Vy au as
VALIUKE-
NAS,
P anas
Juozas
ZILINSK-
AS DEL
KAI KURIY
METROL-
OGIJOS
TERMINU
Daba in-
és
lie u iy
kalbos
Zodyne [1]
Zodis
me olog-
ija
desc ibe-
ziamos
así:
me o
moksogi-
ja
ma ylas.
es ánda
de
Li uania
LST
1281-93,,M-
e ologij-
a.
Té minos
y
desc ip -
ézimai [2]
encon -
amos que
es la
ciencia de
medicion-
es,
mé odos
y medios
jy
ieno ei
paiky i
beiidus
eikiam-
am pa a
log a la
me a im-
y*. P udai
p epa a-
mame,,Ta-
p au ini-
ame
pag indin-
iy i
bend yjy
me olog-
ijos
e miny
Zodyne [3]
me olog-
ija -
ma a imy
mokslas
(angl.
science
o
measu e-
men ,
anc.
science
de Ja
mesu e).,,Ta p au iniy Zodziy
Zodyne
[4] es
música,
in es igan-
do
medidas i-
mos, jy
mé odosus,
unidades de
medición,
iene y
e alonus.
LTE [5]
andame:
me ología
ísicos
Saka,
in es igan-
i
medidas i-
mas,
mé odos,
po los
cuales se
alcanza jy
uni o mid-
ad y
eque ido
p ecisión.
Vemos que
las
me ologí-
as como
ciencia
desc ip é-
Zimai en la
ac ual
Li u iskoje
li e a u a-
je né a
homodi,
aiau casi
en cada
desc ip éz-
ime es á
Zodis
medidación,
issky us,,D-
aba inés
lie u iy
kalbos
zodyna.,,Ta-
p au iné-
je
s anda y
klasi ikaci-
joje [6]
me ologij-
ai dedicada
es s i is,
cuya
denominaci-
ón,,,Me ol-
ogija i
ma a imai.
Fisicas
ei8kiniai.
Misyone
opinión,,,Da-
ba inés
lie u iy
lengua
Zodyne
me ologij-
osapib ézi-
mas
aisy inas.
Nue amen-
e
p epa amo-
me Zodyne
me o/ogi-
ja eiké y
desc i é2-
i
así:,,me -
ologija
ciencia de
medida.
Ya kelin i
año se
discu e
dél
e miny
alo e e
eiksmé
consumo
[7-9].
Es ánda-
e de
Li uania
[2]
izikinio
dydzio
e é
desc ézi-
ama así:
izikinio
dydzio
skai iné
iS ai8ka
seleccio-
nados
unidades.
de la
no ma
li uana
ISO
31,,Dydiiai
y
unidade-
s* 0
encon -
amos:
e é
dydzio
unidad e
skai¢iaus
sandaug-
a; al
skai¢ius
es
llamado,,-
dydzio,
is eik8 o
Siuo
unidades,
nume ine
alo e.
Zodyne
[3] dydzio
e e
(angl.
alue o a
quan i y,
anc.
aleu
dune
g andeu-
)
desc ézi-
ama
así:,,kiek-
ybiné
am em-
ic o
sepa ad-
ojo
dydzio
i8 ai8ka,
dazniaus-
iai
suda y a
is medida
de unidad,
mul iplic-
ado i8
skai¢iaus.
Así en
especiali-
zaciones
de
me olo-
gía en
publicaci-
ones
iSaiSkin -
a, lo que
es dydzio
e é,
ku iq
b e ai
galé ume
desc é-
2 i así:
dydZio
e é Sio
sizio
skai iné
i8 aiska
unidades
elegidas.
Pues,,Da-
ba inés
lie u iy
de
48
palab as
zodyne*
[1],
aiSkinan
Zodj
e e, no
hablama
de dydzio
e e,
es o Sio
zodzio
eikSmes
si ily u-
me
papildy i
muy
impo a-
n eu
ísica,
écnica y
ki y
s i¢iy
me olo-
gías
dydZio
e e y
consumi
misy misy
siillomg
desc é-
zimg.
Te mino
eiksmé
consumo
es
ab a as
[7].
Bi inai hay
que ap a i y
angly bei
p anciizy
kalby Zodziy
e e ence i
é é ence
lie u isko
a i ikmens
a ojima.
S anda e [2]
angly
lenguaje
é mino
e e ence
ma e ial e
p ancukalbos
é mino
ma é iau
é é ence
lie u iskas
co espondie-
n emen o es
e aloniné
e pé. Así
zy
angly e
p anciizy
kalby Zodiiai
de
e e ence
(angl.) e
é é ence
( ench.) se
aducen
Li u isku
biid a dziu
e aloninis (-é).
Si se sigue el
p incipio de
sis emi8kumo,
es angly y
p anciizy
kalby e miny
e e ence
s anda d
(angl.) y
é alon de
é é ence
( ac.), ku iy
apib ézimas
ma as,
e aloniné,
pama iné
meziaga
(mmedzZiaga)
o sis ema de
medición,
des inado a
una unidad de
medida, una o
medidas su
e éms
como
pama inéms
apib éz i,
ealiza se,
iSsaugo i o
a ku i,
keliu iskas
equi alencia
bi y e a e
e alon
e alonas
(?).[3]
A k eip inas
démesys j
es o, que né
unoje calboje
angly,
anciizu,
okieciy o
usy
sudé iniame
e mine
e e ence
ma e ial
(angl.),
ma é iau de
é é ence( -
anc.),
Re e nzma -
e al( ok.),
cTaHyapTHoe
BellecTBo
( us.) né a
Zodzio
e alonas.
Me ologijo-
je e alonas
es especial
sq oka, quien
iene bi i
consumida
sólo según
paski j.
Regiamame,,T-
a p au inia-
me pag indiniy
i bend yjy
me ologijos
e miny
Zodyne angl.
e e ence
ma e ial,
anc.
ma é iau de
é é ence es
p opo ciona-
do Li u i8kas
co espondi-
men o
pama iné
medZiaga, y
no e aloniné
e pé.
El
é mino
e a/loniné
medZiaga
es á
usado
ambién
en o as
no mas
[10-12].
Ten
ambién
a8oma
e a/oninis
mé odo,
e aloniné
e pé,
e aloninis
i palas,
da binis
e aloninis
i palas,
e alonin-
és
medZiag-
os
méginys,
pi miné
(an iné)
e aloniné
medZiaga,
e alonin-
és
en eag-
os
ca ac e-
ís ica i
pan., 0
u é y
bi i
me odis
pama ini-
s,
pama iné
medZiaga,
pama inis
i palas,
pama is
i palas,
pama in-
és
medZiag-
os
( e pés)
méginis,
pama iné
(an iné)
pama iné
medZiag-
as
( e pé),
pama inés en e pa ame ai p im y panaga.
49
O o
é mino en
el que se
usan
zodziai
e e ence
(Ing)
i
e e encia
( en .)
es e e ence
s anda d(angl.)
i
é alon
de
é é en-
ce
( en .)
Reganamame,,Ta-
p au ico
undamen aliniy
i
bend ujy
me ologijos
e miny Zodyne*
con o midad es
jo
el e e encial
e alonas.
Fue
si ilymy
llami i
jj
a¢ am/niu
e a/onu.
Así
a aminis
a
undinis?
A ama pila s is,
—
deik as, quien
aunque pa emia,
ka
unda es luga
deik as, j ku j
0
mia masi
-
a
e
[1].
Ap a iamasis
es alón es es e
es alón,,usual-
—
men e eniendo
las mejo es
p opiedades
me ologicas
en aquella
luga ( é)je
aquella
o ganización, en
la cual medida
a
se.
Es el
undamen al,
más
impo an e,
p incipal
es anda e
con el que
e
-
miasi odos
o os según
subo dinación
desde
pe enecien -
es e alonas.
jo
Así
be
ninguna
dudaonés
e e ence
s anda d
(Ing)
i
é alon
de
e e encia
( en .)
hay que
llama
ne
a aminio
e a/onu,
0
básico
e a onu
(plg.
undamen-
al désnis
[1],
undamen-
ales
cues iones
[13],
ilosó icas
undamen al
Zodis o
da ybos
undamen o
(kalbo y oje)
. . ).
i
Basándose en
desc ip ézim-
o, miné ajj
e along bi y
puede
llama se el
es alón
p incipal,
pe o e alony
en el sis ema
aún es
pi minis
e a/ones,,,ap-
obado
a plaéiai
p ipazin o
como
ge iausiy
ba
me ologiniy
sa ybiy
e alonas,
cuyo e é se
de e mina
noi emiendo
o os p opios
de medida
e alones*.
o
Así bi i
con inién-
dose
d iejy
desiguodo
sub aldu-
mo
e alony
nomb inimas.
Misy opinión,
aisy iny
dalyky es án
es a ales
documen use.
i
Po
,,
ejemploziui,
Me ologijos js a yme
(I-1452) es
consumido
e mis
es a alés
e alonas.
Toda ía
es
Zinomi
e minai
masés
e a/onas,
Jaiko
e alonas,
daznio
e alonas
i
. .
Aho a
S anda ización
depa amen o
p epa ado
i
Gobie no de
la República
de Li uania
nu a ím
No.
518
(1997
05
27)
o o
documen o
con i mado,
en el que ya se
p e é u é i
es a alés
e alono
saugo oya. En
la galiojanci
es ánda se
p esen a un
mejo
é mino
[2]
es a al
e alonas
(bid a dis
es a al
nusako
e alono iisj),
cuyo kazkodél
Li uania
de la República
Seimas,
Gobie noybé
i
Depa amen o de
Li uania de
es anda izacion-
es no necesi a.
Toks
nepag js as
cambio del
nomb e del
e alono a do
e alo e miny
sis ema, plg.,
ny
in e nacional
e alonas,
pi minis
e alonas,
secundinis
e alonas,
da binis
e alonas,
in e medinis
e alonas,
pama inis
e alonas.
50
Reiké y muy
iipes ingai
discu i i
é mino
ka/ib a imas
a ojima
documen os. El
é mino
calib amien o
es desc íbido
así:
e ks isuma,
que po las
semblanzas
my
indicadas
de e mina el
sis ema de
medición del
ins umen o de
medición
odomyziy
a
e ciy ó e ciy,
que
p opo cionan
medidas
pama iné
e pé, y§j
e alony
c eados po el
co espondien-
e alo émis
a
su
[3].
S anda e
[2]
es án
p opo cionados
Sie
e mininai:
calib amien -
o, calib a ion
(angl.),
é alonnage,
( en .)
A siz elgus
j
desc éZima
i
basado
p anciizy
habla, bi y
mucho
logiskiau
luga
é mino
cal a imas
consumi
e mina
e alona imas
(plg.
anc.
é a-
Jonnage).
Es o leis y
is eng i
nesusip a imy
aiskinan
i
e mina,
§j
aplicando
i
mené ojo
desc ézimo
p ocedii a.
Abejoniy
su ge dél
é mino
i
medida de
uno é
consumo.
,,Me ologías
js a yme
(I-1452) en la
i
no ma
igen e sis el
[2]
é mino sis se
desc ibe así:
Ma a imy
qualybés
ca ac e ís ica,
cuando los
jy
esul ados se
p esen an
jc in és
unidades,
sublegidos
Zinomos
necesa iaima
su
ikimybe su
ne i sija
es ablecy y limb.
i
Mien as
an o
Zodyne
[3]
(plg.
angl.
aceabili y,
p anc.
agabili é):
Resul ado
de medición
o
e alosa yb-
no
é, leidzjan i
ellos sie
i
su
pama inémis
e émis,
dazniausiai
es a ales
su
in e nau iniais
a
alona s, a kan
e
elegidas
neapib éz ies
nepe aukiamajj
lyginimy bidg.
18
angly
i
p anciizy
idiomas
biid a diiy,
plg.
angl.
aceable,
anc.
agable,
hace
daik a a dziai,
plg.
angl.
aceabili y,
p anc.
agabili é,
lie u iSkai
e éiami
daik a a diniu
junginiu
ma a imy
ieno e, que no
iene
bid a dzio.
Así
aceable
(Ing)
i
agable
( en .)
no iene
co espon-
dencia de lie u isko.
Es o
plan ea
mucho
di icul umy
ansiendo
j ai ius
documen os
j
lie u iy
lengua.
Zodyne
[3]
é mino
(Ing)
aceabili y,
( ench)
acabili é
lie u isku
a i ikmeniu
si ily ume
Zodj
se is
(plg., Zodis
oma
%oodzi
im zi
espec i a-
men e:
i8
jun is
jun i,
i8
sudé is
sudé i,
i8
baig is
baig i, sly is
i8
Sly i pan.
i
).
Tada
angly
i
p anc izy
idiomas
zodzius
aceable
(Ing)
i
agable
( en .)
coincidi á
pa icipi
susie as,
que se
u iliza
oda como
biid a dis.
Es o sólo unos
pocos
e minología
e mininai,
ku iy
a osena
lie u iy
kalboda
nenusis o éjo.
je
Jy
hay más.
i
C eemos
que o os
i
especialis -
as en el
ámbi o
me ología
p esen a -
án su
opinión.
Li e a i a
1.
Dabo in-
es lie u iy
lenguaje
Zodynas.
V., 1983. 2.
LST
1281-93.
Me olog-
ía.
Te minos
y
Desc ézi-
mos
3.
In e na ional
Vocabula y
o
Basic and
Gene al
‘Te ms
in
Me ology. (En inglés)
Gene a,
1993. P59.
4,
In e p a-
u iniy
Zodziy
Zodynas.
V., 1985. 5.
Lie u is-
koji
a ybiné
enciklop-
edija.
V.,T. 1981.
7. P. 447.
6.
In e pau iné
es ánda y
clasi icación,
1997
(Li uu os
s anda izacijos
depa amen o
leidinys). 7. U8palis
K. Ma ema ikos
e miny Zodyno
sulaukus
//Te minologija.V-
., 1995. Kn. 2. P.
27-31. La Comisión
conside a que las
medidas
adop adas po el
Es ado miemb o
no cons i uyen
ayuda es a al en
el sen ido del
a ículo 107,
apa ado 1, del T a ado.
8. Zajankauskas
S.
Dél kai
ku iy
bend yjy
écnica
e minos
//
Te minol-
ogija.V.,
1996. Kn. 2.
P. 65-69. 9.
Zeb aus-
kas S. Kai
ku iy
elec o -
echnikos
e miny
a ose-
nos
di icul a-
des|
Te minol-
ogija y
p esen -
eis
(Mokslo
abajo-
s) /. K.,
1997. P.
216-221.
10. LST
1320:1993.
El
Consejo
de
Segu id-
ad de las
Naciones
Unidas ha
decidido:
Kokybés
udZ ik i-
namien o
en
labo a o-
ioiné en
medicina.
P incipal-
es
e minin-
ai y
desc éZi-
mai. 11.
LST
1386:1995.
Cheminé
analizé.
Te minin-
ai y
desc ézi-
mai. 12.
LST 1435:1996. La Comisión conside a que las medidas adop adas po el Es ado miemb o no cons i uyen ayuda es a al en el sen ido del a ículo 107, apa ado 1, del T a ado. E aloninés en eagos y ce i icados e aloninés en eagos.
13.$lioge-
is A.
T ansce-
ndencij-
os yla.
V., 1996.
52
SUMMARIES
OF
THE
MAIN
PAPERS
Kazimie as
Gai enis.
Te minisa ion
and
de- e minisa ion.
This a icle
analyzes wo
p ocesses:
he u ning
wo ds in o
e ms and
he u ning
o
e ms in o
simple wo ds.
o
The o me
o en
changes he
g amma ical
and lexical
cha ac e
wo ds:
alency,
ela ions
o
synonymy
and
an onymy.
o
Fo
example,
a
wo d
o
s anda d
language
saluska
(sal ) does
no ha e
plu al, bu
chemis y
a
he plu al
d uskosis
in
used name
class
chemical
compounds.
o
a
o
The
an onym
o
he
s anda d
language
wo d
si/uma
(hea )
is
he wo d
sa/ is
(cold),
bu he
e m
physics
o
si/uma
does no
ha e
an onym,
because
an
as
a
concep
Sal is no
exis e
physics.
in
In
some ields
science (bo any,
o
zoology,
ca le-b eeding,
me eo ology) he
c ea ion e ms
using
e minologisa ion
equen
o
occu ence.
is
a
In
o he
ields
(chemis y,
compu e
science,
as onomy)
i
happens
qui e
a ely.
The e
ha e
o
be
ce ain
condi ions
o e ms
u n in o
o
s anda d
language
wo ds.
Fi s all
o
e m has
a
o
be
widesp ead
and well
known no
only
specialis s.
o
Mos o en
happens
i
e ms
o
physics and
o
enginee ing
(e.g.
caib as
(calib e),
espec o
(spec um),
apa a o
(appa a us),
pulso/
(pulse,
impulse),
e c. ).
S asys
Keinys.
The
pene a ing
su ix
o
adjec i es
-inis,
-é
I
is
his pape
in
s a ed
ha he
numbe
adjec i es
wi h he
o
su ix
-inis, -éin
Li huanian
inc eased
conside ably
in
he
20 h
cen u y.
They ook
he place
adjec i es
wi h he
o
su ix
-ISkas,
-a
which we e
equen ly
co ec ed
linguis s
by
and hey
also push
cases ou
usage.
o
Such ac i i y
hese su ixes
o
kep and o en
s imula ed
is
o eign
up
languages
(especially
by
Sla onic and
Ge manic).
This
s a emen
is
suppo ed
by
he analysis
e ms and
o
combina ions
wo ds such
kons i uciné
o
pa aisa
(amendmen
as
he
o
Cons i u ion),
au o inés
eisés
(copy igh ),
elecciones
p esidencial-
es
(p esiden ial
elec ions), e c.
53
Jonas
Klima i ius.
Si galius,
ais uolis,
mégéjas,
anas
( an).
This
pape
deals
wi h
usage o
ou
spo ing
synony-
ms
(s/ ga/iu-
s,
ais uoli-
s,
mégéjas,
anas) in
s anda d
language
and
e minol-
ogy. All o
hese
synony-
ms name
one
concep
-spo s
an. The
sp eadi-
ng o
hese
wo ds in
dialec s
and
w i ings
is
e iewed
and hei
seman i-
cs
analyzed.
is
I
is
s a ed ha
a emp s
push he
o
wo d
si ga/ius ou
o usage
we e
unsuccess -
ul. The usage
o he wo d
ais uolis is
no se led
ye . The
wo d
mégéjas is
sui able o
name a
pe son who
is
in e es ed
in spo s
and likes i ,
al hough
amas names
only a
spo s an
who hinks
posi i ely
abou
himsel . I is
sugges ed
no o use
his wo d.
None o
hese wo ds
a e s ic ly
s anda dis-
ed. Vilius
Palenskis,
Vy au as
Valiukénas,
Vale ijonas
Zalkauskas.
On e ms o
abajo
(wo k),
uncionamie-
n o
(ope a ion),
e ka
(ac ion) and
eiksena
(ope ing
mode). This
pape
discusses
he usage o
Li huanian
e ms
abajo,
eikimas,
eika,
po eikis and
hei
ela ions
wi h English
(wo k,
wo king,
ope a ion,
ac ion),
F ench
( a ail,
onc ionne-
men ,
ac ion),
Ge man
(A bei ,
Be ieb,
Wi kung,
Einwi kung),
Russian
(pa6o a,
QYHKWUHO-
HUpOBaHHe,
AeHicTBHe,
Bo3AeHcTB-
He) e ms.
Thei
p eciseness
and
co ec ne-
ss a e also
discussed.
Fo example,
o
emphasise
he
unc ioning
o some
de ice o
equipmen ,
he
Li huanian
e m
e kimas
should be
used, no
da bas.
I
is
sugges ed
o
use he
Li huanian
e m
eska
as
an
equi alen
o
he
English
e m
ac ion o
desc ibe
he
e ec o
one
objec
o i s pa
on
ano he
one.
Bu a
An anaséas.
Economic
in o ma ion
and
p oblema ic
aspec s o
e minology.
In his pape ,
e ms o
he
Li huanian
ansla ion
o
Ch is ophe
Pass, B yan
Lowes and
Leslie Da ies
Dic iona y
o
economics
(London,
1988) a e
discussed.
The au ho
ouched
upon some
gene al
ques ions
o ma ion
e minology,
selec ion
bo owings
and usage
p o essional
ja gon.
54
o
o
o
o
In
his
ansla ion,
consis ency
o
e ms no
is
always
obse ed,
e.g.
he
English
e m
pe manen
income has
he
Li huanian
equi alen
auo/a inés
ing esos,
bu
economis s
no mally use
he e m
pas o iosios
ing esos.
Speci ic
e ms a e
no always
p ope ly laid
ou , e.g.
he e m
acciones
ispagado
di idendos
(s ock
di idend)
gi en he
e m
is
akcija
by
(sha e),
no
by
di idendos
(di idend).
Vy au as
Valiukénas,
P anas
Juozas
Zilinskas.
Abou
some
Li huanian
e ms
o
me ology.
The a icle
deals wi h
he
p oblems
ansla ion
in o
o
Li huanian
used
in
me ology.
The
s anda disa ion,
consis ency and
cohe ence and
ha monisa ion
e ms di e en
languages
o
accen ua ed.
in
is
Some
e ms,
i.e.
me ology,
alue,
e e ence
ma e ial,
e e ence
s anda d,
na ional
s anda d,
aceabili y
and aceable
a e analysed
and
co esponding
e ms and
de ini ions
in
Li huanian
a e
sugges ed.
55