BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
LORETA VAIČIULYTĖ-SEMĖNIENĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
DIDELIS DKUI IR DKUI LABAI
ATTENTION LIETUVI (RAŠTO) En LANGVOGE
ESMINIAI VOODŽIAI: padėkos kons ukcija, jaus ukas, in e sija, ak ualioji sakinio skaida,
a pakalbinė komunikacija.
ANOTATIJA L'obje de ce a icle eme kos cons uc ions me cikui, aciū ès e g and me cikui,
aciū. Aik las basé Daba inės lie u ių kalbos eks yno (DLKT) ma é iau, explique i kalbamųjų
padėkos aiškų san ykį su labai dėkui (ačiū), labai dėkoju, esu labai dėkingas, didelė dėka i dėkoju
labai, esu labai dėkingas ou pan. ; des au es langues mo s de l'o d e in luence à in e sées padėkos
aiškoms des pa oles Li uanies. Padėkos cons uc ions son examinées synaksiniu-séman iniu,
ac ualiosios aspec du claiden du sen in. L'é ude mon ai , que l'ad essan choisi in e sée g âce à
ès, quand eu accen ue le même g âce ou son modi ica eu ès, similai emen comme e
me cikoju ès, me cikingas esu ès cas. DLKT Des exemples a é élé que g and, sincé us me cikui
end à u ilise dans les cas où l'ad essa g âce pe ce ai daik a a diquemen ; (in) anzi i e dans la
ph ase g and, since nus g âcekui a p edica o a gumen posi iona ion selon g ande, sinci di
eme cia analogiją (Jums a iu nuoši džią padėką (nuoši dų dėkui), Jums enka nuoši dus padėka
(nuoši dus dėkui)).
1. ĮVADAS. THORINS PRELAIDES
Au ega d de la no me de la langue des
1
Li uaniens, des cons uc ions de eme ces
2
g âce à (ačiū) ès e g and g âce à (ačiū) son
é aluées di é emmen . Pa exemple, An anė
3
Kučinskai ė (1985: 29, enco e oi 1990: 32 ;
1
Padėkos cons uc ions selon p agma ikos héo ie […] pe o ma i ai, e ils dans ce a icle, basé su
Egidijaus Zaikausko poin de ue (2002), son en endus au sens la ge. signes, oi . Zaikauskas 2000, 2002 e
Plačiau apie pe o ma y umą kaip sin e inį eiškinį, u in į g ama inių, leksinių-seman inių bei p agma inių
là ci ojama la li é a u e.
2
Plg. DLKŽe: eme kui eme kojan le di le mo , aciū; aciū mandagume mo , di omas eiškian padėką,
g aziekui.
BLKŽe: me ci ap ès me cian di le mo ; aciū di eme kojan .
3
La sui e pa lan de cons uc ions a ec ès me cikui, me ci ès, g and me cikui ou pan. omenyje u imos e
apačios su ačiū i a i kščiai.
LORETA VAIČIULYT-SEMNIEN. Bigelis eme kui e eme kui ès dans la ac uelle Li uanien ( aš o)
kalboje | 2 doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.07
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
2007: 496) p é end qu'au lieu de du us langue neū ybingai en e ai un g and aciū lie u iškiau
se ai di e ès aciū. Danguolė Mikulėnienė, o ma iusi li egelę Kaip ne eikia kalbė i (KNK 1991: 9,
26), pense que an aciū ès, an since nus aciū son ne a o ini e iniai, lesquels de ą keis i
en ès aciū, nuoši džiai ačiū, dėkui, labai nuoši džiai dėkoju. Telle même opinion ien e Jonas
Shukys (2003: 293; 2006: 304): de uses langue nusižiū ė as didelis dėkui u įs ê e co ecomas e
p incipalemen anglais langue pa exempleu plin anchies dėkui labai,,p ie eiksmis labai į galą
nekel inas. Padėkos ačiū ès suggé ée é i e i É a ybine commission de langues Li uaniennes
4
considé ésées e Ri os
Miliūnai ės suda y ues Kalbos pa a imuose (KP2 (S3) 2009: 43). Tapa i opinion, à laquelle habi uelle se
é é e , es ou nie e É a ybines Li uiniens langues commission (VLKKe) consul a ions banque:
5
selon neu alią pažyminio e pažymimojo mo ką junginyje (saulė a diena, labai g ažus) eng inus
6
dėkui ès conseillée se change en ès dėkui e (ou) ès dėkoju, e kons ukcija didelis dėkui
aisy ina. VLKKe consul a ion dans la banque oi e au e […] l'opinion du p o esseu Albino
D uk einio. Son a is, aciū ès n'es e s inė e eng ina cons uc ion, ca c'es ipiška in e sija,
quand le mo plus impo an es soule é en a an . De même e Aleksas Gi denis (1996: 302) es a i é
a en ion, que beaucoup de peikiama g âcekui ès aux e esaichies esan i ne e a e ausies leu
ne ėžia. Tokių e semblables exemples son e dans l'ac uelle Li uanie la langue de l'éc i u e (ž . 12
sakinius), don pag indu éškinamasi leu s a osens aisons e (ne) in inamumas u ilise . 1) Gal de
ik o duoki , panêšėsiu combien. A hankū, a hankū sincè emen . Sakau, que nous, laukininkai, 2)
A ski ai eme koju Edukologijos ka ed os edėjai p o . habil. d . M. B., nons ojussai encou age e
d ąsin i, p épa an mé honique édi o ial. À ous sincè es aïeux. Būsiu dkkinga pou les ema ques e
įp a ę. O ams a, jaučiu, ne žemės knisėjas. – Iš ko jaučia ? – Iš balso. Iš ko gi daugiau?
sugges ions o mulées.
7
Monog a ijoje išsamiai lie u ių kalbos e ike o o mulių seman iką i p agma iką
isnag inée Gied ė Čepai ienė (2007, enco e oi 2014) in e sées exemples de mo s d'o d e ne
4
Veng inas ,, oi que le phénomène é alué n'es pas in odui comme no me de langue bend ines, il eng inas
kaip jau neno minis i ne u in is pe spek y os a ba da neno minis, nepakankamai iš i as i pan.“ (KP2 (S3) 2009:
9).
5
Ž ., pa exemple: h ps://www.k e inga.l /node/10056 (žiū ė a 2018 10 20);
h p://www.san aka.in o/?sidx=44556 (žiū ė a 2018 10 20).
6
Ž . h p://www. lkk.l /konsul acijos/98-didelis-aciu-didelis-dekui ( ue ueée 2018 10 20). Da plg.:
h pwww. lkk.l /naujienos/pakomisiu-naujienos/kp3-sin akse-iii-dalis-aps a s y a-an aka a.
Nu a a nelaiky i aida pasakymų aciū ès ou me cikui ès. Bien sû , di einiau es ès aciū (dėkui),
cependan les mo s de la langue li ou ienne o d e assez lib e, ci cons ances u ilisées e a an , e ap ès
pažyminio, exemple, ès admi e moi e admi e moi ès, ès me cicoju e me cicoju ès.
7
Quand ilus acinai es exemplai es les pe sonnes in oquen son nommés pa e pa a de, laissés seulemen leu s ini iales.
LORETA VAIČIULYT-SEMNIEN. Bigel eme kui e eme kui ès dans la ac uelle Li uanien ( aš o)
doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.07
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
pa lée | 3 ois baséasi (p z. : Je les eme cie de ou cœu T; Ge biamoji! Dėkoju chaleu eusemen
8
que ous me p eniez emblausi Bi 477; Dėkoju paisiausiai, ne sais, où sans oi se ais disus Gy K
(Čepai ienė
9
10
2007: 184, 187; enco e oi . p.: 188)), mais g âcekui ès laisse sans commen ai es. Dans ce a icle
baséée l'assumée, que an eme coju de ou e cœu ši dingai ou e c., an e dans la 1è e ph ase
u ilisée ačiū ši dingai son mo i uées cons uc ions, se choiskamas u ilise pou des aisons
similai es. On a du g amma iques au p agma iques c i è es e ega de ima, qui a in luence
choisissan u ilise g âcekui ès (i ) ou g and, nuoši dus g âcekui.
Donc l'obje de ce a icle eme kos aiškos dėkui labai, didelis dėkui. L'objec i de l'é ude discu e des
cons uc ions g âcekui ès, g and g âce a osenă e leu ela ion a ec ès g âce; me ci beaucoup,
beaucoup me ci; econnaissan as suis, suis econnaissan ; g ande eme ci e pan. Keliés âches: su la
base Daba inės lie u ių kalbos eks yno (DLKT) ma é iel, išnag inė i in e sinės žodžių a kos padėkos
11
aiškas daba inėje lie u ių aš o kalboje; les compa e a ec des exemples de p ononcia ion neu e;
discu e de l'o d e des mo s en discu é cons uc ions co éla ions dans des aduc ions; explique un
g and aciū e e c. a osenos aison. Ce ex e e des aduc ions basés un é ude. Ti iamoji ma é iau
800 sakinių de langue li uanien de Vy au as Didžiojo uni e si é Kompuu e inės ling is ikos cen e
suda y o DLKT. Ty imui collec e des exemples a ec eme ciju, paeiliu a elec i els, où ces mo s on
ap a džiais, p ie eiksmiais, p ielinksninėmis dėkingas, de ou e cœu me cikoju, sans in me cikui e
dėkingas, -a, padėka, -ą, ačiū, dėkui. Į išplės inės paieškos laukelį į ašius ieną minė ų žodžių
pan. L'é ude paeiliue a sélec ionnée 120 sakinių, où pe o ma i usis ac ionmajodis dėkoju a p epozicinių
kons ukcijomis eiškiamų (a ibu inių, būdo) modi ika o ių, pa yzdžiui, didelė padėka, labai
ou pos pozicinių būdo modi ika o ių (plg. 34 sakinius), 270 sakinių a ec dėkui, ačiū, 280 a ec dėkingas, -a e
130 sakinių a ec padėka, -ą, quand ils son u ilisés a ec p epoziciniais ou pos poziciniais modi ica eu s
(plg. 59 sakinius, aussi oi .
12 sen ences).
3) Chè e Te a Džo dža, sans in me ci pou l'enchan eu penalą. 4) Le emps me es
ès a o able. Je ous eme cie ous de ou mon cœu . 5) Ça si exbouni les années
ga de abonen u, c'es éduc ions, u sais. Mm... Su eikia ou minu es plus, ou
esameses, a... Nu aciū, ès aciū!
8
T co espond à ce a icle us oimą san umpą DLKT.
9
Bi ė-Pe ke ičai ė G. Raš ai 6. Vilnius: Vaga, 1968.
10
Gy K – gy oji kalba.
11
P ieiga su in e ne : h p:// eks ynas. du.l . La plus g ande pa ie DLKT cons i ue publicis ika (63,8%)
pa ie ex es son adui s de au es langues. L'a icle des exemples de DLKT ecueilli 2018 ans sep emb e mois.
LORETA VAIČIULYT-SEMNIEN. Bigelis eme kui e eme kui ès dans la ac uelle Li uanien ( aš o)
kalboje | 4 doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.07
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
6) Buddha s'in i a lui e di é: Čunda, je dans ma ie aga au seulemen deux pla sals, pou
lesquels je sens ex êmemen econnaissan . La p emiè e ois cela es a i é à Sužia o e
m'a aidé a eind e Nuš i imą, la deuxième ois dans ces maisons. 7) Fe me us la po e, il
e ou na dans son cabine . Roge a p is les clés. Je suis ès econnaissan pou ce que ous
me di es, monsieu Bi ne i. Aidez les memb es de ce comi é. Mais je... je... je n'aime pas quand
je dois accep e des cadeaux.
8) Je suis econnaissan aux aidan s, aux assis ėjo s qui on a aillé à di e s momen s: p.
P. P., V. Š., doc. J. Ž. Sincè e g a i ude Tė iškės žinių e Kauno apsk i ies aux employés des
jou naux, qui on ou e é leu s euilles de édi ions à mes sugges ions e é lexions. 9)
Knygos apipa idalinimu soucissoien dailininkée R. P. e ex e make uo oja S. V. Pou cela
leu eiškiu nuoši džią padėką.
Pou cla i ie i, (o ) quelle in luence ai d'au es langues l'o d e des mo s g âce aux
cons uc ions, dans l'a icle é é amasi paieškos onc ion con en ious in e ne inio e imų
12
žodyno LINGUEE ma aga. LINGUEE des aduc ions du mo choisi (žodžių junginio) son ou nies
selon la choisie des langues pai e, pa exemple, Li uiniensanglų. Ici, on peu ou e des mo s en
iš e s us į ai iuose eks uose (Eu opos Sąjungos ins i ucijų eisiniuose bei poli iniuose eks uose,
con ex e minimal, pa allèlemen dans des documen s de b e e s, des socié és, des o ganisa ions e
des uni e si és su des si es In e ne ). Pa yzdžių eche chée choisius okies langues de
13
aduc ion pai s: anglais→lie u ių, okiečių→lie u ių e a i kščiai, hank you so much, danke schön,
i paieškos laukelyje į ašius, pa yzdžiui, žodžius Dankeschön, padėka, dėkui a ba kons ukciją
ès me cikoju, ès aciū e pan. Ras i aduc ions a ec les discussions cons uc ions de
padėques son de els si es In e ne : eu -lex.eu opa.eu, eu opa.eu, eu opa l.eu opa.eu. Folieux
baséamasi 128-iomes eme kos aiškomis, où le p incipal eme kos cons uc ion de dėmen o abiejes
ou dans un des aduc ion langues a (būdo ou a ibu inių) modi ika eu . Konk ečiai kalban , des
128-ies exemples 36i son els, quand le même sen inels de langue li uanienne es adui e en
anglais, e en okiečių kalbą ( . y. 18 lie u ių→anglų e 18 lie u ių→ okiečių) (plg. 1011 sen ins), 20 els,
quand le même sen is de langue li uanienne es lié a ec di é en e e ie di ec ions: 10 sen ins de
langue li uanienne adui s en anglais (→anglų→ lie u) e ceux-mêmes 10 sen ins de langue li uanienne
adui s en okiečių (→y→ okiečių) (plg. . 12 […] à l'in e se) (→ 15 sen ences de langue angla); 15-a des
13 sakinius). Be jų, da y a 14-a anglų kalbos sakinių, iš e s ų į lie u ių (anglų→lie u ių) i 10
sakines de la langue okieques, en e s ues en Li uiniens ( okiečių→lie u ių), e 33 de Li uiniens en
okiečių kalbą (lie u ių→ okiečių) (plg. 1617
12
Accessible su In e ne h ps://l .linguee.com/.
13
LINGUEE e imes dic ionne n'y a des aduc ions des langues Li uiniens uses e useslie u ies.
LORETA VAIČIULYT-SEMNIEN. Bigelis eme kui e eme kui ès dans la ac uelle Li uanien ( aš o)
kalboje | 5 doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.07
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
ph ases). Ainsi u ima 15-a okiečių→lie u ių e 61 lie u ių→ okiečių kalbų bei 24 anglų→lie u ių
e 28 lie u ių→anglų kalbų padėkos aiškos pa yzdžių. 10) Je suis ès sa is ai e de Vo e
éponse p écise e conc è e, de so e ès Vous aciū. I am e y sa is ied wi h you e y
p ecise and conc e e answe , so hank you e y much indeed.
11) Je suis ès sa is ai e de Vo e éponse p écise e conc è e, de so e ès Vous aciū. Ich
bin mi Ih e seh p äzisen und konk e en An wo seh zu ieden, haben Sie ielen Dank
da ü . Ich bin mi Ih e seh p äzisen und konk e en An wo seh zu ieden, haben Sie ielen Dank da ü . Ich bin mi Ih e seh p äzisen und konk e en An wo seh zu ieden, haben Sie ielen Dank da ü . Ich bin mi Ih e seh p äzisen und konk e en An wo seh zu ieden. Ich bin mi Ih e seh p äzisen und konk e en An wo seh zu ieden.
12) Monsieu le P ésiden , me ci beaucoup pou hese wo epo s which we can e alua e as
being o he new Pa liamen and, p obablemen , o he cu en Commission s ill, as well as
o he new Commission...
Ge b. p ésiden e, m' hanque beaucoup pou ces deux appo s qui nous pou ons in e p é e
comme ad essés au nou eau Pa lemen e peu -ê e enco e à l'ac uelle Commission, ainsi que
à la nou elle Commission... Ge b. p ésiden e, m' hanque beaucoup pou ces deux appo s qui
nous pou ons in e p é e comme ad essés au nou eau Pa lemen e peu -ê e enco e à l'ac uelle Commission, ainsi qu'à la nou elle 13)
À la Commission...
He P äsiden , ich möch e mich seh ü diese zwei Be ich e bedanken, die dem neuen
Pa lamen und wah scheinlich noch de de zei igen und de neuen Kommission zu Ich möch e mich seh ü diese zwei Be ich e bedanken, die dem neuen Pa lamen und wah scheinlich noch de de zei igen und de neuen Kommission zu Ich möch e mich seh ü diese zwei Be ich e bedanken, die dem neuen Pa lamen und wah scheinlich noch de de zei igen und de neuen Kommission zu
E aluie ung o geleg we den...
14) Thank you so much o being he e wi h us.
Me ci beaucoup d'a oi é é a ec nous.
15) E sincè emen me ci à lui pou son souci.
I since ely hank him o his ca e.
16) Zunächs auch on meine Sei e ein ganz he zliches Dankeschön an den
Be ich e s a e , Klaus-Heine Lehne, de he o agende A bei geleis e ha ...
Tou d'abo d ès me ci au epo e K. H. Lehniui pou un a ail an as ib...
Beaucoup aciū, monsieu 17) Pi mininke.
Vielen he zlichen Dank, He P äsiden . Vielen he zlichen Dank, He P äsiden . Vielen he zlichen Dank. Vielen he zlichen Dank.
L'a icle se base Eliza e a Ko o o os (2013a, 2013) e elle e Wol gang Glad owo (2015, 2017) su
l'app oche du p incipal uni é de communica ion l'ac e de šnekos, qu'ils dé inissen comme un
uni iqué modèle de compo emen de šnekos (ŠEM) ( us. ok model du compo emen (MRP),
Sp achhandlungsmus e , angl. speech beha io pa e n). Ce s uc u é le même communiccinį

LORETA VAIČIULYTĖ-SEMĖNIENĖ. Didelis dėkui i dėkui labai daba inėje lie u ių ( aš o) kalboje | 6
doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.07
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
bu le con enan collec ion de con eçons. Annos Wie zbickos (1972, 1985, 1987; 1991) mé acalbes
séman iques e héo ies séman iques p imi y ų ondemen au eu s p é enden que ilokucinis
14
ŠEM con enu e sanda a son uni e salūs. Raiška dans des langues dis inc es (gali ski is)
di è e, (gali ê e) dimiama di é en es cul u es. Dans l'un ou l'au e SHEM en einan s des
pasakismes liés en e eux cons i uen un sys ème communicinį-p agma inį champ, don dominan ė
15
ad essan communiccinis bu , ca ac é is ique ous les élémen s de ce champ. Du poin de ue
Raiškos, la s uc u e du champ es g aduée: il cons i ue p o o ypines (cen o) e (labiau)
16
pe i e ines aiškos ins umen s. Pa exemple, les p o o ypes de aiškos de salu a ion e de
eme ciemen des champs de communica ion P agma ines di è en dans les langues usses e
17
okieches (Zd a ствуйте! esp. Gu en Tag! Hallo!; Спасибо esp. danke). Dans chaque si ua ion de
communica ion ad essan , ayan p is en comp e le communiccinį ŠEM objec i ,
communicinius-p agma inius ac eu s e s uc u e, de la communicinio-p agma inio champo une
ou au e langue paschoi le plus (a i) incan di e. Tokia ŠEM comme schnekos ac o samp a a
18
appa u é pa anki pa le su possibles (LINGUEE pag indu) Li uiniens, anglais, okiečių kalbų
padėkos aiškų e mo s de o d e jose ko eliacijas e (ou) ski umus.
19
Ad essan posi ion, ela ion a ec le con enu du message e a ec celui, à qui le message es
a ec é, la le e leboje isible de ac ualiose sen ence aides pa i ions de sen ence pa
20
épa i ion selon leu cha ge d'in o ma ion. Dans d'au es langues les ac ualisées sen inelles de
lec u e aiškos moyens peu en ê e Vaskelienė 2015 e là ci ée li é a u e). Jolan os
apačios i (a ba) ski ingos (p z.: Lamb ech 1994; Hol oe 2003: 91 ; G iške ičienė 2008;
Vaskelienės (2015) de l'a is, p incipaux
14
Selon seman inių p imi y ų héo ie, Anna Wie zbicka (1987: 214) eme kos šnekos ak ą dé iniez ainsi: I know ha you
ha e done some hing ha is good o me. I say: I eel some hing good owa ds you because o ha . I say his
because I wan o cause you o know wha I eel owa ds you. I assume ha you would wan o hea me say his o
you. his because I wan you o eel some hing good (Wie zbicka 1991: 157) su les s a égies usų e okiečių padėkos
oi Ko o o a (2013); su les s a égies suédois e polkų, okiečių padėkos oi Zbo owski (2005) e là o emen
Plg.: „I know: you did some hing good o me; I eel some hing good owa ds you because o his; I say
ci ée li e a u e.
15
Apie ski ingų kul ū ų į aką lie u ių i anglų p ašymų s a egijoms pasi ink i plačiau ž . Hilbig (2009);
16
„Под термином «коммуникативно-прагматическое поле» понимается соответственно взаимосвязь
des modèles linguis iques d'exp ession dans le cad e d'une e la même s a égie communica i ac ion (Ko o o a
2013a: 60).
17
„Коммуникативно-прагматические поля соединяют инвентарь разнообразных грамматических,
лексических, словообразовательных, топологических и просодических средств, служащих для выражения
dé inlённой иллокутивной цели (Glad ow, Ko o o a 2015: 32).
18
„Одна и та же иллокутивная цель может быть в разных языках и культурах выражена разными
средствами, также распределение средств по полю может зависеть от языка и культуры. В этом смысле
полевая модель является удобным инструментом для сопоставительного анализа, она может обеспечить
naглядés ésul a s (Ko o o a 2013a: 64; plus su cela oi Ko o o a 2013).
19
„В составе полной перформативной формулы можно выделить, как правило, четыре
составляющих: компоненту Действия, компоненту Говорящего, компоненту Адресата и компоненту Повода
(для совершения речевого акта). <...> Каждая из составляющих перформативной формулы может иметь
сходства и различия в грамматическом оформлении в каждом из сопоставляемых языков (Glad ow, Ko o o a
2015: 31 ).
20
Des a aux héo iques su ac ualiée sen inium skaidă a j algou oi . Vaskelienė (2015) e là ci éeojama li é a u e.
LORETA VAIČIULYT-SEMNIEN. G andel me cikui e me cikui ès dans la ac uelle Li uanien ( aš o)
kalboje | 7 doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.07
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
des sakines de langue li ou e ac ualioses des indica eu s son neu alioji e in e sinė mo s o d e
e loginis ki is. Axelis Hol oe as (2003: 91) mini ois ac ualioses skaidos aiškos moyens: in ona ion,
segmen inius indiciklius ( ai) e mo s de o d e. Las a ąja au o ius u ilise comme Lamb ech as (1994:
pag indiniu odikliu, be p ipažįs a, kad „ ik dalis žodžių a kos eiškinių a spindi ak ualiosios
skaidos ski umus“ (Hol oe 2003: 98). Be šių ak ualiosios skaidos aiškos p iemonių, Knudas
6 ) enco e pa le su la s uc u e du sen in (ac i s. passy as), onc ionnines sakinių ipų
(kons a uojamieji esp. klausiamieji esp.ukiamieji), leksinių uni és de choix e leu s a us dans le
sen in (plg. mano mašina sugedo; man sugedo mašina) c i e i sho. [l]ie u ies langue o d e des mo s
Vy au as Amb azas Daba inės lie u ių kalbos g ama ikoje (DLKG 1996: 645) eigia, kad
dépend p incipalemen de leu s ela ions syn axinai es e de sensmniques ela ions dans la ph ase
e de ac ualiose sen ence aidos, de communiujan kylan ies besoins éclai škin i ainsi que
emphėž i une ce aine pa ie de la sen ence. DLKG dis ingués neu us e in e sines modèles de
l'o d e des mo s lib es. Dans les modèles neu es de lib e o d e de mo s les mo s son disposés
selon les habi uels polinkies de leu consomma ion e l'ad essa à elle o d e ne jamaischien à
appele l'a en ion (DLKG 1996: 646). Tokie modèles de l'o d e des mo s son s ylis iquemen ne
zymė i. Pa exemple, [n]l'ajou di ec ien géné alemen a an di ec inium, e būdo p ie eiksmių e
co espondan e signi ica ions linksnių o mų bei p ielinksninių kons ukcijų neu al e p édominan
place a an eiksmažodį (DLKG 1996: 651, 653; Amb azas 1982: 107) (ž . 1819 sakinius; plg. 3 sakinį). Il
pa donne ma čiai ous jusqu'à main enan ai s nemalonumus. 18) (ci é dans DLKG 1996:
651)
19) [Aš] nuoši džiai dėkoju šios gimnazijos di ek o iui G. V. už pak ie imą. DLKT
In e siniai, . y. s ylis iquemen ma qués, modèles son condi ionnojami con ex e,
si ua ion de langue. In e sinė es mode ci cons ance place po ac ionmažodžio (žinau ge ai,
21
pasakė aiškiai) ou de inamojo pažyminio place po daik a a džio ( ė ynė b angioji, namai
pami š i) (Amb azas 1982:
22
108; DLKG 1996: 653 ; Pikčilingis 2010: 192 ). Les g oupes de mo s syn axiquemen liés son le plus
sou en sépa és lo sque l'on eu ce ains de leu s mo s accen ue , leu donne un plus g and
21
Plg. Vėl au e, quelque pa en endan , que nos langages ne iennen pas le p é eiksmiai in de ph ase, au ou au pas,
oujou s sukilnoja p é eiksmius a an ac ionmažodį, bien que pa ois e à cause de la p op e ph ase sanda os, e
su ou à cause de logikos ki čio ce p é eiksmis comme jus e doi ê e in. De ce e maniè e pa ois, e ayan de
bonnes in en ions, peu ê e ni eliuojamas la di e si é e la lexibili é de la langue (Ži gulys 1962: 10).
22
,,Sudė iniame sakinyje sukeis i pažyminio e pažymimojo mo de place, quand allai , ne engė e Jablonskis. <...> Les
langbes mêchè en a ec ž angesiu bo elių, au ių e s iklinių. <...> Il y a aussi des o d es de mo s pas ou à ai
habi uels. <...> Alo s aux ieux habi an s eu opéens une nou elle ie a commencé. <...> Si é ai inconnu que ces
sen iniai son J. Jablonskio, u ê e, quelqu'un šoke ai les amélio e , su ou co ige celle ne ikusios mo s de l'o d e (Ži gulys 1962: 13 ).
LORETA VAIČIULYT-SEMNIEN. G andel me cikui e me cikui ès dans la ac uelle Li uanien ( aš o)
kalboje | 8 doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.07
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
de signi ica ion lo į, e donc ils son aménagés au débu de la ph ase ou po és à la in (DLKG
da ž . . p.: 653; Amb azas 1982: 107 ; Pikčilingis 2010: 191
23
; Ži gulys 1962: 14) (ž . 20–21
1996: 646; sakinius, plg. 7 e 4 sakinius).
Meis e is je joks 20) ne suis. (ci ée de DLKG 1996: 646) 21) Nous i ons bien. (ci ée de DLKG 1996: 653) L'un
ou l'au e (neu alaus ou in e sinio) modèle de l'o d e des mo s choix dépend ès de ak ualiosios
sen ence aides emas e emos. Bend a imo poin de ue ema es la pa ie la plus impo an e du
con e. <...> Le plus sou en hème pasakom a an emą. Rema, laquelle eu di e plus ô , au débu de
la ph ase, accen uée ou dis inguée une ce aine in ona ion ou in e sine o d e des mo s (DLKG 1996:
24
646 ; aussi oi Amb azas 1982; Vaskelienė 2015).
25
Basan A. Hol oe u consommé: 23), man ina que du deux pa icipan s de la si ua ion le i an , un agen
pe sonnel e son ac e a i ian un pa ien non i an (Jonas a o laik aš į) le pa leu
uni e sellemen se a incliné à choisi un agen (kad e à cause du p incipe de l'empa hie) (ce polinkis
žinomas kaip opicwo hiness – inhe en inis emiškumas)“. Taigi pagal neu alios žodžių a kos i
es basé su la co éla ion des clauses ac uelles de la langue li uanienne, on peu di e que subjec
es le ésul a d'un g ama du hème non zémé, e que le nez zémé, pa con e, epose su
l'agen i i é e son hème inhe en (Hol oe 2009: 25), e que le hème de la ie peu ê e soule é pa
ous les coeu s (=21-24)
daik a a dine (=8) nuoši di padėka (ž . oliau).
S aipsnyje adhè e si la opinion que aš e choisie posi ion aiška peu ê e expliqué comme
p agma iquemen mo i ue (Lamb ech 1994: 11 , 29, 41); on a de la s uc u e à la p agma ique.
Ad essan , oulan e balise ses communicines in en ions, ne c ée pas de nou elles s uc u es,
mais c éa i emen e compé emmen u ilise les p ésen es dans celui-là langage (plg. Lamb ech
1994: 26 , 31).
Dans l'é ude appliquées desc ipoma iques, compa a i es, synaxines-séman ines mé hodes d'analyse.
23
[K]chaque pa ie de ph ase, de ou e açon ou ainsi, a une, habi uelle, seulemen elle ca ac é is ique place, laquelle
changez, le mo acquie une ce aine accen à in onaciellemen changée ous les ph ases. E a n'es di icile à
explique : nos yeux de iend on oujou s à ce mo , qui es usu pé comme e pas à sa place. D'où, ce qui schnolan
s'exp ishi pa le ée de oix, in ona ion, éc i dans une pa ole é yškinama habi uelines changemen de l'o d e des mo s, ou in e sija (Pikčilingis 2010: 191).
24
Cela mon ai e J. Vaskelienės (2015) p ésen é un é ude empi ique, où baséamasi 35 heu es de du ée
di é en s ex es en egis eu s ma é iel, hème a de an emą 77 p oc. de ous isanalyzuo ų sakinių.
25
Is y us 26,066 sen ences de di é en s s yles de ex es a é élé que <...> 10 pou cen . ema a a an
sakinių, ku iuose pa eik a ien nauja in o macija, laiky ini ema“ (Vaskelienė 2015: 90). „Pas a ojo modelio sakiniai
le hème, 13 pou cen plus équen dans les s yles a is ique e domes ique, ex es de langue dialogue ( . p.: 97).
LORETA VAIČIULYT-SEMNIEN. G andel me cikui e me cikui ès dans la ac uelle Li uanien ( aš o)
kalboje | 9 doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.07
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
2. PADKOS SEMANTIQUE
Komunikaciniu aspek u padėkos kons ukcijos c'es pasakymai, où padėka es ma quée comme
polagaus compo emen en e komunikan ų (ad essan e ad essa o) modèle (s a egija). Comme,
ci an d'au es au eu s, éc i G. Čepai ienė (2007: 180), padėka a clai des ilokucinį bu : pasakymu ise,
que l'ad essa pe ce e, que l'ad essa app écie ce que l'ad essa es aupa a an e ec ué ou enco e
p ome de e ec ue , i pou ces ac ions ad essa o <...> ép ou en g a i ude. Hé é iquemen ,
padėka c'es éac ion ad essan à bu usį ou u u imą ad essa o eiksmą (plg. Wunde lich 1976: 77, 83).
Ad essan , oulan à l'ad essa exp ime son sen imen de g a i ude padėką, elle a (Zaikauskas 2000:
26
157). Padėka c ée une pa iculiè e a mosphè e d'ac e communiccinio, laquelle b ai ne non seulemen
suku i aip, kad padėkos „iš a imas pada y ų kalbė ojo in enciją a pažįs amą pagal aplinkybes“
polagume, mais e ami iéškumas, a o ankumes, since dumas. […]...En ous les cas où es exp imée
27
posi ionka, l'ad essa occupe soi in é ieu e, soi seulemen lui [ad essa ui] égale une posi ion
hié a chique (Čepai ienė 2007: 180 ; plg. Czachu 2006: 20 ; Jakai ienė 2010: 158). Ap a dan eme kos
aišką G. Čepai ienė (2007: 182) a i e l'a en ion su eme kos esminių mo s de dé ini ion lexynines:
Daba inės lie u ių kalbos žodynas (DLKŽe) nea spindi ou es pe o ma i iojo dėko i seman inės
s uk ū os. Veiksmajo dio me ciko i e daik a a džio padėka kalbėjimo sema, qui indique, que
eme kingumo sen imen (iš) eiškiamas kalba. Ici de ien impo an e ad e bius dėkingas, -a, qui dans
les dic ionnai es (DLKŽe, Bend inės lie u ių kalbos žodyne (BLKŽe), Lie u ių kalbos žodyne (LKŽe)) es
apib ėž yse, ski ingai nei p iešdėlinio padėko i „pa eikš i padėką, pasaky i dėkui“, nė a minima
ou ni comme eiškian is ou jaučian is padėką, pa exemple, Il eme cias moi pou aide; Jusqu'à
p ésen je me sens d'acco dinga pou lui conseil ( oi aussi 67 sen inies). Ap a iamasse būd a dis,
sans men ionnée a pa lemen , a e pozi ion ios jausenos semą. L'ad essan a e ain ( ipiquemen
28
posi i ée mo i ée) se sen i is ê e econnaissan s ad essa ei comme de son pozi ion ios būsenos
causėlėjui (plg. Ko o o a 2013: 417 /). Pio as Zbo owskis (2004: 159 , 2005: 53 ; plg. Ko o o a 2013: 417),
comp e enu du ai que dans les langues g aziekojimą éškian ys eiksmajodžiai e imologiquemen
son é oi emen liés a ec galimą oj, men į eiškiančiais daik a a džiais (plg.: danken i Gedanke, angl.
hank i hink, š edų acka i ok ack), jog, eigia dans la s uc u e séman ique de els eiksmajodžiai
glūdi pozi y ios
26
Plg. LKŽe: g a i ude g a i ude du sen imen pou ai e bonne démons a ion,
eme kojim. Plg. DLKŽe: eme ka eme kingumo eiškimas, eme kojimas.
27
Plg. : [T]he speake in luences he hea e ʼs men al ep esen a ion o he wo ld (Lamb ech 1994: 43).
28
Plg. DLKŽe: sen i 1. ép ou e un sen imen .
BLKŽe: sen i 1. ép ou e quel que soi sen imen , sensû .
Veiksmajodžio seus i junglumą ( alen ingumą) oi Sližienė (1994: 324).
LORETA VAIČIULYT-SEMNIEN. G andel me cikui e me cikui ès dans la ac uelle Li uanien ( aš o)
kalboje | 16 doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.07
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
38) Jugan à pa i du poids d'o , il appa aî que ous bonokai pa uš ino e os poches.
Sincè emen ous eme cie pou cela aussi. Main enan on a ai e oici quoi. Nous loue ons
un ba eau, nuplaque ons à Shiau é, ou e ons les en an s e les déli e ons.
54
39) Mes pa en s, qui m'on éle é ès lib emen e a ec amou (pou quoi je leu eme cie de
ou cœu ), pou les ê es susien , quand, e miné neu année e ayan a ein seulemen
dix-hui ans, j'ai soudainemen décla é leu que je suis accep é a aille . 40) Son aciénine esp i
e g ani o willia aujou d'hui es de enu son co ps e un symbole à ce e école de gue e mu . Je
sens o e amou e eme ciez au nom de amille sincè emen , no eikiquemen ė iquemen
(plg. je sens o e amou e sincè emen eme ciez au nom de amille). 41) Je suppose,
main enan ous pensez, commen silencieusemen se end e au kel o, non? Je pense, a oua
F odo, bien qu'y ai à pense ien il au alle , e c'es ou . Je ous eme cie du cœu pou o e
hospi ali é! Ne c oi ez pas, mis e Ku m ausi, mais de ous e de os chiunų je en e ans
edou ais. Ben nécessai e, bien sû .
42) Pou quoi ne l'imagine pas? Viską puikiausiai imagineai, espbiamoji mm... Meilė, p ésis a ée
emme. E me ci de ou mon cœu . Fai es con iance à moi, Meile! Pou quoi ai es con iance en
moi? nubebo emme. Juk aiiskies clai emen es dis-je que ousis c ois. Analogiquemen
ad essan choisi in e sion, quand eu a i e ad essa o a en ion à son eme kingume
é a os in ensi i é e dėkoja choisissan būd a džio p edika y o su esu kons uk ions. Puis,
comme on oi de 4347-o sakinių, būdo modi ia eu s, di é emmen ni neu ales mo s d'o d e
4850-ame sakiniuose, pasakomi a an a inio jung į, i. i. suje o (aš) lieu. 43),Didžiai suis
econnaissan à Dieu, don la olon é l'a m'a ou e ma ie ê e aspi a ions homme.
44) Pou quoi elsam ous ê es c ééu s ès beaux escalie s u ėklus? Vais ininkui. E lui
ès suis econnaissan . Tokia zasimezgée cama ade ie, qu'il même pense s eig i
en ep ise de a aux d'a . Son su nom de publie ne peux.
45) Algi, sincè emen suis Toi econnaissan pou ce que u isi eskai moi à l'hôpi al à ce
momen , quand l'humeu é ai aimen pou okliška. Especiellemen econnaissan
suis Toi pou laissé le li e Duoną i debesis.
54
Plg. DLKT sakinį: Baigdamas, mielas p. Ž., une ois de plus sincè emen au plus me ci pou des pa oles de consola ion e d'espoi
Vo e le eche.

LORETA VAIČIULYTĖ-SEMĖNIENĖ. Didelis dėkui i dėkui labai daba inėje lie u ių ( aš o) kalboje | 17
doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.07
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
46) Déjà plus plaisais suis econnaissan anam saugumiechiui, qui mon é, qu'il es possible
au emen eli e le e e mo . Tas aleu aussi à l'éc i u e de Dieu. 47) Quand j'é ais pe i e,
connaissais elle une bobà. elle es ès eng angée. Elle é ai nomée Anelė, e elle la c iai Mano
Angele, e peu ê e elle é ai en éali é un exilé angelas, dans liqu imes magasiné. 48) À p opos
du débu elle ne me peine pas à acon e elle danssi ézuse dans la ie. Je suis in inimen
econnaissan à mes pa en s. Jims econnaissan pou ou es les leçons de ie, ayan eu lieu
a an le 20e anni e sai e. 49) Esu ès econnaissan à ous, madame. Nous sommes enco e
kylme. Je pense, il aud a enco e un peu ole hau .
50) Je suis de ou cœu econnaissan de ou e ma a gance e liguis ume, à ou ce qui
seulemen es en moi impa ai , du ai que cela me laisse des cen aines de landes, pa
lesquelles je peux ui . Enco e plus l'in ensi é de l'é a econnaissan an ad essan es
accen uée dans les c ioian s 5154-ame sen issemen s, où la même débu de ph ase es u ilisé
būdo comme ou ques ionamasis koks, -ia (plg. enco e 55 sen inį).
51) Oui, Jésus... quand es enu le emps pa le de ui s, Tu aisilas... Comme je Te
eme cie pou cela (plg. O commen ès je Te eme cie!)! aimen ou ce que je peux
c'es e laisse ga de en moi Juk a Pa ole.
55
52) Je ne c ois pas en aucun dieux. Je c ois au Monde. Donc, miels Pasauli, comme je Toi
dg amminga, que suis. Kadayais pou oi joui de l'en ance ai o ykš ės couleu s. 53) T'as un
mo à di e Jaspe ą? susi okée Jolan a. Malina, il ne-į- i-kė- i-nas! Quand je pense que
j'au ais pu épouse Vik o ... Kokia aš au dėkinga (plg. Labai aš au dėkinga!)! Ce n'es
main enan que j'ai app is ce qu'es la aie ie. Jus e sen is... ... du en p in anie gūsį,
hein? e miné.m ous deux a ec E a.
54) Dè ous imaginez pas à quel poin je ous suis econnaissan . Nė pou quoi. Je me plaî inc oyémen ,
kad jums isos dienos a odo ski ingos, man jos isiškai ienodos.
55
Plg. da DLKT sakinį: Tous pa iculiè emen pamilome Pe o C i kos, Salomėjos Nė ies ainsi d'au es éc i ains
kū inėlius pou en an s. Le plus suis aux enseignan s econnaissan pou danskiepy ą meilę li ega (plg. O le plus suis
aux enseignan s econnaissan pou danskiepy ą meilę li ega!). Ce e amou é, neišblėsusi jusqu šiol olimesniè e
dans ma ie a é é pa iculiè emen impo an e, pa ce que des li es de aien app end e ce, qu neišmi dai.
LORETA VAIČIULYT-SEMNIEN. G andel me cikui e me cikui ès dans la ac uelle Li uanien ( aš o)
kalboje | 18 doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.07
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
55) Diana, baik, ne pa leėk oui, je 'aime, u me es la plus chè e, je suis si dėkinga (plg.
je suis si dėkinga) des inée, que j'ai encon é oi... Zuzana apsiaša ojo
sakydama šiuos žodžius.
Ad essan la pou sus ini é de l'é a de g a i ude 56-ame sen inie es accê é le modi ica eu de
emps (ligi g abo len os) en aisan di e la in de la ph ase, i. i. soule an en i onnemen du emps
de son lieu habi uel au débu de la ph ase. O 5758-ame les sen ences u ilisés ipiški emps
signi ica ion modi ian s ( is à ie, e e nemen ) peu en ê e in e p é és comme būdo (plg. be
56
galo dėkinga). Comp e enu de cela, ou possible que des in ensi ica eu s de eme ciemen ,
57
u ilisés a ec le p édica i adjec i , puissen ê e di es non seulemen selon 4347-o sen inai es
analogiją (en in, où modi ia eu s en in, e e ninai au aien sync e ine: du emps (nuola ) e
amžinai esu dėkingas), be i pagal 56-ą sakinį, pa yzdžiui, Aš au esu dėkingas be galo, amžinai,
ê edo e quan i é ( ik ai; labai), signi ica ion (da plg. 59-ą sakinį). Sink e inė signi ica ion es
bloquée, quand le modi ica eu de emps sakinie es pasakom (ž . 6061 sakinius).
58
56) Mon cycle de ie s'es e ou né. C'es de ou es les plus belles pages de mon li e a
u u e monog aphie page... Je 'aime. Je e eme cieus ligi g abo len os (plg. oujou s
ou e la ie à oi suis e se ai (liisu) eme cius) e mou ai en a y e a ec oi enco e
beaucoup beaucoup sykių... Tu mon No a /. Tu mon Heda, u mon Ba bo a, u mon Madam
Bo a i... 57) Je lui pou cela ai é é e se ai ou e ie dėkinga (plg. je lui é ais [suis] e se ai
sans in dėkinga), a i me Julija.
58) Ainsi ce e ille app endi moi à li e. Elles su nomè en U šulė Bakšinskai ė. Je lui suis
oujou s d'acco d (plg. je lui suis ès sans in d'acco dinga), sou en pou elle je m'implie.
56
Plg. LKŽe: e e nin 2. noncejan exis e . 3. comple , ai, g and: Susi go e e ninai ( ès lou demen )
Ps.
57
Plg. LKŽe: galas 5. pe i as kokio daik o bi ea: Da ėm e lui e e galelį (sklypelį) bulbėm pasisodin . galo
Nesu ūkyk, palik man galą [papi oso]! Dbk. 8. pabaiga: Reikia klausy i nuo p adžios lig galiai Gmž. ^ Be galo nebus
Upn.
FŽe: be glo 1. ès: Be in g and š. sans in il eu pe lob e Gs. Pin a dos elles aibuo es, sans bou
(plg. beaucoup) deda K ž. 2. ilgai: Rodos eičiau ainsi sans in Va n.
58
Plg. LKŽe: labai – 1. nepap as ai, ypa ingai: Jis man labai ge as J. Jabl. 2. sma kiai; daug: Vaka labai
p i a gau J. Jabl.
LORETA VAIČIULYT-SEMNIEN. G andel me cikui e me cikui ès dans la ac uelle Li uanien ( aš o)
kalboje | 19 doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.07
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
59) Je eux que ce e le ei ne soi pas des obs acles a eind e Vous. Būsiu sans bou
(plg. oujou s; ès) e de cœu (plg. nuoši džiai) eme çan pou moi pa ūpinimą e
con inue Li uanien iloso inių leidinių, ca main enan leu ob en ion ès pasunkėjęs.
59
Tous bons oeux à Vous e Žmonai.
60) Commen là a i e k es, si pasisek es moi s'échappe de l'Eu ope, ou pas, Vous se ai
oujou s in inimen econnaissan pou déjà main enan ai syy us jügius mon eikalu.
Pa donnez que e moi suis l'un de ceux qui leu s demandesmais duzinu Vous la ê e, mais la
si ua ion es elle. 61) Pa ois el é albemen me sec eî jusqu'aux la mes. Pa ois à mon
pašneco je me sens in inimen d'ende inga e enco e plus débinga, ca j'ai eçu inaccessiblem
cadeau d'ou e u e. Alo s, quand en eme cian l'ad essan accélé ie la même g a i ude,
p edika y as (dėkingas, -a) pasakomas in e siškai, . y. p ieš a inio jung į (ž . 62–63 sakinius;
plg. 43–47 sakinius). Kai in e siškai pasakoma dėkingumo būsena y a išski inė, ai eiškiama
l'é a , lui adjec i de la açon comme on oi 6466-ame sen ences: mode modi ia eu s son
u ilisés adjec i du p édica i e en p éposi ion ou pos posi ion (plg. 42 sen inį). 62) Nous a ec elle
nous pa lons aimablemen su les iddaigs de l'en ance e le p ésen di icile ie du e ai é.
Dėkingas suis e à ma emme Elenai, ilsau Gin au o amille. 63) Ce e opé a ion, ma y ,
e ec us déjà au e ois, elle nonsipainiojusi dans comp omisinius ano his o ique emps jeux.
Dėkingas suis Vous pou ecenziją pou les éloges, don a li e peu e n'usipe née, e
pa iculiè emen pou c i ique de Occiden es cul u e aško. 64) Le plus econnaissan suis à
l'en aîneu Z. V. e à son pè e, qui m'on o cé à ne pas po e ce e b anques spo i es, à
pe sé é e s'en aîne .
65) Juk je nema ida ais, ce su le len os éc i i , mapemapio des couleu s nedisda au.
Ce ains p o esseu s aidaien . Ypač dänkinga esu p o esseu s d'his oi e A. V. 66) Mielasis
dak a e, bylojo dak a ė, en e nous beaucoup moins con adic imų, que ous pensez. Juk
e moi j'aime lui. Juk e je le eg e e comme ous. O d'acco diga lui suis plus que ous (plg.
O d'acco diga lui suis ès; plus, que mano e). Sans lui je n'au ais pas ici de elles bonnes places.
59
Plg. da DLKT sakinį a ec g âcekoju, où neu ialemen au lieu allan son modi ica eu es emphéalisé: Pasku inė k ailė,
ikėjau, que enco e a sigaus. Ce n'es quand le p ê e la de niè e anoup ion donna, j'ai comp is que déjà c'es ou .
Alo s é ai es ée semaine. E sans in (plg. éguliè emen ; pa iculiè emen ; beaucoup) eme ciez Dieu qu'é ai me
e mišęs l'œil, que a aidé alle jusqu'à in... Begalinis aciū à sœu Nijolei, qui chaque jou enai pe iš i Nijolei jaizdas.
LORETA VAIČIULYTĖ-SEMĖNIENĖ. Didelis dėkui i dėkui labai daba inėje lie u ių ( aš o) kalboje | 20
doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.07
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
Comme men ionné, eme ciée éškiana e e bmažodiniu daik a a džiu padėka a ec des
modi ia eu s, qui con enimen s DLKT exemples son u ilisés ypiquemen p epoziciciškai
(nuoši di padėka). Du 67 74-o sakinių oi que padėka a pasaky o ou numanomo espoi emps
uniscai os du p emie pe sonne ac ionmajo adio alen iniu ak an u suje ou obje di ec , qui 67
71-me sakiniuose, di é emmen que 7274-me sakiniuose, pasaky as in e siquemen . 67) Dans les
condi ions ac uelles elle es l'une des plus impo an s shlo ing de la mémoi e po cha eu s e
puoselė oi s. Elle en a la plus g ande g a i ude, que dans l'ancienne e e de Li uanie es â une
60
elle ou au e pe spec i e de la même concep ion Li uu os jédai.
68) Ne seul a. a. O. Š. salbėjo žydų gy ybes, mais e d'au es Li uu ens, pas un moi, mais e
plus. Ils ous mé i en mes eme ciemen s les plus sincè es (plg. mes eme ciemen s les
plus sincè es mé i en ous ous).
61
69) Čekai, o ganisa eu s du concou s, qui seuls les kauniečius disloyaien du bū ino muzikinių 70)
a žy u ių na io mokesčio. Visiems jiems – nuoši džiausia padėka!
Commen laikaisi? No malemen , on neu iu épondi Ge al as. Même d'un equalo e demi éussi
à p asuk i. Pou l'en an pa iculiè e eme cika (plg. pou l'en an es enka pa iculiè e
eme cika; pa iculiè e eme cika [y a] pou l'en an ), link elėjo Vesemi as /. 71) P o ec eu de
l'Uni e si é p o . P. Z., ge ano iškais conseils sincé émen aidées pe ec ionne la monog aphie
manusc ip . Excle ine padėką eiškiu à ceux qui on aidé ce e li e 72) Kad Cen as eik ų, seuls
echniškai pa eng i (plg. eiškiu išski inę padėką iems, ku ie padėjo).
bons œux e en housiasmazmo ne su isen . Nos ini ia i es e p og ammes ne se aien pas
éalisés sans des pa aine s. Les plus sincè es eme ciemen s à eux ous. Pasakoja cen o
ado ė K. O. P. (da plg. 8 sakinį) 73) Il y a ois ans Kaun medicinos uni e si e o cliniques é ais
soigné en aison iseminės maladie. Jaučiu gilią padėką médecin ca diochi u gui A. S., alo s aėjusiam
me issikaps y i de loquios ca dia saujagyslių ombozės maladie. 74) Reiškiu (plg. a iu, sakau)
nuoši džią padėką à ous ses amis, collègues pou ou e u e, d oi u e, émis les idéas e no ą
bend ada biau i.
60
Plg. : LKŽe: ik i 9. pasi aiky i, ê e.
61
Plg. DLKT sen inium a ec neu alia o d e des mo s: En géné al à ous, qui mo alemen sou enan e au emen aida
publié ce e bylą. A ski e eme ciemen appa ien à ma emme Bi u ei e aux en an s Ais ei, Monikai, Dona ui,
comp enammen au o isés des week-ends à ūno i à biblio hèque ou ne pas ou ne à eux a en ion.
LORETA VAIČIULYT-SEMNIEN. G andel me cikui e me cikui ès dans la ac uelle Li uanien ( aš o)
kalboje | 21 doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.07
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
Ra e excep ion 75es ph ases, où in e siquemen u ilisé non u ilisé daik a a djio padėka
modi ica eu (padėką ši džių) pou ai ê e ma quis e de inamuoju (p imki padėką ši dingą
nuoši džią).
75) Viešpa ie, p iimki padėką mūs ši džių (plg. p iimki mūsų ši džių padėką; p iimki
aide à cœu ingu)! Qu'es -ce noble appelemen po e aux au es lumiè e e amou , p oclame le
Seigneu ie Pa ole, i e a ec Lui e Jame.
Faus ukai me ci, aciū nepaussina iloku ional o ces, mais enco e plus clai emen que eme koju odo
ilokucinę jėgą (Zaikauskas 2002: 91; plg. Čepai ienė 2007: 191). Du 7687 sakinių cla i ie que pe o ma i iajam
eiksmažodžiui e (ou) p edika iškai a ojamam dėkingas, -a a imi ačiū, dėkui u ilisés selon
aupa a an ap a ų sakinių analogiją. Įp as ą lieu emplacé modi ica eu ou palkos aus ukas es
accé salisé (ž . 8386 sakinius). Pa exemple, le 85-ème p oposi i u ilisé in e sinis modi ica eu (ši dingai)
emphézija padėkos, pasakomos jaus uku ačiū, in ensi umą ( . y. ačiū (ne mais comme, mais) ši dingai), e
86-o p oposi i modi ica eu (labai) u ilisé po neu alioje lieu pasakomas modi ica eu ès e pan.
jaus uko (dėkui) dėl o, kad pas a asis y a išski iamas, aip kaip 87-ame a 78–82 sakiniuose
Galiai emen 88-ème ph ase isible p epoziciellemen (labai) e pos poziciellemen (du ou cœu ) u ilisés
jeus uko ačiū modi ia eu s, qui, signi ian di é en e in ensi é de eme ces, son emphêjiés, . i.
neu ali o d e des mo s (labai ačiū) es ma quée.
76) Unu manquek elėjimu il nuplėšė na o spyną, ou iė pe i s do eles e iškėlė žmogu į.
Humblemen me cikui (plg. humblemen me ciju)! a é mažylis e nusilencée be niuc au.
Pou iez ous me soule e jusqu'à la pinne? 77) Puis-je di e que ma ie amiliale se
susi a kė. J'y ai p épa é de nomb euses années pou cela sincè emen me ci) (plg 59
žingsniui, ačiau ieną ka ą eikėjo jam yž is. Todėl labai nuoši džiai ačiū (plg. labai
sen iné).
78) Vai a o Bekas. Sen e ais que mieux es de es e à la maison. Donc ès oi me ci
pou soines į (plg. aigi ès oi me cikojuus me cikingas pou soines į), décla a K isas,
eignan se de s'insé e . Je n'aiis pas même pense à ce qui se ai a i é, si j'a ais é é seul.

LORETA VAIČIULYTĖ-SEMĖNIENĖ. Didelis dėkui i dėkui labai daba inėje lie u ių ( aš o) kalboje | 22
doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.07
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
79) Comme bien que a siliepė ous, p o acha as nusišypso Vai a. Je se ais enco e
neusi aldjiuse, iškone eikuse celle e ou gâchée. Têkui ous, Klaus, ès ès ous
me ci. Klaus ne ai que ink ele e so .
62
80) Mais quand main enan g and-mè e Gison s'es d essée en ace de lui e a ec elle
ca ac é is ique o gueil disée: Iš ši dies dėkoju za lijepias mišias (plg. de s dce zah aljujuju
za lijepias mišias), pone klebone!, il enco e nuožulnė paguldė sa ê e su l'épaule e seulemen
sės elėjo les mains. 81) Da nežmi šes... Meliuo acija? Taip ienca i nie , ni kuokiuos kininies? Il
n'y a. Exis e è e, mais il i ailleu s... Déjà ous si me cikui (plg. déjà ous si (beaucoup) me ci;
oui ( ès) eme kingas) que ne sais pas. V aimen , mi acle, lui Dieu ous a abonnés. Commen
main enan moi ous écompense ai? Ma in's main es déjà mon ée à š a ko kišenės, mais
soudain. 82) O con enu de l'appel o es donc ainsi: Ma comme Tu, Dieu, ou ois, comme Tu
ou ois e comme comp ends. Comme me cikui, comme aciū (plg. Comme ainsi (koks el)
eme kingas, comme ainsi (koks el ès) eme kingas!)! / / / Ma as Tu ce e mon apuok. Donc
aimen , c'es aimen en éali é ni il là les dimanches a aillai , ni quoi.
83) Kalendo iumi, e ,,M d'un éc iklis, e ,,M d'un lipdukes collec ion. Valio willo! Valio olon é
olon é olon é! Je eux souhai e e souhai e une bonne belle jou née. Dėkui ès ous.
Akinou e oi. Pendan ce emps Deiman e? Oui. Si pasiga sinsi adiją, ce sache que la
chanson, qui main enan sonambès m iene es ése ée p écisémen oi. D'acco d. Dėkui
ès. Akinou oi. Jus. 84) Dans ce cas enco e Agnė засирба точку. Exis e deux nul, e Agne oi,
comme déjà suis menagé, a i enka Lumene p odui s collec ion. Dėkui ès. Dėkui e oi. Bons,
belles jou s. Pendan ce emps S e lana? Oui. Si pasignissi la adi, ce chanson sonne a p écisémen pou oi, d'acco d?
Dėkui.
85) Gal du ik o duoki , panèšėsiu combien. A hankū, a hankū sincè emen . Sakau, que nous,
įp a ę. O ams a, jaučiu, ne žemės knisėjas. – Iš ko jaučia ? – Iš balso. Iš ko gi daugiau?
laukininkai, 86) Minis e e considé e con inue p oje budge , donne pa ole au P ésiden de la
commission de Budže o, ac ions, commissions e ainsi de sui e. Su inkez? Ça me ciui ès (plg.
63
ça me ciu ès).
E. K. A me ci au ous. PIRMININKAS. P ašau dans ibūną espec ueux le p ésiden de la commission Budže o
A. R.
64
62
Da ž . panašiai pab ėžiamą labai DLKT sakinyje: Šeimininkė ėl ned ąsiai p a ė ė du is i an s alo padeda
uman an le mange . Dėkui, ès me ci. Da nelabai gi no ėjau, eme koja p o esseu sommeguis o en an okimis.
63
Plg. LKŽe: ai – 1. žodžiui, junginiui a sakiniui pab ėž i, išski i: Kisielių i da o ai ka ile LKT340(K d).
2. des quali és d'obje ou de l'ac ion à l'in ensi é accen ue : Cela nusiseké comme au chien bo agas! Plm.
64
Da plg. DLKT sen inius, où cela soulègia me cikui, me ciu: E , pou cela p oblème ne se a pas! ega dis, plus acile
a sipū é bosas. Seulemen a ec Ka idze aud a le emps ha monise , mais ici déjà mineulkmena... Ta me ci à oi.
Peu je alle ? Ben s'es paleg a posé. Jygiuok, pou le déjeune appelle ons...
LORETA VAIČIULYT-SEMNIEN. G andel me cikui e me cikui ès dans la ac uelle Li uanien ( aš o)
kalboje | 23 doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.07
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
87) E nous espé ons que chaque occasion ous démons osez que la sécu i é
complè emen ne eu Naująją omu ą paschaug i. Si oui, c'es beaucoup me ci! Je, bien
sû , ès in é essé, que augmen e ai Naujosios omu os le nomb e de subsume a o ies.
E éjoui ai que ous la la užsip enumé a oi .
65
88) Finalemen o a ions peu à peu nuščiū a, les gens s'asseyen à des places, e chekų
mokslininkas embančiu oixu pa ie: Vous ès me ci aïû, mes amies, aïû de ou cœu .
Nocilène e a e s sa châ ea.
In es ima DLKT ma é iel pe me de pense que dans les cas, où les sensus ukai g âcekui, ačiū (gali
ê e) in e p é és daik iquemen , ils de iennen p oches daik a a džio padėka a ec de inamuoju
modi ika o iumi kons ukcijama. Pa exemple, 89-o sakinio ès aciū panašus à 6970-ame padėka), e
66
9092-o sakinių a imas 7475-ame sakiniuose p edika o objek u einančiam padėka a ec modiika o iumi.
sakiniuose a ojamas padėkas, pasakomas daik a a džio kons ukcija (ypa inga / nuoši džiausia
Ce a i man , expliqueai since nus g âcekui a osenes aisons 9396-ame sakiniuose:
daik a a diquemen pe cepokiamas g aziekui a a ec lui nezymė aine de inamu būd a džiu. Comp e
enu de cela, il es possible d'explique e au e ad essan choisi pou u ilise since dus me cikui,
g and 89) Tous les p oches, amis es e en Li uanie. Aišku, ilgainiui e ici ou andi des connus, amis.
ačiū a panašias aiškas, pa yzdžiui, 97–99-ame sakiniuose.
Des é ange s on ès beaucoup aidé. Pou cela leu ès me ci! Ac uellemen ils me son comme
une deuxième amille.
90) Pasi odė ė elis. Su didele g ažiai žylančia pa ia cho ba zda, i o įdegusio kūno, a odė
amžinas. Pa s edė eksku siją. „…Sakau labai ačiū (plg. sakau didelę padėką) sa o
nou eau pè e au. Jamais nejau ais qu'il ne e ai pas ai pè e, passlinkus
ing chen ennichium di ille Jolan a.
91) Donc ous dois ê e dg a inga que doi e con inue se ap ès ce e Dieu oublš à zakampį! PIRMININKAS. quand
nusikeikė ji. – Na, ai a iu labai ačiū. Baisiausiai ačiū. – Mums? – pasi ikslino Sie akailė.
même Je eux p é eni , que ous nelausia in o ma eu , oui? V. B. S a s ome, oui. PIRMININKAS. Ça eme cieu le
espec é N. R. Il es jus e en disan que ne eçu ap ès le p emie examen des p amendemen s.
65
Da oi . DLKT sakinį, où cela soulè e modi ika o ius ès ès: Mandagiai a sip ašė ne u įs a gen , e šo e is
enco e mandagiau pasakė, que lui a gen e besoin, ou de même seul e aščias aža o. Ce ès ès me ci,
épondi le en an , e chez il e in ce esyk pas si a d.
66
Plg. J. Pikčilingio opinion 43 dans une no e.
LORETA VAIČIULYT-SEMNIEN. G andel me cikui e me cikui ès dans la ac uelle Li uanien ( aš o)
kalboje | 24 doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.07
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
92) Au o ius jums, kaip ak o iui, bū ų dėkingas, – pasakiau kaip ik galėdamas amiau. –
Qu'ai moi de ce eme ci? Dėkui nešk
67
Vai iekui... (plg. padėką nešk Vai iekui) Je
oud ais que ous éc i humė Lubiui.
93) La langue Li uanien jusqu'ici de onds ugdė Li uu iai kalbininkai, e eux pou cela leu
appa ien de ous nos sincé us ačiū (plg. appa ien de ous nos sincè es eme ciemen s).
Leu pa icipa ion dé eloppan la langue se a pas moins impo an e e dans le u u . Bû un
malen endu, si ils ce a ail moins s'in é esse aien ou même ou le abandonne aien .
94) Onziasi se ma ie même des au es illes habi an s, amou é e é hiqueimību Bal ajai gulbei
écemmen de nou eau ju é e kauniečiai (už o hem nuoši dus dėkui) ainsi le mai e de la ille,
suk i ika ę kulua ues des au o i és pasigi dusius in en ions Ci ilinės me ikacijos biu ą
iškele i à au e lieu de la ille.
95) Main enan si agiquemen Leonidas. Vos mo sžius pe scachais pa êluo ai.
Pa ėluo as e mon sincé us aciū (plg. pa ėluo a e mon sincè e eme ciaka). 96) Alo s
chè e au V. A. D. mon sincè eus me cikui (plg. V. A. D. [ enka es (ski a)] mon sincè e
eme ciemen ; / chè ejam V. A. D. dis ingu sincé jià padėką). C'es l'éc i u e d'un alen .
68
J'aime ais plus sa oi su lui.
97) L'ac i i é p éscolinai e pa emia do i comme çan s, mais qui gi eu le ai e, si de ça aucune
publici é, seulemen nuoši dus ačiū (plg. de ce il n'y a aucune publici é, seulemen [y a] nuoši dis
Ne, da y a en uzias ų, ku ie, nek eipdami dėmesio į nep i eklius, o ganizuoja, e ina, siūlo...
eme ciaka)?.. 98) Especiellemen nuoši dų ačiū a iu ille Lau enai (plg. pa iculiè emen
*ypač nuoši džiai dėkoju a iu duk ai; ?ypač nuoši džiai dėkingas a iu duk ai), an mano
nuoši džią padėką a iu ille ai; o iso d'une pa oi pa ašiusiai: Tė eli, p ieau plus i e e mine
éc i e li e! Skubėk!!! 99) Il y a quelques semaines é ai ici chez moi dans G ū ą kolūkiečiai
su ažia ę, doo anojo šau u ą e pasakė didelį ačiū. Pou quoi?
67
Da plg. DLKT sen inium a ec daik a a diquemen u iliséamu g âcekui: Š ediškai pasakė, que je n'ai paslaboi
bien dans la ê e. Qu' ais ai e! Take! Quelqu'un ès essemblan à me cikui.
68
Plg. da DLKT sakinius: Redak o ei G. G., qui non seulemen quali iéei su edaga o e su o kė man aš į, mais mon ée
didelį a en ion li esgai épuisés. Padėkos mo s dése s à ma emme Maniai, qui cons ammen m'a sou enue
spi i uellemen e pa i emen , de nomb euses ois anda pe ašinėjo a ian s du manusc i , sūnui Ma kui,
pa iculiè emen ille. Mon de nie mo de eme ciemen dédiez à mes deux illes, don une pa ie du chemin é ai
mon comp akelei ès, e à ma emme Susan pou son amou pou la ie e li é a u e a é é u ile le oyage.
LORETA VAIČIULYT-SEMNIEN. G andel me cikui e me cikui ès dans la ac uelle Li uanien ( aš o)
kalboje | 25 doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.07
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
Bien sû , DLKT exis a e de els, comme 100102-as sakiniai, où cons uc ion since dus g and
me cikui pou ai ê e changée en ac ionmajodine since džiai labai dėkoju ou pan /. Cependan ,
ma y , le pa leu se choisi kama nea si ô inai. 100) Mokslei iens spi i uelles en o cées données
pa V. A. di igé pa Vilniaus uni e si é des chansons e chokies ensemble conce de cha i é.
Enco e une ois nuoši dus dėkui (plg. nuoši di padėka s. INMEDA kolek y as, alkinęs enginiuose
nuoši džiai dėkoju / dėkui) Jums, mielieji bičiuliai. Daug padėkos žodžių pelnė UAB
Vilniuje. 101) Ga au Ta o mielą laišku į, e Tau seulemen main enan , ou eškusi li es
buhal e ines ainsi d'au es papie galius dans šoną, je eux bien quelques mo s éc i e.
P emiè emen un g and me cikui (plg. g ande me cika s. ès me cikoju eme kingas me cikui)
pou g ažų e mielą laišku į. T'enjoues que Ta chez mamà soi bonne, que Ta e lepine, que Tu
aisais. 102) Cependan , pe sonnellemen encon é, je ois clai emen que u es homme honnê e
e hono able, e si ce que dis, c'es e c ois, e pou cela e g and aciū. Duok Die e e enco e
encon e , peu -ê e même e chez nous, ka čių k ienų k aš e?
3.3. A skai os ašku iman des langues li huaniques me ci oi , que negausiues LINGUEE aduc ions
dans des langues li huaniennes son u ilisées aiškos labai dėkoju, labai dėkingas, labai ačiū, don
seulemen une, comme u 103-ame ph aseinyje, es in e sinė. Ap a iamoji aciū ès cons uc ion
adui e en anglais des langues hank you e y much e okiečių langues daik a a diškąją ielen Dank
kons ukciju. les cons uc ions de la g âce a ec ac ionmajodžiu padėko i e p epoziciniu
modi ika o iumi (labai padėkoju, хочу очень padėko i) é e s os į anglų padėkas, eiškiamas
eiksmažodžiu, būd a džiu a ba jaus uku (I since ely hank; I am app ecia i e; hank you e y much)
(ž .UE106 sakinius) chez les allemands les ac ionsmažodines (ich danke 104), būd a dines (seh
( ielen / he zlichen Dank) kons ukcijas (ž . 107–109 sakinius)
69
. Lie u ių kalbos didelė padėka
dankba ) e daik a a dines e mači i daik a a dines e mači (einses Dank pad; a big hank you), and
a huge a 110 hank you en anglais les cons uc ions de la langue anglaise, many ou ès g and hank
kalbos ich bedanke, möch e he zlich danken; ielen / he zlichen Dank a pan. I a i kščiai: negausūs
you en anglais les données de la langue anglaise Lūka (Ijuu) mon en que les ac ionsmači s ès s
hank you en li uani. okiečių kalbos eiksmažodinė ich danke schön kons ukcija liée a ec les
Li uiniens langues ès me cikoju, o daik a a džiu žymima padėka (ein
69
En aison du peu de LINGUEE exemples de nomb e de ph ases, où son u ilisées d'une ou au e
eme ques aiškos, leu nomb e n'es pas dé alisable.
LORETA VAIČIULYT-SEMNIEN. G andel me cikui e me cikui ès dans la ac uelle Li uanien ( aš o)
kalboje | 32 doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.07
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
W i e z b i c k a A. 1987: English speech ac s e bs: a seman ic dic iona y. Sydney: Academic P ess. W
i e z b i c k a A 1991. Speech ac s and speech gen es ac oss languages and cul u es. A. Wie zbicka,
C oss-cul u al p agma ics. The seman ics o human in e ac ion. Be lin-New
Yo k: Mou on de G uy e , 149196.
W u n de li ch D. 1976: S udien zu Sp echak heo ie. F ank u am Main. Z a i k a u s k a s
E. 2000: Lexinis, g amma ic e p agma inis pe o ma i i é pobūdis. –
Kalbo y a 48(1)49(1), 157162.
Z a i k a u s k a s E. 2002: Li uanies langues pe o ma y ų aiška. Bal u Filoloģija 11(2), 7996.
Z b o o w s ki P. 2004: Einige Beme kungen zu Seman ik de Sp echhandlung Danken im
Schwedischen, Polnischen, Deu schen und ande en Sp achen. Folia Scandina ica 8, Z b o o w
155–167.
s ki P. 2005: Dankba kei s. Hö lichkei und sp achliche Rou ine. De Dankak im
Schwedischen e glichen mi Polnisch und Deu sch [= Se ia Filologia Skandynawska 11]. De Dankak im Schwedischen e glichen mi Polnisch und Deu sch [= Se ia Filologia Skandynawska 11]. Le Dankak im Schwedischen e glichen mi Polnisch und Deu sch [= Se ia Filologia Skandynawska 11] es un li e qui a é é publié pa la socié é polonaise.
Poznań: Adam Mickiewicz Uni e si y.
Ž i g u ly s A. 1962: Ce as su les mo s o d e. Cul u e de la langue 3, 1014. P ieiga su
in e ne h p://www.bend inekalba.l ( isualisé 2018 11 15).
Reçu 2019 02 11
Adop é 2019 11 14

LORETA VAIČIULYTĖ-SEMĖNIENĖ. Didelis dėkui i dėkui labai daba inėje lie u ių ( aš o) kalboje | 33
doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.07
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
DIDELIS DKUI AND DKUI LABAI
IN THE MODERN LITHUANIAN (WRITTEN) LANGUAGE
S u m m a y
The a icle deals wi h he ques ion whe he he hank-you cons uc ions dėkui (ačiū) ès,
nuoši džiai ( hank you e y much, wi h all my hea ) and didelis, nuoši dus dėkui (ačiū) (many, since e
hanks) a e i o use in he mode n Li huanian language. The hank-you cons uc ions a e
add essed in a syn ac ic-seman ic and hema ic- hema ic s uc u e aspec . The s udy elies on
ma e ial ga he ed in he Co pus o he Mode n Li huanian Language (CMLL) by he Cen e o
Compu a ional Linguis ics o Vy au as Magnus Uni e si y and he online ansla ions dic iona y
LINGUEE.
Analysis o CMLL cases whe e he Li huanian wo ds o hanks, dėkoju, dėkingas, -a, padėka, -ą, dėkui,
ačiū, a e used wi h p eposi ional and pos posi ional modi ie s has shown ha in he mode n Li huanian
language, dėkui labai is used by he analogy o dėkoju labai, labai esu dėkingas (I am e y g a e ul), which is
o say by choosing a ma ked s a egy o exp ession o hanks in a c ea i e and compe en way. The
in e se g âcekui ès is jus as app op ia e o use as o he s ylis ically ma ked cases o exp ession.
The add esse ends o choose an in e se o de o wo ds in a hank-you cons uc ion a ely (6.6p oc. o
all cases, o 53 cases ou o 800). In e ms o wo d o de and hema ic- hema ic s uc u e, he subjec
ma e ial allows mapping he ollowing co ela ions o hank-you exp essions. (in) ansi i e sen ences
wi h neu al wo d o de , he ypical subjec (I) ha is ma ked by he nomina i e mi o s an unma ked
opic, o heme, ha is ela ed o he p inciples o opicwo hiness: di e en alues o animacy,
agency, de ini eness, and so on (Aš nuoši džiai dėkoju Jums / esu nuoši džiai dėkingas už pagalbą (I hank
you wi h all my hea I since ely hank you o you help); Je disu Vous Je nuoši džią padėką (I am
ex ending my since e hanks o you)). When i comes o opicwo hiness, he opic o he sen ence.
Then, he heme o he sen ence is exp essed wi h a non- ypical subjec : a noun deno ing an abs ac
indi ec objec o he da i e ( o you) anks second a e he subjec nomina i e o become he
hing (Jai enka nuoši džiausia padėka (Since es hanks go o he ); c ., Vous aimez classikinée musique
(You lo e classical music)). The keywo d o modi ie o g a i ude can be u ned in o a heme by choosing
o use ac i e esp. passi e cons uc ions (Aš dis ingu Vous nuoši džią padėką (I gi e you my since e
g a i ude) esp. Vous mon sincè e g a i ude es des inée (You ha e my since e g a i ude)), exclama o y
sen ences (Dėkoju ši dingai jums za gos isumą! (I since ely hank you o you hospi ali y!) Kokia je ous
dänkinga! (How g a e ul I am cons uc ions, he add esse accen ua es he keywo d o g a i ude
(Dėkoju labai (Thank you e y much)), i s alence ac an (Jums (o ne kam ki am) ès dėkoju (Thank you
o you!) Kaip dėkui, kaip ačiū! (Thanks so much!)). By using in e sely wo ded hank-you
LORETA VAIČIULYT-SEMNIEN. G andel me cikui e me cikui ès dans la ac uelle Li uanien ( aš o)
kalboje | 34 doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.07
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
(and no someone else) e y much)) o modi ie (Jums dėkoju (ne be comme, bu ) nuoši džiai (I hank you
(no jus in any way, bu ) since ely)), much like in cases when he dė ions cons uckoju ès ( hank you
e y much)), dėkingas esu ès (I am e y g a e ul), and so on. I he wo d o de is neu al, he
con as ing heme is e idenced by he wo d ai (so) (Tai ès, ès dėkui (So hanks a lo )). The limi ed
numbe o LINGUEE ansla ions ha e ailed o con i m any in luence an dėkui labai ( hank you e y much)
in he Li huanian language. Conside ing he ac ual usage o he mode n Li huanian language and he
di e en s a egies o exp ession o g a i ude chosen o (non-)ac ualise he s a e esp. ac o
unma ked wo d o de in he English o Ge man language may ha e on he ma ked usage o
g a i ude (su ès dėkingas (I am e y g a e ul) esp. ès me ci ( hank you e y much) esp. ès dėkui
(many hanks)), he CMLL cases ha e e ealed ha he add esse uses éle é nuoši dus dėkui (ačiū)
(many/since e hanks) o ac ualise g a i ude pe cei ed as a hing (c . / Dėkui nešk Vai iekui (Gi e my
hanks o Vai iekus)). In an (in) ansi i e sen ence, he economy-sized in e jec ion ačiū, dėkui
( hank you, hanks) ha is ying o wiggle i s way o eplace a p edica e a gumen exp essed as a
noun is ma ked a e he example o he noun padėka (g a i ude) wi h an ag eemen modi ie : he
adjec i al modi ie wi h ačiū, dėkui is ag eed by choosing an adjec i e o an unma ked gende
(masculine) (nuoši di didelė padėka (since e/big g a i ude) esp. sincé us g and me ci au (since e/big
hanks)). In some con ex s, he cons uc ion g and nuoši dus dėkui (big/since e one should belie e
hanks) can be con as ed wi h labai / nuoši džiai dėkoju ( hank you e y much/since ely). S ill,
ha in cases when, owing o he economy o language, di e ences in he ac ualisa ion o he
exp ession o g a i ude, and/o o he easons, ačiū, dėkui in a sen ence akes he posi ion o he
pe o ma i e dėkoju o p edica i ely used dėkingas, -a, in e jec ion modi ie s a e chosen on he
basis o he la e (labai nuoši džiai dėkoju ( hank you e y much/since ely),
labai / nuoši džiai dėkingas (I am e y/since ely g a e ul) esp. labai / nuoši džiai ačiū, dėkui
( hanks a lo /since e hanks)).
KEYWORDS: hank-you cons uc ion, in e jec ion, in e se o de o wo ds, hema ic- hema ic
s uc u e, in e language communica ion.
LORETA VAIČIULYTĖ-SEMĖNIENĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
Pe o Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius
lo e a.semė[email protected]