BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
LIETUVIŠKAS LETTROM DISCOURAIS: ADRESAT NOUDANTS es le nom de l'une des plus impo an es illes du pays.
PARTICIPINIAI ENVARDŽIAI Il es impo an de no e que la plupa des en ep ises ne béné icien pas d'un égime d'aides d'É a .
ESMINIAI VOODŽIAI: aš o discou se, šnekos ak o s a egija, pa icipiniai į a džiai,
apib ėž umas, subjek i umas, in e subjek i umas.
ĮVADAS
Dans le p ésen di ec di ec con enan l'ad essa (laiškuose, p anešimuose, žinu ėse), on
u ilise deux dialogues de a ian es de l'éc i u e TU, JŪS indiquan le pa enai e: à cô é du
habi uel, adi ionnellemen s ylis iniu usage des g andes le es du nom de Tu, Vous ous
1
insc i iez esama e ealų ad esa ą indiquan l'un des noms non-ski inio, . y. l'éc i u e.
Pélėž ina, que dialogue pa ne į indiquan u, ous (e au es dans ces noms de linksnių o mes)
peu neišski i e pe sonnes, pasižymin ys puikia komunikacine e lingu is ine compé ence. Plg.
de els au eu s c éés des sakinius e leu éc i u e dans e. laiškues (asmeninė au .
2
ko espondencija), kai: a)
des ina ai e une pe sonne:
(1) Pou ais- u ega de , si oi aussi u ne peux y en e ?
(2) Commen pense ais u?
1
Didžiąja aide éc i en des mo s, auxquels polagie, a ec espec k eipiamės dans au e pe sonneį (laiškuose,
salu imuose, k ie imuose, demandesemes), exemple. : Vous, Tu, Tams a, Mone, Ge biamasis, Salu , Bičiuli, Mielas(is)
D auge. Il s'agi de l'un des p emie s poin s de consomma ion de g ands aies S ilis inien, pe ci ués de KLKŽ, accès
In e ne :
h p://www.xn--al iniai4wb.in o iles/kalba/KI00/Lie u i%C5%B3_kalbos_%C5%inynas._Did%C5%BEi%C5%B3j%C5%B3_ aid
%C5%BEi%C5%B3_ a%CBEA100.pd ( ue du 12 01 2017). O iginalus sou ce de ce e ci a ion es le édi o ial Li uiniens
langues éc iba e sky yba (Vilnius: Mokslas, 1992: 71). Depuis 1997 07 03 en ée en igueu la mise à jou de Rašybos e
d'écy ybos disposi ions (app ou ée de la Vals ybinės lie u ių kalbos komisijos p ie Lie u os Respublikos Seimo 1997 d.
d. n u umu N . 60; depuis 2016 04 06 alidančios su es inės edakcijos p ieiga in e ne e
h ps://e-seimas.l s.l po al/legalAc NF/T/ADTAIS.41265/l qkELg Vx) p opose le conseil des mo s dans les salu a ions,
didžiąja aide, plg.: „2.7. Žodžiai gali bū i ašomi didžiąja aide s ilis iniais sume imais. // 2.7.1. Didžiąja
aide gali bū i ašomi žodžiai, ku iais mandagiai, su paga ba k eipiamasi į ki ą asmenį (laiškuose,
k ie imes, equê es e au es. : Vous, Tams a, Mone; Tu, Pa s, S eikas, Bičiuli, D auge, Ge biamasis, B angusis.
2
communica ionne compé ence d'une pe sonne en an que ma io d'une ce aine communau é sociokul ū ines A
p opos de la capaci é co ec emen u ilise ous les sys èmes sémio niques agissan dans ce e communau é
( aigi e aš o kalba) e sépa é son domaine […] la compé ence linguis ique oi . Hymes (1972); Lyons (1993: 573).
JEURAT PAJDIEN. Lie u iškas aš o disku sas: ad esa ą nu odan ys pa icipiniai į a džiai | 2 (3)
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
Nous imp imdinam, mais ou paieks ous po en ialius es lec eu jus, ici déjà oi
sp ęs i.
(4) Pa mi les sélec ionnées se ou en aussi deux de os a icles.
b) des ina ai e plusieu s pe sonnes:
(5) Miel os collègues, souhai eu ous jaunies e paisues es i es de Noël! (6) Che s
collègues, s'il ous plaî communiquez o e a olloges schedule, si ous n'a ez pas
décla é son o d e géné al.
Ne exclusi emen dialog pa ne į indiquan un in oduc ion de ma quemen des cas peu ê e
dé ec é dans les médias publiés des publichues le e, des commen ai es e (ou) de sociales
éseaux discou s de ci a ions ans é ées. Ne e ai le même ad essan ex e p amaišiu
u ilisés les deux a ian es en ées de zéc i u e, plg. :
(7) En ésuman : <...> linkium ous e o e édac ion de lumiè e, le e duasie e cul u e.
<...> G ažių Jums gėlių, is p isimenu, kaip no ėjo kažkada jas augin i i do ano i
žmonėms.
3
(8) A hankou Vous à ous pou la ci oyennesse, os éac ions.
4
En pa lan de discou s co espondan s yles de le es il es impo an de éalise que les
5
pa enai es de dialogue un à l'au e é ène peu en choisi non seulemen su ampanches, mais e
di é en es s a égies d'éc i u e des é ènemen s indiquan dialogue pa ne į. Les pa icipan s
d'un en e ien éc i in, ous deux choisis une s a égie su ampanissan e, se l'un l'au e ma quen
6
uni o mémen , aigi n'impo e lequel choix es nonp obléma ique. Asymé ique choix des
s a égies (un dialogue pa ne is son pašneko ą des moyens d'éc i u e, mais e di é en dialogue
pa ne ių concep su leu s signi ica ions. Pa conséquen de la communica ion e bale
žymi didžiąja, ki as – mažąja aide už ašomu u / jūs) odo ne ien ski ingus šių žodžių
si ua iona ion o mellemen équa e čiai pokalbi pa icipan s au discou se éc i peu en
appa aî e un à l'au e donnan di é en s ôles séman iques, pa ce inconodas ad essa ą
3
Accessible su in e ne :
h ps.www.15min.l /naujiena/ak ualu/kommen a ai/g azina-smigelskienea sakymas- y au ui- -landsbe giui-500-884306 ( isualisé 2017 11 23).
4
Accessible su in e ne :
h p://www.del i.l / eidai/e e is/del- isuomene-supu ciusio-laidos-p ies-s o esiuze o-p ade as- y imas.d?id=70170284 ( isualisé 2016 01 20).
5
le e p oximi é au éelle communica ion (la le e a oujou s conc e s ad essa e à ce ad essa o ien és
langbines aiškos moyens, e son ex e es oujou s o ien é e à ad essa o eks ą c soi éponse, soi p o oca ion)
oi Čepai ienė (2010: 10).
6
linguis iques s a égies pašneko ů cons uc i ie e des uc i ie, e le ai que, dans ce ains cas, la de niè e à l'ad essa
es inu ile, ca des uk y iąja s a egia ad essan a an ou kenk ų ses in é ê s oi . Zaikauskas (2002: 145, 147).
JEURAT PAJDIEN. Lie u iškas aš o disku sas: ad esa ą nu odan ys pa icipiniai į a džiai | 3
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
nu odančių į a džių už ašimas pe eikia ski ingus semio inius kodus and nuos a as. Uni
ad esan ai enkasi Tu / Jūs – okį išski inį be ku io asmens, esančio ad esa u, žymėjimą
in e p é és comme au ominį espec de l'au e pe sonne badgeą; les au es ne(be) u i habi ude
en éc i an accen ue dans le nom indiqué l'exclusi i é du des ina o ( enkasi u ous /). Que ce e
de niè e disposi ion ne peu ê e liée seulemen a ec le espec os aiška, indique de el
en a džių ma quage pa ink ies possibili é pou uojau os ex e, plg. :
7
(9) Zaïou e aux p oches, amis. Pense à ous hono e des pensmins e des sen imen s. O
mémoi e des discou s e éc i u es se a plus a d. <...> Tač iau, en ou cas, Leonidai ilsėkis
paixybėje, e nous es a aux selon possibili és ache igsim e, amis nous ece ons i
appo sus ésime ons. T ès, ès dommage de on dépa .
8
Toujou s seulemen il exis e di é en es possibili és d'in e p é e . Dans les si ua ions
quo idiennes de susc ipinemen cela peu soule e ension, ca di é en es açons d'éc i u e
nuola inių ašy inio dialogo pa ne ių pap as ai nebūna ap a iami: asmuo, koduojan is sa o
des en ées indiquan l'ad essa même en e pašneko ą pe i es aide éc i om en ée, es e
nepas ebėjęs que déc i end in ai encodé ses messages le lec eu u ilise une au e s a égie
d'en ées; ce de nie s'en oyeux ne soužminne à cause de lui dé dan e neišski inio u ous
o mų pa eik ies būdo, mais lui-même cohé emmen adhè e du cou umale éc i du modèle de
langue, espé an is que dans son insc i e Tu Vous o mų pa eik is ini a pa ê e p ise en comp e
comme dans un app op ié exemple. Dialogo pa enai e in en ion e ce e in en ion maniè e de
p ésen a ion (pas un seul noms pe sonnels, mais e les ep esi an su noms) es ès impo an
dé ail de communica ion éc i e. E bien qu'il soi habi uel exige la p écision en disan ou en
9
éc i an nom e p énom, des dé ia ions du Li uanien lacho de l'é ique e de la langue éc i an
ad essa l'in odui indiquan ends ame silencieusemen , ca au ni eau pe sonnel géné al cela
es pe çu comme un abou basé su le cul u ing. Pa conséquen , ce a icle ise à discu e
main enan du a ian ian TU JŪS polinkies d'éc i u e des o mes, leu s causes, di ec ion, e e
ou pa icipa ions des é ènemen s p agma iką (kadangi ou quel conc e de /
10
7
À p opos de deux užuojau és onc ions: in o mcinée e émo ionnelle é alua ion, ainsi que le ai que exclusi
li ū iškojo nek ologo b uožu considé y inas ienaskai os an ojo pe so k eipinys į elionį (<...> les uniijo Ta
meilė ea ui i žmogui). Ma cinke ičienė (2008: 173175).
8
P ieige su in e ne :
h pwww.del i.l /news/daily/li huania://mi e- iloso as-ldonskis.d?id=72351034 ( ue ue 2016 09 21).
9
Vladimi o Plungian a i me, cen ale posi ion des élémen s deik iniens dans les g ammai es des langues
na u elles pe me ai e déc édi imą, que langba es un sys ème, spécialemen adap é du pa leu e des ina ai e
à l'in e ac ion (au emen di à la communica ion); c'es p emiè e e p incipale onc ion depuis même la naissance de ce sys ème. (Plungian 2011: 72).
10
P agma iką comme o me lingubinée, onc ions de communica ion e leu éseau de ealiza ion. À p opos de l'ensemble
(199 Fillmo e8: 385386).
JEURAT PAJDIEN. Li u iškas aš o disku sas: ad esa ą nu odan ys pa icipiniai į a džiai | 4
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
ad essa ą u inan is eks as ska ina jo ga ėją s a s y i jam ašančio asmens in encijas pagal
ai, kaip josse eks e pasi eiškia) e paž elg i į okios išski inės į a džio, nu odančio ad esa ą,
11
ašybos užuomazgas paminklų senųjų lie u ių kalbos dedikacijose.
1.ASMENINIAI PARTICIPINIAI ĮVARŽIAI ET J UŽRAŠYMO
MODELIAI Į a džiai son e mée, ne ece ais, mais beaucoupia unkcė mo s de classe.
Lie u iškasis e me, c éé selon le la iniskojo a i ikmens modelį, e imologiquemen pe me į a dį
pe ce oi comme du mo , a keliaujančio į na do ie ą pakai alą. Loi nom du comme emplai alo ou
12
di ec emen indiquan exp ess aškos ôle sie inas a ec menku seman iniu con enu.
Pe sonnali és ad essa e ôles. Dans ce ains cas ceux ôles pe me en co ec emen é abli
g e a pe sonnines du p emie e du deuxième pe sonne é angiles comme apozicija u ilisées
13
daik a a džio azės a ba oka y ai (plg. Bha 2007: 3).
pa icipiniams į a džiams
14
ai leidžia a lik i šnekos ak o daly ių – bu imo kalbė oju i bu imo
15
Bend inėje lie u ių kalboje u ilisés neu pe sonnalisés pa icipiniai į a džiai: aš, u, mes, mudu,
mud i, jūs, judu, jud i, ams a (Rosinas 1996: 25). Qua e d'en e eux je, u, nous e ous habi uel
de considé e p incipaux (plg. Judžen is 2012: 113) (gé é p obablemen en aison de ce que
16
l'incidence des d iscai os mudu, mud i, judu, jud i o mes dans les ex es es bien quelque peu
moind e que la plusi iée indiquan nous, ous o mes de équence, puisque d iscai os a ojimui
nécessi an si ua ions, basées
bu imu a eikla d iese, kon eks as
17
). Socioling is iniai y imai odo ealią dialogo pa ne į
11
subjec i es au o iaus poin de ue é élan ais langbines moyens aiškos e in e pasmenne onc ion
ex e À p opos oi Ma cinke ičienė (2008: 3536).
12
Plg. nom de emplai alą in oduijan le la inyniškąjį e mą p ō-nōmen ž . (2009 Dixon: 190).
13
Dans les langues où le nom du e me pe me de pense que les nommés de a dé ini comme emplaičiančius
daik a a dį (plg. anglais p onoun), le dimension du emplaiscibili é n'es pas le plus app op ié déc û an le p emie
e le deuxième pe sonne des nommés (plg. Bha 2007: 12).
14
Dans les Li uiniens pa lo y ą Albe o Rosino a es as e mis pa icipiniai į a džiai déc i un
g oupe pe sonninių į a džių į a džius, don la éalisa ion es nécessai e dialogue (plg. Rosinas 1996: 2425).
15
Les p énoms pe sonnels (comme e é i ies p énoms) indiquen unikų subs i u ą, mais eux n'on signi ica ions
(plg. Lyons 2004: 22).
16
Su les desc ip ions g amma ikes isible deuxjopà app oche dans la ca égo ie du nomb e des ac uelles langues
li uaniennes: adi ionnel, enan celle d ina e, e con empo ané, ac uelle des langues li uaniennes sys ème du
nomb e a ibuyan e d iskai ą oi . Rodune , Čižik-P okaše a (2006: 74). T ina ée nomb e de ca égo ie la éali é
dans l'ac uelle langue li uanienne aide à explique Williamo C o on indiqué la ca égo ie plu iscui e de la pe cep ion
esmė: la pe cep ion de la ca égo ie plu iscui e dans les langues qui on d iskai ą (plus de deux), di è e de la
pe cep ion plu iscui e, ca ac é is ique des langues non dépou ues de dbiscui e (plus d'un) (plg. C o 2004: 141).
17
D iskai os judu, jud i linksnių o mes s'éc i en aussi bien d ejopai (plg.:<...> judu, Vous e Kuzmickas, ê es un
second amis. DLKT; Ap ès de nomb euses années, quand Judu a ec Vy au u i aien à D uskininku, a i ai de
Mask os quelquekokia son é ulée. DLKT). En pa lan de l'o hog aphe, on souligne que le des ina ai e du discou s
di ec de ai ê e éc i exclusi emen e plu iskai ą (g oupe de pe sonnes) indiquan Vous, e d iskai ą (deux pe sonnes) indiquan
Judu Jud i dans le cas /.
JEURAT PAJDIEN. Lie u iškas aš o disku sas: ad esa ą nu odan ys pa icipiniai į a džiai | 5
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
nu odančių į a džių TU, JŪS a oseną daba iniuose bend inės lie u ių kalbos disku suose
(plg. Gi čienė 2009b: 214215; 231).
Li u iškoje la adi ion de la le e habi uelle pa le du au eu (ad essan ą) indiquan į a dį
éc i e neišski inai, e į a dį, indiquan pe sonne, à lequel k eipiamasi (ad esa ą), éc i e didžiąja
aide, si le ex e (ou sa pa ie) di ec emen à ce e au e pe sonne ad esso . Ce moyen
d'éc i u e des en ées es géné alemen discu é seulemen dans des ègles d'o hog aphe. Les
g amma iques de langues déc isšues déc i ie leu mo ologinė aiška, signi ica ions e
18
con ex e de consomma ion, mais ce de nie es ès a emen elégué a ec le modèle
d'éc i u e. Dėmesio ad essa ą indiquan des en ées maniè ei de no a ion appa aî seulemen
19
dans les plus écen s a aux de langueo y os: déc end inan des eche ches (plg.
Ma cinke ičienė 2004; 2008: 57; Gi čienė, Kupčinskai ė-Ryklienė 2005) e (o ) enan des disposi ions
d'exclusi i é de l'éc i u e p ésen an des exemples.
20
Dans la commune Li uanienne le langage exclusi du dialogue pa ne į indiquan dans les noms Tu,
Vous modèle de éc i u e a gumen é pa des adi ions longame ée ayan des s ylis inais
sume imais ( . y. espec ba i e ike u). Longgą emps el modèle d'éc i u e a é é considé é no miniu.
Main enan en igueu la édac ion des ègles d'o hog aphe, ansme an la Les mo s peu en
ê e éc i s disposi ion la g ande laide, es considé ée comme une ecommanda ion d'o hog aphe
(ž . 1oje a icle la ou e o mulu é de ce e disposi ion d'o hog aphe e da es de changemen s
donnée dans la no e). Tokios lib e choix le p oposan one one dialog pa ne į indiquan dansnoms
exclusi es o phel modelio nécessi ance pa yškina e g amma ic a gumen , lié a ec d ejopa u (o
a esniais cas e ous) dé in ume ni eau possibili é.
1.1 Pa icipiniu en ée débu de la adi ion de ma quage exclusi
de l'ad essa indiqué pa le nom
Les ieux Li u iques laissen dédika ions pe me di ec un ad essa l'indiquan à l'en ée
éc i u e de la g ande aide eliée a ec la la yniškosios laî e cul u e exempliu. 1617 a. Li u iques
édi ions dedica ions e e e endissimo ype p akalbos des li es au eu s ou p épa a eu s dans
édi ion globėją géné alemen c ieasi dans a džiu TU. Ce ains de ces au eu s s'élè en g osse alide éc i s
18
dans les noms u: ous À p opos soms a nusakomą ecip oco ela ion aišką plg / : Valeckienė (42006: 259); (1996: 3845);
Rosinas Judžen is (2012: 121); le modèle d'éc i u e n'a ai habi udi de donne a en ion e illus uojan : pa exemple,
même abo dan ous, ams a usageim dans des exemples passe kama neišski inė leu éc i u e (plg. 1963 Senkus:
38; Kučinskai ė 1980).
19
Une de elles excep ions es Al edo Senno p épa ée g ammai e du Li uanien, dans laquelle indique à
p opos les cou iches didžiąja aide ašomus Jūs, Tams a, S eikas, Tu (plg. Senn 1966: 60).
20
P z.: ienijo Ta o meilė (Ma cinke ičienė 2008: 175); Vous oulais demande . (Plungian ( e é Ju gis
Pake ys) 2011: 115).

JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Lie u iškas aš o disku sas: ad esa ą nu odan ys pa icipiniai į a džiai | 6
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
į a džio o mas. Taip, pa yzdžiui, lo yniškoje Punk ų sakymų (SP I, 1629) dedikacijoje į
yskupą Eus achijų Vala ičių k eipiasi Kons an inas Si ydas, plg.: (10) PE exigui ope is
pa em, in magna mea imbecilli a e, & a ec a g aui e Vale udine, Pa iâ linguâ
elabo a am, Tibi Ill s issime P æs l libens & ene abundus o e o ac dedico. Hic
qualiscunq[ue] cona us meus, since am inp imis g egis Tui, quem dei annuen e benigni a e
laudabili e elici e q[ue]; pascis, ili a em spec aui . SP I 2015: 20 (plg. Reginos
Koženiauskienės e imą: Labai mažo da bo dalį, ė ų kalba k uopščiai pa ašy ą, būdamas
aibnos de san é e di icilemen si gdamas, Toi, š iesiausiasis Vyskupe, a ec amou e
espec dis inguu e dedikuoju. Ces menku elles mon chez angos son p incipalemen
des inées au béné ice di ec de Ta o kaimené, qui pa g âce de Dieu bi inais e éussie ganais.
P De 294) ou dans yskupą Ju gį Tiške ičių Giesmių ikėjimui ka olickam p ide ančių (SG,1646)
p épa a eu
Saliamonas Sla očinskis, plg. :
(11) Ego e ò inhisce non udi an ū labo e sed & ēp[o e] ipso, Tui nominis immo ali a i
li aue im. SG1 IV10-13 (plg. Reginas Koženiauskienės e imą: Je eux pašlumie Tau nom
immo eling non seulemen impa aulu a ail, mais e sugaiš u au emps. P De 308). To pé iode
padėkes populai es ad essa o indica ions a o š iesiausiajai kilnybei de l'éc i u e maniè e
di e s, plg.: uæ Illus issimæ celsi udini. SG1 IV14-15 (plg. on Š iesiausiajai kilnybei P De 308) e
Illus[ ] issime ac Reue endissime Ces[i ]udinis ua Deuo issim9 cliens SG1 V4-6 (plg. Ta oi es plus
b illan es e Ga bings es Kilnybes le plus humble clien oi P De 308). Mais, pa exemple,
Bal amiejaus Vilen o Euangelijų bei Epis olų (1579) dédici a ion exclusi emen ma kedimas
kiek ienas mo , se ou an au kunigaikščiui Ju gi F yd ichu des iné k eipinyje, plg. : Tuæ
Illu iimæ Celi udini (Ta o Š iesiausiajai Kilnybei); Tuæ Celi udini (Ta o Kilnybei) ou ses ab égés T. C.
ou C. T. (plg. P De 8182). Ma yno Maž ydo p épa a Giemé S. Amb aßeijaus (GA, 1549) a
Li uaniquemen k eipimąsi-padėkojimą Ponui Sebas ijan Pe buyan h, dans lequel l'ad essa
į a dijamas conjuguiniu a o Mylis a (plg. awa Mili as) ou de ses ab égés awa M. ou T. M.
(ci a oje o me é ablie ma quée à l'é oile):
JEURAT PAJDIEN. Lie u iškas aš o disku sas: ad esa ą nu odan ys pa icipiniai į a džiai | 7
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
(12) Sup a au klauſi oijus Diewa ſʒodʒa no incʒus u e i geſme ą ku e wadin: Te Deum
laudamus. Todeley iję jak ischguldau a ec d'au es*, su schwesos ischsiuns i, e awa Milis as
wa duy iję p ie aschi i, pas acau. déjà nu iję ischsiundams awa Milis ai* p ie aschau, e
wie oye welikas pau a* dowanoiju, paka nay p aschidams, idan Tawa Milis ai* di e ma schi di
celle dowanele p ieijm umbi. Lobek Diewa meileije. Ragayneije 3. jou née menesis Kowa. Me u
Diewa snimima. 1549. GA 217-28 T ès cohé emmen les noms indiquan le di ec ad essa di ec
on é é ma qués pa Danielius Klein, à sa oi leu choix de açon d'éc i u e, e non la séman ique
TU e JŪS dis inc ion dans la dédicace au kunigaikščiui F yd ichui Vilhelm con en ais dans la
e inęs kaip galimybę pa ody i paga bą ki am asmeniui. Plg. G amma ica Li anica (1653)
g ande aide éc omas Ta o e Vo e P De 332 Le Sain le plus e Galingas iasis Elek o iau, Ta o...
nuo odas (plg., pa yzdžiui, QVæ Tuo, SERENISSIME ET POTENTISSIME SEPTEMVIR
P De 376) e You Se eni ßima Ve a Celi P udoji P udes iš Š .De 340 379) T umpajame ce e
g amma icos są ade okiečių kalba COMPENDIUM LITVANICO-GERMANICUM, Ode Ku e und gan
deu liche u Li auschen Sp ache w ie man ech usch lesen sch eiben und eden Li a sol. (KlC,
1564) (plg. Kazimie o Eigmino p ésen éé KlC i e de aduc ion: T umpas e ou clai us Li uiniens
langue manuel, comme au jus emen lie u iquemen li e, éc i e e pa le . PLKG 529), D. Kleins a
p ésen é, JŪS linksniaissemen pa adigmā, mon an la g ande impo ance de l'éc i u e de ces
ing édien s TUja aide, plg. :
Singula i e .
Nomina i o Tu du /
Geni i o ⌊Tawes⌋ deine /
Da i o ⌊Taw⌋ di /
Accusa i o Taw dich /
Voca i o ô Tu ô du /
Abla i o Ins um. Tawimi mi di /
Localis, Tawije eje in di . KlC 469-16
Duali e .
Mascul. N. Ac. V. Iudu ih beyde /
Fœmin. Iudwi /
Geni . jumu dwieju ewe beyden /
Da . jum dwiem euch beyden. KlC 4617-21
JEURAT PAJDIEN. Lie u iškas aš o disku sas: ad esa ą nu odan ys pa icipiniai į a džiai | 8
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
Plu ali e .
Nomina i o Ius ih /
Gen Iusu ewe i i o /
Da i o Iumus ous euch / /
Accusa i o Ius euch /
Voca i o ô Ius ô ih /
Abla i o Ins um. Iumis mi euch /
Localis, Iusůse in euch. KlC 4622-29
1.2. La ques ion de la dé ini ion des p énoms pe sonnels
Tipologinė kalbo y a ne laisse pas neap a o ques ion de dé in i ude des noms pe sonnels e leu s
in e connexions a ec é iies noms. Les ais noms on co espondemį, mais n'on signi ica ion
(pasmes) (plg. Lyons 2004: 22); similai emen déc i e es e essence a ibu ion d'ui emgi sa i o
seman ique con enue nona ion (plg. Siewie ska 2004: 9). Pou an seulemen e aux p énoms
pe sonnels, e aux é i ables noms ca ac é is iques des mêmes ca ac é is iques g amma icales
e p agma iques que e dé ini umu se ca ac é isan des exp essions (plg. Dik 1997: 186). Speech
dans des si ua ions in oduisen u indiquéomam des ina ai ca ac é is ique si uacinis dé in umas
des ina aa es ealus, aki aizdus, donc acilemen dé e minés. L'éc i u e dans les si ua ions de
communica ion men ionnée peu élimine le manque de con enu séman ique en ma quan exclusi emen l'ad esse.
1.2.1. Apib ėž umas oka y inėse azėse
Men ionnéeji D. Kleino Compendiume esan i į a džių Tu, Jūs di e nia imo pa adigma ô Jus (ž .
įdomi ne ien dėl dėmesį pa aukiančios pa yzdžių ašybos, be i dėl oka y o o mų ô Tu,
KlC 4614; 27). Les ac uelles langues li uaniennes g amma icales ap ašues enan adi ions
oka y ą sie i seulemen a ec daik a a džio ka ego ija į a džių šauksmininkas n'es pas
21
indiqué (plg.
Valeckienė 1965: 640; 2006: 272, 273). Jonas Jablonskis šauksmininko absence du pa adigme des
en ées de jounaissemen a expliqué son iden i é a dininkui, plg.: šauksmininkais ici a
ly ys a dininkų (Jablonskis (1997 [1922]: 50). Be nomininkui apa umu p éligs an ys TU, JŪS
pa ois neiš ious dans des casdienybės sušukimuose, exemple. :
(13) Hey, Tu, c'es bon, iens ici! Taip, oui, Tu!
21
Plus loin su elle adi ion e p oposi ion de considé e de elles o mes sépa ée g ama ine ca égo ie oi . Judžen is
(2012: 72–73).
JEURAT PAJDIEN. Lie u iškas aš o disku sas: ad esa ą nu odan ys pa icipiniai į a džiai | 9
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
Tokia į a džių u (jūs) a osena šnekamojoje kalboje pap as ai būna susijusi su ce aines
si ua ions ne ikė umu, donc les accompagne géné alemen a k eipia dėmesį dalely ės,
neno minės leksikos in a pai e (a ) menkinamosios eikšmės apibūdinimai, pl.:g (14) Jau blecha,
bulegi up es čia, o u. DLKT (Saky inė kalba) (15) O u žal y, il nous enco e apmo ė. (pe cu é à
pa i Judžen is 2012: 7273)
(16) Ak u, neykėli. DLKT (Publicis ika)
Hé u, peu -ê e je peux 'ache e quelque chose à boi e? (17) DLKT (Publicis ika) (18) Ei, ous,
ku miai! Ko kaps o ės, upina e e?! DLKT (Publicis ika) Cela ca ac é is ique e à d'au es
langues. Typologiques eche ches a i e l'a en ion à oka i us comme en in é essan e, mais
22
insu isammen éxa ine une ca égo ie g amma icale ( odėl considé ées oka y o assigna ion à
une ca égo ie plus amusée), discu e en e g e imines en ée du nom a ec daik a a džiu ou
daik a a dine aze a osenes suchukismes cas. Tel du p énom e du su ixe composé
23
p ozodinis da inys es considé é comme exis an comme e sépa émen du sen inel, ca
oka y ai synaksiquemen ou séman iquemen ne son inclus dans la s uc u e p edica o (plg.
Le inson 2005: 71). Ch is ophe Lyonso es ime, dans les suçukimes, pe sonnels pa icipins
é a dages empli la onc ion de e mina o iaus (qui d'ailleu s ne leu es pas p op e) cela
indique oka y o onc ion exécu an des ph ases d'obje a oi, ca oka y ai comme du di ec
appellimosi o me p ilygs a du second é é oda, de donc compose du pe sonnel au suje e du
p é ixe oka y ai doi égalemen ansme e dé in um (plg. Lyons 2004: 152).
1.2.2. K eipiniu iš eikš a dialogo pa ne į nu odančio į a džio apozicija
Dans le bu clai emen é abli TU JŪS o mų aidmenis, l'emploi du nom peu ê e é i ié k eipiniu.
Cela indique g e iminis au nom e appellinium allan an du ai nom ou lui ep ésen an une
aik a a dine ph aze (plg. leu e ec uan e deik ine é é ence signi ica ion de é i ica ion,
emphasis, impo ance accen ua ion onc ion). Si nécessai e ec i ie , ad essiniu
24
22
Vladimi as Sanniko soulè e oka y o a ec un seul į a dį con enan un k eipiniu neįp as umą usų kalboje
(p z., Иди сюда, ты!) i ku kas įp as esniais laiko sakinius, ku iuose y ( y) u i a ibu inį p iedėlį (dažniausiai
menkinamosios signi ica ions, exemple, Idi сюда, ты, негодяй! ), oi . Sanniko (2008: 94). En anglais, des p énoms de
deuxième pe sonne peu en aussi ê e u ilisés seuls (You, come he e!) ou a ec daik a a dine aze (You boys, ollow me!)
(plg. Lyons 2004: 152).
23
Vladimi o Plungiano pensemu, apelia y inée onc ion ( . y. langues ak o ad essa o į a dijimas), ega dan du
poin de ue ypologinės, peu ê e incluusama dans uni e saliųjų links plus signi ica ions inkinį, oi . Plungian (2011:
168).
24
Ch is ophe io Lyonso ema quan , é i ian s obje s a ages son sou en dé inis seulemen comme indiquan , mais
senses n'au aien des desc ip ions; en dé e minan leu indiquan é é en é ès impo an con ex e, comme e
comme de n'impo e quel conc é i é accen uan la desc ip ion. Mais en ai é i ies des obje s a o zii son u ilisés ainsi a um ils
JEURAT PAJDIEN. Lie u iškas aš o disku sas: ad esa ą nu odan ys pa icipiniai į a džiai | 16
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
Ba ai. Ku io Nam ų babai ga oisièmeam ku se me i elle imp ession. <...> Ko šuno é ai
e oné. Skais yklas oi a end e ne aud a pas. <...>
46
(47) Būk p emie essayé […] les meilleu es nou elles DROGAS son déjà a en es de oi! <...> //
[…]...> Ce e le e Vous es en oyée UA B D ogas […]...>
47
Le oisième ype d'ad essan s choisi la maniè e d'éc i u e des en ées indiquan l'ad essea
p obablemen sie inas non seulemen a ec ce ainsc oms é a iques, mais peu ê e nulem as
48
e des desc ip ions g amma icales de la langue li ouwnes adi ionnellemen p ésen éamu u:
ous ca ac é is iques déc ūdinim, basés u espec os e amilia umo sup iešinim (plg.
ca ac è e néga i amilia us signi ica ions kon a do a s a egimi), e non
49
dis ancine-kon ak ine mandagumo (ž ij. Gi čienė 2009b: 214
50
215). Neischi inį ad essa ą indiquan des ing édien s le choix du ma quage pou ai
encou age e populai iausių in e pasmenines onc ions aiškos ing édien s déc üdinimai (ka
51
consomma ion polinkis pe o muluojamas į leidimą) ou combien neko ek iquemen o mulée
52
ing édien s e au es ad essa ą indiquan des ègles de ca ac è es.
53
2.3. Indi ec e posi ion de l'ad essa exp ession ou poin de ue de ie s pe sonnes
En pa lan de pa icipa oi es en ées indiquéomo ad essa o ašybą, il es impo an de a i e
l'a en ion e à leu éc i u e dans g ožinėje li e a ū oje, kalbo y os li e a ū os in e eks uose, in e iu
46
Accessible su in e ne :
h pswww.15min.l / a dai/naujiena/lie u a://paules-bocullai es- y as-ka upinis- iesas-laiskas-ku iems-ku iems- upi-1050-882088 ( isualisé 2017 11 16).
47
Šal inis news[email p o ec ed]ogas.l 2017 02 15 le e.
48
e nique s ilis iką e le ai que e hniques aleu s ad essan bien econnaissonsées de ce aine
langbinée s ylis ines aiškos À p opos oi . Koženiauskienė (2013: 94).
49
Plg. Dans la g ammai e ac uelle de la langue li ou ienne ų p ésen ée u déc ū ion, associée à amilia aus k eipimosi
a spal iu e s ačiokiškumu, e jūs u signi ica ion zone de consomma ion nusakymą k eipian à une inconnue ou peu
connue, plus âgée e espec ée pe sonne, aussi bien à une connue o iciellemen (Valeckienė: 2006 259). Une dis inc ion
similai e en e amilia i é épliquan u e espec , e o iciali é épliquan ous es soule ée e dans des a aux
plus écen s (plg. Judžen is 2012: 124). Rosina le pliskai inį jūs, us ojamą au lieu du uniskai inio u, e į a į ams a
a ibue subjec i aux é alu į a giams (Rosinas 1996: 38).
50
Plg. amilia s, -i signi ica ion déc û inemen : pe beaucoup lib e, nesi a žan . Accès in e ne :
h pwww.lkzd.lki.l /Zodynas://Visas.asp (žiū ė a 2017 11 30).
51
Plg. neu alię o muluo ę su l'u ilisa ion des noms dans les appeléa i s ex es: <...> dans skai y oją zwykle
k epiamasi an oju uniskai os ou pliskai os asmeniu u, Vous ou ous (Ma cinke ičienė 2004:
60).
52
Plg.: Taisi dans la publici é, a in d'a eind e au an plus g ande audience, e en même emps ouche e chaque
indi idą sépa émen , à ad essa ą second pe sonniu <...> il es possible d'ad esse ois açons: uneaskai ine
o me, espec biąja plu iskai a e neu aliąja plu iskai a. Symboliquemen ces modes d'ad essage pou aien ê e éc is: u, Vous e ous.
(Gi čienė, Kupčinskai ė-Ryklienė 2005: 221).
53
Plg., pa exemple, la même 1 ex aincho men ionnée In e ak y i de la langue li uanienne, de la li é a u e (kul ū as)
e de l'his oi e de Li uanie si sou ces de données ba zė www.šal iniai.in o ou ni e un au e s ylis inus
o mula uo ę églemen an l'éc i u e des g andes le es, laquelle peu ê e comp ise comme au o isa ion aux cas
excep ionnels, plg. S ilis inus des g andes le es mandamus, quand es pe mise une exclusi i é, p ésen a ions
(Jagus, Tu, Ge biamasis, Mo ina, Tė ynė...).. P ieiga su in e ne : h pwww.xn--al iniai-4wb.in o/index://de ails/565 ( ue ai e
2017 11 18).

JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Lie u iškas aš o disku sas: ad esa ą nu odan ys pa icipiniai į a džiai | 17
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
pe ašuose i pan. Li e a ū oje galima didesnė au o iaus lais ė li e a ū iniu pe sonažu apusiam
à l'ad essé donne di e ses possibili és d'éc i u e (mais cela de ai aussi ê e lié à des objec i s
conc e s, é élan le même ou un au e ou un au e le modèle d'é ique e du langage du pe sonnage
somanya o). Li u iques la le e de la cul u e one plus con aincan semble le e gen e éc i e
g ožinės li e a ū as ex ai ou in e ex a, où le espec de la p incipale exigence de ce gen e
s ilis ices didžiąja aide žymė i di ec du ad essa o nuo odas (smen a džius, specialiuosius
k eipinius, pa icipinius į a džius). Dialogo pa ne į indiquan in odui s de l'éc i u e exclusi e
di icile pasiges i dans les œu es de li é a u e g ožnej e leu s aduc ions, g aphiquemen
dis inguan chies di e s in e eks ų ni eaux, aigi e yens esanškus laičius. Pa exemple, des deux
Ha uki Mu akami li es li es dans les Li uaniques e sions choisies di é en es le e ad essa é
indiquan un in oduc ion de ma quemen des s a égies. Ces choix sié ini e a ec le pe sonnel
ex e ansi eu e (ou) édi eu poin de ue, e a ec leu comp éhension su le polagumo aišką
sou ce, de lequel la aduc ion, alboje. Dans le ecueil des Apsakissemen s D amblys p adings a
( ai e imas de japons langue) con enus dans les le es choisie exclusi ée ad essa é indiquan au
nom g a inée aiška pe me el choix à pe ce oi comme na u el des japoniques cul u elles
54
é ique e e lindie, exemple. :
(48) <...> p esque ou e ce e semaine de nomb euses ois ai-je essayé e essayé
d'éc i e Vous une le e. MD amP 68. Elle es
Romano P isukamo paukščio k onikas ( ai e imas du secondaine sou ce anglais langue)
in e ex ues lesškues ien omasi anglais langbai ca ac é ingo neišski inio ad esa ą
nu odančių pa icipinių į a džių ašybos modelio. Tokio modèle choix di icile à elie a ec la
55
cul u e japonaise ca ac é is ique exclusi e sensibili é à l'é ique e (y comp is pe skaičius
pasako ojo no abą, où es indiquée la le e ad essan ą esan puikų e ike o žino ą), plg. sakinį
su g a iquemen neišski ine ad esa ą į a dijančio jūs pa ink imi:
56
(49) En comp enan ès bien comme incujule de ma pa de ce ai ous in lige une
complè emen indési able naš ë, je eux néanmoins ous souligne qu'en s'asseyan à
éc i e ce e le e, j'ai un seul bu […] MP PK 209.
54
Apie ski ingose kalbose ne ienodus jau umo mandagumui lygmenis, pasi enkan asmeninius
į a džius; i kaip ie lygmenys pasi eiškia okiose kalbose kaip japonų (mandagumą eiškian eiksmažodžių
o momis) e anglais (į a džiai mandagumo ela i emen complè emen neu alūs), plg. Plungian (2011: 79).
55
Bien e obse e la langue li ouwenne ca ac é is ique de la dis inc ion en e u e ous, plg. p o imos dis ancies
a ec la le e ad essa u ma quemen į a džiu u: Ke inau éc i e oi bonokai aupa a an e comme eikian ou
explique , mais emps s slinko <...> MP PK 271.
56
Plg. pasako ojo pas e à p opos de ce e le e au eu us de s yles d'éc i u e: Plika akimi seen: e ique e sub ilybes
lei enan as Mamija išmano kaip penkis pi š us.“ MP PK 209.
JEURAT PAJDIEN. Lie u iškas aš o disku sas: ad esa ą nu odan ys pa icipiniai į a džiai | 18 Le
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
poin de ue des ie s à ad essa ą nu odančių TU/ JŪS ašybą yškiai ma y i i publicis ikoje,
in e iu ou d'au es dialogues ou leu s in a pus pa eikiančiuose pe ašuose, plg.: (50) Sakė e,
jums ašo laiškus dėl knygų, pasakoja s oje p obleme paaugliai, apie ką jie kalba?
57
(51) Dans ces jeux de cou ne pa icipe pas e p ésiden ée. Commen ous cela expliqueza e?
58
(52) Pasidi ez ce que on cap é os en egis eu s idéo, ce que ous a ez oulé p ès de
Elek ėnų ou Kėdainių pa ée, nous ou é i ions, in ensémen che chions, DELFI di
D. Žukauskas.
59
(53) A eismas jau y a p i eisęs Jums duk os išlaikymą?
60
Les ad essa s di ec s con enan des discou s d'éc i u e ou de ansc ip ion (s enog aphage,
aduc ion) dans des si ua ions, quand on s'ad esse à une é i able, conc e s pe sonne, la paise
des acco ds du langage de la le e ou nepaisemen indique déjà pas le p emie sou ce pa la eu ,
ad essan , mais le poin de ue de la pe sonne p épa an la ansc ip ion. Des in e iews di ec es
pe ašues, ne con enan pas des é é ences su ex e p épa és pe sonnes, in e iu inicia ès pe sonne aux yeux du lec eu peu ê e co apa é a ec ex e pa engėju.
IŠVADOS
L'u ilisa ion des en ées pe sonnelles ne se sépa e pas de la p op e ca égo ie de pe sonne
concep s e p agma ique con enu de ce e ca égo ie. L'exclusion d'un nom pa icipien indiquan
l'ad esse di ec e es sie ine a ec ilgaamže, déjà dans les plus anciennes Li u iškues, e es
spaudiniuose už iksuo a adicija, o daba inės lie u ių kalbos ašybos nuos a ose
églemen é comme un signe de s yle ou d'é ique e. Li u iškoje la adi ion de éc i u e
habi uelle pa yškin i pa icipiniu į a džiu žymimo pašneko o išski inumą. Ainsi es mon é un
poin de ue ondé su le sel i a pio comp éhension à l'au e pe sonne. En la di ec e
ko espondencijoje exclusi emen insc i es Tu Vous linksnių o mes de ien pe sonnagjiu
p iligs ance ayan une aleu subs i u i e. Tel en egis emen ad esse à l'ad essa ou nissen
des in o ma ions su ad essan é comme esponsabili éum pasiimin į p anešėją.
57
Accès su in e ne :
h pswww.al a.l /s aipsnis/50141609/minis o-pi mininko-pa a ejas ie imui-kaunai e- ienas-blogiausiu-keliu-y a- aiku-suski s ymas ( isualisé 2017 02 19).
58
Accès su in e ne :
h ps:lie u osdiena.l y as.l /ak ualijos://2017/11/20news/a i ai-apie- ai-ku eda- -ka bauskio-i --
a- e ygos-sielu-giminis e3582104,?u m_sou ce=l Ex aLinks&u m_campaign=Copy&u m_medium=Copy ( ue 2017 11 20).
59
Accès in e ne :
h pwww.del i.l /newsdaily/c ime://an a-pa a-ieskoma-dingusios-me ginosplunges-policija-abejoja-a -galejo-bu i-pag ob a-del-ispi kos.d?id=73960354 ( ue 2017 03 07).
60
P ieiga su in e ne : h ps://www.del i.l / eidai/zmones/ka aliunai es- y as-neis e e-da e-a i a-
in e iu-apie-ko a-del-duk os-i -dainininkes-p oblemas.d?id=76345823 (žiū ė a 2017 11 15).
JEURAT PAJDIEN. Lie u iškas aš o disku sas: ad esa ą nu odan ys pa icipiniai į a džiai | 19
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
P anešimą konk ečiam ad esa ui ad esan as ašo u ėdamas ce ains objec i s p agma inių, e ,
é idemmen , oulan ê e co ec emen comp isas. S'appuyan su la adi ion e la codi ica ion
de l'éc i u e de la langue li uanienne, n'impo e quel discou s éc i con enan un objec i , eal des
ad essa (s) es exclusi emen ma qué pa n'impo e quelle o me linguis ique p ononce un
conc e ad essa subs i u e g osse le e s'éc i en non seulemen le nom de la pe sonne, pa
exemple, mais aussi les ad esses des pe sonnes qui les emplacen (p.j., Ponia, Pone, Vo e
Ekscelencija, Di ek o iau,...), des pas o shou s ou des daik a a ds des daik a a ds (p.j., Moky o,
Te a, Dėde, Jūs e bi Kolega...), mais su ou celles qui emplacen le nom de amille en une au e
o me de nom de amille (p.g. i on, T, T, e Tu) qui indiquen des ad esses de g oupe. Dans les ex es
con enan l'ad essa di ec , la di é ence en e Tu e u ou 1 es ma quée g aphiquemen . Ce
g aphique non- espec du ma quage indique, que ne espec e pas le sys ème d'éc i u e de la
langue Li uanienne habi uel modèle de compo emen .
Jūs i jūs nė a oks ne eikšmingas kaip gali pasi ody i iš pi mo ž ilgsnio:
2. L'ad essa di ec ma quan neišski iniu u ous es iolé le p incipe d'in o ma i i é, ca le
lec eu du message doi décide , si ce es sa pe sonne, ou déc end in ą é é ence de pe sonne
ansme an un ma quemen . /
3. L'indi iduali é d'une pe sonne n'embê an pas le label du p énom indiquan l'ad essa ne aide pas
l'ad essa à pou sui e ses objec i s p agma ins. Nonymé és u ous choix ies dans une di ec e
co espondencielle modèleis es noncons uc i us, donc pou an a oi ce ains pada ins
(ad essa a la base de é léchi su delibe an linguine é ique e ne espec emen /).
De niè emen dans les médias e les publici ai es ex es dé ec és di ec i s discou ses des
insc ip ions (pe ašymai) nue io assez a o ablemen : oi polinkis emphėž i ad essa o
išski inumą lui indian čio pa icipinio į a džio Tu Jūs o mas записывая огромąja aide. On
s'a end à ce que el polinkis se a yškus e quo idienne mu uelle ko espondencijoje.
ŠALTINIAI
DLKT – Daba inės lie u ių kalbos eks ynas. P ieiga in e ne e:
h p:// eks ynas. du.l / eks ynas.
GA – Ma ynas Maž ydas Gieſme S. Amb aßeijaus bey S. Auguſ ina... Ka alaucʒuy 1549.
Pa engė P. U. Dini, 1996; e. e sija J. Gippe 2012. P ieiga in e ne e: h p:// i us.uni-
ank u .de/ ex e/e cs/bal /li /maz ga/maz g.h m.
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Lie u iškas aš o disku sas: ad esa ą nu odan ys pa icipiniai į a džiai | 20
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
KlC – Danielius Kleinas, Compendium Li anico-Ge manicum, 1654. Pa engė M. Šinkūnas,
2011. P ieiga in e ne e: h p://senieji as ai.lki.l /db.php?sou ce=43.
KLKŽ – Kompiu e inis lie u ių kalbos žinynas. Nuo mo ologijos iki eikalų aš ų (CD), sud. P.
Kniūkš a, Vilnius: Š iesa, 2004.
MD amP – Ha uki Mu akami. D amblys p adings a. Iš japonų kalbos e ė J. Polonskai ė.
Vilnius: Bal os lankos, 2015.
MP PK – Ha uki Mu akami. P isukamo paukščio k onikos. Iš anglų kalbos e ė J. Nau onai ė.
Vilnius: Bal os lankos, 2016.
PLKG – Pi moji lie u ių kalbos g ama ika , Vilnius: Poli inės i mokslinės li e a ū os leidykla,
1957.
P De – Koženiauskienė R. XVI–XVII amžiaus p akalbos i dedikacijos, Vilnius: Mokslas. 1990.
SG – Saliamonas Moze ka Sla očinskis, Giesmės ikėjimui ka olickam p ide ančios, 1646.
Pa engė R. Pe ke ičius, B. Kabašinskai ė. P ieiga in e ne e:
h p://senieji as ai.lki.l /db.php?sou ce=10.
SP I – Kons an inas Si ydas, Punk ai sakymų nuo Ad en o iki Ga ėnios = Kons an y Szy wid,
Punk y Kazań od Adwen u do Pos u, K i inis leidimas / Wydanie k y yczne,
Vi ginija Vasiliauskienė, K is ina Ru ko ska (eds.). 2015. Vilnius: Lie u ių kalbos
ins i u as.
LITERATŪRA Il es
Bha D. N. S. 2007: P onouns, Ox o d Uni e si y P ess. Čepai ienė G. 2010: Laiškas:
C o W. 2004: Typology and Uni e sals, Camb idge: Camb idge Uni e si y P ess.
monologo e dialogo ela ionis, Philologija 15, 513. Accès in e ne :
h pe alpykla.li uanis ikadb.l / edo a://objec s/LTLDB
0001:J.04~2010~1367173481529/da as eams/DS.002.0.01.ARTIC/con en . S. C. Dik 1997: The
Theo y o Func ional G amma : Pa 1: The S uc u e o he Clause, Be lin, New Yo k:
Mou on de G uy e .
Dixon R. M. W. 2009: Basic linguis ic heo y 2, Ox o d: Ox o d Uni e si y P ess. Fillmo e Ch.
J. 1998: P agma ics and he Desc ip ion o Discou se. P agma ics. C i ical Concep s 5.
Communica ion, In e ac ion and Discou se, ed. Kashe , London and New Asa
Yo k: Rou ledge, 385407.
Gi čienė J. 2009a: Ad esa o in odu a dijimas pe iodikoje. Langue e con ex es, Vilnius, 8288.
JEURAT PAJDIEN. Lie u iškas aš o disku sas: ad esa ą nu odan ys pa icipiniai į a džiai | 21
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
Gi čienė J. 2009b: Daugiskai inių i ienaskai inių k eipimosi o mų konku encija iešojoje
saky inėje a osenoje, Kalbos kul ū a 82, 214234. Accessible su In e ne :
h p://www.bend inekalba.l /?82.
Gi čienė J., Kupčinskai ė-Ryklienė A. 2005: K eipimosi dans ad essa à logdai publici ai e,
La cul u e du langage 78, 220229. Accessible su In e ne :
h p://www.bend inekalba.l /?78. G eimas A. J. 1989: Semio ique. Da bų ink inė, Vilnius:
Min is. Haspelma h M. 2000: Inde ini e P onouns, Ox o d: Ox o d Uni e si y P ess. Hymes
D. H. 1972: On communica i e compe ence. P ide J. B., Holmes J., eds., Sociolinguis ics.
Ha mondswo h: Penguin, 269293. Hol oe A., Pajėdienė J. 2004: Laiko ka ego ija i
emena o me, G ama inių ka ego ijų y imai [Lie u ių kalbos g ama ikos da bai 2],
Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 121
140, 169–170.
Jablonskis J. 1997: Li u i ų kalbos g ama ika, 3as pho og . édi ion, Vilnius: Mokslo e
encyclopedijų édykla.
Judžen is A. 2012: des ca égo ies g amma icales de langues Li uaniennes, Vilnius: Vilniaus
uni e si ydiskl.
Ka aliūnas S. 2008: La consomma ion des langues e socialinis con ex es as, Vilnius:
Li u iens ins i u de langue.
Koženiauskienė R. 2013: Re o ika e s ylis ika ou e pa ie ela ionn. Ciuolaikinės
s ilis ikos di ec ions e p oblèmes, Vilnius: Edukologija, 8999. Kučinskai ė A. 1980:
Mandagumo en an s, Kalbos kul ū a 39, 5153. Accessible su In e ne :
h p://www.bend inekalba.l /?39.
Langacke R. W. 2007: Cons uc ing he meanings o pe sonal p onouns. Aspec s o
Meaning Cons uc ion, eds. Gün e Radden, KlausMichael Köpcke, Thomas Be g e
Pe e Siemund, 171187.
Le inson S . C. 2005: P agma ics, Camb idge: Camb idge Uni e si y P ess. Il a é é publié
en 2009 e a é é publié en 2013. Lyons Ch. 2004: De ini eness, Camb idge: Camb idge
Uni e si y P ess. Lyons J. 1993: Seman ics 2, Camb idge: Camb idge Uni e si y P ess.
Ma cinke ičienė R. 2004: Résška des onc ions in e pasmenées des a icles
publici ai es o donnan s. Respec us philologicus 6, 5663. Accès su In e ne :
h p://e alpykla.li uanis ikadb.l / edo a/objec s/LT-LDB-
0001:J.04~2004~1367181663661/da as eams/DS.002.0.01. ARTIC/con en ( é iée
2017–11–27).

JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Lie u iškas aš o disku sas: ad esa ą nu odan ys pa icipiniai į a džiai | 22
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
Ma cinke ičienė R. 2008: Žan o ibos i pa ibiai. Spaudos pa i ys, Vilnius: Ve sus au eus,
2008.
Plungian V. 2011: G ama iniens ca égo ies ypologija 2, aduis Ju gis Pake ys, Vilnius:
Vilniaus uni e si e as, Biblio heca Salensis.
Rodune M., Čižik-P okaše a V. 2006: Skaičiaus ca égo ie. Daik a a dinium conjuguin
eche ches, Axel Hol oe , Rolandas Mikulskas, ed., Vilnius: Li u ių kalbos ins i u as, 67
101.
Rosinas A. 1996: Li uiniens bend ines langues en e a džiai, Vilnius: Mokslo e
encyclopedijų édykla.
Sanniko V. [Санников В. З.] 2008: Russky синтаксис в семантикопрагматическом
пространстве, Москва: Языки славянских культур.
Senkus J. 1963: Vous, ams a e u, Langbos kul ū a 5, 3739. Accessible su
In e ne : h p://www.bend inekalba.l /?5.
Senn A. 1957: Handbuch de Li auishen Sp achen. I: G amma ik, Heidelbe g: C. Win e .
Siewie ska A. 2004: Pe son, Camb idge: Camb idge Uni e si y P ess. Elle es égalemen
connue sous le nom de Siewie ska A. Smi h C. 2001: Discou se modes: aspec ual en i ies and
ense in e p e a ion. Cahie s de G ammai e 26, Séman ique e Discou s, 183206. Šinkūnienė
J. 2010: Au o iaus posi ions aiška asmeniniais į a džiais ašy iniame akademiniame
disku se. Philologie 15, 124-141.
Valeckienė A. 1965: Į a dis, Lie u ių kalbos g ama ika, 1: Foné ique e mo ologie
(daik a a dis, būd a dis, skai a dis, į a dis), ed. Kazys Ul ydas, Vilnius: Min is, 635
721.
Valeckienė A. 2006: Į a dis. Aujou d'hui les langues li huaniennes g ami ka, ed. Vy au as
Amb azas, Vilnius: Mokslo e encyclopedijah de l'ins i u de publica ion, 251282. Vasiliauskienė
V. 2002: P obleminiai lie u ių kalbos e éc i u e aspec s, Vilnius: Homo
Libe .
Zaikauskas E. 2002: Šnekos ak o pa icipan s s a égie, socialiniai ôles e ypes des
Li uiniens pa langue. Ac a Linguis ica Li huanica 46, 145172.
Į eik a 2017-12-04
Adop é 2017-12-29
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ. Lie u iškas aš o disku sas: ad esa ą nu odan ys pa icipiniai į a džiai | 23
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
LITHUANIAN WRITTEN DISCOURSE: PARTICIPIAL PRONOUNS REFERRING TO
ADDRESSEE Il es
Summa y
The a icle discusses he a ia ions o spelling o pa icipial p onouns e e ing o ano he
pe son in he Li huanian w i en discou se. Nex o he usual spelling Tu/Jūs based on he
adi ional s ylis ic capi aliza ion, he model o spelling whe e he p onoun e e ing o he
add essee s a s wi h a lowe -case le e u/jūs exis s as well. The e e ence o a dialogue he
pa ne and he way i is p esen ed a e an essen ial communica ion de ail; he e o e, na u ally,
likely easons, di ec ions and e ec s o he cu en ends o a ying spelling o
pa icipial p onouns in di ec discou ses a e linked wi h he concep ion o he ca ego y o
PERSON i sel .
The a icle e iews he models o pe cep ion o pa icipial p onouns p oposed in linguis ic
desc ip ions and discusses he le els o communica ion o ONE PERSONS ela ionship o ANOTHER
in which he in e locu o s ind hemsel es when using he o ms o he same p onoun which a e
di e en ly coded in w i ing. I is no mal in he Li huanian w i en adi ion o add p ominence o
he pe son by capi alising he pa icipial p onoun e e ing o he in e locu o . I is a way o
show he a i ude o ANOTHER PERSON based on mu ual unde s anding.
KEYWORDS: w i en discou se, communica i e s a egy, pa icipial p onouns, de ini eness,
subjec i i y, in e subjec i i y.
JŪRATĖ PAJĖDIENĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
Pe o Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius
[email p o ec ed]