160 Jonas Klima ičius |
Te minus an e é mino. IV
JoNAs KLimA ičiUs
Ins i u o de lenguas Lie u ių
VIET PAVADINIMAI SU SANDU -VIETė Dec iendo, ¿ aisy ina adim ie ė? y
p opo cionando en luga de ad ie ės ada ie ę, apenas bas a con deci que
mención ipo dū inių con dėmeniu luga en la lengua no hay mucho y que es o y a
esencialmen e solo XIX XX a. naujada ai (Umb asas 2007: 14). La más sencilla p ecisión
exigen deci que ya en los dicciona ios de Kons an ino Si ydo habia naujada ų
paleida ie ė paleis u ys ės namai, necesi a ie ė iš ie ė (Pakalka 1979: Rodyklė).
Kal ie ė kalėjimas es Yakūbo B odo skio (~1692-1744) el ocodyne (LKŽ V 1959). Y aho a
pasida omi é minos lyd ie ė, li a ie ė. Sólo esa de una adim ie ės ne aisyklingumu
y sus sus i ui os conside ando no es lo más impo an e, pe o sin emba go
nožmi š ina, que gausu o o da ybos modo dk . bd . + luga dū inių, en e ellos
bas an e iejos. K. Si ydo dicciona ios ya hay u ga ie ė, ugnia ie ė. Pa ies K.
Si ydo naujada ai me ga ie ė, auksa ie ė, geležia ie ė ūdynas (Pakalka 1979:
Rodyklė) nep igijo, aunque u in gy ą ūdyną ( 1. pelkė su udu andeniu, du pynas, 2.
u in is ūdžių, ūdinas anduo, 3. ūdos u in i zemė) 4. údos elkinys, kasykla K.
Milkaus Dic iona y (daba e mas), ecien emen e iempos pasida y a si ydiška
ūd ie ė LEnc VI 1937 568 (LKŽ XI), sólo DŽ 1973 ūd ie ė ž . ūdynas 1. geol. ūdos
elkinys (DŽ 1954 y 1972 ūdė geol. ie a, donde hay udos; udas, o 1978 udas 1. ūdos
elkinys, kasyna). Del lengua i a mencionė inas sẽnosios (nepakeis a galūne) o mas
d a ie a y ké ie a, naũjosios keliã ie ė ké ie ė, da ža ie ė, guba ie ė y s a ie ė,
kaima ie ė, kiema ie ė, kluon(a) ie ė, kaupa ie ė, ké ie ė ke uo a, kęsuo a luga ,
kūgia ie ė, miška ie ė, nama ie ė y oba ie ė, bu ie ė ie a, donde ue un
apa amen o / luga sodybos (: apa as 3. sodyba, bu a, ida, aunque 1. i enamasis
namas, oba, pi kia), sodyb ie ė y sod ie ė, zaag ie ė. Desde aš ų (i palab asynų)
más: akla ie ė, alk ie ė, beb a ie ė BM y RT 281, da bo ie ė S. Daukan as da ba ie ė
P. Ruigio y F. Ku šaičio ocodnai /
Te minas an e é mino. IV
Te minología | 2007 | 14 161 abajo ie é, dyk(a) ie é, d a ie é, gais a ie é,
gim a ie é, kapa ie é, ka ie é mūšio laukas F. Selmanno, S. Daukan as, ku o a ie é
G 1988K 6, 36 lauža ie ė, lizda ie ė, moksla ie ė mok, nak yn ie ė, Nesso ie ė L.
I inskis, pel ie ė, poilsia ie ė, pon ie ė, slap a ie ė, s a a ie ė, s i a ie ė,
s a yb ie ė, š en ė ie ė, kamp ie ė, F. Ku šaičio dicciona is š en a ie ė J. Šlapelis,
anden ie ė, asa ie ė, e sla ie ė, žaiba ie ė, žyg ie ė. Negalima ol idš i, que bū a
y del odo ne ykusių, po ejemplo, sen ie ė A 1883 80, kalna ie ė i slesna ie ė (No sek
ėmęs slesna saus ie esink, o kalna ie es d ink) Vaižan asg. Cabe eco da que gausu
(i pasika ojančių) y semejan es kaima a džių: Bd ie ė, Bd ie ės ( ambién Bd ie is,
Bd iečiai y Būd iečia, Būdã iečiai); A lõ ie é, Ce iõška ie ė, G ažiã ie ė, Gùčia ie ė,
Kluonã ie ė, Linksmã ie ė, Liẽga ie ė, Pi k ã ie ė, Ramó ie ė, Salnia ie ė, Šl ie ė,
Šmylã ie ė, Šùkia ie ė, Zumb ickã ie ė; Žá d ie a; ambién Bl ie is, Masikškis,
Põc ie is, Rãd ie is, Šãk ie is, Úz os ie is; Bãieiečiai Ta , Dau ėčia iečiai, Dd iečiai,
Dd iečiai, Gé iečiai, Gé iečiai, Jú iečiai, Mėš iečiai, Mėš iečiai, Mėš iečiai, Mėš iečiai,
Mėš iečiai, Mėš iečiai, Mėš iečiai, Põk ičiai, Sá k iečiai, Sâ iečiai, Sâ iečiai,
Sâ iečiai, Sâ iečiai, Sâ iečiai, Sâ iečiai, Dangiečiai. Radim ie ė y augim ie ė son
ne aisyklingi da iniai, habama signi icado al y ki im ie ė. Pe o en o a signi icado
ki im ie ė exis o ki imo luga , al menos como po encialismo, pod ían se
miška ie ės pie a, donde c eció bosque, exis o miško luga (LKŽ VIII 1970). Imposible
des ela en Te minía sin pesada sanda os palab as, po ejemplo: šlapim akis,
šilum ežis, e oca il, k i ulma is, sodyb ie ė, s a yb ie ė, ainiklapis, žiedynko is,
žiedynlapis, žiedynpumpu is, žiedynsos is, žiedyns iebis... Desde es e pun o de is a la
e minía es simila a en ella no(iš) engiami y aún más pesadas da ías, especialmen e
ki iežu, po ejemplo: pamūdolūšis y Lašpamė ašis, A žulupis, Ke kūpiai, Plūpiai, Sal,
Pasakalakalkalėna, Plūpiai, Mežkalė, Mežukalė, Mežaldūpiai, Ppiai, Plūpiai, Plūpiai, Plūpiai,
Plūpiai, Plūpiai, Plūpiai, Plūpiai, Tpiai, Ppiai, Ppiai, Ppiai, P
Lo más impo an e es lo que de ambos di e en es da ybos modos de dk . bd . +
luga (bū a o esama) y ksm. + luga (usualmen e esama) palab as en a en los
comunes mic osis emas seman ines ūd ie ė y kas ie ė, g ęž ie ė, ki a ie ė;
lizda ie ė y uok ie ė; poilsia ie ė, ku o (a) ie ė y gyd ie ė. Algunos a ibución a
uno ka o da ybos būdo bas an e keblus. Po an o hay que habla , mien as iempo.
Jonas Klima ičius | Te minas an e é mino. IV El mejo ejemplo ue el a ículo de
a ículo de An ano Lybe io A nel es bien compues a la palab a ki a ie ė (KK I
1961: 351636). Da ebos y da inio de o ma ki a ie ė cues ión U bučio esuel a
ejempla men e. Pe o una cosa quedęs неиспанот y es o enseėsi po mucho
iempo. La palab a ki a ie ė signi icado oponen e dijoy a cla amen e us. забой
(Lybe is 1961: 35). In oduc o que allí ya menciona kas ie ė, g ęž ie ė, aunque
kas ie ės no exis e no sólo LKŽ V 1959, sino ambién DŽ 1954, y 1972 (a si anda sólo
DŽ 1993); g ęž ie ė no exis e ni LKŽ III ni DŽ 1993, aunque g ęž ie ė menciona ya
an e io men e mismo A. Lybe io (Lybe is y Ul ydas 1958: 71, 102), es á en e minos
de palab as: 1956, забой ki a ie ė (kas), g ęž ie ė (g ęžinyje), забой скважины 1.
g ęž ie ė, g ęžinio dugnas (geol.), 2. g ęžinio dugnas (geol.), š eka ki eko
ki a ie ė (k.) GGT i FŽ 1956, killing, pl pl. killing, killing ki as 1959, Pol Pol Pol.
ki a ie ė, 2. geol. g ęž ie ė, забой скважины g ęž ie ė PolŽ 1984. Pe o se
p opone co a ie é cambia no solo a ki ie é, sino ambién mejo , en
ki im ie é (Lybe is 1961: 35). U bu is espondo: <...> la palab a ki a ie ė <...>
é mino de signi icado especial (pa y allem, que y en luga usos забой) da ąsiai
puede se consumido y adelan e. No malmen e habbai, cla o, él es poco eque ido.
Vie oj ki a iečių limymas (miške) guía más se puede deci ki imų limymas
(U bu is 1962: 49). Nue bie nos expe imen amos que y DŽ 1954 ki a ie ė ž .
ki imas (2 signi icm.) ke amas o изki s as miško plo as, y LKŽ V 1959 ya sin
e e encia ki a ie ė ke amas miško plo as; ki imas: La limpieza ki a iečių es
una de las más impo an es labo es de explo ación o es al ( a ybiniai aš a),
aunque y ki imas 6. iški s as bosco aco , skynimas y de i iosios lengua, y de
aš ų. Išei ų, que an es negu su gió mine ía é mino ki a ie ė (gal jun o con
kas ie e y g ęž ie e), miškininkai gy osios kalbos palab a el ki imas, -ai no sabe
po qué, ellos mismos susigal ojé o kieno aca i cambié po aquel o o des inkam
pa a naujada u ki a ie ė. 1962 m. U bučio acos umb amien o o nepaisy a, o
p obablemen e nė negi dė a al incluso pačių kalbininkų: y DŽ 1972 ki a ie ė sólo
miško uožas ki s i; se co a la supe icie del bosque, y el ala 2. iški s as bosque
á ea, skynimas. Be eikalo kiš os ki im ie ės (zaboj!) basado echazo
(ki im ie ė ž . ki a ie ė DŽ 1972) u bū ambién a eso con ibuyó. Sólo DŽ 1993
ki a ie ė se p esen a ya d i eikšmė 1. bosko uožas kes i; alla de la supe icie
o es al, 2. ke ama uolienų ie a: anglių ki a ie ė. E ec i amen e es o es
esama pe eina i o comp omiso del ag adecimien o modo. Va osena al
p esen ación de los signi icados del ocabula io con i ma: 1. Visu muchos
ki a iečių, iogso kelmai Vd 2007 32 54. 2. […] šach ininkai, […], o za i leis is į
ki a ie es Vd 2007 47 44.
Vinco U bucio Da sob e ki a ie ė y ki im ie ė (KK III 1962: 451650) espues a al
Te minología | 2007 | 14 163
Ningun de da ybininkai P anas Ska džius, Vincas U bu is, Saulius Amb azas no
es á habėję sob e ši okių eiksmo esul adosų pa adinimų como ki imas, -ai
kokį signi ica i esnį, dis ink y ų bū o laiko po eikšmį ese esul ado puede se ,
aho a y puede se sucedęs en el u u o. Es o con i ma y los signi icados léxicos,
ej.: audimas 2. unino jun o ape able elaeklo can idad: De esos ha palų se á una
ela Geis a a, 3. audeklas, audinys: ¿Cuán me os de ejido įsime ei? Upýna.
Susi e pki e pimėlį, išsiauski audimėlį pasisiūsi, be ilkėsi J. Jablonskis; maišymas
4. duonos lecha, añicido y azuca ado pan: Mejisamien o de ha ina hab á, pe o
a minkam no Geis a a; 2. pdymas, pūdýmas 1. palik as neapsė as, besiilsin is
abajamas campoas: Nelaiko pūdym aho a, sólo sė[ja], sė[ja] Juodáičiai
(Ju ba ko .). Aunque a menudo acos umb a é habla de esos esul ados hubie a
en iempouyu, po ejemplo, suskyniau skynimą, supyniau pynimą Ka ena, pe o
es o siemp e puede se y u u o, ha y ina cosa, ya con el nomb e (daba y planą,
p oyec o). Į aigos quizá hace y daiba desde el se ojo ka ino iempo, aunque
ki adas ediniai con p ensaga -imas ue on haciéndose de eiksmažodžių
esamojo iempo kamienų (Amb azas 1993: 24). Po cie o, algunos ales ediniai no
ienen ni la meno de conexiones seman ís icas con el iempo kinkymas, -ai,
g endymas, -ai, pasakymas, -ai. Requie e obse a se que en explicaciones de
signi icamien os el u u o iempo no a as eces sin necesalo se u iliza en luga
esamojo. Al in oduci gene almen e no se hace iempo di e i impo an e no
iempo, p esen e o bu o, impo an e des ina se plg. malimas 2. mal ini o sumal i
g ūdai. pylima se ía sólo já supil ado, eso como da pilsimas si?! Miškininkai
nosig iebé nugi s á palab a y pasadé necesa ia di e enciación ki a ie é (po je,
I sandas de u ojo iempo ki -o) y ki imas: en ki a ie e a ocu e bosco o
sepa ado de á boles al imas, pe o qué es ki ime? Es o no exis e i iąja lengua
basada di e enciis, aquí más lenguaje logizamien o. si ya designa , es iški s as
bosque á ea más p eciso y cla o se ía no al imas, y i osías palab as de ca a
miške izki s as á ea; skynimas, ki imas Šimkáičiai, Telšia, ž en is, Žemai ė, A.
Juškos žodynas (LKŽ IV 1957); menos ik ų miška ie ė Geg nai, Dùse os (LKŽ VIII
1970) es o al ez o ien a a miška como masy ą. V 1979 LTE sis ema oda
conmo ida: ki a ie ė 1. e minal exca inio que limi a supe icies, o mado po
oolieną a dančiu ins umen o <...>, y 2. ki s i asignado o expulso el á ea
o es al, ambién bi žė 1. miško acó , asignado ki s i, <...> LTE II 1977, o ki imo
no, po que ki a ie ė <...>, o izki s as miško acó . VLE X 2006 supe icios que
limi an el in del casinio, […]...> es ki a ie é 3., o 1. iški s as y poco plan adas o
po sí aún no jeélés bosque á ea <...> (au o o es inco An anas Juod alkis) y 2.
ke amo bosque
164 Jonas Klima ičius | Te minas an e é mino. IV plo a, da bi žė 3. miško á ea,
in e s imo no. T umpa concluada hace mediocien o años apiga ie on ki a ie é
boskininkai noiauja s y uo i, qué es o es es o ski iamas ki s i o escki s as, es o y
iški s as, y ke amas á ea. Sin se io bosquekininkazgo é minos de dicodyno aquí
nada se á.
Auga ie ė ijou a LKŽ I2 1968, y DŽ 1993 suno min a: augim ie ė ž . auga ie ė
pues a, donde la plan a na u almen e c ece. Rad ie ė ijada mucho más a de
AplApsŽ 2000. Toda ía después de 7 años sugal o a suge i según analogía con
plan a ie ė ada ie ė (Umb asas 2007: 14). ¿ Necesi a esa analogía pues enemos
un buen p eceden e, como U bu is echazó analogica según kas ie é y g ęž ie ę
o mą ki ie ė: ella e aluó como okio pa bondad (U bu is 1962: 48), pe o
exp esé ki a ie ę a ojamą ya más de quince años (U bu is, allí mismo). Más
impo an e, que nep i úk ų deseo, olun ad y iempo a egla , lo que
ealmen e necesa io. O analogijas es i di e sos, aukien es y en opues as
pa es, en es e caso ad ila: ad ilà, ad iliukas psn., a m. as inis niño z .
pames inukas DŽ 1954 (DŽ 1972 ni psn., ni a m.; DŽ 1993 z . as inukas). A.
Umb asas pasó nadaip no alinés pe im ie é ( o mali dings is no exis e en
dicciona ios). Es simila , pe o di e en e negu adim ie ė, augim ie ė, pe ė i,
pe i, pe ėjo es de ipo mix o, aigi de pe ėjimas se ía g iozdas pe ėjim(a) ie ė,
y dū inas con al (miš ioyo ipo) accionmažodinio sandu no son p opias, aunque
posibles (y a gulda ie ė gulykla e incluso ac de segundo luga maž). Pe im ie ė
se ía neben del pa icipio I sando pe imas, -a, pe o de ales no se conoce. O
posible da inys pe a ie ė se ía bene d ip asmiškas al ez p incipalmen e como
pe ai (bičių) + luga (a ilyje). Así debe ía decij is o mai pé ie ė (ji o alin ų
y ad ie ę).
Lizda ie ė ie a lizdui, us o a Vaižgan o y o ni ólogo Tado I anausko,
lexicog á icamen e ijada LKŽ VII 1966, pe o de DŽ sólo DŽ 1993. Neleg a
decide e, ka o da ybos modo es žiema ie ė LEnc IV 1936: 1383, T. I anauskas
(LKŽ XX 2002) y ziemo ie ė DŽ 1972. Nebaig as y no minización DŽ 1993 como
deci inesnė ziemo ie ė, po que se acla a žiemojimo ie a, y žiema ie ė
nosacoma sólo sinónimo žiemo ie ė. Da ybinis an onimas asa ie ė
asa ojimo luga DŽ 1993 ambién no del odo aiškios da ybos I sandas puede
se y de asa -o i. Žiemo ie ė o malmen e se ía de žiema + luga ,
žiema ie ė de ziem-o i + luga , pe o necesa iamen e jungiamasis oz
-aanalogiamen e puede se y de žiemos. Más a de lo mejo se ía e la
a osena p ime o de p opo ciona o mą žiema ie ė (T. I anauskas).
dis inguamos pag . y in e s imos in e medios, <...> (au o ius) VLE III 2003, y

Te minología | 2007 | 14 165
Ne š a ie ė žu ų ne šimo ie a DŽ 1954, 1972 y 1993, LKŽ VIII 1970 o malmen e
ambién pod ían se abiejų da ybos būdų, aunque eikiausiai es á de ne š as
+ luga . Žūkla ie ė žūklės ie a DŽ 1993, LKŽ XX 2002 suda y a aiškiai iz žūklė +
ie a. Plin an aiškios mo y acijos da inių madai al cual desapa eojasi ena
pesca galėsian e s is. Pe o medž-ioklei en pa ą como an mejo enca žū-klė
(:2žū i y . ž ejo i, žu au i DŽ 1993), y žūkla ie ę keis i luga de pesca
ne acionalu.
Nuola asi encuen a semejan es da inių, pe o no siemp e con éxi o. An ai el
esc i o Pulgis And iušis es pa a ojęs palab a [musių] miego ie ė M 1992 2
36. Reglingesnė se ía do miga ie é, pe o pues con jungiamuoju balsiu
-oįsigalėjusi y da bo ie é. Realmen e aisy ina maudim ie ė LP 1985 86 2, pe o
segu o se ía no maudym ie ė, y mauda ie ė.
Cabe eco da que dú inio y el co espondien e compues o signi icados pueden
di e i , ej. : da bo ie ė abajo, luga de se icio (kaip us aniga) y luga de
abajo especialmen e ins alado, des inado luga pa a abaja ; asen amien o
DŽ3 se in e p e a imp ecisamen e como luga de esidencia: es e y es el luga de
esidencia luga donde i e una pe sona, y asen amien os, á eas de esidencia
luga es de ida y ac i idades de la gen e ciudades, municipios, pueblos VLE VI 2004.
no SUTAPDINTAS, O PLOKŠČIASIS STOGAS P egun a, o bien ajus ada s inga, ¿qué
se ía casi innecesa ia bien que no es á cla o? No sólo no es cla o, sino que
ambién ex aña. Sin emba go expe imen inėjus e , que o os posibles
candida os obs aulo, aunque sin bū ino eikalo, pe o no del odo y sin ninguna
azón. Po supues o, a kliudi a ealmen e hay que, po que ue elegida (anaip ol y
no de odos) la peo a ian e. Se explica, que al echo coinc apdino con lubos.
Pe o aquí de inmedia o salida la imp ecisión del é mino y ladei ino eogas (o su
pa e) puede se coinc apdino con lubos. O a yda neaišku (ish e mino mismo),
con qué su apdin o. Y nada más coinc apdin o cons uyboje no hay, aunque,
digamos, de un piso lo puede coincidi con o o pisoimis.
Su apdido echo se u iliza y en la li e a u a cien í ica de la cons ucción, y
especialmen e pe iodikoje ( o almen e nue o ejemplo: especializaojasi en el campo
de cubie o de s apdin os y ladei ines eoges Vd 2007 31 20). Pe o ma a illoso cosa su
no solo DŽ 1993, LKŽ XIII 1984 y XV 1991, RLKŽ II 1983 y IV 1985, LRKŽ 1988, pe o ambién PolŽ
1959 y 1984, S a Ž 2002.
O encon a emos e minos en dicciona ios aún ambién odaip. An ai
PolŽ 1959 plana cubie a lėkš as eogas, PolŽ 1984 y plana, y planskoскатная cubie a
166 Jonas Klima ičius | Te minas an e é mino. IV lėkš asis echas (p šng. скатая крыша
plokščiasis ogas la [deck] oo , e ace Flachdach o Dachi u e- e ase pla [en
e asse] плоская крыша, o s a usis ogas s eep oo s eiles oi ab up
крутаякрыша.
Li e a ū oje pasabai o y mezcla, ej. : Si edi icio sin padogés, es o del
e es imien o y el echo unciones desempeña una es uc u a, llamada su apdin u
denginiu ci ilP 1969 7. De acue do con el amaño de nuolydgio, los eogus se pueden
subdi idi en s ačiašlaičius (con mayo de 100 nuolydžiu), lėkš ašlaičius (4-100) y
plokščius (0-40) ( enbid, 98). Plokščiųjų ogų cons ucción cons a de gelžbe onino
sob eengelamien o, ga o isoliaciones, šilumines isoliaciones, hid oizoliacinio capasnio
y g indų, que al mismo iempo son y echo de ogo (ib, 119).
Ya DŽ 1972 echo 1. es lėkš as, s a us, plokščias ( aip y DŽ 1993). Todos
di e en es, pe o ¿ odos cla os? Escuimas a muchos pa ece á huščias,
pe o la espues a se á inespe ada.
Realmen e inespe ada es la explicación de la palab a lėkš as 1. plokščias, negilus
(no s ejemplos plokš umu ne odo: lėkš as dubuo (plg. lėkš ė 1. lėkš as dubuo),
lėkš as eogas, lėkš i salos k an ai (nes a ūs, nuolaidūs) DŽ 1954; 1. plokščias,
iguus: lėkš os suelos agua noubėga, 2. nes a us, nuolaidus, nuožulnus: lėkš as
eogas, lėkš i isos k an ai, 3. negilus: lėkš ė dubuo DŽ 1972 y 1993 (plg. lėkš ė 1.
apsk i as indas nuolaidžiais k aš ais DŽ 1972, 1. apsk i as comido indas
nuolaidžiais k aš ais DŽ 1993, y DŽ 1972, y DŽ 1993 son: gili lėkš ė s iubai, negili
mėsai)1. Gilios pla sch es y k aš ai u bū s a esni.
Ya DŽ 1954 plokščias 1. lygus, neišgaub s, p iplo as ilus ojado 1 DŽ 1954 no hay de la palab a puslėkš ė, y DŽ 1972 y 1993
se p esen a noik a puslėkš ės signi icado 1. maža lėkš ė (2 pusės lėkš ės kiekis), que es o en ealidad a osena
cla amen e más indica! es lėkš elė nedidelė lėkš ė idklinei, puodeliui o k . padė i: se icio lėkš elė DŽ 1972, 1. nedidelė
lėkš ė DŽ 1993 (y 2. pusės kiekis pusė lėkš ės). Análogamen e mucho donde se explica y semdububenis 1. pequelis dubuo
DŽ 1954, 1972 y 1993, 1. meno , meno dubuo LKŽ X 1976. Mažesni indai gene almen e se llaman no dū iniais con sandu
pus-, o meno idades p eesagų ediniais s a inai ė, kibi ėlis, puodukas, ska delė, bu eliukas bu elai is, s iklinėlė
s iklinai ė, lėkš elė lėkš ai ė, dubenėlis ( aip pa maišelis, k epšelis, pin ini ia pin inai ė, dėžu ė), esciskele os sólo
más nue os, pe o aquí del signi icado (plgulis de pus li o alpos bu elis) y pusli e ė, como la mi ad del olumen. GK
1934 58 86 ( a . palun 1. dubuo, 2. padėklas LKŽ IX 1973, LKŽ IX no ijado palumickas Pl iškiai) en ealidad debe ía se
puslėkš ė juk y se explica: 2. kiek gilesnė pailga lėkš ė, ya que se a a de pla os habi uales (ke amikos) y asono,
sólo no pus Žemėš ė, sino pus asš ė (plg. p abiekė). Cabe ecu i a la a ención que блюдо p incipalmen e es 1.
didlėkš ė, 2. lėkš ė, sólo 3. dubuo P ekŽ
1996. Dos simila es indaus dubuo 1. apsk i as dubus asas; […]...> DŽ 1993, 1. pla us y dubus ed alus u as
s iubai, p ausimuisi, la bimui y e c., <...> LKŽ II2 1969, lėkš ė 1. apsk i as comes ible indas nuolaidžiais
k aš ais DŽ 1993, 1. ap alus indas lėkš ais k aš ais, del cual se come LKŽ VII 1966 (apib ėž ys
šlai inis ogas), aunque plaское перекрытие plokščioji pe danga, o S a Ž 2002 es o
Te minología | 2007 | 14 167 jun iniu plokščias s ogas, DŽ 1972 se explica más
p ecisamen e iesiu i lygiu pá ašiumi, ho izon almen e ligus, DŽ 1993 p asčiau
ku is iesų iene i lygų pá ašiumi. DŽ 1972 y 1993 es y plokščias ogis, -ė (namas).
Plokščio signi icado en la gene iné hablada ned ip asmiamen e indica y sus
ediniai e mininai plokš ė, plokš elė, plokš ainis, plokš uma geom. y geog .,
plokščiakalnis (no s cuan o banguo u pa i šiumi), plokščiaspaudė, plokščia eplės,
plokš nis (kapas) a cheol. (plokščiu pa i šiumi), ambién e mininiai būd a džiai
plokščiadugnis, -ė (na ios, al is), plokščia i šūnės (kal os), plokščiag ūdžiai
( ikiai), plokščia a piai (miežiai).
Sin emba go LKŽ X 1976 plokščias 4. lėkš as: lache Schüssel plokščias bliūdas P. Ruigio dicciona io (pa ikslin a de
odo) (pliokščias y pliokš us es e signi icado no es á ijado). Desde luego, ši ai es no de la ac ual común inés
lengua aho a plokščias dubuo se ía con adic io in adiec o. O o p opone galel es LKŽ VII 1966 lėkš as 1.
plokščias, plynas, iguús K da na, Ka ena, Skisnemunė, p ūsų esc i as, ambién 1. plokščias Sin au a (ZanŽ II
2004), a ian e lėkšnas ž . lėkš as 1: lėkšnas echas J. Jablonskis (no s lėkšnus ž . lėkš as 3: lėkšni o ielka i gi
J. Jablonskis). Sólo placa 2. nuolaidus, nuožulnus, nes a us ( eikšmės a eaalas indicado insu icien emen e), 3. su
nuolaidžiais k aš ais, negilus, nedubus: lache Schüssel lėkš as bliūdas (o ie e Schüssel dubus bliūdas) F.
Ku šaičio dicciona io (pa ikslin a de isu) // seklus: lėkš a luga Vilka škis, ambién 3. seklus, negilus Lukšia
(ZanŽ II 2004). K. Milkaus ocodyne abejaip: bliūdas lėkš as, plokš us eine lache Schüssel (pa ikslin a de odo).
Planoščias el signi icado p incipal en la lengua gene ale a puede se sólo ho izon almen e ligús. Sin emba go y
plokščio, y lėkš o signi ica i os mencionados a ia imai a mėse, no hay aún del odo exaclios) di e encia no de
esencia, y más ma e ialaga (no del odo siemp e), además de eso, dubens paski is amplnė. Kad hay dos,
susiklos é his ó icamen e. Šaknimis abudu, aho a mo y uo i indo pa idalo peculia idadesamis (dubuo: dubus,
lėkš ė: lėkš as), es á elacionadas con pla ícalu y come . Dubuo (K da na, Ga gžda; a . dubenis
Sk iaũdžiai) LKŽ II2 1969 Kazimie o Būgos siūlymu (Sabaliauskas 1990: 293) i bene Jono Jablonskio ūpesčiu
pakei ė jau P. Ruigio ódyne iksuo ą sla ybę bliūdas (bliūdelė jau J. B e kūno Biblijoje) LKŽ i2 1968, o us. блюдо
bend asis sla ų skolinys iš go . bius (kilm. biudis) dubuo < biudan siūly i (Фасмер I 1986). I us. miska de la
palab a misa mažybinė o ma, lenk. misa, miska, miseczka bend asis sla ų skolinys eikiausiai pe go . mēs de
ulg. lo . mēsa < lo . mensa s alas; come is, pla iekal (Фасмер II 1986; B ückne 1974). Según miska p ide in a y
del p es inio de lo . discus (< g . discos) sk idinys (i algiui pasidė i; según pa idalą lėkš ės dubens pi m akas)
pe ge manus ( id. ol. disc, sen. ok. aukš . isc → ok. Tisch) la o ma sla iška lenk. deska, us. boska, uk .
abska (Fasme I 1986; B ückne 1974). Lėkš ė (Šã ės, Pandėlỹs, Skisnemunė) LKŽ VII 1966 (gal be eikalo
F aenkel 19551965 conside ada naujada u) ėlgi g eičiausiai Jablonskio į aisy a ie oj ya J. B e kūno Biblijoje
a o os o ielkos (y a y a ian ų) LKŽ XVI 1995, skolin os de sla ų us. тарелка < lenk. ale z < ček. alř,
sla ų de ge manų ( id. ok. aukš . alie ), es os de i al. aglie e < aglia e pjau i < lo . alia e pjau i(Фасмер IV
1987;
B ückne 1974).
168 Jonas Klima ičius | Te minas an e é mino. IV manding, no pe mi e sus
de la lengua sinónimos dicciona io aún enemos SinŽ 1980 es odos las lenguas
li uanas sinónimos dicciona io (no s en gene al, si nopaisoma sinc onías y
especialmen e sin opías, la composición de sinónimos hilu és es a bi a io, y no
e dade os da os de sinonimía). Es una imagen dis o sionada: plokščias 1. ( ogas)
lėkš as ( ogas), y 2. → seklus, pe o seklus p incipalmen e negilus, nedubus (lėkš ė),
paskiausiai lėkš as. An Ž 2003 4s a us lėkš as, nuolaidus, nuožulnus, slėsnas ku is
casi odo no paakilęs, zemas: Ši o po elio labai s a ūs k an ai, a ano lėkš i Všakio
Rūdà; o plokščias smailus cu is a ikišęs(?!). Reikšmės nenusis o ėjimo hechos de
bas an es, po ejemplo: lėkš as 1. плоский: lėkš as dubuo плоское блюдо (no s i
plokščias 1. плоский ), sólo 2. (nes a us) пологий, отлогий LRKŽ 1988, пологий
p incipalmen e nuožulnus, nuokalnus, nuolaidus, nuo akus, pažulnus, nuokal us,
pašliaunus, sólo en onces lėkš as, pe o con pažyma a m. (a con inuación aún
šlainus a m) RLKŽ III 1984. Pa ece que cada au o aquí signi icaciones de ineja,
ikiuoja y conocimien o a m. ašo según su a mę... O SinŽ 1980 en e dominan ės
nuo akus (pamažu, nes ačiai žemėjan is) sinónimos nuolaidus (kalnas), nuožulnus
( ogas), pažulnus, žulnas (k an as), nuokalnus, nuokal us, pakalnus, nuož ilnus
a m., pašliaunus a m. ( ogas, colnas) y pašliaũ inas a m., pašlėdnus a m.
(di a), pašliuodnus a m. (lubos), šlainus a m. lėkš o en absolu o no exis e:
po que según la e mę del au o lėkš as es plokščias... Pe o eso e óneo. S a Ž
2002 es nuojulniosios sueloys inclined loo eins eigende Fußboden planche
oblique naklonny pol.
Tal ez acasando a ence a in e p a mines a ibu gios plokščias y lėkš as
signi ica i os colisiones cuando ella aún no había sido abolida y no minamojoje
leksikog a ijoje, como comp omiso y su gió a i icial coinc apdino echo. Tal ez
po eso g e a lėkš ės MokŽ 2000 no hay de la palab a lėkš as. Un comp omiso de
solución necesa iamen e šalin ino. Y palab as plokščias y lėkš as codi icaciones
signi ica i os u gen emen e caig inas y a ianzin inas. No puede queda se en la
lengua gene al en al palab a placa colisión de signi icados plokščias 1. lēzens;
plakans: plokščias eogas lēzens jum s, plokščia k ū inė plakanas k ū is, a lėkš as
1. plakans, 2. lēzens LieLaŽ 1964, lėkš as 1. la ; plane, 2. (nes a us) gen ly-sloping
LAKŽ 1991.
Min į, que lėkš as mo i uo ai puede se plokščias cuan o apoya a
e imología, pe o no del odo pi mykš ė mo y acija ealmen e se ía sólo
gulsčias aunque la iškas gimnai is lêzns, lêzens lach (Būga II 1959: 421), pe o
lie . y . al o. ložė i, -ėja (lõži), -ėjo bū i izlūžusiam, išgulusiam (ish o o a ealo
conside a sinónimos de lengua bend inesa. Aquí es necesa io deci que bend inés