Vy au as
VALIUKE-
NAS,
P anas
Juozas
ZILINSK-
AS DEL
KAI KURIY
METROL-
OGIJOS
TERMINU
Daba in-
és
lie u iy
kalbos
Zodyne [1]
Zodis
me olog-
ija
déc i é-
ziamas
ainsi:
me o
moksogi-
ja
ma ylas.
Li uane
s anda -
d e LST
1281-93,,M-
e ologij-
a. Te mes
e
déc ézim-
ai [2] nous
ou ons
que c'es
la science
su les
mesu es,
les
mé hodes
e les
moyens
jy
ieno ei
paiky i e
biidus
eikiam-
am pou
a eind e
les
objec i s
de
mesu es-
*.
P essud-
ai
p épa a-
mame,,Ta-
p au ini-
ame
pag indin-
iy i
bend yjy
me olog-
ijos
e miny
Zodyne [3]
me olog-
ija -
ma a imy
mokslas
(angl.
science
o
measu e-
men , anc. science de Ja mesu e).,,Ta p au iniy Zodziy
Zodyne
[4] ces
musique,
é udian
les
mesu es i-
mes, jy
mé hodesu-
s, uni és de
mesu e,
iene y
é anlonus.
LTE [5]
andame:
me ologi-
ja izikos
Saka,
é udian
les
mesu es,
des
mé hodes,
auxquelles
on pa ien
jy de
l'uni o mi-
é e du
besoin de
p écision.
Nous
oyons que
des
me ologi-
es comme
science
déc éZimai
dans
ac uelle is-
ké la
li é a u -
eje né a
uni o mie,
aiau
p esque
dans
chaque
déc ézime
es Zodis
mesu eme-
n ,
issky us,,D-
aba inés
lie u iy
kalbos
zodyna.,,Ta-
p au iné-
je
s anda y
klasi ikaci-
joje [6]
me ologie
es
consac ée
s i is, don
le
nom,,Me -
ologija i
ma a imai.
Physikiai
ei8kiniai.
Misy
selonone,,,-
Daba inés
lie u iy
langues
Zodyne
me ologij-
osapib ézi-
mas
aisy inas.
Neu emen
p épa amo-
me Zodyne
me o/ogi-
ja eiké y
déc i é2 i
ainsi:,,me -
ologija
mesu eme-
n science.
Déjà
kelin i
année
discu ée
dél
e miny
aleu e
eiksmé
consom-
ma ion
[7-9].
Li uane
s anda -
d e [2]
physique
dydzio
e é
déc ézié
ainsi:
physique
dydzio
skai iné
iS ai8ka
choix ais
uni és. de
la no me
Li uanie-
nne LST
ISO
31,,Dydiiai
e
uné ai* 0
on
ou e:
e é
dydzio
uni é e
skai¢iaus
sandaug-
a; el
nomb e¢-
ius es
appelé,,d-
ydzio,
is eik8 o
Siuo
une u,
nume ine
aleu .
Zodyne
[3] dydzio
e e
(angl.
alue o a
quan i y,
anc.
aleu
dune
g andeu-
)
déc i é-
siama
ainsi:,,kie-
kybiné
d'un
ce ain
indi iduj-
ozio
i8 ai8ka,
dazniaus-
iai
suda y a
is un
uni é de
mesu e,
mul iplié
i8
skai¢iaus.
Donc
spécialis-
és dans
les
publica i-
ons de
me olo-
gie
iSaiSkin -
a, ce qui
es
dydzio
e é,
ku iq
cou ai
galé ume
déc é2 i
ainsi:
dydZio
e é
Siozio
dydi iné
i8 aiska
choisi ais
uni és.
Puisque,,-
Daba in-
és
lie u iy
48
langues
zodyne*
[1],
aiSkinan
Zodj
e e, ne
pa lez-on
de dydzio
e e, ce
Sio
zodzio
eikSmes
si ily u-
me
papildy i
ès
impo a-
n u
physique,
echniq-
ue e ki y
s i¢iy
me olo-
gie du
e me
dydZio
e e e
u ilise
misy
siillomg
apib ézi-
mg.
Te mino
eiksmé
usage
es
ab a as
[7].
Bi inai au
se ic i e
angly e
p anciizy
kalby Zodziy
e e ence e
é é ence
Li u isko
a i ikmens
a ojima.
S anda e [2]
angly e mes
de langue
e e ence
ma e ial e
p ancukalbos
e me
ma é iau
é é ence
lie u iskas
co espondm-
en es
é alaloniné
e pé. Donc
angly e
zy
p anciizy
kalby Zodiiai
e e ence
de
(angl.) e
é é ence
( ans.) se
ansien
Li u isku
biid a dziu
e aloninis (-é).
Siom
s'obse e le
p incipe de
sis emi8kume,
c'es angly e
p anciizy
kalby e miny
e e ence
s anda d
(angl.) e
é alon de
é é ence
( ance.),
ku iy
apib ézimas
ma as,
e oklis,
pama iné
médiaga
(e aloniné
mmedzZiaga)
ou sys ème
de mesu e,
des iné à une
uni é de
mesu e, une
ou plusieu s
de ses
e éms
comme
pama inéms
apib éz i,
ealiza i,
iSsaugo i ou
a ku i, le
li u ik
co esponda-
n bi y e a e
e e alon
(?).[3]
A k eip inas
démesys j ce,
que né dans
un seul
langage angly,
anciizu,
okieciy ou
usy
sudé iniame
e mine
e e ence
ma e ial
(angl.),
ma é iau de
é é ence( -
ance),
Re e nzma -
e al( ok.),
cTaHyapTHoe
BellecTBo
( us.) né a
Zodzio
e alonas.
Me ologijo-
je é alonas
es une
pa iculiè e
sq oka, qui a
bi i u ilisée
seulemen
selon
paski j.
Rengiamame,,-
Ta p au inia-
me pag indiniy
i bend yjy
me ologijos
e miny
Zodyne angl.
e e ence
ma e ial,
anc.
ma é iau de
é é ence
es ou ni 8as
co espondm-
en pama iné
medZiaga, e
non e aloniné
e pé.
Le e me
e a/loniné
medZiaga
es usé
e dans
d'au es
s anda -
ds [10-12].
Ten aussi
a8oma
e a/oninis
mé hode,
e aloniné
e pé,
é alonis
i palas,
da binis
é alonis
i palas,
e alonin-
és
medZiag-
os
méginys,
pi miné
(an iné)
e aloniné
medZiaga,
e alonin-
és
en eag-
os
ca ac é-
is ique
i pan., 0
u é y
bi i
mé hode
ondame-
n inis,
ondame-
n iné
médZiaga,
ondame-
n inis
i palas,
a aillis
i palas,
pama in-
és
medZiag-
os
( e pés)
méginys,
pama iné
(an iné)
médZiag-
as
( e pé),
pama in-
és en e
pa amè es e panagi.
49
Au e
e me
dans lequel
son
u ilisés
zodziai e e ence
(Eng)
i
é é ence
( )
es e e ence
s anda d(eng.)
i
é alon
de
é é en-
ce
( .)
Rengiamame,,Ta-
p au iniame
pag indiniy
i
bend ujy
me ologijos
e miny Zodyne*
con o mémen -
jo
men es le
onda i é alon.
A é é
si ilymy
appele
jj
a¢ am/niu
e a/onu.
Donc
a aminis
a
ondame-
n inis?
A ama pils is,
—
ceik as, qui no s
pa emia, onda
ka
ce lieu ceik as, j
ku j mia masi
0
-
a
e
[1].
Ap a iamasis
é alon c'es
é alon,,habi uel-
—
lemen
possédan les
meilleu es
p op ié és
me ologines
dans celle
lieu( é)je celle
o ganisa ion
dans laquelle
a
mesu ée.
Il es
l'essen iel, le
plus
impo an , le
p incipal
é alon pa
lequel
e
-
miasi ous
au es selon
subo donneu-
se depuis
appa enan s
é alons.
jo
Donc
be
aucune
dou eonés
e e ence
s anda d
(Eng)
i
é alon
de
é é ence
( )
au
appele
ne
a aminiu
e a/onu,
0
ondame-
n iniu e a onu
(plg.
ondamen-
alis
[1],
désnis
ondamen-
alis
[13],
ques ions
de philosophie ondamen alis
Zodis ou
da ybos
onda
(kalbo y oje)
. . ).
i
D'ap ès le
desc ip ézim-
e, miné ajj
e along bi y
peu ê e
appelé le
p incipal
é alon, mais
e alony dans
le sys ème
es enco e
p imo is
e a/ones,,, a-
ié a plaéiai
p ipazin
comme
ge iausiy
me ologiniy
ba
sa ybiy
é alonas,
don e é
es
dé e miné
n'i émian
pa d'au es
aleu s de
p op e
é alons*.
o
Donc bi i
con iniabl-
es
deuxiejy
ne ienodo
sous aldu-
me
e alony
dénominimai.
Misy selonon,
aisy iny
dalyky son
dans les
documen s
i
é a iques.
Pa
,,
exempleziui,
Me ologijos js a yme
(I-1452) es
u ilisé le
e mis
s á és
e alonas.
En es
enco e
Zinomi
e minai
masés
e a/onas,
Jaiko
é alonas,
daznio
é alonas
i
. .
Main enan
S anda izacijos
dépa emen em-
en p épa é
i
du
Gou e nem-
en de la
République de Li uanie nu a im
No.
518
(1997
05
27)
au e
documen
con i mé,
dans lequel
déjà es
p é u u é i
als ybés
é aalono
saugo oya. La
Galiojanci
s anda d es
donné un
meilleu
[2]
e me É a
é halones
(bid a dis
É a nusako
é halono
iisj) don
kazkodél
Li uanie
de la République
Seimas,
Vy iausybé
i
Dépa emen de
Li uanie de
s anda disa ion
ne eu .
Toks
nepag js as
changemen
du nom
d'é halone
a do
e alo e miny
ny
sis ema, plg.,
in e na ional
é halonas,
pi minis
é halonas,
secondainis
é halonas,
da binis
é halonas,
in e mediinis
é halonas,
ondamen i-
nis
é halonas.
50
Reiké y ès
iipes ingai
discu e le
e me
ka/ib a imas
a ojima dans
les documen s.
Le e me
calib age es
déc i comme
sui :
e ks isuma,
qui pa les
salges
my
indiquées
é abli
l'appa eil de
mesu e le
sys ème de
mesu e
odomyziy
a
e ciy ou
e ciy, que
ou nissen les
mesu es
pama iné
e pé, y§j
e alony c éés
pa le
co espondan
aleu sémis
a
su
[3].
S anda e
[2]
son
ou nis
Sie
e mininai:
cal a emen ,
calib a ion
(anglais),
é alonnage
( .)
A siz elgus
j
déc i éZima
i
basé su
anciizy
langue, bi y
beaucoup
logiskiau lieu
e me
cal a imas
u ilise
e mina
é alona imas
(plg.
anc.
é a-
Jonnage).
Cela leis y
is eng i
nesusip a imy
aiskinan
i
e mina, en
§j
appliquan
i
mené ojo
déc ézimo
p ocedii a.
Abejoniy
p o ien dél
e me mesu e
i
du uno é
consomma io-
n.
,,Me ologies
js a yme
(I-1452) dans la
i
no me en
igueu sis le
[2]
e me sis es
déc i comme
sui :
Ma a imy
quali ybés
ca ac é is ique,
quand les
jy
ésul a s son
p ésen és
j éligin s uni és,
pakides Zinomos
nécessai eima
ikimybe sa
ne i sija ixés
su
limi es.
i
Pendan
ce emps
Zodyne
[3]
(plg.
angl.
aceabili y,
anc.
agabili é):
Résul a de
mesu e ou
e alosa yb-
é, leidzjan
no
les sie
i
su
pama inémis
e émis,
dazniausiai É a s
in e na ionaux
su
alona s, a kan
a
choisies
e
neapib éz ies
nepe aukiamajj
lyginimy bidg.
18
angly
i
p anciizy
des
langues
biid a diiy,
plg.
angl.
aceable,
anc.
agable, ai e
desik a a dzi-
ai, plg.
angl.
aceabili y,
anc.
agabili é,
lie u iSkai
e éiami
daik a a diniu
junginiu
ma a imy
ieno e, qui n'a
pas
bid a dzio.
Donc
aceable
(Eng)
i
agable
( )
n'a
Li u isko
co espondmens.
Cela pose
beaucoup de
di icul és
ansian
j ai ius
documen s
Li uu iy
j
langue.
Zodyne
[3]
e me
(Eng)
aceabili y,
( ench)
acabili é
lie u isku
a i ikmeniu
si ily ume
Zodj
se is
(plg., Zodis
p end e
%oodzi
im zi
espec i e-
men :
i8
jon is
jon i,
i8
sudé is
sudé i,
i8
baig is
baig i, sly is
i8
Sly i pan.
i
).
Tada
angly
i
p anc izy
langues
zodzius
aceable
(Eng)
i
agable
( )
co espo-
nd a
pa icipa-
n
susie as,
qui es
u ilisé
ou
comme biid a dis.
Ce ne son que
quelques
e minologie
e mininai,
ku iy
a osena
lie u iy
kalboda
nenusis o éjo.
je
Jy
es plus.
i
Nous
pensons
i
que
d'au es
spécialis -
es du
domaine de
la
me ologie
e on leu a is.
Li e a i a
1.
Dabo in-
es lie u iy
langues
Zodynas.
V., 1983. 2.
LST
1281-93.
Me ologi-
e. Te mes
e
déc ézim-
es
3.
In e na ional
Vocabula y
o
Basic and
Géné al
‘Te ms
in
Me ology.
Gene a,
1993. P59.
4,
In e p a-
u iniy
Zodziy
Zodynas.
V., 1985. 5.
Lie u is-
koji
a ybiné
encyclop-
edia. V.,T.
1981. 7. P.
447.
6.
In e pau iné
s anda dy
classi ica ion,
1997
(Li uu os
s anda izacijos
depa amen o
leidinys). 7. U8palis
K. Ma ema ikos
e miny Zodyno
sulaukus
//Te minologija.V-
., 1995. Kn. 2. P.
27-31.
8. Zajankauskas
S.
Dél kai
ku iy
bend yjy
echnique
e minos
//
Te minol-
ogija.V.,
1996. Kn. 2.
P. 65-69. 9.
Zeb aus-
kas S. Kai
ku iy
e miny
élec o -
echnikos
a ose-
nos
sunkuma-
i|
Te minol-
ogija i
p ésen -
is (Mokslo
da bai). /
Te minol-
ogie e
p ésen -
is (Mokslo
da bai)
son des
e mes
qui on
é é
u ilisés
dans le
domaine
de
l'élec o-
echniqu-
e. K., 1997.
P. 216-221.
10. LST
1320:1993.
Kokybés
udZ ik i-
nisa ion
en
labo a o-
i e
médinoj-
e. Les
p incipa-
ux
e mes
e
desc ip -
éZimai. 11.
LST
1386:1995.
Cheminé analysé. Te minai e déc ézimai. 12. LST 1435:1996. LST 1435:1996. LST 1435:1996. LST 1435:1996. LST 1435:1996. LST 1435:1996. LST 1435:1996. LST 1435:1996. LST 1435:1996. LST 1435:1996. LST 1435:1996. LST 1435:1996. LST 1435:1996. LST 1435:1996. LST 1435:1996. LST 1435:1996. LST 1435:1996. E aloninés médiagos e ce i iés é aloninés médiagos.
13.$lioge-
is A.
T ansce-
ndencij-
os yla.
V., 1996.
52

SUMMARIES
OF
THE
MAIN
PAPERS
Kazimie
Gai enis.
Te minisa ion
and
de- e minisa ion.
This a icle
analyzes wo
p ocesses:
he u ning
wo ds in o
e ms and
he u ning
o
e ms in o
simple wo ds.
o
The o me
o en
changes he
g amma ical
and lexical
cha ac e
wo ds:
alency,
ela ions
o
synonymy
and
an onymy.
o
Fo
example,
a
wo d
o
s anda d
language
saluska
(sal ) does
no ha e
plu al, bu
chemis y
a
he plu al
d uskosis
in
used name
class
chemical
compounds.
o
a
o
The
an onym
o
he
s anda d
language
wo d
si/uma
(hea )
is
he wo d
sa/ is
(cold),
bu he
e m
physics
o
si/uma
does no
ha e
an onym,
because
an
as
a
concep
Sal is ne
exis e
no
physics.
in
In
some ields
science (bo any,
o
zoology,
ca le-b eeding,
me eo ology) he
c ea ion e ms
using
e minologisa ion
equen
o
occu ence.
is
a
In
o he
ields
(chemis y,
compu e
science,
as onomy)
i
happens
qui e
a ely.
The e
ha e
o
be
ce ain
condi ions
o e ms
u n in o
o
s anda d
language
wo ds.
Fi s all
o
e m has
a
o
be
widesp ead
and well
known no
only
specialis s.
o
Mos o en
happens
i
e ms
o
physics and
o
enginee ing
(e.g.
caib as
(calib e),
spec um
(spec um),
appa eil
(appa a us),
impulse/
(pulse,
impulse),
e c. ).
S asys
Keinys.
The
pene a ing
su ix
o
adjec i es
-inis,
-é
I
is
his pape
in
s a ed
ha he
numbe
adjec i es
wi h he
o
su ix
-inis, -éin
Li huanian
inc eased
conside ably
in
he
20 h
cen u y.
They ook
he place
adjec i es
wi h he
o
su ix
-ISkas,
-a
which we e
equen ly
co ec ed
linguis s
by
and hey
also push
cases ou
usage.
o
Such ac i i y
hese su ixes
o
kep and o en
s imula ed
is
o eign
up
languages
(especially
by
Sla onic and
Ge manic).
This
s a emen
is
suppo ed
by
he analysis
e ms and
o
combina ions
wo ds such
kons i uciné
o
pa aisa
(amendmen
as
he
o
Cons i u ion),
au o inés
eisés
(copy igh ),
élec ions
p ésiden iell-
es
(p esiden ial
elec ions), e c.
53
Jonas
Klima i ius.
Si galius,
ais uolis,
mégéjas,
anas
( an).
This
pape
deals
wi h
usage o
ou
spo ing
synony-
ms
(s/ ga/iu-
s,
ais uoli-
s,
mégéjas,
anas) in
s anda d
language
and
e minol-
ogy. All o
hese
synony-
ms name
one
concep
-spo s
an. The
sp eadi-
ng o
hese
wo ds in
dialec s
and
w i ings
is
e iewed
and hei
seman i-
cs
analyzed.
is
I
is
s a ed ha
a emp s
push he
o
wo d
si ga/ius ou
o usage
we e
unsuccess -
ul. The usage
o he wo d
ais uolis is
no se led
ye . The
wo d
mégéjas is
sui able o
name a
pe son who
is
in e es ed
in spo s
and likes i ,
al hough
amas names
only a
spo s an
who hinks
posi i ely
abou
himsel . I is
sugges ed
no o use
his wo d.
None o
hese wo ds
a e s ic ly
s anda dis-
ed. Vilius
Palenskis,
Vy au as
Valiukénas,
Vale ijonas
Zalkauskas.
On e ms o
a ail
(wo k),
onc ionne-
men
(ope a ion),
e ka
(ac ion) e
eiksena
(ope ing
mode). This
pape
discusses
he usage o
Li huanian
e ms
a ail,
eikimas,
eika,
po eikis and
hei
ela ions
wi h English
(wo k,
wo king,
ope a ion,
ac ion),
F ench
( a ail,
onc ionne-
men ,
ac ion),
Ge man
(A bei ,
Be ieb,
Wi kung,
Einwi kung),
Russian
(pa6o a,
QYHKWUHO-
HUpOBaHHe,
AeHicTBHe,
Bo3AeHcTB-
He) e ms.
Thei
p eciseness
and
co ec ne-
ss a e also
discussed.
Fo example,
o
emphasise
he
unc ioning
o some
de ice o
equipmen ,
he
Li huanian
e m
e kimas
should be
used, no
da bas.
I
is
sugges ed
o
use he
Li huanian
e m
eska
as
an
he
o
equi alen
English
e m
ac ion o
desc ibe
he
e ec o
one
objec
o i s pa
on
ano he
one.
An
Bu aanaséa-
s. Economic
in o ma ion
and
p oblema ic
aspec s o
e minology.
In his pape ,
e ms o
he
Li huanian
ansla ion
o
Ch is ophe
Pass, B yan
Lowes and
Leslie Da ies
Dic iona y
o
economics
(London,
1988) a e
discussed.
The au ho
ouched
upon some
gene al
ques ions
o ma ion
e minology,
selec ion
bo owings
and usage
p o essional
ja gon.
54
o
o
o
o
In
his
ansla ion,
consis ency
o
e ms no
is
always
obse ed,
e.g.
he
English
e m
pe manen
income has
he
Li huanian
equi alen
auo/a inés
e enus, bu
economis s
no mally use
he e m
pas o iosios
e enus.
Speci ic
e ms a e
no always
p ope ly laid
ou , e.g.
he e m
ac ions
ispayable
di idendes
(s ock
di idend)
gi en he
e m
is
akcija
by
(sha e),
no
by
di idendes
(di idend).
Vy au as
Valiukénas,
P anas
Juozas
Zilinskas.
Abou
some
Li huanian
e ms
o
me ology.
The a icle
deals wi h
he
p oblems
ansla ion
in o
o
Li huanian
used
in
me ology.
The
s anda disa ion,
consis ency and
cohe ence and
ha monisa ion
e ms di e en
languages
o
accen ua ed.
in
is
Some
e ms,
i.e.
me ology,
alue,
e e ence
ma e ial,
e e ence
s anda d,
na ional
s anda d,
aceabili y
and aceable
a e analysed
and
co esponding
e ms and
de ini ions
in
Li huanian
a e
sugges ed.
55