scieee Science in your language
[lt] (orig) [en] [de] [fr] [it] [es] [pt]

XIII amžiaus prūsų asmenvardžiai prūsų registre

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

XIII amžiaus prūsų asmenvardžiai prūsų registre

Author: Irena Dukavičienė`
Year: 2015
Source: https://journals.lki.lt/actalinguisticalithuanica/article/download/912/1002
S aipsniai / A icles 221
IRENA DUKAVIČIENĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
Mokslinių y imų k yp ys: p ūsų esp. bal ų kalbos,
an oponimica.
XIII AMŽIAUS PRŪSŲ
ASMENVARDŽI PRŪS
REGISTRE
13 h Cen u y P ussian Pe sonal Names in he
P ussian Regis e
ANOTACIÓN el
A ículos eseñados XIII a. p ūsų pe sonales desde la uen e de his o ia P eussische Reges en
bis zum Ausgange des d eizehn en Jah hunde s (P ūsų egis as has a XIII a. inales),
es o zándose e ela his o inio p ūsų nomb es pe sonales i a con ex o. También se discu e
algunos de los nomb es pe sonales doiba y se explica su o igen así como okiečių lengua á
in luencia de los nomb es pe sonales ki imui.
P ūsų nomb es pe sonales impo anza bal os a dyno y imams dudas no causa. Desde
akios neišleis inas hecho, que p ūsiški esp. bal iški ik iniai apdai son más emp an ija
a hechos de lenguas bal os.
ESMINIAI VOZŽIAI: p úsai, nomb e pe sonal, apellynas, kininys és elaciones, Maxas
Pe lbachas, P eussische Reges en.
ANNOTATION
The a icle e iews he 13 h cen u y P ussian pe sonal names om he his o ical sou ce
P eussische Reges en bis zum Ausgange des d eizehn en Jah hunde s (P ussian egis e s un il
he end o he 13 h cen u y) in o de o e eal he his o ical con ex o exis ence o P ussian
pe sonal names. También discu e la o mación de ce ain pe sonal names and explains hei o igin
as well as he in luence o he Ge man language on he change o pe -
sonal names.
IRENA DUKAVIČIENĖ
222 Ac a Linguis ica Li huanica LXXII
The impo ance o P ussian pe sonal names o he esea ch o Bal ic p ope names is
unques ionable. I should be no ed ha P ussian (i.e. Bal ic) p ope names a e he ea lies
eco ded ac s o he Bal ic languages.
KEYWORDS: P ussians, pe sonal name, p ope names, amily connec ions,
Max Pe lbach, P eussische Reges en.
ĮVADAS
Tik inių daik a a džių de uno de los más cons o íos capós del léxico los es udios p opo cionan
impo an es conocimien os sob e ya mo usia lengua oné ica, léxica y mo ología peculia idades,
las cuales es án зафиксированы в ik iniuose именах, pe o puede se изнукку mi apie про нашу
sios apelia y inėje leksikoje. Bū en okie y imai i leidžia is daugiau sužino i
страну. De las abundancias uen es ue seleccionado en 1876 el egis us P eussische Reges en
bis zum Ausgange des d eizehn en Jah hunde s (WEB P R) compilado po Maxo Pe lbacho,
publicado en Ka aliaučiuje. his o iado , conocedo medie al de Es e P usia y Polonia
M. Pe lbachas bu o okiečių is o ikas i biblio ekininkas, Vokiečių o dino
(Men zel-Reu e s 2007: 3953)1. Dado conocimien os sob e M. Pe lbachą (bimė 1848 m. no iemb e 4 d.
Gdanske, mi ė 1921 m. asa io 18 d. Be lyne) en la p ensa Li uania casi no exis e, ad deseima
b e emen e sup oduci y con su biog a ía. El u u o cien í ico 18601868 es udió en
Ka ališkojoje F ied icho gimnazijoje, donde conoció a Colma u G ünhagenu2, que más a de
abaja ía con Wilhelmu Wa enbachu3. Baigęs gimnazía M. Pe lbachas comenzó a es udia
his o ia en W ocla o uni e sidad, donde W. Wa enbachas aba osi a chy a u de la p o incia. W.
Wa enbachas Cuando en 1862 Heidelbe go se con i ió en p o eso o , M. Pe lbachas ambién
salpeló a 1 Tai la p incipal uen e sob e M. Pe lbach, al que log a on encon a . 2 C. G ünhagenas
(bimė 1828 m. ab il 2 d. T ebni ze, mi ė 1911 m. julio 27 d. B eslau) ue okiečių a chy a as y
his o iik. Él abajó Ka ališkojoje F ied icho gimnazijoje, dės ė isW ocla o p o eso de
his o ia. 18641905 m. él ue de la his o ia de Silesia
o iją V ocla o uni e si e e, bu o Silezijos p o incijos a chy ų di ek o ius. Nuo 1866 m. apo
edak o ius (DB, žiū ė a 2014-11-10).
3 W. Wa enbachas (bimė 1819 m. sep iemb e 22 d. Ran zau, mi ė 1897 m. sep iemb e 20 d. F ank u )
ue okiečių his o iado y paleóg a o. V ocla e W. Wa enbachas a na o a chy a u p o inciales,
1862 en. se con i ió en p o eso o ium Heidelbe ge, más a de Be lyne (DB, žiū ė a 2014-11-10).
A ículos A icles 223 /
XIII amžiaus p ūsų asmen a džiai p ūsų egis e
Heidelbe gą. Heidelbe ge M. Pe lbachas conoció a Geo g Wai zu4. Bū en C.
G ünhagenas, W. Wa enbachas y G. Wai zas da é M. Pe lbach muy g an
in luencia. Mocklus M. Pe lbachas acabé Ge ingene. Ten W. Wai zo di igido en 1871
apgynė dak a o dise ación Die äl e e Ch onik on Oli a (Senoji Oli os k onika).
Más a de M. Pe lbacho los ojos k ipo en los emas, que e an pa a él į e es.
1876 m. abajó en Ka aliaučiuje biblio ekininku, 1876 m. G ei swalde, 1883 m.
Halėje, aquí él 1894 m. se con i ió en senio es biblio ekininku, y 1899 m. 1872
p o eso iumi. m. él llegó a la en onces da ka ališkąją, más a de apusią
es a aline, Be lyno biblio eą, donde ue nomb ado di ec o del depa amen o.
Tais mismos años diciemb e 31 día M. Pe lbachas pasi aukė de ac i ios
se icios és.
M. Pe lbachas mucho nusipelné P usia his o ia in es igaciones. Él esc ibía sob e
Silesia, que él mismo llamaba an aisiais namais, his o ia, pe o na aisiais namais
conside é P ūsiją, que p incipalmen e in es igaba (Eas e n y Vaka ų P ūsiją). 1873
m. en su a ículo Die äl es en p eußischen U kunden k i isch un e such (Senieji
p ūsų dokumen ai k i iškai iš i i“) paneigė K uschwi zo su a ies5, ku i bu o
impo an e Vokiečių o denui, au en iškumą. Él ambién ue el amoso y a la his o ia
de P úsia impo an e e is a Al p eußische Mona ssch i (Senosios P ūsijos
mėn aš is) edi o .
Como esc ibo Men ze -Reu e s (2007: 44), M. Pe lbachui abajando en Ka aliaučiue, las in es igaciones
de his o ia de P usia sob e i ie on c isis. Penkia omis uen es de la his o ia ecopilación Sc ip o es
e um P ussica um (P ūsijos e ieji aš ai), compues o 4 G. Wai zas (bimė 1813 m. oc ub e 9 d.
Flensbu ge, mi ė 1886 m. mayo 24 d. Be line) alemán de echo y his o iado es medie žių. Él ue el más
conocido edi o de la his o ia alemana. Es udió la his o ia, iloso ía, de echo y eología
p o es an es. m 1842 W. Wai zas se con i ió Kylio uni e sidad p o eso de his o ia. m. 1848 Ge ingen
undó en la uni e sidad una ca ed al de his o ia. Desde 1860 m. Fue doc o en de echo de la Uni e sidad
de Be lín (DB, žiū ė a 2014-11-10). 5 K uš ico acue do 1230 m. junio. documen o, en el que Mazo ías
kunigaikš is Kon adas sinąligicamen e ansleidía Alemania o denú Kulmo y odas o as conque u as
ie as. PUB I 5860 зафиксирован, es e documen o suena así:,,1230 Juni. Bei K uswica. Con ad, He zog
on Maso ien, übe gieb dem DO den das Culme Land in bes imm en G enzen und mi allen
landeshe P eußen, desgleichen alle wei e en E obe ungen (1230 m. bi želis. K us ica. Kon adas,
lichen Rech en zu eien Besiß gegen das Ve sp echen des Beis andes im Kamp e wide die heidnischen
Mazo ías pagoniškąja P ūsija, ambién odas o as conque u as ie as). Todo el o o ex o
kunigaikš is, pe leidžia O dinui Kulmo žemę su isomis eisėmis į ją už pagalbą ko ojan su
esc i o en la ynų lengua. Paaiškinimuose (PUB I 60) se habla de lo que el ex o p obablemen e no es
o iginalus. 1873 m. M. Pe lbachas en el a ículo Die äl es en p eußischen U kunden k i isch un e such
paneigé el con a o de K uschwi zo. Augus as Se aphimas a ó e idencia documen o ik umá. 1980
m. Ge a das Labuda dispu a el esol ió M. Pe lbacho nenaudai (Men zel-Reu e s
2007: 45, 47; PUB I 5860).
IRENA DUKAVIČIENĖ
224 Ac a Linguis ica Li huanica LXXII
Theodo o Hi scho6, Maxo Polluxo Toeppeno7 y E ns o S ehlke8, po una pa e,
ue baig as, pe o desde la o a pa e ue muy p oblemá ico debido a decisiones
edi o ias. Gablás abajado E. S ehlke mu ió 1869 m. M. Pe lbachas š elniai
c i icó a los mayo es, su c í ica a menudo escondeciendo en e eilučių. e dad,
ue dicho que los polacos e an más acos umbenes po su P usia a chi os
his ó icos in es igaciones consul uo is Gdanske, y he aquí sus colegasų
okiečių jálgsniai k ypo no a Polonia, pe o más hacia el su y el oes e.
T abajando p epa a o iosos abajos, elacionados con p ime a Pome ania
documen os de lib o, ya desde 1877 m. e a cla o, que neiš y us Lenkijos a chi ų,
aniausiųjų dokumen ų inkinys puede así y pe manece inacabado.
Jun o a Eas e n and Wes e n P ussia his o ia socie y, aún ue y Hanzzos is o iM. Pe lbachas
jos d augija, o s a biausia – 1879 m. įku a Vaka ų P ūsijos is o ijos d augija.
p ocu ó suunia sus esciskaldjiusias compañias. Su y Ka lo Hein icho Lohmeye io9 inicia i a
suspi ko T. Hi schas (bimė 1806 m. diciemb e 17 d. Al scho lande, mo ė 1881 m. eb e o 17 d.
jos y ėjų i d augų bū ys i bu o nusp ęs a išleis i Simono G unau k oniką10, o
G ei swalde) okiečių dė is o ijos, Be lyne es udiija ęs eologiją, is o iją i geog a iją, abajęs
maes ojo F ied icho-Wilhelmo gimnazijoje, a pa i de 1833 m.naz gims ęs his o ia gimnazijoje
Gdanske. en 1850 se con i ió en di ec o del a chi o de la ciudad de Gdansko, y desde 1865 p o eso
de his o ia y di ec o de biblio eca de la Uni e sidad de G ei swald (DB, žiū ė a 2014-11-10). 7 M. P.
Toeppenas (bimė 1822 m. 4 ab il d. Königsbe ge, mi ė 1893 m. diciemb e 3 d. Elbinge) ue okiečių
his o iado , geóg a o y maes o. Toeppenas es dese ido a la his o ia de P usia. Ka aliaučiuje
es udió an iguedades lenguas y his o ia. Más a de abajó en di e sas Ry p ūsių y Poznanės
escuelas. m. ue nomb ado di ec o um de Hohens eino p ogimnazía (DB, žiū ė a 1854
2014-11-10).
8 E. S ehlke (bimė 1834 m. sep iemb e 27 d. Be line, mo ė 1869 m. ma zo 23 d. Be line) ue
okiečių his o iado y a chy a as, su b e e ida asignado a his o ia Vokiečių o dino. Él es udió
en Be lyne F ied ich-Wilhelmo uni e sidad. Desde 1860 m. ue a chy a u (DB, žiū ė a
2014-11-10).
9
K. H. Lohmeye is (bimė 1832 m. sep iemb e 24 d. Gumbinnen, mi ė 1909 m. mayo 15 d. Königsbe ge) ue
okiečių his o iado , nusiplenęs P úsia his o ia in es igám. K. H. Lohmeye is colabo ó esc ibiendo
Alemania his o ia. 1857 m. baigė Ka aliaučiaus uni e si e ą, desde 1873 m. ue p o eso (MLE 2003: 680; DB,
žiū ė a 2014-11-10). 10 S. G unau (bimė sob e 1470 m. Tolkemi (Ry p ūsiai), mo ė sob e 15301537 Gdanske (?))
ue P ūsía me aš ininkas, e nog a as, dominikonų monjos. Vi o en Elbingo y Gdansko monas e ios.
15101526 m. esc ibió C onica y desc ipción de la K onik P úsijas sob e alle lüs ichen, nü zlichs en und
wa en his o des namkundingen landes zu P ewssen (C onica y desc ipción de las más di e idas,
eque ings es y e dade as his o ias de la ie a p usiana). Rėmėsi la ynų kalba esc i as c onikas,
en e ellos neišlikusi el obispó P ūsijos K is ijono k onika. Ap ašė P ūsijos k aš ą desde IVVI a. has a
1529 m. En egó muchos aliosos e nog a ía y his o ia, mi ología conocimien os sob e p ūsus y
lie u ius. Desc ipción de p ūsų o igen, i aisda, modo de ida, mais as, p abuzii, c eencia.
A ículos A icles 225 /
XIII amžiaus p ūsų asmen a džiai p ūsų egis e
M. P. Toeppenas comenzó a pe mi i Ac en de S ände age P eussens un e de
He scha des Deu schen O dens (P ūsijos luomų susi ingimų knygos ak ų aldan
čių o dinui“). Senieji P ūsijos dokumen ai, Mecklenbu go a chy a ų nuomone,
Vokie u ėjo bū i ap ašomi pagal yskupijas and O dino aldomas zemes (llamado 1880 m.
Elbingo plan). Tu ėjo encon is nue a cua o de capí ulos documen os de P usia:
poli iniai dokumen ai, yskupijų y ienuolynų, kom ū ijų y mies ų dokumen ai. M.
Pe lbachas pe cibió, que de es a mane a O dino y la ac i idad de los gobe no del país ue
echazada a segundo plan. La his o ia de La Vieja P usia podía se susie a, según M.
Pe lbacho, sólo du an e luchas con Vokiečių o dinu e apą. Es e con ex o á e leja los
ejempla es conside ados es a u os O dino. M. Pe lbachui amilia iza se con P ūpozicija
sijos ank aš iniais dokumen ais nebu o leis a, nes okia bu o a chy o a ybos
p ohibi u iliza no imp eso los documen os a chi o de Ka aliaučiaus. M. Pe lbachas
esc ibió no pocas a ículos así como lib os. Toda su ac i idad se e leja pe ec amen e
en una bibliog a ía que p opo cionó A no Men zel-Reu e s (2007: 4953). Además pa la i o
ienda, me ecie a menciona aún ales eicalos de M. Pe lbacho, como an ai: Die äl e e
Ch onik on Oli a (Senoji Oli os k onika), Zu Geschich e de äl es en p eußischen
Bischö e (Dėl an e io es yskupų is o ijos), G unau, Simon: Simon G unaus p eußische
Ch onik (Simonas G unau: Simono G unau
P ūsijas k onika) y k .
Kalbamojo eikalo p a a mėje M. Pe lbachas mini Johannesą Voig ą11, que se
conside a p ūsų his o ia in es igaciones iniciado ku. Su eno me, nunca
adecuadamen e alo ado mé i o es que él p ime o leyó documen os del a chi o
de Ka aliaučiaus y publicó Codex diploma icus P ussicus (Códice de diplomacia de
P usia). J. Voig as ap ies ó no imp esdin os documen os publica ímimo y así a
su eikalą exclusé de odos sólo pos e io es ediciones ex os in oducidos
documen os, po ejemplo, E mländische U kundenbuch (Va mės dokumen ų
knyga), cuyos aliosos agmen os ue on ya publici i.
Con el in de p oba que los p ússi y li uanos di ie en de los okieños, en k oniką puso 100 p ūsų
kalbos palab as de ocynėlį e p ūsišką maldą Tė e naš (MLE 2000: 527; DB, žiū ė a 2014-11-10). 11 J.
Voig as (bimė 1786 m. augpjūčio 27 d. Be enhausene, mi ė 1863 m. sep iemb e 23 d. Königsbe ge) ue
okiečių his o iado , nusiplenęs P úsia his o ia in es igaciones. Es udió Jenas uni e si e e
eología, más a de his o ia y ilología. T abajó maes o en F ankės ka ališkajame
pedagogogiume Halėje, más a de allí lec hy oja o. Desde 1817 m. P o eso de his o ia de la
Uni e sidad Ka aliaučiaus, 18301847 m. ec o us, Facul ad de Filoso ía decano. J. Voig as esc ibió
muy muchos a ículos. Wo h debe ía menciona el a ículo publicado en 1860 Einige Bei äge übe
al p eußische Pe sonenund geog aphische Localnamen (Apie p ūsiškus pe sonas y nomb es de
luga es geog á icos). Él ecogió más de 300 como p úsichos nomb es pe sonales. J. Voig as
de e minó que odos p ūsiški nomb es pe sonales son ne ienskiemeniai, en los documen os
egis ados las elaciones de kininys ė, ocu en į a dijimų y dos apellidos (DB, žiū ė a 2014-11-10; Blažienė 2011: 467).

IRENA DUKAVIČIENĖ
226 Ac a Linguis ica Li huanica LXXII
Jau ne ka ą is o ikai bu o iš eiškę pageida imą su ink i į ieną ie ą isus
pasklidusius dokumen us. M. Pe lbachas p adėjo ink i medžiagą XIII a. P ūsi-
su egis o. Mencionado ienda p a a mén se acla a que al compone egis us,
dokumen o u inys bu o siejamas ik su p o incija, ypa ingas dėmesys ski as
cuando de alle: si no p e is os ci cuns ancias, exponen es ó es igos nulemda o
inclusión en el egis e ó, ex ac ada e a p esen ada cuan o posible glausčiau. En
egis us bu o į auk i isi dokumen ai, susiję su Vyslos dešinėje pusėje esančių
P ūsijos e i o ijų is o ija, nepalies a, pasak M. Pe lbacho, liko Ry ų Pome anija,
como y odo o a, que sie ina sólo con Vokiečių o dinu. Y odos los es imonios,
elacionados con Vyspupis de P usia u o as ene ables pe sonas, ue k uopščiau
ecopilado. Be imp esdin os documen os, M. Pe lbachas podía lib emen e u iliza
Gdansko, Elbingo, To unės y W ocla o a chi ais. Valiosa in o mación él ecibió de
las ciudades de D ezden y Pelplino, de Ka lo He que o12 de Ids eino y Paulo Ewaldo
Hasses13 de Halés. Ka aliaučiaus a chy e él pudo ecopila sólo 12601285 m.
ma e ial. Es de sen ido eco da el apoyo que p opo cionó el sec e a io del
a chi o Rudol as Philippi14, haciendo ex ac os de a ios documen os que según
las eglas del a chi o no pe mi ie on accede (P R III).
El p incipal de ec o es lo que al p ocesa ex ac os de documen os, no se e i a on e o es, las
cuales explican na u aleza de uen es u ilizadas. Has a šiol no siemp e ha sido posible ex ac os
publicuo os documen os basa man aščiais, a chy u. Los comen a ios de documen os,
dėl o, kad M. Pe lbachui nebu o leidžiama sis emingai naudo is Ka aliaučiaus
especialmen e explicaciones de opo a des, ap io a on sólo la esencialísima in o mación, o a
pa e, se dio un esumen de uen es u ilizadas y pe sono a des odyklé. 1876 m. eikalą
P eussische Reges en bis zum Ausgange des d eizehn en Jah hunde s imp esdino Ka aliaučiaus
Fe ds. Beye io imp us u ė. kiečių his o iik, a chy a as. Es udió 18521856 m. Ma bu ge y Miunchene
Regis ą iš Al p eussische Mona ssch i pe spausdino Rudol as Reicke i E ns as
12 K. He que as (gimė 1832 m. spalio 5 d. Fuldoje, mi ė 1888 m. ko o 6 d. Osnab ücke) bu o o-
his o ia y ilología. 18691873 m. abajó en el a chi o de la ciudad Mühlhausene (DB, žiū ė a
2014-11-10). 13 P. E. Hasse (bimė 1845 m. junio 7 d. Lübecke, mi ė 1907 m. ab il 30 d. Lübecke) okiečių
his o ikas y a chy a as. Ge ingeno uni e si e e ue leyes y medie ais his o iiko Geo go Wai zo
mokinys, desde 1875 m. abajó Kylio uni e si e e docen u, y desde 1880 m. allí pa p o eso ia o.
1889 m. abajó sec e a iumi Šlėz igo-Holš eino en sociedad de his o ia, 1889 m. asikėlė en
Liubeką, donde sec e a ia o sena e, y desde 1892 m. se con i ió en a chi a de la ciudad (DB,
žiū ė a 1876
2014-11-04).
14 R. Philippi (18211897 o 1902) ue Ka aliaučiaus a chy o sek e o ius. Desde 1864 m. abajó a chy inį
abajo. Isleido Geo go Ch is opho Pisanskio En wu eine P eussischen Li e ä geschich e k onika)
(„P ūsų li e a ū os is o ijos bandymas“) i S. G unau P eussische Ch onik II, 1889 m. („P ūsijos
jun o con M. Pe lbachu y P. Wagne iu. Rinko documen os a la publicación P eussisches U kundenbuch
(P ūsijos is . uen es lib o) (MLE 2006: 560).
A ículos A icles 227 /
XIII amžiaus p ūsų asmen a džiai p ūsų egis e
Wiche as. M. Pe lbachas ne a é manusc i os de uen es15, i.e., nomb es
eci amien o y ansc ipción dependé de his o iikos, quienes colko y insc ibé esos
nomb es en sus iendas. His o ikai, pe mi ien es e in e p e ejan es O dino
documen os, en los cuales зафиксить p ūsų y p ūsiški ik iniai apellidos, no
siemp e exac amen e los ansmi ió y ansmi e aho a. Debido a es a azón
e i icie nomb es debe ían se e i icados kalbininkų, que los ue a posible inclui
en la académica ci culación. Como menciona en el nomb e del alle , egis e
зафиксировать XIII a. documen osi. Es o documen osi sob e la p opiedad de la
ie a eguliación, ciudades g io imien o y c eación, als ieños exención del pa e
p ie olios, sob e duoklės asignación, leng a as colonis as y pa e de los habi an es locales.
PRŪS ĮVARDIJIMAS Šal inyje зафиксировать 283 p ūsų nomb es pe sonales. Kad es
ealmen e p ūsų pe sona- (p ūsas) o P úsia k aš o s ičių habi an es nomb es:
a džiai, pa ikslina šalia esan ys p ie ašai. Ne e ai ai iesiog e nonimas P eusse
Samen (sembai), Ba he laue (skal iai). También m. 1299 za icada muchos didicos,
(ba ai), Sudaue (sūdu iai), Pogesanie (pagudėnai), Na ange (no angai), Scha-
llamados de i ingais (Wi inge), quienes con sus sucesídios ecibió zemios. Como
aškina MLE (2009: 766) au o es, i ingai, ikiai p ūsų ka o a nybininkai,
p incipalmen e gen ines diduomenės palikuonys K yžiuočių o dino als ybėje.
XIIIXV a. ellos o ma on pa e ingai p ūsiškąja bei Kulmo eise gobe nó he edimus
smulkiųjų žem aldžių. Už ka o a nybą, pilių s a ybos bei emon o da bus i-
lėnus. Regis e domina ienana is los nomb ijamien o de pe sonas (1277 Pigan ,
Waysel, S honem, Naschom), pe o encuen a y nomb ijamien os d iem nomb es.
Ejem.: 1271 Diwan llamado Klekine; 1284 Con ad Ki sin; 1287 Robe, Sang o, Cumd is,
A dange P eussen llamado Ci sini; 1289 Bo ohonus S ango; 1290 Dubius, llamado
Ki sini; 1296 Schude G ande. Es os ejemplos mues an que XIII a. habi a ienana io
pe sonas in a ni imo y comenzó encon is in a ni imo dos apellidos. Anksčiausiai,
1216 d., se egis an unos nomb es pe sonales, que se p esen an con con ex o de
la uen e:
15 M. Pe lbachas (1876: VXIII) ca alogó odos los imp esdin us uen es de la his o ia, de los cuales inko
ma e ialá, p z. : Ac en de S ände age Os und Wes p eussens 1874 m. (Eas e n and Vaka ų P ūsijos
luomų susi inkimų ak ų knygos); Ch onicon e ae P ussiae (C ónica de la ie a P úsía); Monumen a
his o iae Wa miensis (monumen os de la his o ia de Va més); Johannes Voig . Geschisch e P eussens
on den äl es en Zei en bis zum Un e gange de He scha des deu schen O den 182739 m. (Johannes
Voig . C ónica de P úsia desde los más an iguos iempos has a el inal del gobie no del o den Vokiečių) y k .
IRENA DUKAVIČIENĖ
Ac a Linguis ica 228 Li huanica LXXII
1216 a.p. XVIII. Cal XII. Ma 18. Feb . La e an. Paps Innocenz III. con i mado dem Bischo
on P eussen die Schenkung des P eussen Philipp ehemals Wa poda) und seinen
Genossen, de neulich bei dem apos olischen S uhle ge au is , übe das Land Lansania.
1216 a.p. XVIII. Cal XII. Ma 18. Feb . La e an. De selbe con i mado demselben die
Schenkung des P eussen Paul ehemals Sua abuno und seine Genossen, de neulich beim
päps lichen S uhle ge au is , übe das Land Lubo ia gleichlau end. Desde ejemplos se
e, que 1216 m. ya habi a pak ís y ų p ūsų: Wa poda16 as bau ismo se con i ió
Philippu, y Sua abuno17 Pauliumi. PUB I, I 7 (P eussisches U kundenbuch, aquí en adelan e
PUB) se dio cuan o más in o mación:
[1216] Feb ua 18. im La e an. Paps Innocenz III con i mó dem Bischo on P eußen den
Besiß des Landes Löbau, als Schenkung des neuge au en P eußen Su abuno. Ea
p op e , ene abilis in Ch is o a e dilec i iliis Pauli P u eni, qui dim diceba us
Su abuno... (į lie u ių kalbą iš e s a sólo sen inio pabaiga: b angus sūA k eip inas
nus p ūsas Paulius, ku į adino Su abuno...“).
a ención en es os abiejų p ūsiškų a dų da ybą bei kilmę.
Su abuno P eusse (7)
Tal ez p . *Su a-bunā. Debido p ime o al kamieno plg. lie. a d. Su as, al que
Zigmas Zinke ičius conside a aco inio, hechau o de I kamieno dėmenų y II
kamieno comienzas (Zinke ičius 2008: 320). Da plg. lie. a d. Su walowa 17591787
m. (IAK). Debido segundo kamieno p . *bunplg. lie. a d. Bùnas, Bunái is (LPŽe),
lie. a d. Bùnis, Buns (: bun-ió i ʻkles ė i, ešė iʼ) (Zinke ičius 2012: 192), Bunelis
1598 m. (IAK), Buniena 17291771 m. (IAK), Buniewicz 1785 m. (IAK), Bunonis
1633 m. (IAK).
Wa poda P eusse (7)
P . *Va p-ād-ā. Reinholdas T au mannas mini p . a d. con šaknimi * a p-:
Wa po e, Wa pu e, Wa pele (TAP 116) y es inclinęs islumbi el p eesagà *-ād-.
Plg. lie. a d. Vapio as, al que LPŽe au o es elacionan con p . a d. Wa po e, lie. a d.
Va pùlis (: á pa ʻpailgos o ma žiedynas o de él su gido g ūdų aisynasʼ). Z.
Zinke ičius (2008: 127, 156, 257) mini lie. a d. Vá -pu as, al que iene d ikamieniu (: lie.
a d. Vã as + pùs i pù o ʻ in i, pūs isʼ). Da plg. lie. a d. Wa pio 1665 m. (IAK),
Wa pis 17591787 m. (IAK).
16 P ūsišką asmen a dį Wa poda зафиксировал Wilhelmas Pie sonas (1873: 733), Reinholdas
T au mannas (1925: 116).
17 W. Pie sono códex (1873: 721) y M. Pe lbacho egis e (1876: 19) Зафиксированный o a d. a ian e
debido no exaclaus insc ipción Sua abuno pe mi e hace p esunción, que ambos au o es colgo
ų pačių šal inių. R. T au mannas (1925: 101), s opiai inkęs medžiagą iš O dino olian ų, pe -
ma e ialá de skai ė Su abuno.
A ículos A icles 229 /
XIII amžiaus p ūsų asmen a džiai p ūsų egis e
DOCUMENTE APTIKTI ASMENVARDŽII I
SURIERAŠU PREUSSE La uen e indica que uno o o o po ado del apellido
pe sonal ue p úsas18. Con p ie ašu P eusse encon a 89 nomb es
pe sonales. Po ejemplo: 1216...des P eussen Philipp ehemals Wa poda... (7); ...
des P eussen Paul ehemals Sua abuno... (7); 12391240...des P eussen Pomande...
(53); 1242...des
P eussen Ne dingis... (58); 1248...eines P eussen P e och... (92); 1261...den
P eussen Gedun... (177), ...den P eussen Szin e, Pisz, Pogononie und A z o i h ... (178); ...dem P eussen
We gule... (179); ...den P eussen Waydo e und Key in... (179); 1262 ...dem P eussen Ty une (182), dem
P eussen G unau... (188); 1267 ...den P eussen San y mes, Woczeslon und Buchelo ... (205); 126770 ...den
P eussen Paul (211), dem P eussen Tulizede... (212); ...dem P eussen Bli o ... (212); 1273 ...dem P eussen
Pe e ... (217); 12 ...den P eussen Gas imo und Lu hyme o... (21748); 1275 ...dem P eussen Pomuzel... (220);
1276 ...dem P eussen Padangen (224), dem P eussen Rede hin... (228); 1277 ...den P eussen Pigan , Waysel,
S honem, Naschom... (229); 1278 ...dem P eussen Pona ho (p. 231), dem P eussen Regune... (231); 1279 ...dem
P eussen Pakoke... (234); 1280 ...dem P eussen Sambango... (236); 1282 ...den P eussen Wa gin und
Nape gann... (240); ...den P eussen Poy un... (242); ...den P eussen Cu hi, Ta pi y Symon... (242); 1284 ...dem
P eussen Bli o ... (250); ...den P eussen Doybe, Smyge, Sange y Con ad Ki sin, des P eussen Pede... (251);
...dem P eussen Ke so, de P eusse Can hy ... (251); ...dem P eussen Sch oi e... (252); ...dem P eussem
T umpe... (252); ...den P eussen Gandinis, Pobu s, Can une, Cawald, A galdinus... (253); 1285 ...den P eussen
Gedi e und Can ym... (261); ... des P eussen Thessym... (261262); ...dem P eussen Tulikoi he... (264); 1286
...dem P eussen 18 W. Pie sono p ūsiškų onimų kodekse (1873: 483744) encuen an ales p ūsų a ian es
de nomb es como Bliwo (Bli o ), Klecz (Clecz), Pygan (Pigan ), Poy hune (Poy un), Pona e (Pona ho),
Sc oy e (Sch oi e), Swinko (Swinco), Tessym (Thessym), Tulune (Ty une), Tulicede (Tulizede), Tulicoy e
(Tulikohoni he), ous S ange, Can , G unau, Bu elo, Nas, Symy , Me hy, Me huo, Sang, Pomuzel,
Symhon, S hon, S yl, Wojlon. E ns as Lewy es el p ime o, que apgynė dise ación de p ūsų dus. Él mini
Lu hyme , Simon. Ras i ales a ian es de nomb es: Aso i (Azo i h), Nadop (Nodobe), Pona o
(Ponadho), Sk oi e (Sch oi e), S enam (S enym?), Sin e (Szin e), Wa gule (We gule). E. Lewy no ha
зафиксировал Bo ohonus S ange, Bu elo, G unau, I un he, Junc e , Can ym, Key in, Clecz, Cu no on,
Waido e (Waydo e), Waisel (Waysel), Wa gule (We gule). Jo kodekse nepa yko as i šių a dų: Bo-
Meh uo, Naschom, Na ie , Pede, Philipp, Pigan , Pogononie, Pomuzel, Rede hin, Sange, Symun, Smyge,
S ulhonen, S ylige, Swinco, Ty une, Tulizede, Waydo e, Woczeslon. Tul No odos M. Pe lbacho ecopilado
asmen a džių Al p eussischen Pe sonennamen, ku ioje iš a dija sla iškus i okiškus p ūsų a -
p ūsų nomb es son menciona R. T au manno, po que él no ijsa o d ina io p ūsų į a dijimo
k ikš a a džiu y p ūsišku a du.
IRENA DUKAVIČIENĖ
236 Ac a Linguis ica Li huanica LXXII
No es á cla o, cómo lee lee cz, como *- a *-d-. Debido šaknies *bandplg. p .
a d. Bando , Pe band, Bandune (Lewy 1904: 44), plg. p . en-banden ʻnaudaiʼ, lie.
bandà, band i (TAP 132). Dėmuo *bandsiejamos con band- i, bandà ʻ u asʼ
(Zinke ičius 2008: 76). Plg. lie. a d. Bąnda 1650 m. (IAK), Bandawa 1691 m. (IAK), Bande
1787 m. (IAK), Bandy 1786 m. (IAK), Bandinis 1787 m. (IAK), Bando ius 1756 m. (IAK). El
nomb e de Bandy p o iene de la palab a Bandy, que signi ica "el homb e de la
ie a". Debido á la aíz *ban plg. p . a d. Ban iko, Ban un (TAP 17), lie. a d. Nó -ban as (Zinke ičius 2008: 76). Tal ez p . *Su -/*Zu -band-/-ban - (?).
DOCUMENTE MINIMI VITINGAI
1299 m. za psua i ingai, que lis ados en abele a. Se acla a que ellos
du an e el le an amien o pe manecie on leales al O den, po an o ecibie on maldas.21
Vie o a džiai21 Vi ingai
Labo a G ande, sein Sohn S an ike, Sandi , sein Sohn Judu e, Pa upe,
Logo e, Schude G ande, Mun emil, sein Sohn Wissebu e, Runkim, sein
sein (Lab au) Sohn Gede e, Ibu e, sein Sohn Ke se, Jodu e, sein Sohn
Sohn Ways o e, Nakun ie, Nasynne, Ty une, Swaymuzel, sein Rix e,
Pano e, sein Sohn This is he i s ime I' e seen his name in English
and i 's he i s ime I' e seen i in English
Sohn P ey o .
K edena a Sclode, sein Sohn Nalube, Goy es, sein Sohn Buse,
S in ele, Schude, sein Sohn Da gu e. Medena a Noy i e, sein Sohn
Tloko e, sein Sohn (Quedenau) P ewil e, Heninke, sein Sohn
Su eyke, Gedune, sein Sohn An ime, Wissegawde, (Medenau)
Napelle, Albe Dyabulus, Con ad Sagi a ius, Tulekins e, Junde,
Sohn This is he i s ime ha we' e seen his in he his o y o
sein Sohn P eydesse, Ey iow, sein Sohn Queydange, Polexe, sein
he wo ld.
Ne mok, Nemo e, Di ke, Nod ans.
Rina a (Rynau) Da ex e, Glande, Nawalde, Gubike.
Kaimė (Kaymen) Philipp und Die ich, Pals ok, Gedu e.
Teplia a (Tapiau) Sapelle, Azayme.
Valda a (Waldau) Misso e mi seinen B üde n, Johann B ulan , Con ad Dyabulus.
Žiokai (Schaken) Musk e.
Ruda a (Rudau) Rege und Romeke, Gedune, sein Sohn S an ele, Bayse, sein Sohn
San i me, Dywo e und sein B ude Pagawle, Sambil, sein Sohn Glande. Va giai
(Wa gen) Sclode, Sca dune, Gun a , sein Sohn Nakoken, Bygune, sein Sohn Ko ie,
Ga bo e, sein Sohn Bayone, Nada , Wa ga e, Ey iow, sein Sohn This is he i s ime I' e hea d o his name in he English language.
Da go e, Su eik, Pay one.
Gi ma a(Ge mau) Gymme, Kunki e, Bi iske (329) 21 Vie o a džiai ees ablece según in e ak i os
Ry ų P ūsijos mapapį II. Vie o a džiai (P, žiū ė a
2014-09-10).

S aipsniai / A icles 237
XIII amžiaus p ūsų asmen a džiai p ūsų egis e
Aiškinama kai ku ių i ingų a dų da yba bei kilmė.
Goy es Same (329)
PUB I 448 es és e a d. la insc ipción a ian e G y os. R. T au mannas ga giai elaciona
(TAP 37) už iksa ęs p . a d. G y es. V. Topo o as (1979: 351) šaknį *g i - a -
con lie. g a ʻ ėpla, kas isg e ęsʼ, g é i ʻišklip iʼ, g in i ʻžioplin iʼ. Asmenu nis
egis e no eicsliai insc i o. Gal p . *G i -as (?).
Pagawle Same (329)
R. T au mannas (TAP 147) laiko šį a d. p iešd. *pa- ediniu, be nu odo
(TAP 160) y Augus o Leskyno suge il ą des e a d. siejimą con lie. pagaulùs ʻ ei ai
conciokian e, sup a ing, sumanusʼ, plg. lie. a d. Gáulia (TAP 73). P . *Pagaul-(?).
GIMINISTS RYŠIAI
Del habidacho egis o sužinoma mucha in o mación y sob e kininys és elaciones.
Se indica que uno o o o de los apellidos iene el algunakieno Va e ( ė as), Oheim
(dėdė), Sohn (sūnus), B ude (b ude ), B ude sohn (b olio sūnus, b olėnas),
Schwes e sohn (sese s sūnus, sese ėnas). Aquí ambién enlis ados y odos
i ingai y sus sūnús. P z. :
Pad e, dėdė: 1284 ... e sch eib den P eussen Gaudinis, Pobu s, Can une, Cawald,
A galdinus und ih em Oheim Scan hi das Feldloos, Spal genann , das eins ih Va e
S i nis besessen... (253); 1292 ... e sch eib dem P eussen Tulne das Feld Lymi e,
wo ü e die 30 Hu en, die sein Va e Alsu e und seine Oheime Di sune und
Suy nis besassen… (294).
S: 1261 ...dem P eussen We gule, Sohn des adlen Sclodo... (179); ... den Söhnen des
Ybu he, Ke se y Neka kis... (180); 1278 ... ü Pe us des Pona hi Sohn... (231); 1285
...dem Sudaue Scuman und seinen d ei Söhnen, Rukals, Gede es und Galms...
(260261); 1287 ...dem P eussen Swinco und seinen Söhnen Na e, Ludewicus und
wekis, Nacolnis, Baynne, Samides… (273–274); 1288 …dem O o on Russen, Sohn
des P eussen Junc e … (276); 1289 …dem P eussen Na ie , seinen Söhnen Tulkoy-
Me une, sowie ih em B ude ssohn T uncz... (279); 1290 ...Sange und sein Sohn
A dange... (287); 1295 ... on ih em Füh e Naudio a, dem Sohne des Jodu es... (311);
1297 ...dem P eussen Cu no on und seinen Söhnen Knaypan und
Spay o e... (318).
B olis: 1261...den B üde n Romike und Gilbi s... (181); 1267 ...dem Ma us und seinen
B üde n S o cz, Runo , Menan , Pos eyde und S enians... (205); 1280 ...dem Mandio
und seinem B ude Saluch... (237); 1281 ...dem Samen Napellin und seinen B üde n
Na go in und Ne medin... (238239); ...Tusche o und seinem B ude Que iam... (238); 1282
...den P eussen Poy un, seinem B ude Sassin... (242); 1283 ... den leiblichen B üde n
Wa gele, As io he, Spando he und Ybu he... (249); 1284 …
IRENA DUKAVIČIENĖ
238 Ac a Linguis ica Li huanica LXXII dem P eussen Sch oi e, wie sein B ude Johann,
B uland... (252); 1289 ...die B üde Quesyge und Samsange... (279); 1292 ...den B üde n
Cu no o i und San haps... Schude, G ande, Logo , seinem B ude Jane, Ke se und seinem
(293); 1296 …den Samen Philipp und seinem B ude Die ich, den Söhnen Rige’s
B ude Nakoke, Jodu e, seinem B ude Theyso e, Nasyne, Nalube, seinen B üde n,
Pa upe und seinem B ude
Dygune... (314315).
B olio sūnus: 1289...dem P eussen Na ie , seinen Söhnen Tulkoy e, Ludewicus und
Me une, sowie ih em B ude ssohn T uncz... (279). Sese s hijas: 1284...dem
P eussem T umpe und seinem Schwes e sohn Nassencepis... (252).
Giminys é denominaciones incluyen sang e y edybos giminys é nusakančius
palab as. Las amilias p ūsų e an g andes. En es a uen e encon ado: 38
he manos, 18 sūnų, 3 dėdės, 2 pad es, 1 he mano sūnus, 1 sese s sūnus. Minė ame
egis e p ūsai mencion solo en documen os po p opiedad de ie a u
o osokios leng a os. Del ma e ial es á cla o, que más impo an es ue on los
O dino magis as p ūsiškąja a Kulmo eise išduoda o p ūsams dokumen-
homb es, muje es no nomb ijamas. El g an us, elacionados con la ges ión de la
a ki omis lais ėmis (a leidimas nuo als iečių da bų, nuo dešim inės i k .).
ie a (donación, adjudicación, concesión y e c.) Se puede a i ma que p ūsų
sociedad, has a ella cayó O dino aldžion, el pa imonio ue he edad sólo
y iškąja linija (Gelumbauskienė 2006: 81). Po ejemplo, m. 1284 za picuo ame
documen o se indica que obispos Hein ichas de Va mės asigna p úsamas Gaudinis,
dėdei Scan hi Spal lauką, ku į anksčiau aldė jų ė as S i nis. Da nu ody a,
Pobu s, Can une, Cawald, A galdinus y sus que ellos enían ealiza se icio de
gue a, paga a iglesia y a eda pa e de la cosecha. Vadinasi S i nis (p .
*S i n-īs) enía b olį Scan hi (p . *Skan - -) y 5 sūnus: Gaudinis (p . *Gaud-n-is),
Pobu s (p . *Pa-bu s-), Can une (p . *Kan -ūn-), Cawald (p . *Ka- ald-), A galdinus
(p . *A -galdn-us), que pasidal después de la mue e sus pad es pasa on su ie a.
IŠVADOS
1. M. Pe lbacho egis as P eussische Reges en bis zum Ausgange des d eizehn en
Jah hunde s ganė inai bien e eló XIII a. his ó ico el con ex o de i ación p ūsų
nomb es pe sonales. Es necesa io y con inua e is a y llena la lis a de nomb es
pe sonales, es ablece p ūsų į a dijimo emas. 2. Menė ame uen e зафиксировать
283 p ūsų pe sonales a džiai, записати XIII a. Kad es o p ūsų pe sonas a džiai,
pa ikslina xalia esan ys p ie ašai e nonimas P eusse ó P ūsijos k aš o pog a eas
nomb es de habi an es: Samen, Ba he , Sudaue , Pogesanie , Na ange , Schalaue .
También m. 1299 se ha egis ado 91 Wi inge.
A ículos A icles 239 /
XIII amžiaus p ūsų asmen a džiai p ūsų egis e
Su p ie ašu P eusse encon a 89 pe sonajes, ambién 103 sembai, 5
ba ai, 10 sūdu ių, 3 pagudėnai, 6 no angai, 4 skal iai, 1 a mis. Todos i ingai
ue on sembai.
3. Ya en 1216. habi a su p opio no u pasik is š ijusių p ūsų (Philipp exes
Wa poda, Paul exes Sua abuno). P ūsai dio sus sūnums p ūsiškus (Wa poda) y
k is ioniškus (Paul, Pe e , Johann) nomb es. Se c ee que po k ikš ą
ob ene eji k ikš a a džiai pudo usa algún iempo jun o con senisiais
pagoniškaisiais, y de los úl imos indųjųis pa a dės.
4. Regis e domina unaana is el ing eso de pe sonas (1277 Pigan , Waysel,
S honem, Naschom), pe o andasi y de dos nomb es. Ejem.: 1284 Con ad Ki sin;
1287 Robe, Sang o, Cumd is, A dange P eussen llamado Ci sini. 5. Regis e hay
in o mación ambién sob e kininys és elaciones. En es a uen e encon ado:
38 he manos, 18 sūnų, 3 dėdės, 2 pad es, 1 he mano sūnus, 1 sese s sūnus. P ūsai
mencionan sólo en documen os po p opiedad de ie a u o osokios leng a os.
Tu as ue he edismo sólo a iškąja línea, muje es neį a dijamas. G anjus
O dino magis as p ūsiškąja a Kulmo eise išduoda o p ūsams dokumen-
us elacionados con la ges ión de la ie a (donación, adjudicación, aspaso,
a ki omis lais ėmis (a leidimas nuo als iečių da bų, nuo dešim inės i k .).
e c.) 6. Más que la mi ad desc i adas nomb es pe sonales son neabejo inai
bal iškos o igen, pe o puede se y o ookia ( okiška, sla iška y pan.) o neaiški.
La mayo pa e de o igen es anima de los nomb es pe sonales son kilę de
okiečių lengua. Ras i y k ikš a a dinės o igen nomb es pe sonales, po
ejemplo, Ma o. 7. Debe ía se examinados en elación con el abajo los
nomb es pe sonales del egis o. Mayo i a ia pe sonales de los con
p iešdėlių ediniai. Nemažos dalies asmen a džių da yba neaiški a ba gali
p ecesagos, hay y d ikamienios pe sonales de los, keli se a ujada a io amen e.
8. Con iable ecopilación de ma e ial, un nomb e pe sonal de odos las
a ian es p esen ación ayuda ían más exac amen e explica su haibá y
o igen, lo que muy p o e ía bal os an oponimía es udios.
ŠALTINIAI Y LITERATŪRA
Blažienė G asilda 2000: Die bal ischen O snamen im Samland. (Hyd onymia
Eu opaea; Sonde band 2.) S u ga : F anz S eine Ve lag. Blažienė
G asilda 2005: Bal ische O snamen in Os p eußen. (Hyd onymia Eu opaea;
Sonde band 3.) S u ga : F anz S eine Ve lag. Blažienė G asilda 2011:
Debido p ūsų nomb es pe sonales. In eniens quae o: Echo i, encon a ,
nenu im i. Vilnius: Vilniaus pedagoginio uni e si e o Publishing House,
463–474.
IRENA DUKAVIČIENĖ
240 Ac a Linguis ica Li huanica LXXII
Būga Kazimie as 19581961: Rink iniai aš ai 13. Vilnius: Vals ybinė poli inės i
mokslinės li e a ū os leidykla.
DB Deu sche Biog aphie. P ieiga en In e ne : h p://www.deu sche-biog aphie.de FN
Duden Lexikon de Familiennamen. He kun und Bedeu ung on 20000 Nachnamen,
bea bei e on Rosa und Volke Kohlheim. Mannheim, Leipzig, Wien, Zü ich, 2008.
Gelumbauskienė Regina 2006: Pa eldėjimo ins i u as bal ų pap o inės eisės šal iniuose
(XIIXIVa.) Ju isp udencija 89(11); 78–82. Gó no icz Hube 1980: Toponimia Powiśla
Gdańskiego. Gdańsk. Gdańskie Towa zys wo Naukowe.
IAK His o ica nomb es pe sonales ka o eka.
Kipa sky Valen in 1939: Die Ku en age. Helsinki: D ucke ei de innischen
Li e a u gesellscha . Li e a u gesellscha . Li e a u gesellscha . Li e a u gesellscha . Li e a u gesellscha . Li e a u gesellscha . Li e a u gesellscha . Li e a u gesellscha . Li e a u gesellscha . Li e a u gesellscha . Li e a u gesellscha . Li e a u gesellscha . Li e a u gesellscha . Li e a u gesellscha . Li e a u gesellscha . Li e a u gesellscha . Li e a u gesellscha . Li e a u gesellscha . Li e a u gesellscha . Li e a u gesellscha . Li e a u gesellscha .
Lewy E ns 1904: Die al p eussischen Pe sonennamen. B eslau: Fleischmann. –
Bal is ica 45(2), 355358.
LKŽe Lie u os kalbos žodynas 120, 19412002, a ian e elec ónico, edac o ių kolegija:
Ge ūda Nak inienė ( y . ed.), Jonas Paulauskas, Ri u ė Pe okienė, Vy au as
Vi kauskas, Jolan a Zaba skai ė. Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u o. Acceso en In e ne :
www.lkz.l .
LPŽe Lie u os pa a džių žodynas 12, a ian e elec ónico. Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u o.
P iega en in e ne : h p://pa a des.lki.l . LVKŽ Kuza inis Kazimie as, Sa ukynas B onys 2009:
Lie u os a dų kilmės žodynas. Vilnius: Mokslo y enciklopedías ins i u o de publicación.
Men zel-Reu e A no 2007: Max Pe lbach als Geschich s o sche . P eußenland. Mi eilungen
de his o ischen Kommission o Os und Wes p eussissche Landes o schung und aus den
A chi en de S i ung p eussische Kul u besi z. No 2, Jah gang 45, 3953. MLE Mažosios
Lie u os enciklopedija 14. Vilnius: Mokslo y enciklopedías ins i u o de publicación, 20002009.
h p://www.p usija.lki.l
Palmai is Le as 2010: Zin ai-Cin ai (o al ez Žin ai?) y P ūzai-P ūsai (o al ez P ūžai?).
Bal is ica 45(2), 355358.
Pie son Wilhelm 1873: Al p eussische Namencodex. – Zei sch i ü p eussische
His o ia und Landeskunde. Bd. 10. Be lin, 483744.
A ículos A icles 241 /
XIII amžiaus p ūsų asmen a džiai p ūsų egis e
PKEŽ Mažiulis Vy au as 2013: P ūsų kalbos e imologijos ā dynas. Vilnius: Mokslo y
enciklopedías cen o de publicación.
PKP I Mažiulis Vy au as 1966: P ūsų lengua monumen lai. Vilnius: Min is. P R P eussische
Reges en bis zum Ausgange des d eizehn en Jah hunde s. Gesammel und h sg. on M.
Pe lbach. Königsbe g: Fe ds. Beye o mals Th. Theiles Buchhandlung, 1876.
PUB I P eussisches U kundenbuch 1. Königsbe g: G ä e und Unze , Ma bu g: Elwe ,
1982.
Rospond S anisław 1973: Słownik nazwisk śląskich. T. 2, GK. W ocław Wa szawa
K aków Gdańsk: Zakład Na odowy im. Ossolińskich Ska džius P anas 1943: Li u ias
palab as de la lengua da yba. Vilnius. TAP T au mann Reinhold 1925: Die al p eußischen
Pe sonennamen. Gö ingen: Vandenhoeck & Rup ech .
Zinke ičius Zigmas 2008: Lie u ių asmen a džiai. Vilnius: Lie u ių kalbos
ins i u o.
Zinke ičius Zigmas 2010: K ikščioniško a dyno iajeé a Li uania. Vilnius: Lie u ių
kalbos ins i u o.
Zinke ičius Zigmas 2012: Vilnijas lenkakalbių pa a des. Vilnius: Mokslo y
enciklopedías cen o de publicación.
Yu kenas Yuózas 2003: Fundamen os bal i-ska y sla ia- nska
an oponymika. Vilnius: UAB Ciklonas.
Topo o Topo o Vladimi Nikolae ich. P usski jezik. Dic ionwa y 15.
Москва: Наука. 1975–1990.

IRENA DUKAVIČIENĖ
242 Ac a Linguis ica Li huanica LXXII
13 h Cen u y P ussian Pe sonal Names in he
P ussian Regis e
SUMARY
The a icle e iews he 13 h cen u y P ussian pe sonal names om he his o ical sou ce
P eussische Reges en bis zum Ausgange des d eizehn en Jah hunde s compiled by Max
Pe lbach. Whe eas he in o ma ion o Pe lbach in he Li huanian p ess is a he sca ce, his li e
also alls in o he subjec -ma e o his esea ch. P ussian names we e en e ed in o he
egis e om di e en p in ed sou ces. The way hey we e ead and eco ded depended on
his o ians who pu hem down. Inaccu acies a e a he common; he e o e, i is necessa y o
check he names and o add hem o scien i ic ci cula ion. Dado que he g aphical exp ession is
unclea in he case o a numbe o pe sonal names, i is di icul o es o e hei au hen ic
o ms; ne e heless, a emp s a e made o do i . We can possibly speak abou he ou come o
Ge maniza ion: he supplemen a y -e as a mnd. in lec ional elemen (hypo hesis o Knu Olo
Falk).
P ussian pe sonal names a e i s app oached in e ms o hei o ma ion because he analysis
o wo d- o ma ion bes e lec s hei s uc u e, he ela ionship be ween he base wo d and
he de i a i e and helps o ind ou he o igin o pe sonal names which can be clea , no qui e
clea and unclea . In ques o he o igin o pe sonal names, hey a e associa ed wi h he common
wo ds o Bal ic, Sla ic and mo e emo e Indo-Eu opean languages and compa ed wi h he p ope
names o he a o esaid languages. A quan i a i e me hod Mo e han hal o pe sonal names
enables he gene aliza ion and e alua ion o he wo d- o ma ion esea ch da a.
unde analysis a e de ini ely Bal ic by o igin bu hey may also be o a di e en , o he han
Bal ic, o igin o he o igin may be unclea . The majo i y o pe sonal names o o eign o igin
de i e om he Ge man language.
Į eik a 2015 m. junio 3 d.
IRENA DUKAVIČIENĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
Pe o Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius, Li uania
i ena.duka [email protected]