scieee Science in your language
[lt] (orig) [de] [fr] [it] [es] [pt]

Stasiui Keiniui atminti

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

Stasiui Keiniui atminti

Author: Palmira Zemlevičiūtė
Year: 2024
DOI: 10.35321/term31-13
Source: https://journals.lki.lt/terminologija/article/download/2420/2420
243Te minologia | 2024 | 31
doi.o g/10.35321/ e m31-13
S asiu Keiniu em memó ia
Eu ainda não esse,
Aly os žydėjo
Meu nãoêsebus já,
Ela a delei žydê. –
E k is seus lapeliai
Desde solês e en os
Como a eia de bagel […]
An meu co ação
S. Nė is. Oly os.
III (1936.)
Como nenumaldomai ápido êz o empo... Rodos, ainda só on em com Juo
labin asi, con e sė a, ida Jį andando neskub iu passo, pasi išusį au inę
juos elę. E hoje é p eciso a i liūdną sudie ma iam Seu côn e a o do a
nema iai Sua alma. Di ícil c e que Ele já não es eja mais com a gen e e que
já ap ieana usa do u u o empo açõesmažodžius abalhou, esc e e,
ap ê, i eu..., po que Sua mo e ainda ainda es á i a. Tãããã a pa ana de
ma ço nešini b an os ch izan emų žiedais iemos despedi -nos com
Moky ojas, em que saicau pa a Amžinybę em 2024 m. 15 de ma ço. Da
o og a ia em nós odos como i o jél ágė besišypsąsu y as juoda ėmiais
akiniais Moky ojas kepi inio com o one do em. Cil a, simples,
cadadieniška, e jun o sem im simboliska o o auka.
Leono Vasausko o o (2001 d) de S . Keinio pessoal a qui o
244 S asiu Keiniui em memó ia
Palmi a Zemle ičiū ė
S asys Keinys nasceu 1936 m. 20 de se emb o d. Mažeikių apsk i ies Viekšnių
alsčiaus Pakalupio aldeia. 1954 m. o mado a Viekšnių secunda ina escola
ing essou em Vilniaus es a al uni e si á io ( oliau VU) His o ias e ilologia
ace ada es uda línguas e li e a u a li uanas. Após es udos 1959 m. Jono
K uopo oi nomeado em Lie u ių kalbos i li e a ū os ins i u ą ( oliau
Ins i u as) e minologo duonos k ims i (Keinys 2004: 34). Sob e es as
denomini u es mais a de bylojęs pala as: I des es eilučių ašy oją, os
baigusį mokslus Vilniaus uni e si e e, J. K uopas oi pasiėmęs in o Lie u ių
kalbos i li e a ū os ins i u ą di b i e minologijos da bo. Aquele omém
apa eceu em oso, po que depois de alguns anos en adasam em Vilniaus
uni e sidade aspi an ū ą nãožme š amasis che e V. U bu is p opôs
disse ação emá de e minos da ybos e depois de algunszelos anos
no amen e J. K uopo pak ies am e e longoam ol a a Li u ias língua e
li e a u a ins i u o leksikog a ia e e minologia abalhos, e após J. K uopo alguns dos seus abalhos con inua e a i i
(Keinys 1998: 1112).
Desde 1966 a é 1975 m. abalhou VU Kauno aka iniame akul e e, gannindo
docen e í ulo. 1974 m., J. K uopo a delei con idada, pa g įžo à Ins i u ą
com isam, mas pedagoginio abalho nãožme ė con e s y oja o Šiaulių
pedagoginiame ins i u e, Vy au o Didžiojo uni e si e e, Vilniaus
pedagoginiame uni e si e e.
Beinio, pedagógico, a ė e o ganizacinį abalho. Desde 1976 a é 1992 m.
ėjo das unções de ice-p esiden e do Conselho de Te minologia ao
P esidium da Academia Mokslų, 19871989 m. lide ou Ins i u o Daba inės
lie u ių li e a ū inės kalbos depa amen o, e 19891991 m. Líbos cul u a e
e minologia depa amen o.
S . Keinio cinco dezos de abalho cien í ico de anos oi nep emidamen e
de lūs. P epa ada alguns li os de (indi idualmen e ou com cod aau o iais)
e p imei o manual de e minologia Te minologijas abėcėlė (1980), desde 1966
m. esc i a po 400 a igos cien í icos e em publicações pe iódicas ge ais,
po 100 ecenzijas, ambémgi apž algų e ki okių skelbinių. Nemažai, Em suas
pala as dizendo, abalhos, abalhos e pensões sh ysnių sugulė em duas
e minologias abalhos li os Daba inė lie u ių e minologija (2005) e
Lie u ių e minologijos aida (2012).
Ele expulsou e a p imei a da a ual in e nacional da e minologia ciência e is a
Te minologija agą oi seu sumany ojas (žu nalą nazino Te minologijos
agos, 1994 m.) e do p imei o li o espomosis edi o , k i ęs [s]uglaud[us]
pečius, kil[ i] in o žygį už g ažią, aiškią i ikslią, egula ingą
Te minologia | 2024 | 31 giją beigi chaminęs odos, quem necessá ia, quem cuida,
i g akščią lie u ių mokslo kalbą, už pa yzdingą i lie u išką e minolo-
quem ca o língua li uânica de ciência e seus she dis e mininai (Keinys 1994: 7),
adui agas da e minologia e ele mesmo sem pailsio as gilias, de lingas... Ag
iūsė e à adução dos e mos ez ou pediu eles se em p epa ados, suda inėjo,
pe gun ou, no mė e edaga o, aisino, p ecisou e siūlou seus e minos e ais
no os, e dadei amen e encal ados, es ão de aco do com o espí i o da língua
245 ki čia. Ele si g e si go de odas as á eas e miniais incapazes e como
conseguindo as cu ou. O especialmen e p i eizdėjo e miniação do e o iá io.
Tão a c iação de e minos e o iá io e no minamen o jágidão Geležinkelių
depa amen e começa am 1991 m., embo a a p imei a pazin inha com e o iinho
caminho oco eu ainda p ecoy oje ju en ude. Meu pai é abalhado na e o ia
e quando e minei a escola secundá ia, a é deseja a que e eu o nasse
e o ielinku, lemb anças são pa ijêsis S . Keinys. Ele di ás que en ando no
comboio o almen e con iįs e o iinkelininkais (Usonienė 1988: 3). E es es
esol endo linguís icos ques ões não du idinai con ia am Juo. S abdas,
iešmynas, kelynas isso is Seus e mos c iados. E onde mais cen enas De Jo
cons i ui ia e mos de aco do meios de a u a de pala as da língua Li uânia!
Po longame į e aisingą abalho no minan lie u iškus e o ielkelio e minus
2000-aisiais o dem do minis o das comunicações da República da Li uânia S .
Keinys oi p emiado Ga bės geležinkelininko ženklu. Che aip signi ica i amen e
p o ês as e įmjin as sh iesaus memó ia Tė elio, longaokai di busio,,p ie
gelžkelio, abalho. Išski inis S . Keinio nuopelnas lie u ių leksikog a ijai
monumen alus da bas Daba inės lie u ių kalbos žodynas ( oliau Žodynas)
comumis no minamasis ieno omis bend inės kalbos žodynas, pela p imei a ez
edi ado na Nep iklausomoje Lie u oje (Keinys 1993: 9). Ele oi do e cei o (1993),
qua o (2000, ele ônico 2002), quin o (2003, ele ônico), sex o (2006, ele ônico),
sé imo (2012) e oi en o (2021) pa aisy ų e complemen y ų publicações o edi o
sênio , p ocu ando, que Zodynas não pala as adas p opaguassem, mas laiduo ų
a osena i meza e cons an o umo. Niekas pala a de como omano í sai
neskai o. Mas S . Keinys con a! mêsse o edigi , leu desde A a é a úl ima le a, e
mais uma ez (Keinys 1993: 9). 2002 m. qua a edição de Žodyno oi expulso
kompak ine plokš ele, e 2003 m. inse ido na in e ne . Isso semp e De Sua
p eocupação. T io dedicado ao Reda o de T abalhão é al amen e a aliado 2002 m.
po compu ado ís ico Žodyno a ian ą Jam in oduik a Felicijos
Bo ke ičienės a minimui Kalbos p emija, e In obal 2004 exibição Zodynas
escolhido melho edi ó io de leksicog a ia li uanas.
S asiu Keiniui comemo a 246
Palmi a Zemle ičiū ė
S . Keinio a i idades sem im ampla e shako a. Ba gu bau possí el desc e ê-la nes e
a igo . Ele oi edi o de diccioná ios e li os; Memb o dos edi o iais coleijinhos;
diccioná ios, ela ó ios esies, abalhos cien í icos cole nicos, bibliog a ijas
indicado es, a igos cole ninhos compa a oye , o ganizado , linguagem adėjėjas;
che e de disse ações, oponen e, memb o de doc o an ū os komi e ų (gynimo
conselhos); mais do que seixasdezim i diplomacionais, bacha el e magis o abalhos
che e. Quem insuscui á odos os abalhos de Sua ida do bem da língua e e minologia
li uãs, em le as p e as nugulusius em b ancos papie iaus aios?!... 2006 m. luz do dia
iu ido S . Keinio Bibliog a ijas odyklė, que cons i ui pe o 700 posições. No en an o
e após sua apa ição Ele nesilio ė esc e eu... Lygu a sk uzdẽlė k u ėjo, nuoilsio
nepažinęs... Šių eilučių esc i o es, anuomečio Te minologijos sky iaus labo a o an ei,
é ekę não ez cole a Sua mão esc i y us a igos, no início da gi imp in adimo
mašinėle. P o iai lembinha ins ingua aquela smulku ė ašysena, que não semp e
pau a a insc iu e e cuja com nenhuma ou a nesupainiosi. Ele ouxede ê a šūsnelé
uma mesma suka py ų nedidukų papie iaus lapelos (nãochemos, quão quãoidade deles
ês!). E ago a ẽgis pala as, ha mniai issi ikia em naqueles lapelias. Ve -se, Ele cada
um deles nugludinda ês, como nugludina no empo água de io pedemêlis, e eles
do da em em sakinius naquelas indiducas lapelias de papie iaus como a os lisos de po
jág és. Mėgo em seus a igos solo como g ūdos įbe i a os lie u iškų pala as.
Ga džia osi jais. Aqui desses pala as luoš elis: pakušin i, pag ildy i, agnus,
p abildy i, изp ūsis, žąlan is, ingu i... Ne e ai e em ocabulá io p ieida o di s elė i
ku io ne ku io signi icações. Kadaise é encenado que sonhojęs es uda jo nalis iką.
En ão não su p eende que aquela jo nalis ica gyslelė plas a em não e o Seu a igo:
O, como não e ai aquela [cen ė ių P. Z.] espi i o, al a idėjimo e nesa anaudiškos
a nys ės al a nos, como nend ões inclins an es segundo cada ветją ou só ėjelį e
besiblaškan iem siauchian es globalizações вет ų pagai ėje!, Laikas êga
semas ando. O quê se ele es á, só nós, passi os des a e a, isso não mo endo,
co emos ap essados pa a o eino dos dus os, Tais como ele [Kazimie as Gai enis P.
Z.] encon ou en ão, aquela em Vilnius nos suxaukus ao ou ono da ju en ude, al e al
icou, En ão pai i que os dias p asos de ou ono não são nada mais do que a p ima e a
de he endo, do que os elhos d elkianque os do e ão, ... e ele mesmo [Kazimie as
Zminas Eigna […] P.] mui o apšlaks ias gai inas da p óp ia cul u a, de pais e a ós, de
línguas, de aças e de pais, Shū a ia pode, po que os eus co ações são de e dade, de
e dade, de gui a as e gêmeas.
Te minologia | 2024 | 31 247
Como Iê lemb o? Vasa oda ês não alémjú iuose, e na sua amada ė iškėje.
Vilniuje u ėjęs a o i amo k au u ę, em que ažiuoda ęs sh ežios pães
nuspuga . Mėgęs jo ens e minologų apsup yje pašmaikš au i, e aniems p jukus
pačiam p asümso i. Nesi aikês es animų pala as (nūdien ão madingų), e
quandois a é en ado esc e e um a igo izis sem eles escapi e sando. E como
ninguém ou o ielmen e ėjo da pala a Li u iško e e mo Li u iško ga gybom.
Pe skai ęs Fe dinandʼą de Saussu eʼą o iginalalo ( acūzų) ala. Vi eęs en e
li os e li os. Deciada endo, que di ícil se ia encon a no imą, ão mui as delas
du an e oda a ida pe e s a, anslei a, su ikiuo a... A eida ês em Ins i u ą
odiniu lagaminėliu nešinas. De ele a si nemačiom ex aukda ęs isso chokoladinių
saldainių, isso pa asa inių ulpių Ko o 8-ajai s ojus. Foi boa abalha com Juo e
ap ende do Jo, i a, sh ežiai e neiškal ai mąsčiusio, didelio de linguagem e
e minologias Išmany ojo, ambémgi pasišnekučiuo i sob e kasdienius
i e imiškus emas. Visad en enden e, escu ando, aconselhando, pad ąsinando,
acalmando. E em žilą ūsą besissimilhan e. Ele ap ê a abalha . T abalha i
nenuils amai, a idėjus, ma e Pa s oda a ida abalhou com oda o
de o amen o.
Um enomados e minologos li uãos, sem im abalhš us kalbininkas, puikus
pedagogas, um žymiausių žemaičių, besida buojančių kalbos mokslo ba ose,
hon us kalbininkas, ge as moky ojas, Te minologijos žu nalo ė as,
isuomenėje žinomas kalbininkas Tai is abou S . Keinį,... Jo moky inių
žodžiai.
Palab as como o pai assim se chama o a igo sob e Simoną Daukan ą e seu
didįjį polkųlie u ių kalbų žodyną, S . Keinio esc i o 1993 m. Šiuomsyk išd įsiu
mažumėlę pe azuo i amososui žemaičui des inados as pala as do
Mes e, que nulem i i Jam Pačiam: como a a ajaiši Jo žodžiai. Eles
con am, como p egiou, e le ou e dailino nossa língua, como ela cuida a
au us zemai is, g ande Tė ynės mylė ojas. Pala ões como co pais Ele
daquele amo ensinou, ensina e ensina á. Tad lai nenu yla skambėję Suas
pala as ha pai, o alindando o gulhamen o lie u ių kalba i lie u iška
e minija. Oh a nós, e minologamas, eles nunca nenu ils s ambėję. Kai há
49 anos nós, oi ohuoniolikmečiai in ezim mečiai, de odos os países da
Li uânia cong eguemos debaixo skleiu as da Vilniaus uni e si , ninguém
de e elmen e nem em cabeça nenhuma oco eu a idéia, que pa a pa e
nossa es a cidade é des inada a odo o i e e que aqui anquilimę asimos
e e na luga de poilsio. E ealmen e nenhum pensouom, que assim
s imgal iais p alėks keli nos da em dese mečiai e i á dia, quando nosso bú el ims a ė i, quando sozinems se á

S asiu Keiniui em memó ia 248
Palmi a Zemle ičiū ė
lem a pa a jun o ou os kapo duobês e a i úl imo sudie (Keinys 2012
[2003]: 254). Vin e e com cimaum anos p abêgue o desde es as Suas из a as
pala as de Kazimie o Gai enio laido u ios dia, 2003 m. julho 14-ąją. E não
demo ou isau š i dia, quando Vilnius, Sua ju en ude e oda ida cidade,
p iglaudê Pa ies co po. Deixou só um pequeno kaubu ėlis de a eia
Rokan iškių kapų colnele sob amčiašakiais iszelenis ežiais, kuklus c uz de
madei a e ž akės liepsnelė, gailiai i pjan i kelių ėjyje... Só be meses
88-e ius anos oi des inada Jam aikščio i šios žemės akais (Keinys 2010:
237). E quem pode ab êpe , que pode medi es a pe dek į, lig co ação undo
sac ė usią? Mas lai não nos pe mi e queb a e co ação a lai ea i am as
alsas, p o e icas pala as do Mes e: A ida e a p esença e pe du ância
da ciência não e mina com a mo e do homem. Homem, sendo ma i essência,
suas ob as podem se nema us (Keinys 2003: 16). Tal ele e pe manece na
memó ia e em co ação de odos nós O G ande e Nema us Kalbininkas e
Te minologas e Š iesus Žmogus. Ilsekedis em Pazidade, B angus Moky ojau!
Amžinąjį A ilsį eošia Tu á o e zeliuonėliai! E Egeminoi Luminha Teja b ilha!
NAUSOTI CHALTINIAI E LITERATÚRA
Te miniação de Geležinkelio c iação: [pokalbis su suda i oju e no min oju e mininho dos e o i iškos
geležinkelio S asiu Keiniu] kalbėjosi V. Leščinskas /. Geležinkelininkas, ma ço 1631, 2001. Rimku ė Auš a 2006:
Te minologas S asys Keinys. Te minologia 13, 246249. Kaulakienė Angelė 2006: Kalbininkas S asys Keinys.
S asys Keinys: bibliog a ijos odyklė, cons i uída Adelė No eikai ė, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as,
910. Keinys S asys 1974: S a us oponimikos eikalas. Kauno T ibunal, 8 de se emb o, 4. Keinys S asys 1975:
Mui os p imei os chamambuços. So ibinis p o esso , janei o 22, 2. Keinys S asys 1992: Geležinkelininko
žodynėlį palydin . Geležinkelininko žodynėlis: (Te minai), compos a N. Juškai ė, S . Keinys, Vilnius: Leidybos
Keinys S asys 1980: Lie u ių muzikos e minologijos maes as. – Kalbos kul ū a 39, 94–95.
edakcinis cen as Lie u os au o, 618. Keinys S asys 1994: Melonusis lei y ojau! Vaga de e minologia 1, 7.
Keinys S asys 1994: Te minologijas e da cul u a do idioma especialis a K. Gai eniui 60 anos. Língua Na i a
2, 27–28.
Keinys S asys 1995: Como su gido 2000 pala as. En ep li os 9, 2324. Keinys S asys 1995: Paminklai, mais
o es do que a į. G andes bal os aš iias sukakčių anos. Nimasis k aš as, ma ço 28, 5.
Keinys S asys 1997: Žemaičio ísico šnekos. En ep li os 5, 2021. Keinys S asys 1998: J. K uopas e
e minologia Li uães. Te minologia 5, 720. Keinys S asys 1999: De odas as on es bebidas: [kalbininko e
k aš o y ininko K. Eigmino pa a o 70o ani e sá io do nascimen o]. Gim oji língua 1, 2123.
Keinys S asys 2000: P . Ska džiaus e minologia s i a a i idade e sua impo ância. Te minologia 6, 6977.
Keinys S asys 2001: 1901 m. Pe o K iaušaičio Lie u iškos kalbos g ama ikos e mos de ciência do idioma. –
Te minologia 8, 5064.
Keinys S asys 2003: Kazimie as Gai enis como homem e cien is as. Kazimie as Gai enis: bibliog a ijas
odyklė, cons i uê A. No eikai ė; edaga o S . Keinys, R. Mielku ienė, Vilnius: Li u ians kalbos ins i u o
leidykla, 916.
249Te minologia | 2024 | 31
Keinys S asys 2004: Nepalauž a língua. Fizikų žinios 26, 1415. Keinys S asys 2004: Žiupsnis minčių sob e Kazimie ą
Gai enį e seu me ą. P oblemas de e minologia de his ó ia e p esen ís: coleção de a igos: Kazimie ui Gai eniu
em memó ia, Vilnius: Li u ian Ins i u e o Language Publishing, 910. Keinys S asys 2009: Famous e minologijos
aga a ys (75-ųjų Kazimie o Gai enio nascimen o ani e sá ios ocasião). –
Te minologia 16, 302306.
Keinys S asys 2010: Signi icância dos abalhos de Jono K uopo nossa língua e mokslui. Lexicog a ia e Lexicologia 2:
Jono K uopo aos 100 anos de nascimen o, compê Vilija Sakalauskienė, Albina Aukso iū ė, Vilnius:
Ins i u o das línguas Li uãs, 1323.
Keinys S asys 2012: P a a mė. S asys Keinys. Li u ians e minologijos aida, Vilnius: Lie u ių kalbos
ins i u o leidykla, 1113.
Knyga, cuja espe ámos dois dezmeios: [A. S i bly ės pokalbis com Daba inės lie u ių kalbos žodino 3-o
edição y . ed. S . Keiniu.]. Jus iça, 1993, lapk . 18, 9. Minis o das comunicações da República da Li uânia
2000 09 06 o dem No. 39 Dėl apdo anojimo Ga bės geležinkelininko ženklu. Geležinkelininkas, 2000, se emb o
115, 6. Umb asas Al ydas 2016: Desde pala as a pala asynų: S asiui Keiniui 80. Te minologia 23, 259266.
Umb asas Al ydas 2024a: IN MEMORIAM doc. d . S asiui Keiniui. Accesso na in e ne :
h p://lki.l /inmemo iam-doc-d -s asiui-keiniui/.
Umb asas Al ydas 2024b: S asį Keinį ao e e ninybę palydin . Na i a língua 5, 2730. Usonienė
Au ika 1998: Geležinkelininkai pasi iki kalbininkais. Geležinininkas, e e ei o 27, 3.
Palmi a Zemle ičiū ė