DE NIEUWSTE LITOUWSE VAKWOORDENBOEKEN

2002

Engels-Litouws medisch woordenboek / Liisa Piiskopel; [de Litouwse editie samengesteld door Gražina Matukevičienė]. – Kaunas: Šviesa, 2002. – 80 p.

De Litouwse editie van het in Estland samengestelde vertaalwoordenboek bevat 3000 van de belangrijkste Engelse medische termen en spreektaalwoorden en -uitdrukkingen die verband houden met de verpleging van patiënten. Er zijn heel wat synoniemen. Sommige termen worden tussen haakjes toegelicht. Het woordenboek is bestemd voor studenten aan hogere medische opleidingen, verpleegkundigen, verzorgenden, middenkader in de gezondheidszorg en iedereen die belangstelling heeft voor gezondheidskwesties. De opbouw is alfabetisch. De Litouwse termen zijn niet van klemtekens voorzien. Er zijn geen registers.

Engels-Litouws woordenboek voor speciaal onderwijs = English-Lithuanian dictionary of special education / Universiteit van Šiauliai. Wetenschappelijk centrum voor speciaal onderwijs; [samengesteld en verantwoordelijk geredigeerd door Juozas Petruševičius; medewerkers D. Alifanovienė, A. Ališauskas, L. Bobrova, A. Garšvienė, V. Gudonis, R. Ivoškevičienė, A. Juodraitis, D. Mockevičienė, J. Petruševičius, J. Vl. Vaitkevičius]. – Šiauliai: ŠU 1-kla, 2002. – 369, [1] p.

Dit is het eerste woordenboek dat in Litouwen is uitgegeven waarin ongeveer 3500 veelgebruikte Engelse termen uit het speciaal onderwijs worden vertaald en toegelicht, namelijk termen uit de logopedie, tiflologie, surdologie, speciale pedagogiek en psychologie, aangepast bewegingsonderwijs, kinesitherapie en sociale pedagogiek. Het is bestemd voor pedagogen, maatschappelijk werkers, studenten en medisch personeel dat op scholen werkt. De Litouwse termen zijn niet van klemtekens voorzien. De opbouw is alfabetisch. Achter in het woordenboek staan registers van Engelse afkortingen en Litouwse termen.

Kledingwoordenboek: Litouws-Engels-Duits-Frans-Russisch kledingwoordenboek / Juozas Pričinauskas. – Vilnius: Apyaūris, 2002. – 262 p.

Het vertaalwoordenboek bevat 700 termen voor stoffen, kleding, breigoed, lederwaren, schoeisel en bontartikelen, en ook enkele tientallen benamingen van fournituren en juwelen die met deze goederen verband houden. Er komen ook niet-aanbevolen termen voor-

186

terminologische correcties. De Litouwse termen zijn van klemtekens voorzien. Bestemd voor ondernemers, studenten en specialisten van schoen-, kleding- en textielbedrijven. De opbouw is alfabetisch. Achterin het woordenboek staan alfabetische registers van Engelse, Duitse, Franse en Russische termen. Goedkeuring van het woordenboek: „De Staatscommissie voor de Litouwse taal bij het Seimas van de Republiek Litouwen heeft geen bezwaar”.

Encyclopedisch woordenboek van beschermingsmaatregelen tegen vernietigingsmiddelen / Eugenijus Kisinas: Generolo Jono Žemaičio Lietuvos karo akademija. – Vilnius: LKA, 2002. – 273, [1] p.

In dit in een kleine oplage verschenen woordenboek worden de termen voor beschermingsmaatregelen tegen vernietigingsmiddelen die het vaakst in de NAVO en de Litouwse strijdkrachten worden gebruikt, vernietigingsmiddelen en de manieren, middelen en taken om zich daartegen te beschermen, alsook de in Litouwen meest waarschijnlijke noodsituaties en enkele aspecten van civiele bescherming uitvoerig toegelicht. Er zijn ongeveer 1200 termen opgenomen, vrijwel allemaal door de NAVO gestandaardiseerde termen. Bij de Litouwse termen staan Engelse en Russische equivalenten. Ook zijn af te raden termen gecorrigeerd. De Litouwse termen zijn van klemtekens voorzien. Bestemd voor officieren, onderofficieren en sergeanten van de nationale defensie, cadetten en cursisten van de LKA, studenten in het hoger onderwijs die militaire wetenschappen en civiele bescherming studeren, en medewerkers van instellingen voor civiele bescherming. De opbouw is alfabetisch. Achterin het woordenboek staan alfabetische registers van Engels-Litouwse en Russisch-Litouwse termen. Goedkeuring van het woordenboek: „De Staatscommissie voor de Litouwse taal bij het Seimas van de Republiek Litouwen heeft geen bezwaar”.

Encyclopedisch woordenboek van de astronomie / Vytautas Straižys. – Vilnius: Instituut voor Theoretische Fysica en Astronomie, 2002. – 333 p.

De basis voor dit woordenboek wordt gevormd door het materiaal uit het in 1984 verschenen encyclopedische woordenboek met dezelfde titel, dat echter aanzienlijk is uitgebreid en bijgewerkt; daarnaast zijn beschrijvingen toegevoegd van astronomische instrumenten, belangrijke observatoria, kometen, asteroïden en ruimtevaartuigen. Naast de Litouwse term staat tussen haakjes het Engelse equivalent. De Litouwse termen hebben geen klemtekens. Achterin staan tabellen met fysische gegevens van de planeten in het zonnestelsel, satellieten, sterrenbeelden, sterren met de grootste schijnbare helderheid, de 25 dichtstbijzijnde sterren en hun stelsels, de helderste open sterrenhopen, nevels, sterrenstelsels en de grootste telescopen. Er is een register van hemellichamen en een namenregister.

187

Algemene en juridische psychologie: begrippen aanvullend lesmateriaal bij de collegereeks voor studenten van de Kolgija / Irena Karužienc. – Kaunas: [Judex], 2002. – 57, [3] p.

De publicatie is samengesteld als aanvullend materiaal bij de cursus juridische psychologie. Het grootste deel bestaat uit een verklarende woordenlijst van psychologische termen; verder bevat het tabellen en schema’s ter illustratie van afzonderlijke onderwerpen (vooroordelen, agressie, stress enz.), het artikel van A. Bivainis Strafrecht over zelfmoord, en tests voor zelfanalyse en zelfontplooiing. Er komen onnauwkeurige termen in voor. De opbouw is alfabetisch.

Woordenboek van de filosofie / Alois Halder; mede-auteur van eerdere edities van het woordenboek Max Müller; [uit het Duits vertaald door Alfonsas Tekorius, speciaal redacteur Albinas Lozuraitis]. – Volledig herziene uitg. – Vilnius: Alma littera, 2002. – 304 p.

Dit in grote oplage verschenen vertaalde encyclopedische woordenboek is bestemd voor wie „al enigszins is doorgedrongen in de wereld van de filosofische ideeën en te maken krijgt met de vraag hoe die te systematiseren, en het bestaande algemene beeld van de filosofie en de plaats daarin van afzonderlijke stromingen, vraagstukken en auteurs wil toetsen en verfijnen. Lezers die minder vertrouwd zijn met het onderwerp kan het aanzetten tot diepgaander filosofiestudie”. Er is een uitgebreide literatuurlijst bij afzonderlijke lemma’s opgenomen; ook wordt algemene literatuur aanbevolen voor de studie van de filosofie en haar geschiedenis, met daarnaast Litouwse bronnen. De opbouw is alfabetisch. De Litouwse termen hebben geen klemtekens. Achterin het woordenboek staan chronologische tabellen.

Computerwoordenboek / Anna Claybourne, Mark Wallace. – Vilnius: Trys nykštukai, [2002]. – 72 p.

Dit vertaalde woordenboek maakt de lezer vertrouwd met de meest elementaire computertermen. Er zijn geen equivalenten in andere talen. Er komen twijfelachtige termen in voor. De Litouwse termen hebben geen klemtekens. Achterin het woordenboek staan een woordenlijst met computerjargon en registers van afkortingen en Litouwse termen. De vertaler wordt niet vermeld.

Litouwse namen van citrusplanten en hun vruchten / [samengesteld door Zigmantas Gudžinskas]. – [Vilnius: Presvika, 2002]. – 17 p.

In de door de terminologische subcommissie van de Staatscommissie voor de Litouwse taal besproken lijst worden meer dan 60 Litouwse benamingen gegeven voor citrusvruchten die het vaakst door Litouwse handelaren worden aangeboden en voor de planten die ze voortbrengen-

188

…men. Eerst wordt de Litouwse naam van de vrucht gegeven; vaak staat daarnaast tussen haakjes een niet-aanbevolen naamvariant, gevolgd door de Litouwse en Latijnse plantnaam en een korte toelichting op het gebruik van de vrucht en de plaatsen waar deze wordt geteeld. Bij de meeste namen worden Engelse en vaak ook Franse, Duitse, Spaanse en Italiaanse equivalenten gegeven; soms komen ook Arabische, Portugese, Japanse, Chinese en Indonesische namen voor. De Litouwse namen zijn niet van klemtonen voorzien. De structuur is onduidelijk.

Lietuvos Respublikos įstatymuose vartojamų sąvokų žodynas / R. Mockevičius. – 2-asis leid. – Vilnius: Teisės informacijos centras, 2002. – 767, [1] p.

De publicatie bevat de termen die worden gebruikt in de wetten van de Republiek Litouwen (aangenomen tot en met 25-02-2002) en hun definities. Een aanzienlijk deel van het woordenboek bestaat uit termen uit het Burgerlijk Wetboek van de Republiek Litouwen. De Litouwse termen zijn niet van klemtonen voorzien. De structuur is alfabetisch. Achter in het woordenboek staan lijsten van termen die in afzonderlijke rechtshandelingen worden gebruikt.

Mokomasi anglų ir lietuvių kalbų teisės terminų žodynas / Vita Bitinaitė. – Vilnius: Eugrimas, 2002. – 250, [1] p.

Dit vertaalwoordenboek is gebaseerd op een eerdere uitgave van een woordenboek met dezelfde titel, maar is aangevuld met nieuwe termen; er zijn meer betekenissen van trefwoorden opgenomen, de Litouwse equivalenten van Engelse termen zijn verduidelijkt en uitgebreid, en onnauwkeurigheden zijn gecorrigeerd. Het bevat de belangrijkste termen die momenteel worden gebruikt in het strafrecht, burgerlijk recht, constitutioneel recht, internationaal recht, arbeidsrecht en familierecht, en die aansluiten bij de rechtspraktijk van de EU. De Litouwse termen zijn van klemtonen voorzien. Bestemd voor studenten, promovendi, docenten, overheidsfunctionarissen en iedereen die juridisch Engels studeert. De structuur is alfabetisch. Achter in het woordenboek staat een woordenlijst met Latijnse uitdrukkingen en woorden, een lijst met afkortingen en een alfabetisch register van Litouwse termen. Het woordenboek is goedgekeurd door: ‘De Staatscommissie voor de Litouwse taal bij het Seimas van de Republiek Litouwen maakt geen bezwaar.’

Muitinės terminų žinynas / Jonas Tamulevičius. – [Vilnius]: Rosma, 2002. – 87, [1] p.

Dit is de eerste poging om een publicatie samen te stellen die de belangrijkste termen uit het douanewerk vrij uitvoerig toelicht. Equivalenten in andere talen ontbreken. De etymologie van veel internationale woorden wordt toegelicht. De Litouwse termen zijn niet van klemtonen voorzien. Bestemd voor ondernemers die goederen importeren en exporteren,

189

studenten in bedrijfsgerichte opleidingen, douanemedewerkers en iedereen die belangstelling heeft voor de organisatie van het douanewerk, douaneprocedures en douanerechten. De structuur is alfabetisch. Achter in de publicatie staan een lijst van persoonlijke gebruiksvoorwerpen, voorbeelden van aangifteformulieren, een lijst van goederen waarvoor een tijdelijke-invoer- of tijdelijke-uitvoerprocedure kan gelden, en de tarieven en codes van douanediensten.

Muzikos terminai ir sąvokos / Gražina Misiukevičienė, Žaneta Muraš-kienė; Klaipėdos universitetas, Muzikos istorijos ir teorijos katedra. – Klaipėda: KU l-kla, 2002. – 140 p.

In dit woordenlijstje, waarvan 90 exemplaren zijn uitgegeven, worden de meest gebruikte muziektermen opgenomen en toegelicht. De publicatie, uit de reeks Pažintinės muzikos abėcėlės, is bestemd voor studenten van muziekhogescholen en conservatoria, leerlingen van muziekscholen voor kinderen en gymnasia, docenten en iedereen die belangstelling heeft voor muziek en danskunst. De etymologie van internationale woorden wordt toegelicht. De Litouwse termen zijn niet van klemtonen voorzien. Er zijn geen registers. De structuur is alfabetisch; na elke letter zijn puzzels, tests en kruiswoordraadsels over muziek opgenomen. De antwoorden staan achter in de publicatie.

NATO kodifikavimo sistema. Terminų žodynas: 104-041 / Lietuvos kariuomenės aprūpinimo departamento Nacionalinis kodifikavimo biuras; [rengė R. Šinkūnaitė]. – Vilnius: Lietuvos Respublikos krašto aps. m-ja, 2002. – 31, [1] p.

Dit Engels-Litouwse woordenboek bevat de belangrijkste termen uit het NAVO-codificatiesysteem en licht deze toe. Het woordenboek maakt deel uit van de normatieve publicatie Kodifikavimo vadovas (NLACodP-1). De structuur is alfabetisch. De Litouwse termen zijn niet van klemtonen voorzien. Achter in het woordenboek staat een register van Litouws-Engelse termen en een lijst met afkortingen.

Paukščių anatomijos terminai = Nomina anatomica avium / Linas Daug­nora, Rimantas R. Budrys, Rasa Trainienė; Lietuvos veterinarijos akademija. Anatomijos ir histologijos katedra, Vilniaus universitetas. Zoologijos katedra. – [Kaunas]: Naujasis lankas: Lietuvos veterinarijos akademija, 2002. – 214, [1] p.

Met deze publicatie wordt beoogd de wereldwijd en in Litouwen gebruikte termen voor de anatomie van vogels te harmoniseren. Zij is opgesteld aan de hand van de Engelse vogelana-

190

tomologisch naslagwerk. Aan het begin is een samenvatting van de Latijnse grammatica opgenomen. Bestemd voor specialisten in de morfologie en studenten biologie en diergeneeskunde. De Litouwse termen zijn van klemtekens voorzien. Achter in het woordenboek zijn een alfabetisch register met 446 Litouwse vogelnamen in het Latijn, Litouws, Engels en Duits en een zaakregister opgenomen. Goedkeuring van het woordenboek: „De Staatscommissie voor de Litouwse taal bij het Seimas van de Republiek Litouwen heeft geen bezwaar“.

Verklarend woordenboek van termen uit de zuivelindustrie en de zuivelproductenmarkt / Litouws Instituut voor Voedingsmiddelen, Litouws Instituut voor Agrarische Economie; [samengesteld door A. Liutkevičius, D. Tamulionytė, I. Kriščiukaitienė]. – Vilnius: LAEI, 2002. – 76, [1] p.

In het vertaalwoordenboek worden eerst algemene termen uit de zuivelindustrie behandeld; vervolgens zijn de termen ingedeeld in verschillende hoofdstukken volgens de soorten zuivelproducten. De Litouwse termen hebben Engelse en Franse equivalenten. De termen zijn niet van klemtekens voorzien. Bestemd voor medewerkers van de zuivelindustrie, de voedingsmiddelen- en veterinaire diensten en de douane, handelaren, docenten en studenten aan universiteiten en hogescholen. Achter in het woordenboek staan alfabetische registers van Litouwse, Engelse en Franse termen.

Woordenboek van sporttermen / Litouwse Academie voor Lichamelijke Opvoeding; samengesteld door Stanislovas Stonkus. – 2e herz. en aangev. dr. – Kaunas: LKKA, 2002. – Deel 1. – 739, [1] p.

Het verklarende vertaalwoordenboek bevat circa 6500 lemma’s; daarin worden niet alleen sporttermen verklaard, maar ook noodzakelijke informatie gegeven over sportorganisaties, clubs, wedstrijden, bekers en prijzen, en zijn er wetenswaardigheden over de atletiek in de oudheid en de sport van onze tijd. De tweede uitgave van het eerste deel is aangevuld met 1000 nieuwe termen. Er zijn correcties van af te raden termen opgenomen. De etymologie van de meeste uit andere talen overgenomen termen wordt toegelicht. De Litouwse termen zijn van klemtekens voorzien. De structuur is alfabetisch en geclusterd. Er zijn geen registers. Bestemd voor specialisten in lichamelijke opvoeding en sport, sporters, journalisten en sportliefhebbers. Goedkeuring van het woordenboek: „De Staatscommissie voor de Litouwse taal bij het Seimas van de Republiek Litouwen heeft geen bezwaar“.

Woordenboek van bouwtermen = [Dictionary of construction, Fachwörterbuch für Bauwesen, Dictionnaire du bâtiment, Строительный словарь: 23 000 termen: Litouws, Engels, Duits, Frans, Russisch] / Lic-

191

Litouwse Academie van Wetenschappen; [samengesteld door Antanas Kudžys, Albertas Rosinas, Birutė Kudzienė]; wetenschappelijk redacteur A. Kudžys. – Vilnius: Pers. onderneming Lietuvos mokslas, 2002. – 879, [1] p.

Zoals de samenstellers van het vijftalige vertaalwoordenboek benadrukken, is de terminologie van de bouw uitgegroeid tot een complex systeem van polytechnische begripsbenamingen; daarom kan dit woordenboek ook als polytechnisch worden beschouwd, hoewel bouw-, landmeetkundige en ontwerptermen de overhand hebben. De belangrijkste standaardtermen in vreemde talen zijn opgenomen. Er worden circa 500 nieuwe of ongebruikelijke, elders zelden gebruikte termen opgenomen. Er zijn correcties van af te raden termen opgenomen. De Litouwse termen zijn van klemtekens voorzien. Het woordenboek zal nuttig zijn voor wetenschappers, ingenieurs van alle specialismen, architecten, economen, managers, juristen en vertalers. De structuur is alfabetisch en geclusterd. Achter in het woordenboek staan alfabetische, geclusterde termenregisters. Goedkeuring van het woordenboek: „De Staatscommissie voor de Litouwse taal bij het Seimas van de Republiek Litouwen heeft geen bezwaar“.

Woordenboek van zoogdiernamen: in het Latijn, Litouws, Engels, Frans, Russisch en Duits / [samengesteld door Petras Bluzma (eindred.), Reda Mažeikytė, Eduardas Mickevičius, Janina Prūsaitė, Kazimieras Baranauskas, Rimantas Baleišis]. – Vilnius: Ekologijos inst. 1-kla, 2002. – 435, [1] p.

Het woordenboek bevat circa 3500 namen van de 5000 zoogdiersoorten die momenteel wereldwijd bekend zijn. Alle namen van hogere taxa (ordes, families en geslachten) zijn opgenomen. Namen van orden en families zijn gerangschikt volgens de zoölogische systematiek, die van geslachten en soorten alfabetisch. Eerst wordt de Latijnse naam van het dier vermeld, samen met de achternaam van de auteur die het beschreef; daarna volgen de Litouwse naam en equivalenten in andere talen, en vervolgens ook het aantal lagere taxa, de grootte van de dieren en hun verspreidingsgebied. Er zijn correcties van af te raden termen opgenomen. De Litouwse termen zijn van klemtekens voorzien. Bestemd voor biologen, leraren, vertalers, studenten en iedereen die belangstelling heeft voor de dierenwereld. Achter in het woordenboek staan alfabetische registers van alle talen die erin worden gebruikt. Goedkeuring van het woordenboek: „De Staatscommissie voor de Litouwse taal bij het Seimas van de Republiek Litouwen heeft geen bezwaar“.

Samengesteld door Jolanta GAIVENYTĖ-BUTLER

Jolanta GAIVENYTĖ-BUTLER

Ontvangen op 2002-11-03

Instituut voor de Litouwse taal

P. Vileišio g. 5, LT-2055 Vilnius

E-mail: [email protected]

192