scieee Science in your language
[lt] (orig) [de] [fr] [it] [es] [pt]

Tarptautinė terminologijos konferencija „Tautinių kalbų terminologija ir globalizacija“

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

Tarptautinė terminologijos konferencija „Tautinių kalbų terminologija ir globalizacija“

Author: Albina Auksoriūtė
Year: 2006
Source: https://journals.lki.lt/terminologija/article/download/628/719
In e nacionaline
e minologi
os
kon e i a alb y
Tau ini7 k
e minologij a i
glob aliz acii a
ATBTNA AUKson 0
Li e uu i l
idiomas ins i u
c s
006 m. ou ub o
113 1 d. Li u iq idiomas ins i u e yko a p au ine e minolo gi j a i
globalizac os kon e enc ija Tau iniq kalb7 e minologij ii a, ku i4
o ganiza o Lie u iq kalbos ins i o Te minologios cen as.
Kon e encij4 eme Li uania
uks an medio mineiimo
di ekciia jun o LR P esiden e
kancelia ijos e Li uânia
es a al de ciência e s udiiq
ondas.
Con e encijoje
p aneiimus lei e
11 cien inink l
i5 Li uânia e 20
s ediq i5
uZsienio
- La ijos, Lenkijos,
Rusiios, S ediios.
Uk ainos e
Hung ijos.
P anelimai le lie u iq, anglq e usq línguas.
Con e ência
du ou dois dias, e
edi4j4
- o ganizada excu siia i
Li uudies bui ies muziejq
Rumiilkese.
Con e enci
4 ab a e
Lie u iq kalbos
di e o do ins i u o
pa ad , o ojas,
humani iniq cien 4
dak a as
A u as |udZen is.
Plena men e
posedyie
desc end ina i o
pobndZio eó icos
p aneKimus skai e
s ediai
- Se giuszas
G iniewiczius, Vladimi as Leidikas, Ago a F6 is, Valen ina No od ano a,
Se gejus
Selo as.
P o esso da Uni e sidade Bialys ok
habili uado cien "l dak a as
S. G iniewiczius p aneiime,,Te minologiia globizaciios e oie"
pab eZe, que p amones, economia, kul u os, a é quo idiano
i e globalizac 'ia lemia no os au iniq linguq exis ência e
s4 eikos são ac i amen e a ojam jgq linguq skaidiaus
maZdiimas, ad iSliksiandiq unc ioncine s i is e e i o iija
p asiples.
s4lygas. Viena i5
Assim bu ina p eng i con iimas
e neialiSkas ecomendações,
pag is as na h aliq e oliuciios
p ocesoq análise e isq
p imei a in e nacionaline kalbq
sE eika.
Segundo a au o iaus, alguns
e minologios cien í icosiniq k ypdiq
pa ece bas an e pe spec i y ios,
ad p aneiime pladiau o am
abo ados ipologiniai e
compa igamieji e minologiios
y imai.
Es a ubinio A. Puikino usg ins i u o da linguagem
P o essó io da cá ed a de Ge al e
usq kalbo y os habili uado ilologios
mokslq dak a as V. Leidikas pe skai e
p anelim4
,,Globalização
e e mininiios
p oblemos",
no qual i5sa-
218 Albina A - kso ih e I In e nacionalini
e minologios hon e enciia.
miai apZ elge e compa ino is
poZiu ius i Siuolaiking globizacij4.
P imei o poZiu io iaiininkai globalizacij4 como
não emamE p ipaZis a Siuolaikinio mundo pai
Is o leiclZia espi i uines kul u os domínio e
cons ui as endências in e nacionais nainus4.
na e ialig bei spi i uiniq ku ini l ku im4, que é do
secula lyg nens seu con eúdo e a ino sua
o ma, e mais p ecisamen e
- em sua língua.
An asis
poZiu is
- an iglobalis q, u indiq obje i o4 panaikin i jAV e
quando k iq ki g i5si ysdiusiq als ybiq ieipa a im4 e
publica b i nacionaliz no (ne asizn o i 5enybg.
e So inizmo) V. Leidiko
opinha, ediasis
poZi is p endeu a
o ma se só nos
ul imos anos
- isso é eação i p imuosius du poZiu ius. o Salininkai
a i mam que na u alos globizações ple os e comum
in e nacionalas ma e iosas e espi i uines kul u os podem
pasick i puoselejan kul h 4 nacionalinio ou pelo menos
egionalinu ní el. Vie5nia Veng iios A. F5.i p aneli-
i5
Pedo uni e sidade n okslq dak a e
me,,Te miniia e socialine-economine
globalização" nag inejo e. minijos
p oblemas, siedama com socialine e
economine jas globalização.
i pab eZe, que e minando XX a. adicalmen e cambii e social e
econômicas s4lygos: su gido mui o denominainandiq e minq, e no os
naujq s4 okq e elas s4 okas classi ica e e minus escolhe i p ecisa
mui o apidamen e. Neisigilinus i s4 okq esmg casualmen e e apib eZ is,
e mos pa enkami
- isso s - kelia an o u ilolimosi sE okq sis ema, an o
e minq consumido p oble.mq. Só usando iSsamesnemis
especialosimas e linguagem Zinios, é possí el c ia adequados
s4 ok l e e minq sis emas. P o esso do Es ado de
Medicina n e si e o de Moscou habili ua a cien q dak a e
como c iadas cognni-
i odon ologijos
V. No od ano a aiSkino, y iosios Pasak mokslo schemos.
e ninas e seu sa , ybds pode bu i a skleijos, dZiami só
de du is p incipais aspec os - kogni y iuoju e
unidades e elaZiama e ninologias sis em l, que podem
comunicaciniu. Aspec o Cogni i is eSkia, que e miniais
paZinimo q sis emas Ziniq
concep ualmen e como apib eZ i an e dadei o
(specialiq
sis emas), esme.
Suedio
i5
Mosco o, Kalbq e k l u q ins i u o p o ec o do,
habili uado
ilologijos mokslq dak a o S. Selo o p aneiime i
e ninija
.,Nomenkla u a
(T ys p incipais poZiu iai nag ine as
nomenkla u os i i nomenkla u E)" e n inija
elaçãois, apZ elg os daZniausios nomenkia u os
desc eiZ imis, e minija e nomenkla u a
apib eZ ys, suas compa in as s - e minijos nes
conside am didZi4ja iodyno pa e. S.
das línguas
(LSP) apib eZe es no nenkla u os sq okas: 1) augalq e gy nq
especiais Selo as
noksliniq e liaudiikg pa adinimq inkinys; 2) Zyminiq i - kinys do
Zemesnio na u al uni á io:
1'e n. inologija
200( | 13 219 |
3) con ac uiniq Zenklq ki , des inado a konk edioms s4 okes e obje os
Zyme i. P anelejas pab eZe, que di e en es
nomenkla u as apib eZ ys ne a odas5kai nescoiiusios e
independen es, elas êm mui o mui o em comum. Embo a
sepa á-los ienq de ou a é bas an e di ícil, adiau é
possí el jq ski pas ebe i ing4 kilmg.
Pi m4il con e ências
posedi p adejo
p o esso habili uado
dak a as
)6nos
Pusz ay, Be zsenyi
D6nielio koledZo
U al ilologia
edejas. P ane5ime
ka ed os kalbq
,,Te miniia
- i5gua an e do idioma" ele pab eZe,
que língua iSlieka só en ão, quando
ela é usada em odas as á eas da ida.
Tik es a ini s a us4 u indios
línguas pode bn i i ai iapusi5kai
u ilizadas. Tu indioms es a ini
s a us4 ( adiau nedaug
consumido jq) línguas g esia
5ie ojai: globalizações s ip ejimas, anglq língua
y a imas polí icas e ciência na ida e p á ico
au ines idiomas iSs mimas.
Kad bu q iSsaugo a au ine kalba, p ecisa o alece sa imong,
p omo e paga b4 gim ajai balbai.
P imei o4 4 con e ência da4 le
alguns apZ alginio
ap esen omoio pobndZio
p aneSimai.
Swediias e minologias cen o gene aline
di ek o e Anna Lena Buche p is a e Swediias
e minologi os abalho expe imen i i,!gy 4 mais
do que pe 60 me q. Como p aneleja in o mou, o
p imei o
A ase cen o de e miniios écnica da Suécia
iniciou-se em 1936, quando InZine ijos mokslq
akademijoie oi is eig as nomenkla u as
komi eas, e po penke iq me q em seu luga
iku as pe manen e cen o de e miniios
écnica
- Cen o Sueco de
Te minologia
Técnica
(TNC) cujo es a us
s oppade go e no.
Desde o empo em que TNC oi es eig as,
o mundo mui o cambii e, adiau cen o
obje i os e p incípios undamen ais
i5liko os mesmos. P aneiejos opinião, o
abalho de e minologia e e minija
necessi am igualmen e del q padiq
p iZasdiq e Siandien: melho i i yiius, ou
mais p ecisamen e - solgs i p oblemas
de comunicação, kylandias konk ediom
g upos consumido iq, acili i cond a im4.
P imanei4
,,No ma e
sua
codi ikaci a
Siuolaikineje uk ainiedig e minologijoie"
skai e ieinia ii Cha ko o nacional do V.
Ka azino uni e si á io - Uk ainiediq ka ed os
do idioma p o esso e Liudmila Boja o a.
i paZymeio, que lingüís ico e minijos no mos pag ind . conside ada
bend ines no ma de linguagem, a siZ elgian i aqueles i,odi,iq da ybos e
a osenos peculia umus, que bndingi e minoms e que podem bn i
conside ados p o essionais uk ainiedi l no ma de linguagem a ian es.
Desde XX a. do úl imo deiim medio uk ainiediq kalbo y oje p incipal
qualque unidade de língua no ma de a aliação c i é io é seu
consen imen o com p od - k i ias gim osios línguas i,odi q da ybos,
mo ologias, sin akses e k . modelos. Remdamiesi (i o sis eminiu
c i e iiumi. uk ai-
220 Albina Aukso i e In e nacionaline
, minok gijos kon 'e encia...
niediq e minologai ne ekomenduoja consumi
e ini l, pa ekusi l i au ing e minijos sis em4 i5
usq idiomas, que dubliuoja desde seno a ojamus
seu I5 me q Zodinoje iSleis q na y i linguas une us.
pas a qj l nemaZa modi diq, elacionadaq com
eo iniu e minq da ybos e a osenos no mll
in e p e inim uk ainiediq kalbole.
Veng ijos P esiden e
Lo ando e minologijas
do Conselho, E eSo
uni e si á io p o esso
habili uado dak a as,
cien l academias
Veng ijos
nokslq
dak a as
nen. Vihnos
in o mou sob e
2005 m. ge'guZes
Voig as
Somba hejuje ku 4
Veng ijos e minologios coyb4, p is a 6 ios ikslos e abalho p og amq.
eng q enniniios a ky is pab eZe, kacl p incipalmen e cons i uído bos
planas, a siZ elgian i isso, que eng q kalba, cuja apa ybei claugiau do que
nasc oji milion l Zmoniq, i andiq ne Veng ijo e. Ou o impo an e
p oblema do conselho - ajus a -se à globalização, ypad Eu opa B 'nd ijoje.
uks an is me l, a oiama não só Veng iio e, mas ela é uma língua
Colegos la iai - p o esso habili uado dak a as u is Bo zo s e
compu ado de ciência dak a e Ilze I ena Ilzi4ia ii Rygos i o macini l
ecnologiaq ins i u o, p o esso e habili uada dak a e Valen ina Skujinia ii
La iq ins i - o de linguagem e dou an as ni e si e o da Le ónia,
Tilde memb o do conselho
And ejs
Vasilje s sob e
alou
in e nacionais e minq da aq
bazes de inimo p oblemas.
|ie p is a e
EUROTERMBANK p ojec4, iskele
p oblemas.
com as quais se en en a c iando in e nacionais e minq bank4, e,
baseando-se na expe iência da Le ónia, kele 4 1 p oblemq solucioni no
pa eike buclq.
Depa amen o Li u iq de língua do
Di ec o a o-Ge al da T adução da
Comissão Eu opeia Vi aliia
Vilniaus biu o e eja , humani a iniq cien q dak a e
Spokiene supaZindi o ge alja Eu opeia S4jungos com múl iiakalbe
me cadmenq, ap esen ação e ges ão, se is6 do Depa amen o de
ins i ucij l e is aigq Te minology e minq base IATE ( angl. In e ec iue o
e minologq do idioma Li ui l da Di ecção-Ge al da T adução da Comissão
Eu ope), a sua k imo lie u i l ins, e apas de o ganização, abalho de
Eu opeia.
Swediai
seu nag inejo
p aneiin uose
minq
e i5 La ijos
ans imo
p oblemas. da
T imo e e minologijas ccn o cla buo ojas,
nokslq as kai ku iq e minijos a kybos
ísica-
e.iksniq Vale ijs Kmgle skis analis o
au oma iza i nE e dian clokumen us,
i3 La iios ex o pe kelim4 bazg. uni e sidade
ins umen os, ap a e paleng inandias e minq
asocijuoi duomeng a p o esso e nokslq
p oblemas, kylan ias e Eu opa e La ijoje.
dak a 6 Gun a Luodmele ap a e e miniios
e ejui,
abalandiam
S4jungoje, I-a ijos
T'c minologiia
| 2006 | 13 221
p o esso uni e si á io habili uado de ilologia
cien q dak a as And ejs
Veisbe gs p aneiime,,Te minija bei a5 u" pab eZe, e e imas i.odLiu que
mais impo an e linguine p oblema, com a qual encon a-se da Le ônia
nekoo dinuopaslaugos jamas, na á ea e minológica ielpa auja ne a ka.
P aneiejo opinou, p ecisa c ia Le ônia e minijos cen ing bend 4j4 da aq
e ejai, é e minija e sua pad iza ima. Dado que o abalho de adução da
União Eu opeia i.odLiu e aS u e da Ins i uição de Te minologia da Le ónia
bazg e encon a galimybiq cons an emen e edaguo i.
4
Va lu á uni e si á ia especialq q kalbq seção
dou o ado Ma a Malachowicz sob e ezau 4 alou
como sob e am ik q s idiq Ziniq planejamen o
angliSkais ilius a o e lenkiSkais economia e minais.
p iemong e eó icas ezau o sanda os s4 okas
P anelimu do p imei o dia de abalho da Con e ência,,Cou imen o de
Te minologia Es anda izada e ios impo ância pa a yiiii in e nacionais"
uZbaige Nijole Dudlauskiene, Depa amen o Li uanização
Me odinio seixo edeja.
ji
con ou, como se p epa am as no mas e minq da Li uânia, quan o
jq p epa a, como se az a Li uânia s anda dq e minq ekspe iz6.
lie u iSkq
An da con e ência dia is p aneiimus numi e pnnios i5 uZ in e nacionais
-
I e a Pu ele, Ani a Sc=ucka uni e si á ia e Elena
Pu ele p anelime,,Kalbq kon ak ai i jq ap aiikos la i l
Pachomo a. La ijos La iq kalbos ins i u o asis en e I.
e minijoje" pab dZ6, que kalbq kon ak ai lemia cada
língua e e minijos ple E a ua an o posi i amen e,
quan o nega i amen e. Vie-
- jie
4
nas papli usig ii
obse img al e ei o
labia siai e daZmais
pada iniq são
skoliniai, i.odi,i l
da yboje
- ins umen os e modelos
in e nacionais. Kalbq con ac os
lemia e imq e e alq su gadim4,
albai nebudingq especialumq.
del iq e ei os ima paZodini ; as is
Uni e sidade da Le ia La iq
Ins i u o de linguagem asis en e A.
Siucka seu p aneiime nag inejo
S4União Eu opeia di ei os ak q e minus aspec aksiniu, o Kalining ad
S a e Technical Uni e si y des y oja do anglq língua E., Pachomo a
economia o-
- e minij4, usado4 nos
ums da In e ne .
An 4 kon e os dien4 p incipalmen e
iSklausy a lie u iq kalbininkq e
specialis q p aneiim l. Vilniaus
pedagógico uni e si á io p o esso
Vincen as l) o inas p aneiime,,I5
linguagem ciência e ming his o iões"
p is a e Adomo S uob io ( e dadei a
pa o de - Adomas Ske e is) p á ico
lie u iq idioma ensinamen o(si)
des inado4eli guia Kalbamokslis
lie u iikos kelbos
(1906).
P aneiejas analisou manualelio e minus, jq da yb4, Sal inius, kilmg, i e 222
Albina Aukso ih e I Con e ência In e nacional de e minologia.

ino au o iaus es o ço ku i seu e minus, apZ elge, quan o
A. S uob io a o q e minq iSliko a ualineje kalbo y os
e minijoje.
Lie u iq kalbos
ins i u o Cen o de Te minologia dou o as
Palmi os
Zemle idiu es p anelimas ambém oi des inado his ó icos
lie u i l e minijos y ine ima ns, ii apZ elge XIX a. inais
lie u iq medicina enninijos
Sal inius.
P ane(eja pab eZe', que XIX a. pabaigole iiauggs aui
sus ip elgs inio a gimimo s4iudis mui o p idiou ao
Li u i5kos p ados gausejin o.
Apesa da p oibição de imp ensa, oi iSleis a
po 20 ski ingq populia inam lj l medicina
li ogeiiq, naquela época calendá ios g e a
i ai i ; ciência iiniq oi scleidZiamos e
medicina Zinios, a ieliolikoje anuome leis q
laik aidiq publicada pe o de 100 publicacij g
i ai iais medicina e higieneas ques ões.
Assim, inais do XIX a. imp essões médicas são
aliosa inicial lie u ig n edicinos e mini os
pe íodo medZiaga. Li u iq Ins i u o de Língua
His ó ias e dialek ologi os seção l y esnioii
ciência emp egada hu nani a iniq nokslq
dak a e Niiole Cepiene nag in6io senqj l e
elesniq lie u iikq a5 q, p incipalmen e Ry l
P usijas lie u iq- okieiiq e okiediq-lie u iq
kalbq Zodynq, skolinius e jq a ian es.
Vy au o DidZioio uni e si á io lek o e
humani a iniq cien q dak a e I na
Zelle skai e p aneiimq
,,Sq okos p ak ini
apib elZ is
aspek u e minologijos".
Ii paZymeio, e minologijā
que s4 oca con eúdo é
Desc Somos com ou os
de e minado e
s4 ocas do mesmo
conjun o, ligando o
sq okos apib eZ is e
de e mina sujeikines
j4
exaclus sua i a diji ns d
nokslo e écnica
linguagem qualybg.
A siZ elgian i o m4 i
u ini, iiski iama nemaZai
apib eZ ies hiiq. adiau
mais impo an es são
conside adas as chamadas
ex ensão u inio, e
que comunicSeja
quan idade apib eZ ys,
nag inejo iSsamiau.
Kompuu e ijas e ninijos aid4
analis o Lie iq idiomas seu
da b - o oia humaui a ini l mokshl
p ane'5ime cen o sêninioii ciência
ins i u o Te minologijos
dak a e
Angele Kaulakiencl.
i pab eZe que Siuo empo u imq deiim ies
compu ado ijas e minq Zodynq e minija
indica que 35-e iq me q compu ado ijas
a psnis é sua ku imosi e apa, cujo
p incipais ca ac e ís icas
- pag is oii
sinonimija e
TokiE ko npi e ijas pade i de de e mina alguns an o
a ian iiku nas. a ualing
kalbiniq, quan o socioling is iniq. an o in e' ling is iniq
eiksni l.
Kompuu e ijos e minijos e nE olia
gse Ma e na ikos e in o na ikos
ins i u o docen as n a e na ikos G igas.
sob e compu ae iios ie5kojo esolimq, k4
cien l dak a as Gin au as |is albejo
da i e minU san umpas, anglq idiomas
e minijoje a ojamomis san umpomis:
pe im i jas i5 anglq 'I'c minologija | 2006 | 13
nesu umpin us s4 okq usa seus nomes
223 idiomas, ans i, ie oj jq
su
ou ku i san umpas.
l)a is p aneiimus pe scai e
ki q s idiq specialis ai.
Vilniaus Uni e sidade
Comunição aculdade Knygo y os e documen o y os ins i u o doc o an e
Nijole BlindZiu iene apZ elge biblio ekininkys es e bibliog a ia e mininiios
aid4 e kai 4.
i pZymeio que Sios a edas a uais e miniais aid4 i5
pa es de lhem inno q q u ilização echnologi
biblio ekininkys e e e padios concep o de biblio eca.
Du p aneiimas o am des inados a konk edi s4 ocas
ecnologia Telekomunikacijq e aculdade de
e e mos analise i: Kaunas Uni e sidade de
ele ônica Signalq p ocessamen o ka hed o lec o
S asys Zajandkauskas alou sob e klys kelius
ei5kian poliikumq e s4 ocas elacionadas, e
Vilnius Uni e si y Facul y o Physics Radiophysics
Depa amen o de Cien í ico Sénio na u al
cien q dou o Vale ijonas Zalkauskas ap a e
e minq ueiksena, ualdysena, uaizduosena
a osen?.
Kon e encias da b4 desc eend ino e i e ino Li u iq ins i u o de
linguagem Te minologia Cen o sênio cien í ico abalhado
humani a iniq cien q dak a as jonas Klima idius e habili uo as
ilologias cien q dak a as Se geius Selo as.
Temá ica da con e ência,
p aneiamen os abo de i
assun os e le an a
ques ões bas an e ac uais
não só na Li uânia aciados
e minologijas da b4, e ki q
bu
5aliL1 ling inis as,
e minologas, e ejams.
l)aug discussijq oco eu
não só en e p aneiejq,
mas ambém en e
susi inkusiq klausy ojq.
Sioje, p ak iSkai já ediojoje, Li ui l
cen o de linguagem o ganizoaje
ins i u o Te minologijos
con e ência in e nacionalineic
e minologijos pa icipou não só
le ijos, Veng ijos, Rússia cien is as e
e minologos, com os quais já não ieni
me ai colabo ação, mas ambém s ediai
i5
5aliq, com as quais
ainda não hou e
glaudZiq Polonia.
y5iLl.
- Suedijos.
Uk ainos, Assim suspaZinação com g Saliq
e minologias abalho peculia idades e lá
di bandiais e minologais oi mui o
impo an e e naudinqas.
Recebida
2006-l 1-30
Albina Aukso iu e
Lic u i l ins i u o da língua
I'. Vileio g. 5, LI-10308 Vilnius
E. pai as [email p o ec ed]
224 Albina A kso iu e ll-a p au ine e n inologijc s kon 'e enc
i
ja..