In e nacionaline
e minologi
os
kon e i a alb y
Tau ini7 k
e minologij a i
glob aliz acii a
ATBTNA AUKson 0
Li e uu i l
idiomas ins i u
c s
006 m. ou ub o
113 1 d. Li u iq idiomas ins i u e yko a p au ine e minolo gi j a i
globalizac os kon e enc ija Tau iniq kalb7 e minologij ii a, ku i4
o ganiza o Lie u iq kalbos ins i o Te minologios cen as.
Kon e encij4 eme Li uania
uks an medio mineiimo
di ekciia jun o LR P esiden e
kancelia ijos e Li uânia
es a al de ciência e s udiiq
ondas.
Con e encijoje
p aneiimus lei e
11 cien inink l
i5 Li uânia e 20
s ediq i5
uZsienio
- La ijos, Lenkijos,
Rusiios, S ediios.
Uk ainos e
Hung ijos.
P anelimai le lie u iq, anglq e usq línguas.
Con e ência
du ou dois dias, e
edi4j4
- o ganizada excu siia i
Li uudies bui ies muziejq
Rumiilkese.
Con e enci
4 ab a e
Lie u iq kalbos
di e o do ins i u o
pa ad , o ojas,
humani iniq cien 4
dak a as
A u as |udZen is.
Plena men e
posedyie
desc end ina i o
pobndZio eó icos
p aneKimus skai e
s ediai
- Se giuszas
G iniewiczius, Vladimi as Leidikas, Ago a F6 is, Valen ina No od ano a,
Se gejus
Selo as.
P o esso da Uni e sidade Bialys ok
habili uado cien "l dak a as
S. G iniewiczius p aneiime,,Te minologiia globizaciios e oie"
pab eZe, que p amones, economia, kul u os, a é quo idiano
i e globalizac 'ia lemia no os au iniq linguq exis ência e
s4 eikos são ac i amen e a ojam jgq linguq skaidiaus
maZdiimas, ad iSliksiandiq unc ioncine s i is e e i o iija
p asiples.
s4lygas. Viena i5
Assim bu ina p eng i con iimas
e neialiSkas ecomendações,
pag is as na h aliq e oliuciios
p ocesoq análise e isq
p imei a in e nacionaline kalbq
sE eika.
Segundo a au o iaus, alguns
e minologios cien í icosiniq k ypdiq
pa ece bas an e pe spec i y ios,
ad p aneiime pladiau o am
abo ados ipologiniai e
compa igamieji e minologiios
y imai.
Es a ubinio A. Puikino usg ins i u o da linguagem
P o essó io da cá ed a de Ge al e
usq kalbo y os habili uado ilologios
mokslq dak a as V. Leidikas pe skai e
p anelim4
,,Globalização
e e mininiios
p oblemos",
no qual i5sa-
218 Albina A - kso ih e I In e nacionalini
e minologios hon e enciia.
miai apZ elge e compa ino is
poZiu ius i Siuolaiking globizacij4.
P imei o poZiu io iaiininkai globalizacij4 como
não emamE p ipaZis a Siuolaikinio mundo pai
Is o leiclZia espi i uines kul u os domínio e
cons ui as endências in e nacionais nainus4.
na e ialig bei spi i uiniq ku ini l ku im4, que é do
secula lyg nens seu con eúdo e a ino sua
o ma, e mais p ecisamen e
- em sua língua.
An asis
poZiu is
- an iglobalis q, u indiq obje i o4 panaikin i jAV e
quando k iq ki g i5si ysdiusiq als ybiq ieipa a im4 e
publica b i nacionaliz no (ne asizn o i 5enybg.
e So inizmo) V. Leidiko
opinha, ediasis
poZi is p endeu a
o ma se só nos
ul imos anos
- isso é eação i p imuosius du poZiu ius. o Salininkai
a i mam que na u alos globizações ple os e comum
in e nacionalas ma e iosas e espi i uines kul u os podem
pasick i puoselejan kul h 4 nacionalinio ou pelo menos
egionalinu ní el. Vie5nia Veng iios A. F5.i p aneli-
i5
Pedo uni e sidade n okslq dak a e
me,,Te miniia e socialine-economine
globalização" nag inejo e. minijos
p oblemas, siedama com socialine e
economine jas globalização.
i pab eZe, que e minando XX a. adicalmen e cambii e social e
econômicas s4lygos: su gido mui o denominainandiq e minq, e no os
naujq s4 okq e elas s4 okas classi ica e e minus escolhe i p ecisa
mui o apidamen e. Neisigilinus i s4 okq esmg casualmen e e apib eZ is,
e mos pa enkami
- isso s - kelia an o u ilolimosi sE okq sis ema, an o
e minq consumido p oble.mq. Só usando iSsamesnemis
especialosimas e linguagem Zinios, é possí el c ia adequados
s4 ok l e e minq sis emas. P o esso do Es ado de
Medicina n e si e o de Moscou habili ua a cien q dak a e
como c iadas cognni-
i odon ologijos
V. No od ano a aiSkino, y iosios Pasak mokslo schemos.
e ninas e seu sa , ybds pode bu i a skleijos, dZiami só
de du is p incipais aspec os - kogni y iuoju e
unidades e elaZiama e ninologias sis em l, que podem
comunicaciniu. Aspec o Cogni i is eSkia, que e miniais
paZinimo q sis emas Ziniq
concep ualmen e como apib eZ i an e dadei o
(specialiq
sis emas), esme.
Suedio
i5
Mosco o, Kalbq e k l u q ins i u o p o ec o do,
habili uado
ilologijos mokslq dak a o S. Selo o p aneiime i
e ninija
.,Nomenkla u a
(T ys p incipais poZiu iai nag ine as
nomenkla u os i i nomenkla u E)" e n inija
elaçãois, apZ elg os daZniausios nomenkia u os
desc eiZ imis, e minija e nomenkla u a
apib eZ ys, suas compa in as s - e minijos nes
conside am didZi4ja iodyno pa e. S.
das línguas
(LSP) apib eZe es no nenkla u os sq okas: 1) augalq e gy nq
especiais Selo as
noksliniq e liaudiikg pa adinimq inkinys; 2) Zyminiq i - kinys do
Zemesnio na u al uni á io:
1'e n. inologija
200( | 13 219 |
3) con ac uiniq Zenklq ki , des inado a konk edioms s4 okes e obje os
Zyme i. P anelejas pab eZe, que di e en es
nomenkla u as apib eZ ys ne a odas5kai nescoiiusios e
independen es, elas êm mui o mui o em comum. Embo a
sepa á-los ienq de ou a é bas an e di ícil, adiau é
possí el jq ski pas ebe i ing4 kilmg.
Pi m4il con e ências
posedi p adejo
p o esso habili uado
dak a as
)6nos
Pusz ay, Be zsenyi
D6nielio koledZo
U al ilologia
edejas. P ane5ime
ka ed os kalbq
,,Te miniia
- i5gua an e do idioma" ele pab eZe,
que língua iSlieka só en ão, quando
ela é usada em odas as á eas da ida.
Tik es a ini s a us4 u indios
línguas pode bn i i ai iapusi5kai
u ilizadas. Tu indioms es a ini
s a us4 ( adiau nedaug
consumido jq) línguas g esia
5ie ojai: globalizações s ip ejimas, anglq língua
y a imas polí icas e ciência na ida e p á ico
au ines idiomas iSs mimas.
Kad bu q iSsaugo a au ine kalba, p ecisa o alece sa imong,
p omo e paga b4 gim ajai balbai.
P imei o4 4 con e ência da4 le
alguns apZ alginio
ap esen omoio pobndZio
p aneSimai.
Swediias e minologias cen o gene aline
di ek o e Anna Lena Buche p is a e Swediias
e minologi os abalho expe imen i i,!gy 4 mais
do que pe 60 me q. Como p aneleja in o mou, o
p imei o
A ase cen o de e miniios écnica da Suécia
iniciou-se em 1936, quando InZine ijos mokslq
akademijoie oi is eig as nomenkla u as
komi eas, e po penke iq me q em seu luga
iku as pe manen e cen o de e miniios
écnica
- Cen o Sueco de
Te minologia
Técnica
(TNC) cujo es a us
s oppade go e no.
Desde o empo em que TNC oi es eig as,
o mundo mui o cambii e, adiau cen o
obje i os e p incípios undamen ais
i5liko os mesmos. P aneiejos opinião, o
abalho de e minologia e e minija
necessi am igualmen e del q padiq
p iZasdiq e Siandien: melho i i yiius, ou
mais p ecisamen e - solgs i p oblemas
de comunicação, kylandias konk ediom
g upos consumido iq, acili i cond a im4.
P imanei4
,,No ma e
sua
codi ikaci a
Siuolaikineje uk ainiedig e minologijoie"
skai e ieinia ii Cha ko o nacional do V.
Ka azino uni e si á io - Uk ainiediq ka ed os
do idioma p o esso e Liudmila Boja o a.
i paZymeio, que lingüís ico e minijos no mos pag ind . conside ada
bend ines no ma de linguagem, a siZ elgian i aqueles i,odi,iq da ybos e
a osenos peculia umus, que bndingi e minoms e que podem bn i
conside ados p o essionais uk ainiedi l no ma de linguagem a ian es.
Desde XX a. do úl imo deiim medio uk ainiediq kalbo y oje p incipal
qualque unidade de língua no ma de a aliação c i é io é seu
consen imen o com p od - k i ias gim osios línguas i,odi q da ybos,
mo ologias, sin akses e k . modelos. Remdamiesi (i o sis eminiu
c i e iiumi. uk ai-
220 Albina Aukso i e In e nacionaline
, minok gijos kon 'e encia...
niediq e minologai ne ekomenduoja consumi
e ini l, pa ekusi l i au ing e minijos sis em4 i5
usq idiomas, que dubliuoja desde seno a ojamus
seu I5 me q Zodinoje iSleis q na y i linguas une us.
pas a qj l nemaZa modi diq, elacionadaq com
eo iniu e minq da ybos e a osenos no mll
in e p e inim uk ainiediq kalbole.
Veng ijos P esiden e
Lo ando e minologijas
do Conselho, E eSo
uni e si á io p o esso
habili uado dak a as,
cien l academias
Veng ijos
nokslq
dak a as
nen. Vihnos
in o mou sob e
2005 m. ge'guZes
Voig as
Somba hejuje ku 4
Veng ijos e minologios coyb4, p is a 6 ios ikslos e abalho p og amq.
eng q enniniios a ky is pab eZe, kacl p incipalmen e cons i uído bos
planas, a siZ elgian i isso, que eng q kalba, cuja apa ybei claugiau do que
nasc oji milion l Zmoniq, i andiq ne Veng ijo e. Ou o impo an e
p oblema do conselho - ajus a -se à globalização, ypad Eu opa B 'nd ijoje.
uks an is me l, a oiama não só Veng iio e, mas ela é uma língua
Colegos la iai - p o esso habili uado dak a as u is Bo zo s e
compu ado de ciência dak a e Ilze I ena Ilzi4ia ii Rygos i o macini l
ecnologiaq ins i u o, p o esso e habili uada dak a e Valen ina Skujinia ii
La iq ins i - o de linguagem e dou an as ni e si e o da Le ónia,
Tilde memb o do conselho
And ejs
Vasilje s sob e
alou
in e nacionais e minq da aq
bazes de inimo p oblemas.
|ie p is a e
EUROTERMBANK p ojec4, iskele
p oblemas.
com as quais se en en a c iando in e nacionais e minq bank4, e,
baseando-se na expe iência da Le ónia, kele 4 1 p oblemq solucioni no
pa eike buclq.
Depa amen o Li u iq de língua do
Di ec o a o-Ge al da T adução da
Comissão Eu opeia Vi aliia
Vilniaus biu o e eja , humani a iniq cien q dak a e
Spokiene supaZindi o ge alja Eu opeia S4jungos com múl iiakalbe
me cadmenq, ap esen ação e ges ão, se is6 do Depa amen o de
ins i ucij l e is aigq Te minology e minq base IATE ( angl. In e ec iue o
e minologq do idioma Li ui l da Di ecção-Ge al da T adução da Comissão
Eu ope), a sua k imo lie u i l ins, e apas de o ganização, abalho de
Eu opeia.
Swediai
seu nag inejo
p aneiin uose
minq
e i5 La ijos
ans imo
p oblemas. da
T imo e e minologijas ccn o cla buo ojas,
nokslq as kai ku iq e minijos a kybos
ísica-
e.iksniq Vale ijs Kmgle skis analis o
au oma iza i nE e dian clokumen us,
i3 La iios ex o pe kelim4 bazg. uni e sidade
ins umen os, ap a e paleng inandias e minq
asocijuoi duomeng a p o esso e nokslq
p oblemas, kylan ias e Eu opa e La ijoje.
dak a 6 Gun a Luodmele ap a e e miniios
e ejui,
abalandiam
S4jungoje, I-a ijos
T'c minologiia
| 2006 | 13 221
p o esso uni e si á io habili uado de ilologia
cien q dak a as And ejs
Veisbe gs p aneiime,,Te minija bei a5 u" pab eZe, e e imas i.odLiu que
mais impo an e linguine p oblema, com a qual encon a-se da Le ônia
nekoo dinuopaslaugos jamas, na á ea e minológica ielpa auja ne a ka.
P aneiejo opinou, p ecisa c ia Le ônia e minijos cen ing bend 4j4 da aq
e ejai, é e minija e sua pad iza ima. Dado que o abalho de adução da
União Eu opeia i.odLiu e aS u e da Ins i uição de Te minologia da Le ónia
bazg e encon a galimybiq cons an emen e edaguo i.
4
Va lu á uni e si á ia especialq q kalbq seção
dou o ado Ma a Malachowicz sob e ezau 4 alou
como sob e am ik q s idiq Ziniq planejamen o
angliSkais ilius a o e lenkiSkais economia e minais.
p iemong e eó icas ezau o sanda os s4 okas
P anelimu do p imei o dia de abalho da Con e ência,,Cou imen o de
Te minologia Es anda izada e ios impo ância pa a yiiii in e nacionais"
uZbaige Nijole Dudlauskiene, Depa amen o Li uanização
Me odinio seixo edeja.
ji
con ou, como se p epa am as no mas e minq da Li uânia, quan o
jq p epa a, como se az a Li uânia s anda dq e minq ekspe iz6.
lie u iSkq
An da con e ência dia is p aneiimus numi e pnnios i5 uZ in e nacionais
-
I e a Pu ele, Ani a Sc=ucka uni e si á ia e Elena
Pu ele p anelime,,Kalbq kon ak ai i jq ap aiikos la i l
Pachomo a. La ijos La iq kalbos ins i u o asis en e I.
e minijoje" pab dZ6, que kalbq kon ak ai lemia cada
língua e e minijos ple E a ua an o posi i amen e,
quan o nega i amen e. Vie-
- jie
4
nas papli usig ii
obse img al e ei o
labia siai e daZmais
pada iniq são
skoliniai, i.odi,i l
da yboje
- ins umen os e modelos
in e nacionais. Kalbq con ac os
lemia e imq e e alq su gadim4,
albai nebudingq especialumq.
del iq e ei os ima paZodini ; as is
Uni e sidade da Le ia La iq
Ins i u o de linguagem asis en e A.
Siucka seu p aneiime nag inejo
S4União Eu opeia di ei os ak q e minus aspec aksiniu, o Kalining ad
S a e Technical Uni e si y des y oja do anglq língua E., Pachomo a
economia o-
- e minij4, usado4 nos
ums da In e ne .
An 4 kon e os dien4 p incipalmen e
iSklausy a lie u iq kalbininkq e
specialis q p aneiim l. Vilniaus
pedagógico uni e si á io p o esso
Vincen as l) o inas p aneiime,,I5
linguagem ciência e ming his o iões"
p is a e Adomo S uob io ( e dadei a
pa o de - Adomas Ske e is) p á ico
lie u iq idioma ensinamen o(si)
des inado4eli guia Kalbamokslis
lie u iikos kelbos
(1906).
P aneiejas analisou manualelio e minus, jq da yb4, Sal inius, kilmg, i e 222
Albina Aukso ih e I Con e ência In e nacional de e minologia.
ino au o iaus es o ço ku i seu e minus, apZ elge, quan o
A. S uob io a o q e minq iSliko a ualineje kalbo y os
e minijoje.
Lie u iq kalbos
ins i u o Cen o de Te minologia dou o as
Palmi os
Zemle idiu es p anelimas ambém oi des inado his ó icos
lie u i l e minijos y ine ima ns, ii apZ elge XIX a. inais
lie u iq medicina enninijos
Sal inius.
P ane(eja pab eZe', que XIX a. pabaigole iiauggs aui
sus ip elgs inio a gimimo s4iudis mui o p idiou ao
Li u i5kos p ados gausejin o.
Apesa da p oibição de imp ensa, oi iSleis a
po 20 ski ingq populia inam lj l medicina
li ogeiiq, naquela época calendá ios g e a
i ai i ; ciência iiniq oi scleidZiamos e
medicina Zinios, a ieliolikoje anuome leis q
laik aidiq publicada pe o de 100 publicacij g
i ai iais medicina e higieneas ques ões.
Assim, inais do XIX a. imp essões médicas são
aliosa inicial lie u ig n edicinos e mini os
pe íodo medZiaga. Li u iq Ins i u o de Língua
His ó ias e dialek ologi os seção l y esnioii
ciência emp egada hu nani a iniq nokslq
dak a e Niiole Cepiene nag in6io senqj l e
elesniq lie u iikq a5 q, p incipalmen e Ry l
P usijas lie u iq- okieiiq e okiediq-lie u iq
kalbq Zodynq, skolinius e jq a ian es.
Vy au o DidZioio uni e si á io lek o e
humani a iniq cien q dak a e I na
Zelle skai e p aneiimq
,,Sq okos p ak ini
apib elZ is
aspek u e minologijos".
Ii paZymeio, e minologijā
que s4 oca con eúdo é
Desc Somos com ou os
de e minado e
s4 ocas do mesmo
conjun o, ligando o
sq okos apib eZ is e
de e mina sujeikines
j4
exaclus sua i a diji ns d
nokslo e écnica
linguagem qualybg.
A siZ elgian i o m4 i
u ini, iiski iama nemaZai
apib eZ ies hiiq. adiau
mais impo an es são
conside adas as chamadas
ex ensão u inio, e
que comunicSeja
quan idade apib eZ ys,
nag inejo iSsamiau.
Kompuu e ijas e ninijos aid4
analis o Lie iq idiomas seu
da b - o oia humaui a ini l mokshl
p ane'5ime cen o sêninioii ciência
ins i u o Te minologijos
dak a e
Angele Kaulakiencl.
i pab eZe que Siuo empo u imq deiim ies
compu ado ijas e minq Zodynq e minija
indica que 35-e iq me q compu ado ijas
a psnis é sua ku imosi e apa, cujo
p incipais ca ac e ís icas
- pag is oii
sinonimija e
TokiE ko npi e ijas pade i de de e mina alguns an o
a ian iiku nas. a ualing
kalbiniq, quan o socioling is iniq. an o in e' ling is iniq
eiksni l.
Kompuu e ijos e minijos e nE olia
gse Ma e na ikos e in o na ikos
ins i u o docen as n a e na ikos G igas.
sob e compu ae iios ie5kojo esolimq, k4
cien l dak a as Gin au as |is albejo
da i e minU san umpas, anglq idiomas
e minijoje a ojamomis san umpomis:
pe im i jas i5 anglq 'I'c minologija | 2006 | 13
nesu umpin us s4 okq usa seus nomes
223 idiomas, ans i, ie oj jq
su
ou ku i san umpas.
l)a is p aneiimus pe scai e
ki q s idiq specialis ai.
Vilniaus Uni e sidade
Comunição aculdade Knygo y os e documen o y os ins i u o doc o an e
Nijole BlindZiu iene apZ elge biblio ekininkys es e bibliog a ia e mininiios
aid4 e kai 4.
i pZymeio que Sios a edas a uais e miniais aid4 i5
pa es de lhem inno q q u ilização echnologi
biblio ekininkys e e e padios concep o de biblio eca.
Du p aneiimas o am des inados a konk edi s4 ocas
ecnologia Telekomunikacijq e aculdade de
e e mos analise i: Kaunas Uni e sidade de
ele ônica Signalq p ocessamen o ka hed o lec o
S asys Zajandkauskas alou sob e klys kelius
ei5kian poliikumq e s4 ocas elacionadas, e
Vilnius Uni e si y Facul y o Physics Radiophysics
Depa amen o de Cien í ico Sénio na u al
cien q dou o Vale ijonas Zalkauskas ap a e
e minq ueiksena, ualdysena, uaizduosena
a osen?.
Kon e encias da b4 desc eend ino e i e ino Li u iq ins i u o de
linguagem Te minologia Cen o sênio cien í ico abalhado
humani a iniq cien q dak a as jonas Klima idius e habili uo as
ilologias cien q dak a as Se geius Selo as.
Temá ica da con e ência,
p aneiamen os abo de i
assun os e le an a
ques ões bas an e ac uais
não só na Li uânia aciados
e minologijas da b4, e ki q
bu
5aliL1 ling inis as,
e minologas, e ejams.
l)aug discussijq oco eu
não só en e p aneiejq,
mas ambém en e
susi inkusiq klausy ojq.
Sioje, p ak iSkai já ediojoje, Li ui l
cen o de linguagem o ganizoaje
ins i u o Te minologijos
con e ência in e nacionalineic
e minologijos pa icipou não só
le ijos, Veng ijos, Rússia cien is as e
e minologos, com os quais já não ieni
me ai colabo ação, mas ambém s ediai
i5
5aliq, com as quais
ainda não hou e
glaudZiq Polonia.
y5iLl.
- Suedijos.
Uk ainos, Assim suspaZinação com g Saliq
e minologias abalho peculia idades e lá
di bandiais e minologais oi mui o
impo an e e naudinqas.
Recebida
2006-l 1-30
Albina Aukso iu e
Lic u i l ins i u o da língua
I'. Vileio g. 5, LI-10308 Vilnius
E. pai as [email p o ec ed]
224 Albina A kso iu e ll-a p au ine e n inologijc s kon 'e enc
i
ja..