos on Li huanian Encyclopedia (XV
omas, 1968) publicado a igo comple o Žodynas (Salys: 213244), 1985 sa o iška
s udija sob e leksiką e leksikog a ia da língua li uânica. Nele p incipalmen e, sem
comunsas ano ações, amplamen e esc e e sob e mudanças do léxico da língua
li uânica anos da ocupação so ié ica, c i icamen e a alia-se mui os daqueles
empos no osada os. Na pa e da his ó ia da lexicog a ia sup in oduzi -se com
espécies de pala asynas, e isãoam-se a é ol išėję lie u iški žodynai. Mui o
espaço do g ande dicioná io dedicado à his ó ia. Nele há impo an es e só Salio
minimos ac os de sua his ó ia desde I omo apa ição. Sem ou os coisas,
esc e e e sob e a osenoje uncionuojančius du joodyno II omo a ius,
indicam-se seus ski umai. Além disso, pa e da léxicog a ia con a-se e sob e
Daba inės lie u ių kalbos žodino 1954 m. edição,
16 KALBOS KuLTūRA | 85 cujo i em é indicado bu us p é-ka iniame Li uanis ikos
ins i u e, e em ge al esse e bo apa ecimen o é a aliado posi i amen e.
Necessi a en a iza , que kalbamoje es údio Salys em nenhum luga não alo iza
Balčikonio abalho, só o menciona como dicioná io edi o ių, e em odo o ex o
bas an e yškias an iso ie icas disposições, mos adas anuome inas
en a i as de pode supoli in i p epa imen o de dicioná io e pa a i ele
ideologia a nai e. Do ou o lado, es e abalho de Salio é embo a não de alhado,
mas su icien emen e g ande p imei a es údio na alo y ea li uanos sob e
leksiką do idioma li uãos e leksikog a ijas da Li uânia. Ou a uma sa ea das
a i idades de An ano Salio é o abalho ao b ikalbio (lie u ių okiečių kalbų)
Lie u ių ašomosios kalbos žodyno (19261968). Jį desde 1923 m. começa am a
elabo a Al edas Senn (Al ed Senn), maksas Nyde mann (max Niede mann) e
P anas B ende is (F anz B ende ). P imei os sąsiu inos p epa a am odos os
ês suda y oias, após B ende io mo e (1938) abalha am ou os dois, e a
pa i de 1947 m. ainda con ibuiu An anas Salys. mo as Nyde manui (1954) à
dicódino abalha a Senas com Saliu e o acabou deixa . Além de seu abalho
comum (i Salio ki čiuo o ex o e ou os esul ados de abalho comum), é
p eciso menciona Salio pa eng ą apêndice des e dicioná io lis a de nomes
ik inių (V omas, p. 481 560; e Salys 1983: 185266). Mui os pelos exemplos e
de inições des e diccioná io usa am-no do g ande diccioná io da língua Li uânia
e ou os lexicog a ia abalhos o ganizado es, e o apêndice a dyno oi boa
base no minando oda os nomes Li uãos. Oip aí o úl imo abalho ba de An ano
Salio é pouco exs udijuado kalbo y os his o iikų e ebelaquia seus
in es igado es e de obje i a sua a aliação em odo con ex o da his o ia
kalbo y os Li uães. Como a i ma An ano Salio bióg a o Pe as Jonikas (1979:
XVII), abalhando lexicóg a o abalho An anas Salys cons an emen e sen ia
his o icas pe spec i as s oką. Po an o ainda nebaigus pe mi i Li u ians
esc i omosios linguagem dicodyno, Salys pasisakęs que e in is p epa á cu ą
his o inio lexicon do idioma Li u ians. Quando equalu 1969 m. lankėsi Li uânia,
mas o ocodyno pa eng i nespėjo. Joniko alega, deixou cole adas ma e iais,
po ém mais sob e ela não emos in o mação. Não es á cla o nem onde ago a
esse ma e ial es á. Assim, An ano Salio abalhai em á eas de pala a
(leksikologias) e lexicog a ia indicam pla i ude de in e esses do lingüis a e não
es á p a adê sua ak ualidade. Os seus mé odos de abalho i memen e
basea -se em dados da língua i a, examina ques ões em la gada pe spec i a
his ó ica, conside a -se no p incipio de p ecisão dos enómenos no minados,
não es á desa ualizada e hoje e o necem mui os pensamen os a di e sas
e lexões. Em ge al pa imónio das língo y as li uãs na a ual nossa
línguao y oje pode ia unciona mui o mais amplamen e, negu a é ago a. Ne ei-
A. PuPkis. An anas Salys e diccioná io 17 kė ų esquecš i, que An ano Salio
kalbo y os abalhos cons i uem de odo nosso kalbo y os legado undo
de ou o, e idėjų e minčių de ele sem i pode á ainda não uma uma ge ação de
in es igado es e no min ojos da língua Li uãs.
LITeRATūRA
B a l a š ai is A. 2010: Iš „Lie u ių kalbos žodyno“ ka o ekos i jos saugojimo
is o ijos. – Gim oji kalba 7, 29–32.
Balčikonis J. 1978: Rink iniai aš ai 1. Suda ė Aldonas Pupkis. Vilnius:
mokslas.
Dėk žodį p ie žodžio 2006: Dėk žodį p ie žodžio – u ėsi žodyną. A siminimai
apie kalbininką Juozą Balčikonį. Suda ė Bi u ė gobe ienė i Aldonas Pup-
kis. Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u o leidykla.
g i g a s N. 1944: Lie u ių kalbos žodynas i jo edakcija. – A ei is, ko o 28,
29.
Jo n ik as P. 1979: An ano Salio gy enimo i mokslinės eiklos pag indiniai
b uožai. – A. Salys. Raš ai 1: Bend inė kalba, XIII–XX.
K n i ū k š a P. 2007: Žodyno ka o ekos pe ėmimo dokumen ai. – Gim oji
kalba 11, 27–30.
K u o p a s J. 1973: A. Salio kalbinė eikla. – Lie u ių kalbo y os klausimai 14:
Bal ų kalbų eiksmažodžio y inėjimai, 257–259.
Lyb e i s A. 2009: Leksikog a ijos eo ija i p ak ika. Suda y oja Zi a Šimėnai-
ė. Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as.
P u p k i s A. 2010: An ano Salio bend inės kalbos no minimo pag indai i
k i e ijai. – A. Pupkis. Lie u ių kalbos no min ojai i puoselė ojai. Vilnius:
mokslo i enciklopedijų leidybos cen as, 201–208.
P u p k i s A. 2012: P anas Ska džius i didysis „Lie u ių kalbos žodynas“. –
Ac a Linguis ica Li huanica 67, 101–129.
S a l y s A. 1944: Paaiškinimas Lie u ių kalbos žodyno eikalu. – A ei is, ba-
landžio 11.
S a l y s A. 1979: Raš ai 1: Bend inė kalba. Redaga o Pe as Jonikas. Roma:
Lie u ių ka alikų mokslo akademija.
S a l y s A. 1983: Raš ai 2: Tik iniai a dai. Redaga o Pe as Jonikas. Roma:
Lie u ių ka alikų mokslo akademija.
S a l y s A. 1985: Raš ai 3: Į ai ūs s aipsniai. Redaga o Pe as Jonikas. Roma:
Lie u ių ka alikų mokslo akademija.
Ska džius P. 1997: Rink iniai aš ai 2: Bend inės kalbos dalykai. Suda ė i
pa engė Albe as Rosinas. Vilnius: mokslo i enciklopedijų leidybos ins i-
u as.
ecebida 2012 11 24