114 Ac a Linguis ica Li huanica XC
LAIMUTIS BILKIS
Lie u ių kalbos ins i u as
ORCID id: o cid.o g/0000-0002-2902-4722 Las di ecciones
de in es igaciones Cien í icas: oponimica, an oponimica.
DOI: doi.o g/10.35321/all90-05
DL OIKONIMO GINČIAI
KILMS IŠTAK
On he O igin o he Oikonym Ginùčiai
ANOTACIÓN el
S aipsnyje se discu e Ignalnos . sa . ubiccio Ginùčių nomb e del pueblo aida y o igen. Es e
asen amien o asen ada al lado del piliakalnio, sob e el cual p obablemen e es aba Liñkmenos
cas il, en uen es his ó icas se menciona po p ime a ez en el año 1373, po lo que en algunos
abajos emp anos sus oikonimo se sie a con cas iles de ensa y es e opo a dis kildin o
del lie . gn i(s) ‘ aduo i qué za alus; epuli a aque.
Basándose en el análisis del nomb e del luga de esidencia de las insc ipciones en uen es de
his o ia del XVIXX siglo econs uye más emp ánea su o ma *Ginu ėnai, p ime a ez
mencionada en 1554 años y usada has a el XX siglo comienzos. Kons a a se que de la i a lengua
insc i o sólo la ac ual a ian e Ginùčiai, que en documen os de his o ia ijado desde XVII siglo I
pusės. Desde ese iempo ambas o mas usadas p amaišiui, has a la mi ad del XX I siglo adquilió p ensagas
-ėnai ene oikonimas.
Pi minė o ma *Ginu ėnai kildinama de pa oniminio a d. *Ginu ėnas, cuyo possibilumą
con i ma has a es os días sob e i iua p d. Ginù is y his ó icas an oponimai Pio Ginu is,
Iasiul Ginu ay is, Ginnu e, Ginnu is, Ginu a is. P uèciendo, que es os nomb es pe sonales al
menos desde la mi ad del siglo XVI noúž iksuo i Ginùčių kaime o ne olimes apilinkėse, se hace
asunción, que aquí ellos podían es a an es. Vėlesnės oikonimo o ma Ginùčiai apa ición se
elaciona con XVII y XVIII siglo uen es en (mayo men e iglesias me icuas) obse é u
besikai aliojan es nomb es de luga es de i ienda con apéndice -ėnai y sin su consumo.
ESMINIAI VOZŽIAI: oikonimų aida, oikonimų kilmė, luga o a džių con sucesaga -ėnai da yba,
nomb e del pueblo Ginùčiai, nomb es pe sonales con kamienu Ginu -.
S aipsniai / A icles 115
Dėl oikonimo Ginùčiai kilmės iš akų
ANNOTATION
The a icle explo es he e olu ion and o igin o he name o Ginučiai illage nes led wi hin
Ignalina dis ic municipali y. Posi ioned close o he hill o p esumed o ha e housed he
Linkmenys cas le, ini ially documen ed in his o ical eco ds da ing back o s udies ha e linked
1373, he se lemen ’s his o y in e wines wi h his o ess. Consequen ly, some ea lie
he oikonyms o ma ion o he cas les de ensi e na u e, sugges ing i s o igins s ems om
Li h. gn i(s) ‘ o sa e someone o some hing om an a ack; o epel an a ack.
Based on he analysis o his o ical sou ces spanning om he 16 h o he 20 h cen u y, he
ea lie o m o he oikonym can be econs uc ed as *Ginu ėnai, ini ially documen ed in 1554 and
emaining in use un il he ea ly 20 h cen u y. I is deduced ha he a ian Ginùčiai, p esen in
his o ical documen s om he i s hal o he 17 h cen u y, was p e ailing o m in common
usage. Subsequen emen e, bo h o ms we e used in e changeably un il he e sion wi hou he
su ix -ėnai gained p ominence in he i s hal o he 20 h cen u y. The p ima y o m
*Ginu ėnai is de i ed om he pa onymic pe sonal name *Ginu ėnas he likelihood o which is
con i med by he ex an su name Ginù is and his o ical an h oponyms Pio Ginu is, Iasiul
Ginu ay is, Ginnu e, Ginnu is, and Ginu a is. These names we e documen ed in Ginučiai illage o
i s icini y om a leas he mid-16 h cen u y, sugges ing a p obable ea lie p esence in his
a ea. The imme gence o he la e oikonym o m Ginùčiai is associa ed wi h he in e changeable
usage o oikonyms wi h o wi hou he su ix -ėnai, e iden in he 17 h and 18 h cen u y
sou ces, pa icula ly wi hin chu ch eco ds. KEYWORDS: de elopmen o oikonyms, o igin o
oikonyms, o ma ion o oponyms wi h he su ix -ėnai, illage name Ginùčiai, pe sonal
names wi h he s em Ginu -.
1. ĮVADAS
Eas e n Li uania, Aukš ai ijos nacional pa ko cen e, es ando Ginùčių aldea y su nomb e domino no
uno his o ia, lengua o k aš o y ėją. Juos más masino asen amien os exclusi a si uación
geog á ica. Ginùčiai asen ú ę sólo po 1 km de el amoso Ginùčių pliakalnio1, sob e el cual
p obablemen e es aba el cas illo Liñkmenų, p ime a ez mencionada en 1373 años He manno
Wa be ges (He mano Va be gės) Li onijas k onikoje (SRP II 103; é ambién. Būga I 262; Ba ū a
1966: 34; Tyla 1966: 1 Ginùčių pliakalnis gy ojoje llamado Pliakalniu en la lengua de los habi an es
locales. Toks o onimas de los locales Pãpiliakalnės pueblo habi an es insc i o en 1935 años (ž .
LV GDB), él de gy osios kalbos зафиксирован и других y ėjų abajos (ž . E many ė, Eigminas
1966: 234; Riman ienė 1966: 17; El obje i o de es e a ículo basado en de allados da os lingüís icos
Vai ke ičius 2006: 335).
LAIMUTIS BILKIS
Ac a Linguis ica 116 Li huanica XC
2425; S epona ičienė 312; LK 198199; Ba anauskas 2003: 83; Ga liauskas men is, que el
2004: 47–48)3. Tik iausiai dėl šios kaimo i piliakalnio giminys ės ne ka ą kel a
o igen del nomb e del pueblo quizás sie ina con Liñkmenų pilies de ensa, po lo que
oikonimas Ginùčiai puede se o iginado de lie . apelia i o gn i ‘ aduo i qué za
a ackus; a em i puolimą (Ma ke ičius 2019: 357; Žilėnas 2019: 595). Tal posibilidad
de o igen se basa en la aldea geog á ica si uada él asen ado en ejamaco de eže ų,
jun o al a oyo, a a és del cual ėjo camino del no e a Linkmenų pilį, po lo que
pudo habe en es e luga nuki s ų medžių za eda a, p o egiendo cas les apilinkes
de un inespe ado enemigo in asion4 (Ba ū a 1966: 39). Relašys con lie . gn i, ma y ,
á disce ni ábil y aquel, cuando es e nomb e de pueblo se conside a p ecesagos
-u ediniu, aunque di ec amen e mencionado apelia i is undiniu palab a no
indicado (E many ė, Eigminas 1966: 231). Po o a pa e, hay abajos, en los que
oikonimas Ginùčiai se conside a de i oso de a d. Ginù is (LVŽ III 188; LV GDB). Así
encuen asi azones con inua y expandi el es udio de o igen del luga o a dío.
así como his ó icos de e mina y p esen a cuan o posible con iimτερη e sión del nomb e del
pueblo de o igen. No in es o ealiza p e ende con egis a y analiza es os oikonimo his ó icos
apun es, de i a lengua za picados sus o mas, ambién discu i his ó icas y ac uales a ian es
de nomb e de doybos y posibilidades de o igen en eniendo en cuen a más amplio con ex os de
oponymía Li u ias esp. bal as. Además, in en amos a e iguškin i, si no hubo di ec os
luga o a džio elaciones con la misma šaknis his ó icos pe sonajes. Conside ando ambas
hipó esis de o igen k epiense la a ención y en odas Li uania y conc e as zonas de polinkios de
o igen y da ybos de los opo a džių, endencias de da ybos de las palab as comunes.
Oikonimų es udios de o igen es echamen e elacionados con sus peculia idades de desa ollo,
con i ulinamos asen amien os desa ollymusi. Po lo an o en muchos de es e ca ác e
giamasi pa eik i kuo išsamesnius gy enamųjų ie ų a dų už ašymo is o ijos
abajos s enšal iniuose da os, que pueden se ke iniai de e minando la e dade a o igen, ma
an e io es, his ó icas, o mas de luga o a džių pueden no coincidi con las ac uales. Debido a
es a azón los es udios de o igen oikonimía de a ios idiomas se apoyan c onológicamen e
p esen ados his ó icas o mas de opo a díos (plg. P zyby ek 1993; Vanagas 1996; Blažienė 2000,
2005; Bijak 2001: 16250; Wójcik 2001: 17192; Casemi 2 T abajo no publicado, exac os su iempo de
ealización desconocido. 3 Aunque en an iguas uen es de la his o ia mencionadas localiza los
cas illos de Li uania a menudo es complejo y le an ando mucho discusiones (plg. Ju gai is 2005:
6380), o ookias opiniones sob e de e minada Liñkmenų pilies luga de es a igual y no ue
pa eikš a. 4 A ae la a ención y al hecho de que el nomb e del pueblo con gynyba seno ėje sieja i
liaudies pada anje: Ginučiai el nomb e del pueblo su gió.
Anksčiau, kai būda o ka ai, kai su ąs ais, su s ėlėmis ka iauda o, ai čia gynybos ie a bu o. I nuo o
A ículos A icles 117 /
Dėl oikonimo Ginùčiai kilmės iš akų
2003: 37369; Bilkis 2012; Wenzel 2017: 25202; Zschieschang 2017: 60145). Además, oikonimų
análisisé a menudo se ealiza eniendo en cuen a no solo el lingüís ico, sino ambién
en los da os de la in es igación his ó ica, que pueden p opo ciona adicionalmen e
aliosa in o mación sob e el o igen de los nomb es de luga es así como localización
(plg. I oška 2016: 208225). Po lo an o acla ando oikonimo Ginùčiai kilmę p e ende
de e mina y la zona del p ime mención de his o ia en uen es pe íodo, e ela lo
a desnių sus ixsa imų his ó ico con ex ó, ape cibi se en uen es zaesc i y ų
pueblo habi an es enca namijimas. Vi encias luga de nomb e lie u iškos o mas
econs ujadas compa ando su as as o mas his ó icas con o os lie u ių
oikonimų записи simila es pe íodo y ca ác e documen os en peculia idades.
No asan , qué Li u išką a i ikmenį e leja uno o o o nelie u iškas egis o,
e iamasi gausius analogiškai de ese a i ikmen, ijo ai en his o inėje lie u ių oikonimijoje.
2. OIKONIMO HISTORINIAI UŽRAŠYMAI IR
GYVOSIOS KALBOS FORMOS
La p ime a ez Ginùčių pueblo es á mencionado 1554 año Liñkmenų alsčiaus
in en o iuje (LI 9798; ambién éla Tyla 1966: 25, 32; Ma ke ičius 2019: 357). Lenkų kalba
ašy ame dokumen e menciona asen amien o Sioło Giniu ańcie, esan i po la milla y
media desde Liñkmenų d a o, ambién insc i a y p obablemen e kilmininko linksnio
o ma za siołem Giniu ańcow. Unaúcas ijado upu í o ooks g a inis a ian e: za
esa wsią wyżey mianowaną Giniu ancze. es e es ealmen e el mismo ac ual pueblo
Ginùčių, mues a ambién la coincidencia de la ubicación de las ie as pe enecie as
al asen amien o con el ac ual e i o io Ginùčių: ie as limio se con S o ináičio (od
jezio a S awińćia), Amajo (od jezio a Olnia), Asko (miedzy jezio u Osakiem), Ukõjo
(ku jezio u Ukaju), Liñkmeno (od jezio a Łyngmianskiego) eže ais, S o s (od jezio a
S awiny, zeczkow S awin) y Upiakalu. También se indica que en ese momen o
i ían en el pueblo es amilias: S as Pie aszkiewicz z Maciejewicz z H yczem
Maciulem Jakubowicz(em), Ma el Pik ewicz p zysiężny5 z Pio em b a em, S aniel
b a em (LI 98). Gi en ie ė dos eces se menciona y 1636 año Liñkmenų d a o,
en onces pe eneciúsi o Vlniaus ijūnijai, in en o iuje: desc ibiendo do ado
pe eneuscias Sio Sioło Giniu an y habi an es Waluk Rozÿ, Pio S aszen, Sciepan
Woszkun, Paweł Sze zan, Paweł Sze mianÿ
Mina , Pio Sze zan, S anisław Mina , Ian ka wel, V ban Szauhozda6, Pe uc
Gazac, V ban Kisiel, Iu ko S akun, Adam S asun (VTII 23) ( ambién éÿ. 1 pañuelo).
5 T. y. ju iekusisis.
6 Asmenudis di ícilmen e legible, po lo que posibles o as cosas sus a ian es.
LAIMUTIS BILKIS
118 Ac a Linguis ica Li huanica XC
1 PAV. Vilniaus ijūnijos 1636 m. in en o iaus agmen a , en el que insc i o Ginu ėnų
kaimas (Sioło Giniu anÿ) y sus habi an es. VUBRS, F1-F14 En la misma uen e, al enume a
Ginùčių kaimo iensėdžius, se da una algo di e en e o ma del kilmininko oikonimo: od
Sioła Ginu ow (VTII 24). El pueblo (Wies Ginu any) se menciona y de simila ca ác e 1732
año Liñkmenų d a o desc ipción, indicando en él habidos 4 ūkius pe sonas (Dymy), cuyos
cabezos ing esados k zysz o Gayzuc, Ioze Na kun, Pio Giagis, Mikal Rukas (VTIII 5)
( ambién é 2 pic slą).
S aipsniai / A icles 119
Dėl oikonimo Ginùčiai kilmės iš akų
2 PAV. Vilniaus ijūnijos 1732 me ų in en o iaus agmen as, ku iame už ašy as
Ginu ėnų pueblo (Wies Ginu any) y sus úkiai así habi an es. VUBRS, F1-F92
Ypač es a menudo mencionado en los lib os de mé icas de la iglesia
Liñkmenas del siglo XVIII: de Ginu any 1758 (LkmK I 3), 1713 (LkmK I 13), 1714
(LkmK I 20), 1716 (LkmK I 2748), 1719 (Lkm 55; 1745 35), de Ginu any 1759 (Lkm
61), de illa Ginu any 1726 (Lkm 1726), ex illa Ginu any 1729 (Lkm 72), de Villa
Gin eny 1731 (LkmK I 79), de Vila ginu y 1734 (LkmK I 86), de Ginu any 1740
Ginu any 1746 (Lkm 1760), de Ginu any 1746 (Lkm 1746), de Ginu any 1754 (Lkm
175), de Ginu any 1755 (Lkm 1746), de Ginu any 1754 (Lkm 52), de Ginu any 1754
(Lkm 175), de Ginu any 1748 (Lkm 175), de Ginu any 1747 (Lkm 175), de Ginu any
1747 (Lkm 175), de Ginu any 1747 (Lkm 175), de Ginu any 1747 (Lkm 175), de
Ginu any 1747 (Lkm 175), de Ginu any 1747 (Lkm 175), de Ginu any 1747 (Lkm
175), de Ginu any 1747 (Lkm 175), de Ginu any 1747 (Lkm 175), de Ginu any 1747
(Lkm 175), de Ginu any 1747 (Lkm 1747), de Ginu any 1747 (Lk iny 1747), de
Ginu any 1747 (LK K II), de Ginu any 1747 (L 1747), de Ginu any 1747 (LK II II), de
Ginu any 1747 (L 1747), de Ginu any 1747 (L 1747), de Ginu any 1747 (L 1747), de
Ginu any 1747 (L 1747), de Ginu any (LK II II II II), de Ginu any ( 1747), de Ginu any
( 1747), de Ginu any ( 1747), de Ginu any ( 1747), de Ginu any ( 1747), de K II II II II II II II
(LkmK II 1763), de Ginu y 1761 (LkmK III 5), de Kinu any (LkmK III 21), 1764 (LkmK III
26), de Ginu any 1764 (LkmK III 26), de Ginuci 1765 (LkmK III 41), de Ginucie 1765
(LkmK II 41), de Ginu any 1766 (LkmK III 43), 1788 (1768 (LkmK III 57), de Ginucie 1771
(LkmK III 178), de Ginu any 1772 (LkmK III 78), de 1760 (Lkm K da 1773), de Ginu any
127 (Lkm 88), de Ginu any 127 (Lkm 117), de K u any 175 (Lkm 107), de K u any 175
(Lkm 175), de K u any 178 (Lkm 1781) y de Ginu any 178 (Lkm 1781)). También se puede
e el ejemplo de las ob as de Ginu any. G en ie ė ambién apa ece en 1783 años
Liñkmenų pa apías isi aciones documen os como Liñkmenų d a ui
pe enecien e al pueblo
Gienu any (B slDV 139).
LAIMUTIS BILKIS
120 Ac a Linguis ica Li huanica XC
3 PAV. LkmK I agmen o (l. 3), en el que 1708 año (pie a ez en es as mé icas)
insc i o oikonimas Ginu ėnai (de Ginu any) Oikonimas no a a ez insc i o en uen es
bažny inio y adminis a i o del siglo XIX, plg. de illa Ginu any (K I 3), 1802 (K I 11), 1804
(K II 28), 1858, въ въ въ[евни] Гинуцяхъ (K II II II), Pl 68 (1886 (K III 19), Гинутях[е] 58 (K III
(PlšJnI 6), деревни Гинутанъ 1852 (PlšJnII 19), въ дер[евни] Гинутаны 1856
38), Ginu any (K II) 3837). Es e habi ado luga en adousi y en XX siglo I pa és
adminis a i os sąwadus. Vlniaus gube nija 1905 año lis a de asen amien os insc i o el
pueblo Ginu an, pe enecien e Š enčioni apsk i ies Liñkmenų alsčiui (VGGS 2888), y ya
iempos de la República de Li uania según los da os del censo de población 1923
compues o en la publicación Ginučių km., es ando U enõs apsk i ies
Liñkmenų alsčiuje (LAV 4349).
Las p ime as insc ipciones oikonimo de i a lengua alcanza XX siglo I pusę: Ginùčiai (BgK),
(VB VII 64), Ginučių kaimas10 1935 (LŽVA). No ez él cap ado y más a de, plg. Ginučių
caimas 1974, Ginùčiai 1977 (VK). Además, el nomb e del luga de esidencia se e leja y de
sus de i ados compues os localo a djios Ginùčių gi ià 1962, Ginùčių pliakalnis 1977,
Ginùčių upẽlis 1964, 1977 (VK). 7 Desc ibe que es un pueblo, en el que hay 23 incas, 150
habi an es ca alikos y 10 judíos. 8 Según uen e, en el pueblo i ían 204 habi an es, 108
homb es y 96 muje es. 9 Šal inio según, años 1923 habia 42 úquias y habi ada 225
habi an es. 10 Už ašė maes osa Teklė Šemelienė de el pueblo esiden e An ano Ruko.
A ículos A icles 121 /
Dėl oikonimo Ginùčiai kilmės iš akų
3. INTERPRETACIÓN DE DADOS HISTÓRICOS el nomb e de la pe sona a quien se e ie e el a ículo es el nomb e de la pe sona que se e ie e el a ículo.
His o icos insc ibes análisisé pe mi e a i ma que an icuamen e ue on u ilizados
a ios a ian es des e oikonimo. Sus aíces Gin ik umas mayo es dudas no
susci an. Aquí puede dis ingui sólo el año 1783 isi aciones polkiškues documen os
g abada o mą Gienu any. No malmen e sulencin uas localidades li uanas ienen
insc ipciones ie e lejan po minkš o p iebalsio einančius lie . [e] ó [ė], plg.
his o inius už ašymus de Miediny 1767 (LkmK 531, 1769 (LkmK 633)), 1771 (LkmK 531,
1771)), 1771 (Lkm542) Mẽdinos, de Piełeni, 1757 (Lkm582), 1758 (Lkm562) Pelnie, de
Wyszyszczyki, 1767 (Lkm563) 599, 1769 (Lkm179) 170 = 170 = 1770, de Un owami, 1741
(Lkm542) un un un i, 1742 (Lkm542) un i, de Un ilami, 1742 (Lkm542) Mẽdinos (Lkm582)
Mẽdinos, 1588), de An we p (Lkm582), de An we p (Lkm582), de An we p (Lkm52) , de
(= An ãbal ė), Wies An ylgie 1699, de Vn ylgie 1711, An ylgie 1744, de Un ylgie
An we p (Lkm52) , de An alk, e c. En algunos casos, la insc ipción de An iluski
(An iluski) se encuen a en el luga de la ciudad de Podgo ica, donde se encuen a la
1803–1808 (= Paud u ) (Mickienė, Venislo ai ė 2011: 159). Ki a e us, is o-
ciudad de Podgo ica (Lkm1764), el 15440, el 15480, el 15480, el 15480, el 1548 (Lkm55), el
15480, el 150, el 150, el 150, el 150, el 150, el 150, el 150, el 150, el 150, el 150, el 150, el 150, el
150, el 150, el 150, el 150, el 150). Widgie y 1679, 1683
1684, 16911692, Widgie ÿ 1679, 16811682, 16841692 (= Vdgi iai) (Maciejauskienė 2009:
183). Que la insc ipción con Gienė a i a sea asun o del lenguaje, mues a y odas
o as insc ipciones oikonimo, en e ellas y el p ime o Sioło Giniu ańcie, conin ys
šaknį Gin-.
Cabe menciona y his ó icas o mas de luga o e io del siglo XVIII con la palab a
comienzos k, K: de illa kinucie 1757, de Kinu any 1760, 1763, 1764. Es as
insc ipciones nada encaja en nada la ce eza de la o ma Li u iška con el
comienzo G, po que e leja en las mé icas Liñkmenų a a ez ap añándose g k
kai ą, apa ecida aš ininkui mal desdegi dus o nea idžiai už ašius, plg.
egis os de Gimba yszki 1765 (LkmK III 39 1770 (= Kimbõ iškė), dewniszki
(LkmK III 71) = *Kiauniškė, *Kiauniškė o pan.).
Qué más neceškumų su ge debido a uen es de his o ia del XVI y XVII siglo
pasi aikančių o mų su kamienu Giniu -: Sioło Giniu ańcie, za siołem Giniu ańcow,
za ą wsią wyżey mianowaną Giniu ancze, Sioło Giniu anÿ. Tal insc ipción una ez
se epi e XVIII siglo I-oje pa e, plg. ex illa giniu zen 1729. No malmen e an es lie .
p eesagą -u -K uč-) en los apun es his ó icos no se minkš inamas, plg. de Gi ućie
1751 (Š nčK I 11), de Gi ucie 1755 (Š nčK II 23) (= Gi ùčiai), de Kukucie 1755 (T 3), de
Kukuci 1762 (T K 9 = Kukučia), de Sziku iszki 1742 (LkmK II 13), de Szyku y 17547
(LkmK II 27), de Szykucie 1755 (Lkm K II 175), de Szyku zki 497 (Lkm K II 175)
LAIMUTIS BILKIS
122 Ac a Linguis ica Li huanica XC
1759 (LkmK II 66), 1760 (LkmK JnII 22), 1764 (LkmK III 27), 1767 (LkmK III 53), 1769 (LkmK III
58 64), 1771 (LkmK III 86), Szyku iszki (LkmK III 115), 1786 (LkmK III 160), 1776 (LkmK III
171) , *Šiku iškė a pan., *Šikučiai), da plg. de Myszki a Mik iškiai XVII, ex . T ibucie
XVII a T ibù (Pal: 165, 17 de Minduciu 167, 168 de Minduciu 1691 =), de Rymu 1693, 1692, de
Rumu 1691, de Rumu 1691, de Rumu 1691 =), de Tols oicici (Taus, 163, 164) Taus, e c. Sin
emba go ijada y ales casos, cuando -u pe eikiama -iu -, plg. Maućie 1617, Maucie
16171618 y Maβiucie 1621, Maiucie 1633, Maźiucie 1633, Maziucie 1643 (= y en la pa oquial
de Pa ó e es oikonimo his ó ico la g abación Janiukaniśzki (IVK), p obablemen e
suponu lie ojen e 1784. *Janukoniškės a pan. Es e has a nues os días neišlikęs
Mažùčiai) (Maciejauskienė 2009: 17511). Ieškan analogijų a k eip inas dėmesys
Pab ads alsčiuje (LPDB), al que pe enecía y mencionadas Pa ó e ės pa apías
asen amien os. Así al caso puede sospecha se as n suelien es p e ix -uk-
gy enamosios ie os a das kildin inas iš a d. Janukonis, už iksuo o bu usiame
( agmen o -nuk-) pe eikimą -iuk- (-niuk-). Po lo an o y las insc ipciones Sioło
Giniu ańcie, za siołem Giniu ańcow, za ą wsią wyżey mianowaną Giniu ancze, Sioło
Giniu anÿ, ex illa giniu zen puede se debido [n] minkš inimo12 su gida al apéndaga
-u ašybą e lindin ys pa ienia ejemplos, pasi aikę jun a lo que más a menudo hay
en dónde his ó icas a ian es con Ginu -.
Oimo con o mas his ó icas, insc i as con baigmenimis -ańcieańcow) (Giniu ańcie, kilm. Giniu ańcow),
-any (Giniu anÿ, -u any), -ani (Ginu ani), -anyanъ, -aнахъ, -янахъ) (Гинутаны, kilm. 6) Ginuna, -any o
-(i)onys, -(i)onys, plg. Čukus de Czepka (1549 = 1664 = 1664 = 1684 = 1664 = 1684 = 1684 = 1684 = 1784 = 1684 =
1784 = 1784 = 1784 = 1784 = 1784 = 1784 = 1784 = 1784 = 1784 = 1784 = 1784 = 1784 = 1784 = 1784 = 1784 = 1784 = 1784
= 1784 = 1784 = 1784 = 1784 = 1784 = 1784 = 1784 = 1784 = 1784 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 =
1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744
= 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 =
1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744
= 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 =
1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744 = 1744
= 1744 = 1744 = 1744 = 17 = 17 = 17 = 17 = 17 = 17 = Sin emba go oikonimo his ó icas a ian es de Villa
Ginu eny y de Villa Gin eny, de Villa Gin ieny, que escš ininko aco ado de Ginu eny, Ginu ieny,
bas an e cla amen e suponuoja llu. *Ginu ėnai (no *Ginu onys). Recons ui p ecisamen e al
o ma pe mi e y p eesagą -ėnai con enedo es de luga es de i ienda nomb es, sob e i ié onse
has a es os días, ansmi icción en los mismos Liñkmenų 11 En al no adicional esc i u a señala la
a ención y misma au o de a ículo. 12 lenguas en polaco an es balsius (išsky us [i]) enanan
minkš asis [n] esc ibes con el señal de minkš umo i.
A ículos A icles 129 /
Dėl oikonimo Ginùčiai kilmės iš akų
SUPRUMPINIMAI
a d. nomb e
pe sonal dab.
aho a dial. dialec o
kilm. – kilmininkas
lie . lie u ių p d.
pa a dė . dis i o
luga . dipu ado ls.
. sa . – ajono sa i aldybė
alsčius
LITERATŪRA Y ŠALTINIAI
AdK II 2.a Księga Me yk Ch zes nych Kocioła Pa a ialnego Hoduciskiego Od año 1688. 7b a
23o do año 1699. 23o Augus a.
Amb azas Saulius 1993: Daik a a džių da ybos aida, Vilnius: Mokslo y
enciklopedijas edi o ial.
Amb azas Saulius 2000: Daik a a džių da ybos aida 2, Vilnius: Mokslo y
enciklopedijas edi o ial ins i u o.
Ba anauskas Tomas 2003: Lie u os medinės pilys ašy inių šal inių duomenimis. –
Lie u os a cheologija 24, 57–106.
Ba ū a Romas 1966: Linkmenų cas illo y de ensa del k aš o XIIIXV a. Ignalinos
k aš as, Vilnius: Vaga, 3442.
Bijak U szula 2001: Nazwy miejscowe południowej części dawnego wojewódz wa
mazowieckiego, K aków: Wydawnic wo Naukowe DWN. Bilkis Laimu is 2008: Lie u ių
helonimų da yba. P iesaginiai y p iesagė ieji helonimai, Vilnius: Li u ias ins i u o del
lenguaje.
Bilkis Laimu is 2012: Debido a algunas li uanas oikonimų da ybos y o igen d ejopumo.
Ac a Linguis ica Li huanica 66, 99118. Blažienė G asilda 2000: Die bal ischen O snamen
im Samland (= Hyd onymia Eu opaea, Sonde band II), h sg. on. W. P. Schmid,
S u ga : F anz S eine Ve lag.
LAIMUTIS BILKIS
130 Ac a Linguis ica Li huanica XC
Blažienė G asilda 2005: Bal ische O snamen in Os p eußen (= Hyd onymia Eu opaea,
Sonde band III), h sg. on. W. P. Schmid, S u ga : F anz S eine Ve lag. B slDV
B eslaujos dekana o isi ación 17821783 m., pa . R. Fi ko ičius, Vilnius: Lie u ių
ka alikų mokslo akademija, 2008.
B žK I [Bi žų bažnyčios 18691878 m. k ikš o knyga], LVIA, F. 1336, Ap. 1, B. 4.
B žK II [Bi žų bažnyčios 18861892 m. k ikš o knyga], LVIA, F. 1336, Ap. 1, B. 8.
Būga I – Būga Kazimie as. Rink iniai aš ai 1, Vilnius: Vals ybinė poli inės i moksli-
nés li e a u a edi o ial, 1958.
DglšK Księga Me yk Ch zes nych Kościoła Pa a ialnego Dawgieliskiego Od oku 1774.
Ianua (ii). 16. Has a oku 1790. Maia: 2. dnia, LVIA, F. 1329, Ap. 1, B. 10. D Jn [Die eniškių
bažnyčios 17571772 m. jung u ių knyga], LVIA, F. 1360, Ap. 1, B. 13.
D M [Die eniškių bažnyčios 18921899 m. mo čių knyga], LVIA, F. 1360, Ap. 1, B.
17.
E many ė I ena, Eigminas Kazimie as 1966: Vie o a džiai. Ignalinos k aš as,
Vilnius: Vaga, 228241.
Ga liauskas Vidas 2004: XVII a. Molė ų iglesia de bau ismo y ma imonio me ikos lib o,
Vilnius: Mokslo y enciklopedijų leidybos ins i u as. Ga liauskas Vidas 2005: Tau agnų
alsčiaus kaimų a dai en uen es de his o ia. Tau agnai, Vilnius: Ve smė, 10411063.
IAK His o inių asmen a džių ka o eka. IAK His o inių asmen a džių ka o eka.
Saugoma Li u ias idioma ins i u o Bal os lenguas y a dyno cen os de in es igaciones.
IVK His o inių ie o a džių ka o eka. Saugoma Li u ias idioma ins i u o Bal os
lenguas y a dyno cen os de in es igaciones.
I oška Da ius 2016: Beme kungen zu P oblema ik de bal ischen O snamen
wes lich de Weichsel. I oška Da ius 2016: Beme kungen zu P oblema ik de
bal ischen O snamen wes lich de Weichsel. Ac a Linguis ica Li huanica 74, 208225.
Ju gai is Robe as 2005: Šiaulių žemė Vidu amžiais. Sunaikin ų pilios localizaciones p oblemas. T abajos i días 44, 6380.
Kačinai ė Dalia 2009: P iesaginės da ybos lie u ių o onimai: dak a o dise acija,
Vilnius: Vy au o Didžiojo uni e si e as, Lie u ių kalbos ins i u as.
Kalwai is Wilius 1910: Lie uwiszkų wa dų klė ele con 15000 wa dų, Tilžėje: imp usdin a
O o . Maude odės.
Ka dely ė Jad yga 1960: Linkmenų a mės oné ica. Kalbo y a 2, 631.
A ículos A icles 131 /
Dėl oikonimo Ginùčiai kilmės iš akų
KGGS Списокъ населенных местъ Ковенской Губернiи [Spisok naselennych mes
Ko enskoj Gube nii], Ковна: Въ Типографiи Губернскаго Правленiя [Ko na: V
Tipog a ii Gube nskago P a lenija] 1892.
LAV Li uania de apode ados luga es, Kaunas: A. Bako imp us u ė, 1925. LI I A chi o
His ó ico 1. XVI siglo Lie u os in en o iai, sud. K. Jablonskis, Kaunas: Meno paus u ė,
akc. b- ės Va pas imp us u ė, 1934. LK La is Hen ikas, Va be gė He manas. Li onías
c onicos, pa . J. Ju ginis, Vilnius:
Cánslas, 1991.
LKG I Lie u ių kalbos g ama ika 1, au . A. Laigonai ė, V. Mažiulis, K. Ul ydas, V. U bu is, V.
Vai ke ičiū ė, A. Valeckienė, y . ed. K. Ul ydas, Vilnius: Min is, 1965. LkmJnII Księga
Me yk Slubnych Koscioła Pa a ialnego Łyngmianskiego od oku 1740. Junii 3. día do
Roku 1760. El 9 de no iemb e. Dnia. Saugoma Linkmenų iglesia a chy e. LkmK I Księga
Me yk Ch zes nych Koscioła Pa a ialnego Łyngmianskiego od Roku 1708. Janua ji 10
dnia do Roku 1740 Ap yla 24. dnia. Saugoma Linkmenų iglesia a chy e.
LkmK II Księga Me yk Ch zes nych Koscioła Pa a ialnego Łyngmianskiego od oku
1740. Maia 22. día do Roku 1760. 24. Ok ob a día. Saugoma Linkmenų iglesia a chy e.
LkmK III – Księga Me yk Ch zes nych Kosćioła Pa a ialnego Łyngmiańskiego od Roku
1760. No emb a 9. día do Roku 1790. No emb a 25. día. Saugoma Linkmenų iglesia
a chy e.
LPDB Li u ias apellidos base de da os. P iega en In e ne : h ps://ekalba.l /
pa a dziu-duomenu-baze/.
LpK [Leipalingio iglesia 16741679 m. k ikš o knyga], LVIA, F. 1623, Ap. 1, B. 3. LP I Ž Lie u os
pa a džių žodynas 1, au . V. Maciejauskienė, M. Razmukai ė, A. Vanagas, a s. ed. LP I
Lie u os pa a džių žodynas 1, au . V. Maciejauskienė, M. Razmukai ė, A. Vanagas, a s.
ed. A. Vanagas, Vilnius: Mokslas, 1985. LV GDB Lie u os ie o a džių geoin o macinė
duomenų bazė. Acceso en in e ne :
h ps://ekalba.l /lie u os- ie o a dziu-geoin o macine-duomenu-baze/. LVŽ III Lie u os
ie o a džių žodynas 3, au . V. Adamony ė, L. Bilkis, G. Blažienė, D.
D. S ide skienė, a s. ed. L. Bilkis, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 2018.
Kačinai ė-V ubliauskienė, M. No kai ienė, A. Ragauskai ė, M. Razmukai ė, LŽVA las
anke as de nomb es de ie as de Li uania. P ese adas Li u ias idioma ins i u o Bal os lenguas y a dyno cen os de in es igaciones a chy e.
LAIMUTIS BILKIS
132 Ac a Linguis ica Li huanica XC
Maciejauskienė Vi alija 2009: Oikonimai Lankeliškių pa apijos XVII siglo bažny inėje
knygoje. A chi um Li huanicum 11, 159188. Ma ke ičius (Ma usa) Romu is 2019:
Ignalinas k aš . Vie o ių is o inė s a is inė apž alga amžių ėkmėje, Vilnius:
Diemedžio edi o ial. Mickienė Ilona, Venislo ai ė Au ina 2011: XIX a. comienzos Joniškio
k aš o oiko nimija. Li uanis ica 57(2), 154165.
Palionis Jonas 2003: XVII a. an osios pusės Punios pa apías pe soonna džiai y
luga o a džiai, Vilnius: Mokslo y enciklopedijų leidybos ins i u as. Palionis Jonas 2008:
XVII a. inales XVIII a. p ime a pusés Punios pa apías pe sonales a ji y luga o a dji,
Vilnius: Vilniaus uni e si e as. Pė e ai is Vilius 1997: Mažosios Lie u os i T anks os
ie o a džiai, Vilnius: Mažosios Lie u os ondas, Mokslo y enciklopedijų leidybos
ins i u as. PlšJnI [Palūšės bažnyčios 18001819 m. jung u ių knyga], LVIA, F. 1330, Ap. 1, B. 2.
PlšJnII Метрическая книга 18481868 Бракомъ-сочетавшихся [Me ičeskaja kniga 18481868
B akom-soče a šichsia] [Palūšės bažnyčios 18481868 años jung u ių knyga LVIA, F. 1330,],
Ap. 1, B 12.
PlšK I Księga Me yk Ch zes nych Koscioła Pa a ialnego Połuskiego. Od oku 1800 Julii 15
do oku 1821, LVIA, F. 1330, Ap. 1, B. 1.
PlšK II [Palūšės bažnyčios 18541860 m. k ikš o knyga], LVIA, F. 1330, Ap. 1, B. 14. PlšK III
[Palūšės bažnyčios 18851897 m. k ikš o knyga], LVIA, F. 1330, Ap. 1, B. 18. P zyby ek Rozalia
1993: O snamen bal ische He kun im südlichen Teil Os p eußens. (Nazwy miejscowe
pochodzenia bał yckiego w południowej części P us Wschodnich) (= Hyd onymia
Eu opaea. Sonde band), S u ga : F anz S eine Ve lag. nėmis p eesagomis, di undimas
Razmukai ė Ma ija 1993: Oikonimų, a si adusių iš asmen a džių su pa onimi-
en Li uania. Li uáneos lingüo y os p egun as 32, 133165. Razmukai ė Ma ija 1998: Lie u os
p iesaginiai oikonimai: dak a o dise acija, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, Vy au as
Didžiojo uni e si e as. Riman ienė Rimu ė 1966: D aus inio a queologiniai monumen os.
Ignalinos k aš as, Vilnius: Vaga, 1621.
SG II Słownik geog a iczny K óles wa Polskiego i innych k ajów słowiańskich 2,
Wa szawa: nakładem Filipa Sulimie skiego i Władysława Walewskiego, 1881.
Sinke ičiū ė Dai a 2006: D ikamienių asmen a džių umpiniai i jų kilmės pa a dės,
Vilnius: Vilniaus uni e si e o leidykla, 2006.
A ículos A icles 133 /
Dėl oikonimo Ginùčiai kilmės iš akų
SRP II Sc ip o es e um P ussica um. Die Geschiech squellen p eussischen Vo zei bis
zum Un e gange de O denshe scha 2, h sg. Die Geschiech squellen p eussischen Vo zei bis zum Un e gange de O denshe scha 2, h sg. Die Geschiech squellen p eussischen Vo zei bis zum Un e gange de O denshe scha 2, h sg. Die Geschiech squellen p eussischen Vo zei bis zum Un e gange de O denshe scha 2, h sg. T. Hi sch, M. Töppen, E. S ehlke,
Leipzig: Ve lag on S. Hi zel, 1863.
S epona ičienė I ena: Lie u iški ie o a džiai K yžiuočių y Li onijos o dino en
documen os (mašin aš is). P ese ado Li u ias del ins i u o de lengua Bal os lenguas y
a dyno cen o de in es igaciones.
Š nčK I Księga Me yk Ch zes nych Kościoła Pa a ialnego Swięciańskiego Od oku
1749. Feb ua i: 6. Do año 1753. Ma ca 8. dnia. Saugoma Š enčionių iglesia a chy e.
Š nčK II [Š enčionių pa apinės bažnyčios 17531759 m. lib o de g abaciones bau is o].
Saugoma Š enčionių iglesia a chy e.
Tyla An anas 1966: P ime as no icias sob e Linkmenų apylinkes. Ignalinos
k aš as, Vilnius: Vaga, 2242.
T kJn Libe Copula o um Ecclesiae pa ochialis Ty kszlensis Anno Domini 18141827,
LVIA, F. 1453, Ap. 1, B. 26.
T K Księga Me yk Ch zes nych Kościoła Pa a ialnego Twe eckiego od oku 1755.
Janua ~: 1 do año 1778. Ap yla 1, LVIA, F. 1332, Ap. 1, B. 2. Vai ke ičius Vykin as 2006:
Senosios Lie u os š en ie ės. Aukš ai ija, Vilnius:
Ins i u o de his o ia de Li uania.
Vanagas Aleksand as 1970: Lie u os TSR hid onimų da yba, Vilnius: Min is.
Vanagas Aleksand as 1996: Lie u os mies ų a dai, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų
leidykla.
VB Nomadías y localo a días comisiones Li uanas lis as de luga es de asen amien o
(bylos), (mašin aš is). Se gua dan Li u ias idioma ins i u o Bal os lenguas y a dyno
cen os de in es igaciones a chy e.
Wenzel Wal e 2017: Die slawische F ügeschich e Sachsens im Lich de Namen,
Hambu g: Baa -Ve lag.
VGGS Vileneska guobe niá. Polny spissoкъ naselených mís ě s s a is ikými danniami
o každejdomъ poselenii, ses a ljen po o iciálnymъ s dnijamъ I. I. Гошкевичемъ
[Vilenskaja gube nija. Polnyj spisok naselennych s ěděnijam I. I. Goške ičem], Vilna:
mes ’’ so s a is ičeskimi dannymi o každom’’ poselenii, sos a lennyj po o icial’nym’’
Губернская Типографiя [Vilna: Gube nskaja]
Tipog a ija], 1905.
VK Desde i iosios lengua zap ašy ų lie u ių ie o a džių ka o eka. Saugoma Li u ias
idioma ins i u o Bal os lenguas y a dyno cen os de in es igaciones.
LAIMUTIS BILKIS
134 Ac a Linguis ica Li huanica XC
Wójcik U szula 2001: Nazwy miejscowe dawnego wojewódz wa awskiego,
Wa szawaK aków: Towa zys wo Naukowe Wa szawskie, Wydawnic wo Ins y u u Języka Polskiego
PAN.
VTII Inwen a z Wszÿ[s] kiego Ciwun wa Wilenkiego... [Vilniaus ijūnijos 1636 m.
in en o ius], VUBRS, F1-F14.
VTIII Inwen a z Ciwuns wa Wilenskiego... [Vilniaus ijūnijos 1732 m. in en o ius],
VUBRS, F1-F92.
Zschieschang Ch is ian 2017: Das He s elde Zehn e zeichnis und die ümi elal e liche
G enzsi ua ion an de mi le en Saale. Das He s elde Zehn e zeichnis und die
ümi elal e liche G enzsi ua ion an de mi le en Saale. Fo schungen zu Geschich e und
Kul u des ös lichen Mi eleu opa, Bd. Köln Weima Wien: Bölau Ve lag, 52, Žemienė Auš a 2017: Mažosios Lie u os asmen a džiai (XVIIIXIX a.), Vilnius:
VGTU edi o ial Technika.
Žilėnas An anas 2019: Ginučiai. Saldu iškis, Vilnius: Ve smė, 595648.
On he O igin o he Oikonym Ginùčiai
SUMARY
Ginučiai illage, loca ed in Eas e n Li huania, and i s name ha e a ac ed he in e es o
his o ians, linguis s, and esea che s o local his o y due o i s in iguing geog aphical
p oximi y o he enowned Ginučiai hill o . This hill o is belie ed o ha e housed he
Linkmenys cas le, i s men ioned in 1373 in he Li onian Ch onicle by He mann on Wa be ge.
The illages close p oximi y o his signi ican his o ical si e has ueled specula ion abou he
possible connec ion be ween he illage names o igins and he de ense o Linkmenys cas le.
The e o e, he e is a ecu ing conside a ion ha he oikonym Ginùčiai migh ha e o igina ed
om he Li huanian appella i e gn i ‘ o sa e someone o some hing om an a ack; o epel an
a ack. His o ical eco ds o he oikonym Ginùčiai e eal he usage o wo o ms h oughou
his o y: *Ginu ėnai and Ginùčiai. The a ian wi h he su ix -ėnai is conside ed he p ima y one,
being he ea lies men ioned a ian da ing back o 1554, pe sisi ing in common usage un il he
beginning o he 20 h cen u y. The p esen -day oikonym Ginùčiai was al eady known in he i s
hal o he 17 h cen u y and gained equen use om 1734 onwa d in he 18 h cen u y.
G adualmen e, se became uni e sally es ablished in common usage and adminis a i e
documen s, solidi ying su p e alencia om he i s hal o he 20 h cen u y.
S aipsniai / A icles 135
Dėl oikonimo Ginùčiai kilmės iš akų
The oikonym’s e ymology is in e wined wi h he ques o unco e he o igin o he
p ima y a ian *Ginu ėnai. D awing on he endencies o wo d o ma ion and o igin o oikonyms
and o he oponyms o a simila s uc u e, he pa e ns o he o ma ion o appella i es wi h
he su ix -ėnas and he analysis o he pe sonal names wi h he same oo , we can s a e ha
*Ginu ėnai can mos likely be quali ied as a plu ialia an um ype o ma ion which is de i ed om
he pa onymic pe sonal name *Ginu ėnas. Se e as easons suppo pe sonal names plu al o m
such conclusions: 1) Li huanian oikonyms wi h he su ix -ėnai a e o en o med om he
wi h he same su ix, and such ype o wo d o ma ion is mos widesp ead in Eas e n Li huania;
2) his o ical and con empo a y an h oponymy a es s o he pe sonal name Ginù is, he base
wo d o he pe sonal name *Ginu ėnas, which may se e as he base wo d o he oikonym in
ques ion; 3) he e a e no o he Li huanian oikonyms and o he oponyms o med wi h he su ix
-ėnai om he de e ba i es o he ca ego y o names deno ing he possesso s o a e bal
p ope y and he appella i es o he simila na u e. The e is unce ain y ega ding whe he he
la e illage name Ginùčiai, lacking he su ix -ėnai, can be di ec ly linked o he plu al o m o he
pe sonal name Ginù is a es ed in Li huanian his o ical and con empo a y an h oponymy. This
an h oponym is no documen ed in Ginučiai illage, he Linkmenys mano a ea, o he Linkmenys
pa ish in he 16 h18 h cen u ies, sugges ing i s disappea ance om common usage in his a ea
much ea lie . The analysis o he pa ish oikonyms wi h he su ix -ėnai sugges s ha du ing he
17 h and 18 h cen u ies, he a ian Ginùčiai migh ha e eme ged due o a endencia o
in e changeable usage o bo h o ms wi h and wi hou he su ix wi hin ha pe iod. Conside ing
he p obable o igin o he oikonym, he e is unce ain y ega ding whe he he cu en illage
name Ginùčiai can be di ec ly de i ed om he e b gn i(s) ‘ o sa e someone o some hing om
an a ack; o epel an a ack o he likely Li huanian de e ba i e *ginu is. I s link wi h Li h. gn i(s)
could only be indi ec : *Ginu ėnai ← pe sonal name *Ginu ėnas ← pe sonal name Ginù is ← (pe sonal
names Gnas, Gnis, Gnius) ← Li h. gn i
(gna).
Į eik a 2023 m. oc ub e 25 d.
LAIMUTIS BILKIS
Lie u ių kalbos ins i u as
Pe o Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius, Li uania
laimu [email protected]