scieee Science in your language
[lt] (orig) [de] [fr] [it] [es] [pt]

Terminų aiškinimas mokslo populiarinamuosiuose tekstuose

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

Terminų aiškinimas mokslo populiarinamuosiuose tekstuose

Author: Ona Petrėnienė
Year: 2003
Source: https://journals.lki.lt/terminologija/article/download/665/756
OnaPETRENIBNE
I i i c L s pe d ago
gi
i s n i e s i e as
TERMTNU
A sX Xn , AS MOKSLO
POPIARINAMU-
TEXTUO
OSIUOSE SE
Xisclo popula i inamuosios ex os, pa aui as
em pladiajai sociedadeci , ge almen e e
sup an an ai supaZindinama com ac ualiausia e
idomiausia cien í ica medZiaga: ecen es idéias,
descobimais e pan. Siq eks q unção
A mais
impo an e
é,,pagoik i
предметing
in o macij4, e
que Sidi bl q
pa aukli
-
e es imen-
o de ídeo e emclção oupa-
Liu, . i. p e ende e e ei os,
i aigumo" (Zupe ka 1997: 83)
- g e a p aneSimo e eksp esine e apeliacine. S en unções
ealizada gian is ende ea 4, sudomi i a e adas ela le an am
p oblemas, meios de linguagem ends ama usa
nes anda iSkai, k[ ybiSkai, pasi eli ando si uações
quo idianas. Dalykinis p ecisumas, logiSkumas.
ac q con iabilidade da ciência não inseja-se
popula i amosios ex os da imagina i idade,
emocionalum, subjec i a de a aliação.
Di e en emen e negu es ilaus ex o, cujo
des ina á io o ienmokslinio aojasi i oki mesmo
como ele quali ikuo 4 specialis q, geban i
,,m4s y i abs akdiomas
ca ego ias, sudd ing4
moksling in o maq
sin e in i, k i ybiSkai j4
isimin i" (Bi iniene 1997
: 27),mokslo
populia inamqjq
ex oq
adequadamen e
p epa amq
des ina á io é
pe cep i in-
ap esen amq
'Soculia ização da
ciência Lic u oje emi
in cnsy i-
o mao is XIX a.
au no inal
-
XX u. Siuo p imei os
m kslo populi inamqjq
deiim mei'i: is. pe íodo
a igosniq,
aiSkinamii ai iq mokslq
su quais oi
,,populia men e pag indas. supaZindinama ao comum
iSsila inimui eque ingiausiais c minais" (Palionis
1995: 268), é iSspausdinE A iZonis, J. Basana idius, J.
Adomai is
(Se nas). P. K. B ga, J. Jablonskis, A.
Janulai is, J. SliUpas, P Vilei5is e mui os
ki q o me o cien is asq. Nc maZiau
dcmcsio popula ização da ciência é
dedicada e iiandien in elec u-
- es o çando sa is aze nius sociedadeis
populia ização da ciência o na-se
impo an ece. A is elgian necessidades.
is igalimq ad esa o an Ziq, e e c., ciência
a igosnyjc, buscando apz clg i
iisila inima populia inamieji ex ai galibl i
daZncsnius e minq aiSkinimo b[dus,
ac uojami Siame ne ienodai.
cmiamasi ex s, des inados a plaiiaia
audiência. DidZiqiE nag ini q eks q dali
suda i se ija Mokslo no ícias isien s.
A)
o macijq.
Es o ça-se p e e odos os componen es do
cien inio dds ymo, ku iq des ina a o pode
paaiikin i.
não en as i, ie5koma bldq pa a eles
Em Mind u ex os
abs ação
e i am a
- cadaq eiginj p e ende
pag js i Zinomais ac os,
ilus a konk ediais
pa . zdZiais.
Pa icula
nãoinkama
d€n esys
e minos, ju
a ibuído ncs
gausa ou
possibilidades
a osena az
des ina a o
di icil e ibei a
eks 4 su okiamE
ciência is.
dome is ino dm
Te minoai
- mais impo an e, mais
in o ma i o pa e do léxico da
linguagem cien í ica a manas
-ami em odas a u ilização cien í ica
es ílis2
( ealizada
s ilis ind
peculia men e
- dalykinis jq
p ecisão),
aiiau em cada i5
unciona unciona
di e en ei .
A siZ eigian i neapib eZ q ad esz 4, ciência popula a inamuosios
ex os se es endiamos e minus, o nece só aqueles be ku iq
neimanoma i5si e s i. P imo ybd o necida alboje já i i inhos
e mos, am ik q mokslo Sakq engiama naujq, abejo inq, nelinks ania
popula i inan uosios da ciência podem se subdi ididos ai5kini-
ku i naujada qa. Todos os e mos usados nos ex os
I suplemen on o mo
ne eikalaujandius
be
aiSpapildomo kinimo
e minus e e minus, ku iq
ad esa us ou en ende
pode não
en ende
e oneamen e.
Nos ex os de popula ização da ciência
não ai5kinam odas as ciências ge ais
igualmen e impo an es ca ego icas
(pg., s4 ocos
: A. Bi inicne, a siZ clgdama j,, ilhos nonling is inius do
es iloscien i ic, ypad cons an emen e comunicações ac o,
en endamo pa ici iq kin anc*ius plaiiqja sen ido, ikslus,
ySio peculia i a e caliu ex o unkciona imq a i idade
i
cien inis s c ojc" (Bi inieni 1991:27). dis ingue ês
p incipais mokomqji e me odinl
- eó icos
(spccialqii), -
cien í ico
s iliaus e
p >s ilius
moksk
popula inam{i
klauso
qual, y djos eigimu.
p ipos ili,
s iliaus
pe i c ij-
cien í ico
ai.
A siZ clgdamas
c minq
unkciona imq
cks e i
, V. Lcidikas pa cikia ku iuosc oki
(JIeii. 1990: 82)
eks il.), classi icação: c minq
no as eo ias. nauji ii adimai i
ku iamicji ( cks ai, ap a5omas
a aclimai, k c minq a dan icji
koncepcijos, (an iniai
in o ii, dokumaciniaicn ai, mokslo
populia inamieji, publicis ikos
eks ai, k .) e c minL Zodynai,
eniklopcdijos, i i inamicji
( e minu
k .) ex ai.
Tc n inolog l a i mimo
(Z .
Ga nisi e 2002:271.
kiek icnas
abejojan e del icno
ou de ou o e mo
cisc ku i seu
ikc ina, que no os
naujada il, adiau
ou e minai do
maZai Zinon i em
cks us n " o
populia inamuosius
ku iq pag inda
sudcsc ingniu
a i olin i niu eks q,
moksligali
o ma ou
ap obui i e mininai.
co espondamll
ins i ucijq izuo i
+
-1
desnis, hipo eze, n e odas, aida, yiys, sis ema e
k .) ou konk ediq mokslo Sakq e minai, que
ad esa ui u e q b[ i Zinomi i5 comumjo iSsila inimo.
p incipais
Thi ai iq s idiq
s4 okos, l auk os
ibend ojo ugdymo
Pa yzdLiui, linguagem
popula a inamuosiuo-
p og amas.
ciência se nos ex os de
adicional ai5quinho p ecisa
e minos, ei5quindo glasq
(p z., ozis YanagMVP 82,
p iebalsls
VanagMVP 82), idiomas daliq
(p z., daik a a dis KeinTA 69)
ou iodLio daliq (p z., galune
KeinTA 19,p iesaga
VanagMVP 65,iaknis VanagMVP 67) as
denominações; ciência bo ânica em ex os
popula ina amuosios ne a ai5kinami bem
Zinomi augalq (p z., no eli Janke RGA 11
pakalnu i
,
Janke RGA 24),
medLiagq (p z., clo o ilas
Janke RGA 9) a
p ocesso l
(p.g., o ossín ese
Janke RGA 9) denominações e k . Isamiau
nãoaikin5n e aqueles e mos aos quais
bldmin a p ecisão semân ica, mo y ação
aiSkumas, podem
- bas an e sem di iculdade
comp eende alguns compe idos
ou compu inos e mos (d[ inius),
ku iq eikSmgZia e ela idine
p óp io o ma e mo, ej.:
mai inamoji e pe RimkSBP 7 ou
Lidel aigapis
S ide skZ ll,ilgaamiiikumas Skliu Kl5 e k . En ende-se, i5lieka
c imybe, que mine q semp e e minq ad esa pode nesu ok i.
em neaiSkinam i maLai papli g, só espealiojoje li e a u aI oje
Thdiau mui o que pio , quando ciência popula inamuosios ex os
são usados e mos, que sem adicionalmo ai5kinimo des ina a iai
pe manece nãoen endidos.
Te min paiia sua ansa a em
,,jau jus" (Keinys
co e amen e o ien a o consumido -
1980:
32), adau às ezes in e nine e mo o ma
ad esa 4 pode engana .
Em ais casos o des ina á io não só en a iSkel i poZymius, que
podem ica desape cebidos, mas e se es o ça pa a p e e e os
de pe cepção do e mo e ne icslumas.
P z.: P i i
- Valkinink4 nuo s e asa q não di ic i ap ic i aus ais Ziedais iydiniiq
iupi7 puiy
g azdikini l ieimos uii - lie u inq nak iZiedq. Nedaug é uii4, cuja mundo
bo anikams (juk loQn4 língua é a p au ine ciência língua e kiek iena
plan a4 uiis em la yniikq a dq) emena Lie u q. E nebu inai iios uiys
em de bu i iipli usios só na Li uânia. Pakako, que as pi mqka ap aie
bo anikai, di bg Li uânia e q a dq pasiulq. Li uini nak iiiede c esce só
Pie ll na Li uânia, Bal a usijoje, Polônia, na Uc ânia Janke RGA 29-30.
Sakalas passagei o.
Sakala passagei ois nada não iaja; jis seslus pauki is. Deli paukiii l
mesmo pe manece eie a onde onde mudou, e iisk idusieji ge almen e
g iZ a i senq lizdq Bala5e RK 52. Teme ando que o des ina á io
44
possa suaip in e p e a o necidos e dadei os jq mo y a e minus,
aiSkinama cija, es o ça-se quan o de alhei o e ela ik z q
eikimg.
P incipalmen e d6mesio ciência skipopulia inamuosiu os ex os
em iama especi iciniams Siekian , konk ediq niokslo 5akq
no indiam com susipa Zin i, ie5koma budq, como pap asdiau e
e minams. que ap esen ada in o mação b[ q acessí el a cada
en endamiau Siuos e minus Um paai5kin is. i5 e minq aiSkinimo
populia inamuosiuose se, ei5kinio ou yksmo, - daik o, qual
budq, daZmais a ojamq mokslo eks uoski ingq k ypdiq
e mes apib eZimas.
ja
4 mi, O ien uojamasi i dalinl apib eZim4: não se
en am iS a dy i isq e mo i e ijamo do obje o
especialybiq, ddmesys su elkiamas i poZymi, que no
conc e oii con ex o é o mais impo an e6. P z. :
Piliakalniai é o alo is, des inadas a edingses
g en oj y Gimbu BPL116. Chogynybai les e inas L a
medZiaga, bu inai necessá ia ao no mal g l binei
a i idade man idos Skliu Kl 28. Pa i apib eZimo ai5ka
e ou aquia: possí el jungianiioji iS ai5ka7 pode bI i
-
ei5kiama ZodZiais chamasasi ou chamada, ols ama
do g ieZ os apib eZimo es u u as l os
(ai5kinimo mais
lemb a
con ojim4).
ungois
P z. : Dainai
desen ol i e sn
jun o bac é ias.
a i kiiiai. Tbks sa i a pio
in e ação é chamado
sine gizmu Lu-
5
Te minq ai5kinimo bldus gana i5samiaiy a ap a g ki q Saliq kalbininkai -
L. Ba a5io a 1985), I. K i ko (Knu xo 1976), E. Laza e id 1978), (Ba a ueea
(, lasapenn
E. Niki inas
(H . n uH ki q.
1970) e
Lic u oje 5i
mui os s i is
ainda maZai y inLi a.
6
Compa emos:. Th in e nacionalmen e iodii y io lyne
e mo e/ekl oli as aplb eliam-se como
,,MedZiaga, cuja moleculds,
iS i pin os ou sulydy ol
susl yla ugiijonus
(d uskq, iiq e baziq
i palai, suculidos
saluskos, e . .)' (TZZ
Fisicos
1969: 205). da ciência
popula i ina-
aiikinimE:
majame oki
ex e andame sio
e mo
,.elek oli ai
- isso ug5iiq, baziq
ku iuose ou d uskq
pe neSdjq" jud iq
jonq - elck os
i palai, são s o es
(Da ida GJP
20). Siame cks e
ala-se de e
elck ochemines eacções
cigiam4
e nega i am4 sangu i
u iniius ad esan o isai
an. ik a medZiaga
nes impo a, como i jonus,
oddl, manymu, jonus skyla
- dilpinando ou undando e pan.
Apib €Zi-
deixando--
me só
se isso
kalbamqlq
ajuda
que
pe cebe si uacijq.
7
Dis inguem-se ês
desc dZimE cons i uin e pa es:
,,apib iZiamoji i5 aiika
(de iniendum), de iniiliandioji
(deJ'iniens) e
jungiandioji
( e a, i.e., eiikia). Apib dZimas é
iS aiSka iSkiama
iS aiSka iodZiais
desc dZiamosios e
apib eZianiiosios daliq equabe' (VLE
200i: 6a5).
45
gauskB 6. S u q,je pode bil i numo y' o, que nepasi u iiusios
als ynbcs a ela pode jun a eliau. Tbks ing essão ,chamado
akcesia ou adhe encia
LydekPPKS 138.
Apib eZimas, como e mo eikSmis aiSkinimo b[das,
usado em odos os niokslinio daZnai isso
e mis ilia . s pos iliues
(mui o
- naujq nq i edimo
adiau mokslo
os uas ele pode
eksp ienione),
albai nebldingais
popula a inamuosiu -
a aliação bI i
suplemen os
subjek inei
elemen ais.
P z. :
- é bal as, in is
gels q a spal i
Nikelis n e alas.
Ele é du o, bem polimojas. Gan iniai, cobe os blizganiiu ou mu i iu
poli uo nickeliu, l bai g aiiai a o lo Da ida GJP 34. Ii oki4
pa cldim4 lig4 gali u pamne i p o inio a silikin o e ilke onu ijq.
Thiu, que ago a sikn ingai g doma co esponden e dic' a SinkGLZ 5.
Isamio desc ibindo ap aomqji objec4, s anda dcuma e cien ico
g ieZ umo nebeleca
- o iciais comunica i os
si uacij pe eina i in ymesni
pokalbi.
Gana daZnai e minai
aiSkinami e elaZian
O igmes mos ymas
nujq kilmg.
pe cebe e mo
leidZia paZ elg i ijo
ajuda a osen4,
p igim i.
A siZ elgian
obje o4, I e mo
possí eis dois
l a dijam4
o igmes aiSkinimo
b dai: ap esen ada
p z. :XX p adiioie
1)
bal us his ó ia do
su gimen o e mo,
.
p ade a aisii l
his o iiko
a lu. Sis ii
chama i i nome bu 'o pego a
o nin4
Thci o, kuio eikalc
,Ge manyia" (98 m.) minimi Aes i,
gen es
Acs io unu imones, gnenan ys no i enie e Bul ijos ju os
pak aiq je (pasak Thci o,,,deiiniajame S eb l ju os k an e").
Bal l línguas kalbaniius 2mones u bu co e igio b 1 1 chama i
ais iais, do que a i iciu bal 4 nome, aiau nãoaicu, se i ci as o
chama a odos bal os, ou pnls s, ou só só aqueles que g) nm
Ais es Gimbu BPL 12. Ii p ieiis o ini y me al4
- ala o e i ino - 1839 m.
pin cg mundo ka q iilydy as
(pseudonimado seu a adejo
an i i'ikcinis lydinys babi as
iniinieia s Babi o).
Sis ligainho é usado
pa a a ab icação
de camas de esqui
JanulMM 11;
2) indica-se, i5 cujo e mo da
linguagem kilgs e qual que e mo
sin e ini l inhibi o i4, adinam l
mo i ação8. Ago a já emos
P z. '.
8
Na li e a u a linguís ica6je al e minq aiSkinimo
bldas nem de é chamado en'nino e imologija (Z .
Ky, nxona, Ca, u aHa 2002: 149).
46

e u d( n eis
(a gl.
,, e u d'
- s li i i, n kdy i). Thi. iziologiikai akn' ios me liiagos,
ambém eguluojan{ios aug ly augimq. Elas le ina s ieb4
augimq, da o i ukq o osin czei, mcdiiagl apykai ai,
plan a4 h'dejim d e ki ien s augi no empois p ocessan
SimkKPAA 15. gnLpc an c ikic i4 cien is as p pi n q
ka q ii ipina o lap7 i 1911isky i 'i aminq Bo, ambém
adinun q oli c ilgi imi (lo ., " oliun " - lapas). Ele
gan inanms só a gal4 nas olhas
SimkKPAA 19.
Mo i ação e elleisando
eik5mg, indica eque imes e ajuda
des ina á io não só papi mykS g
sude inges e mino cla umq, mas
Vis del o al e minq aiSkinimo
lsimin i ni e minal. Ca u
budas ne a ypad sdkmingas
en amosipapasacon a sob e
e min4, - his ó ia do e mo
eiSkinj, dadausi e ninui i e ybg.
su gimen o semp e paai5kina
mesma sem isso, nemokan indicada
linguagem, pode b i i di ícil jsimin i
iZ elgiam4 Galbu Sios mo i acia.
del e mo daZnai e a p ieZas ies
o igemme adicionalmen e
ge okai skliaus elias mais amplo
ne
aiSkinimo.
ap esen ada in o mação Salia
sil okos
Em ex os de ciência e n ino
sen inho. Ne e ai oki4 a osenq
ai5populia inamuosiamen os ambas
lemia ad esan o siekis sinonimiSkus
o igmes kinimo bldai pode bn i
e mipaai5 nuskin i. Como já oi
u ilizados g e a - num mesmo
mine a, unoki ou ou ooki e mo
o igmes aiSkinimag lemia P z. : Ou a
analogia maiak aupa s i a dijamasis
obje o.
jys es o ma, pela qual n lia ininas
jon oses doen e leiin ys milijo 1
imoni4, é K ilio n aiak aujis e g - l ojo
alascmija
(pa in a
pa a de)
ou
(nuo g eikiikq
- ju a, ins uuniio, que se gama
iodii4,, halassa" pa-
k an esc, e,,hoima"
- sangue) SinkGLZ 40.
O ien açãois kilmg bIdingas e especiais i e mo são cien í icos
nesen engiama iSlaiky i - ai c i kinimas pode b i esiamas
mokomiões adiau ciência bem ex os, popula a inamuosiuses
dia iamen einiq si uacijq P. is l me al yz zcl. Pl 's c p asn c
nuo oclq ial ini, dalykiSko albeji ecs uos, pa eikus i kilmes mo ono
i ai iausi paki imai, causa iio i cs apli kos, adinani n e l l
co ozija. Mesmo e kilmcs e eiikia me al l l di minas,,co ozija" a
ial.s u apna ildimi.s, iu. Pu ion is p uion is sidub i cs nonc os
lon,ni(cos nio e me inio li binio i imq, ildijin q. Kn oduoju mesmo
e silab iniui
ya iniai bci iah,a iniai laik oi. Eles apsi aukia ne s :on is o
J aside yiu
loik ai, cs
sidab as 'u iu.
e simplesmen e
,- a l1-domus s i ino di bi iai ambém co oduja.
U| enka aliuminá io puode ui aug i agu kus ou algumas
Aliunínio, zinco
A1
dias palaiky i ugiiius kopus us i i ns indas pamaiu
p akiu a. Thigi me al em dideli ukumq - ele co oduz
Da ida GJP 5-6. Ad esan o ou ende ea o i i imas (p z.,
p á ico mine asis ou kopls q auginimas puode) pode bu i
agu kq alumínio i aukiamas como adicional, mui o i aigi
medZiaga. Sóclo popula i amamuosios ex os
dia iamen einds si uações ai5kin i pa e minams
si elkiamos P z.: XX amiiaus gana daZnai. p adZioje
aisinq
jaL nas an c ikieiiq cien ionis a Mo ganas pasi inko
T
gené icos.
N imoms
n uselq
- d ozo ilq. Siq muselq kiek ienas esame ma q: sandeliukuose e
usi ose sob e nuskin us aisius, . nq, gs aniias uogienes sklando
maiydi 4 museli y bu iaL Thi e é amsioji d ozo ila, cuja i imams i s
1 e nim a i e n e (ks li gn' q p
: pasky e
) l ks an iai mo nink l Sink GLZ i1. A
combinação do académico e es ilo
domés ico componen eq e elaZia
ciência sa i um4.
popula a inamq-
jq eks q
Mosclo galimas
nos ex os e min l
aiSkinimas ki q ipq
popula a inamuosi
ex os.
po meio de sinonimuse, us ojamus
Sinonimas daZ mais
des inados a p ai5 ica
in e nacionais
usados e mos
- Salia ap esen a jqami
kalboje P z.: plaiiau
papli g a ian ai.
mc Sisdiiag4 apykai os mais
niekuoypa ingu nepasi eiike,
migdomieji ais ai o am p ade i
de ek as kol anos 1903 como
na do i ba bi u a ai: ba bi alis,
galbu melho enoba bi alis
(skai . ojams
. a linomi e o nlio, liuminalio
nomeinamen os) e k . SinkGLZ 42. Vicnin ele
chemini mediiaga, galin i o nece ene gijq,
iioje sis emaje é andenilis. Jo elec o-
')
Pa"yzdingai é
c minijoje sinonimia
su a ll' oje
maximamen e
es ingida
- p e ende, cada
s4 oka bu q
e mo. Thiiau
Zymima que só um
sinonimiSkq
e minq Jq
iSsan iausiai S .
(Keinys gausu.
apa ecimen o
p ieZas is é
ap a Es Kcinys
1980).
Jo sinonimq dil
sa i e minai
ne
eigimu,
su ienodin os
e minologijas,
apa ece
suda inejami
ki q au o iq
a ojamq
c minq
neZinojimo.
jq nãoikimo
a
nepa ikimo del
- udo isso lemia sinoniminiq e
in e nacionaliniq, e pu anai lie u iSkq
an o sinoniminiq e mo o ma-se
quando Salia liaudies ou li e a u aI ines
e minq a si adimq. Além disso,,,Siek
idiomas su e minin q ZodZiq naujada q
a c iniq" ou,,5alia ainda p ida oma
d iZodliq be keliaZodZiq sudd iniq em
casos indi iduais cons i uem ab eesni,
nc e ai umaZo e minq dZiai e mininai';
e sim. sinoniminiq e minq apa ece
,,oco e que icSkan
eg asingesnes i5 ai5kos"
(Keinys 1980: 100, 101).
48
nus biológicos ko aliza c iai, a bu
e ideguonies en u i,
To laik a aip
n olepen cia kulq Jasai GE, 9; pa
- e Li u iSki co espondências, ex.: pio acampamen os
an lama iebe kl l, iu '4 kaul y, ieiu y aga 4 ke a14,
( andens ieiu Q l ki q, papa iio iakn4, paukiii l kaulq e
k . Gimbu BPL 28. É g ibes ene gia e sua
egene ajui ção essência-
2enklai, niai n o e iikoje
ch onineje e luna ineje
símbolos4 Thip e minai
(iemes) (menulio ciclo)
ai5kinami sis e u ye
Gimbu BPL 33.
especialigaiju
nepab dZian .
Ou o sinónimo e minq ai5kinimo bldas, quando
Salia lie u i5ko ap esen a-se e minns 0, mais
in e nacional o ien ado j nag inejamos ciência
Sakos specialis 4
- quali ico io E ad esa q: daZmais
lie u i5kas Zodis, como e minas,
no os, odel indicado e specialiojoje
nepapli gs in e nacional
é li e a l oje u ilizado, mas
co espondência.
pladiau
Pode aze aiSkinima
ao não especialis a
p essupos 4 de que
al é doc ícnico
pobIdZio com e mo
- icke ina, que susipaZings mais ácil j su oks e
nou o n- oksliniame ex o. P z. : Noin melho
des ina á io
en ende , kodil assim lomimasi mu acijus
causelianiiais ac o iais, enka uisimi m il io
(spon a n i sob e ga ninio
) o ga nizmu n u abilidade p iZas is e u mpam Ko ozijas pe sikel i
p ocei olimq p aei i Leke EG 14. sas sl s ip eja, não umas, a kelil nlii4
-
mik oo gajei pa 'i ii y uje s osi nizma i, pa l-zdiini, ba k eij os e
mik os kopiniai gybai (mik omic e ai
)
LugauskB
6. No a que sinónimos ge almen e são
ap esen ados ecenando já Zinom4, anksdiau ex o
ai5kin 4 e min4, ou quando o e mo é usado
episodiSkai.
Vaizdingai e l aigiai e mininai
ai5kinam me a o as e
compa aimais. Me á o as ão
como sinônimos
b i i ambém podem se usadas
-,,iSski iama
sema, a ojamq
me a o E à
pladiai sinonimq
ap oximinan e
0
Kai ku iq
(p z., e k .) alboje daZni e la yni5ki ZodZiai ou Lodli l junginiai. Pyz. :
mokslq
Sob e o polie ileno c escem e desen ol em mic oscópios ungos,
ypai pelejun4 (Penicillium) e gal eni4 (Aspe gillus) gen4,s LugauskB 14.
bo anikos, medicina gana
Pa yzdliui, hen olizi is s ep okokas
(S ep ococc s haemoly icus) não êm
iiuieli4, que4 algumas bac é ias podem
empo a iamen e nelell l RimkSBP 12.
La in5cas co espondência ciência
popula ina amuosios ex os ge almen e
ap esen ado sie kian p ecisão. ki4
e minq b du pladiajai ao públicoomenei
a osenil aiSkinin o ski uose lailq i
ciência popula a inamuosiuse ex osos
nd a p opósi o.
49
eilu es' 142).
(Ea au dna 198-5:
P z. : Ilgiau
s abidani dang4, ii ,),sile
,,k in anii4 i aigidii l" - me eo Ll,
ie
n be i en i aigidiiq one skiejanii4
di b ini4 Zen es palydo 4, ou
al ez e ispildingq ials ai
aus ,uis a spal iuis il<nijun iq
iiau is pai ai.s j's ide skZ 19.
Como mo e . me e o a s e mo
sinónimo consum me a o inis
ginys,,k in an i am as jun
L aigide", con endo
ealizuo q sem4 e
p ecisado pazyminiu
,, yks eld i'
,,k in an i", é odos5kai
possí el e mo eik5mes
aiSkinimas' .
Ou:
Pas an oju
gibe clin4 dougiau como 10
empo isolei
@ upe augimq es imulaniiLl
ho mona4; ii j4 melho ii i a e
mais a i a
) a g,ibe elino ugi is) - do
c escimen o do onco da plan a
,,kon olie i l'
Simk PeA 14.
Saules gel ncs é l 'lii iikas b anduoliniu eaccij l cailas, que
consuama undcnili ab ica e el1 popula a inamuosiuses
JuMZS ll.Sk. Em ex os de
ciência me á o a, como
uncijE ei5kinio ou p o- -
ai5kinimo pode adicional
pade i e ela e mo
elemen o, ealiza e ou a
i a dy o ceso eikSmg.
Aki aizdi o ien ação
s iliaus
me a o izacijq ibui inio
-
,,jun ame ap oximumq ao alamajam daik u, di e ini ale ojo
s4ly i juo" (Zupe ka 1997: 62). P z. : já iio iim meiio p adiioje
cien ininka ns e a Linon a mais uma a gal4 mediiaga, nL o
su
,,megs ama" cuja
comendo" azo q.
ig eja j4,,ape i as
Sios nediiagos
- i amina 8,, (pi idoxino) - iiaiikinimui
undamen os padecio ame icae is
A. Mais e is SimkKPAu{sudK eks-
18-19. Tokia que a osena
que ácil po que in o mação
pane a ela bas an e en ende ,
ajuda isp idi, aquele sudd ing,
o necida di e amen e e
simplesmen e.
A acessibilidade pode b[ i ealizá eis
ex os da ciência daZ p incipalmen e
p incípio e compa ações, que nos
baseia gepopulia inamuosiuses ai
Zinomai obje os Racliacinq
Mokslo popula a inamuosiuses
mu age czq e eiSkiniais. Pzj.: galiI'
cks uas mc a o os ou nela o iniai
junginiai daZnai iiski iami kabu dmis.
ii eng i a a oja sakomybes uZ e
es ilis iikai ne 1988: 23; ne iksli4
Alguns au o es kabu es p ocu ando
mo y uo 4 me a o ização ( laxy"n. H
plg. Aba a i ius 2002:
popula inamuosiças
210-2lI), aiau daZ p incipalmen e
ciência e ks uosc me apho as
,,au o ines
sug c inijomas i5di e idas
- no os, nc ike i sil okq
mai" (Ma cinke idienc
1991: 19). Ne a dú idas
que al kabu iu
ics me á o a i5dildo
a ojipe dd as mas
daljjos Za esio,
-,,kahu ds gai umo"
asocii ciju é
yciingas:iu o ine
(Ma cinke iiicnd 20).
1991:
Em mui os
a ejq
popula amuosiuo-
ciência se
ex o
kabu cs
eikoscc-
q usa
saikingiau e apdai iau.
50