G. AkelAi is. Į e pinia, sus explicación
en los abajos g ama icales de Jono
GINTAUTAS AKELAITIS
Mykolo Rome io uni e si e as
Jablonskio 57 ĮTERPINIAI, J AIŠKINIMAS
JONO JABLONSKIO GRAMATIKOS
DARBUOSE ĮVADAS Į e piniai sin aksės del enunciado de la lengua li uánica y
esa sin aksės desc ibeo pašalio asun o. Sin emba go sin su a amien o la
desc ipción de la sin axis del enunciado se ía no sólo neišcomple o, sino y
incomple o. Y comple amen e no impo a, cómo ellos se án nomb ados y
e aluados: si adicionalmen e į e piniais, o okiečių, inglesas lenguas, donde
dis in o que los li uanos de la ase miemb os o maliųjų aiška, inkančiais
e minis y concep os Sa zad e biale, Sen ence ad e bs sen inio
p ie eiksmiais (ž . Hol oe , Pajėdienė 2005: 107 y k .), o de la clásica e ó ica
he edė u pa en ezė (ž . Koženiauskienė 2001: 176 y Rulíko á 1973). Aho a
ob iamen e, que į e pinia, independien emen e sen inio b anduoliui,
asignanami sen inio como pasakimo g adopai, įsi e pia en di e sos sen inio y
incluso ex o angos es o y modalumo o ma imo ins umen o, y sen inio
disku siškumo iz aiškos elemen os, a ex e y sen inio cohesijos, . y.
g ama inio išlumo, ins umen o.
Pa a en ende nos, cuál ue y qué signi icación u o desc ipción į e pinių
Jono Jablonskio en abajos g ama icos, necesi a al menos glos os
Li uanian lengua sin aksės y inėjimų his o ia de esumen qué has a J.
Jablonskio ue con ado sob e į e pinius.
1. Las g amá icas de la lengua Li u ias has a J. Jablonskio kokio aunque į e pinių
ap ašo no hubo. No Li uania habla esc i os en g amá icas incluso Augus o
Schleiche io, F id icho Ku šaičio p opio desc ipción del sen encia maža ebu o;
la sin axis de los obje os ue on o denados po el llamado p incipio de sin axis
de las pa es del lenguaje (plg. Būda 1987: 13 y k .). Pe o p immi ejemplos, aho a
conside adas į e pinías, ya apa ecie on. Po ejemplo, A. Schleiche is,
discu iendo p ielinksnį ano , us ojamą sólo į e p inėse kons ukcjach, esc ė: ano signi icado me es neaiški; él
58 LEBROS
CULTÚRA | 83
( . y. ano . G. A.) consumido ales conjunciones: ano e o, ano su zodzo
(Schleiche 1856: 280).
2. Lie u ių kalba en los publicados ap ašuos g ama icos An ano Ba anausko
Pe o G ažbylio (Po ilo Januše ičiaus) (1905), Adomo S uob io (1906) aunque
į e piniai neap ašomi, pe o en los sky elios de los asun os del di o cio
apa ecen pi mi é minos, en los cuales į a dijama lo que aho a se llama
į e piniais (1896). Especialmen e: palab as in oducinai, sakynei įmes inai (A.
Ba anauskas); palab as añadidos, sakynjai įb uk i (G ažbylys-Januše ičius);
inse ados palab as y sen inelas (Adomas S uob is). Esos e mininos con
exp esi ías de inamaisiais dėmenimis ni ilgesnį iempo ė ė, ni cuál de ellos p igijo.
Tad oda y asen i inusių e minos, y į e pinių como sen inio
sin aksės iene ų ap ašo p ime um pe enece Jonui Jablonskiu.
INPINININ PATRIMENTO JONO JABLONSKIO
GRAMATIKOS DARBUOSE
Jono Jablonskio g ama ícos abajos de ( . y. ado ėlių) į e pinia, sa aime
en endama, de alladamen e es á desc i i en 1911 m. Sin aksėje de la lengua
de Li uania. 1901 m. Li u iškos kalbos g ama ikoje, cuya esc i u a y de la
publicación his o ia de los li uanos lingüo y oje uni e somemen e conocida,
sob e į e pinius žinių nė a: como desc ibidos obje o ellos nepa eko á
capí ulos Keli sin aksio įs a ymai (ž . Jablonskis: 158177), po que ame
capí ulo nesiek a pa eik i sis emá ico, que y glas o sin aksės lie u ių kalbų
ap ašo, a no ė a oca ik ai más impo an es cues iones de g ama ica,
beje, aún no jablonskinės g ama ikas, sino más emp anos g amamoks sob e
la base de p incipios. Aunque hay un capí ulo Keli žodžiai apie g ama ikos
ašybą, pe o nė neužmin a apie sky ybą adieja, y es e camino en 1901 m.
g ama ika ą į e piniai negalėjo pa ek i. (Ne i Lie u os kalbos sin aksėje
(p. 102) J. Jablonskis a i mó: Ski iamieji ženklai i jų mokslas, iesą sakan ,
y a ne iek sin aksės dalykas, kiek apie ašybą, ši aipė pab ika, kad ašyba i
į e binija žinių ašy u kalba suda o iene ą.)
Eso que sob e į e pinius J. Jablonskio esc i a Pi mųjų sin aksės dalykų
en capí iuos y sky ybos dalykų ap ašuos, que es án 1922 m. (y 1919 m.)
Lie u ių kalbos g ama ikoje y 1925 m. Lie u ių kalbos ado ėlyje, lle ando
a cabo el es udio, ue compa ada con 1911 m. Lie u ių kalbos sin aksės
co espondien e ma e ial. Y accesi a a la conclusión: an o g ama ikoje, como guíaė-
G. AkelAi is. Į e piniai, su explicación en los abajos g ama ícos de Jono
Jablonskio 59 lyje sob e į e pinius J. Jablonskis p esen ó, su akimis, más
impo an es emas, omándolos de Lie u os kalbos sin aksės. Sólo una
peulkmena: 1922 y 1925 m. en abajos g ama icales él ya no usaba an edėlio
in e minos dėmenise in e p inis, in e p iniai esos dėmenis él ya p esen ó
con an edėlio į- (ž . Jablonskis 1957: 412413). Así ul e io obje o de análisis
es lo que sob e į e pinius J. Jablonskio es esc i a 1911 m. Li ujų kalbos
sin aksėje.
TERMINAS, CLABICACIÓN Y INSTALINI VIETA
SINTAKSS APRAŠE
J. Jablonskis ien isinio é mino į e piniai ne a ojo él, como ya zazmin o,
us ojo compues os e minus con de inamuoju dėmeniu į e p inis.
Labes amen e su dis inguido é mino į e p iniai sakiniai. De la explicación, que
y a no solo sakinių in e p inių, es in e p inių y a ski ųjų pasakymų, žodžių
(Lie u jų kalbos sin aksė, p. 76; adelan e u ilizada san umpa S 1911), se puede
cla amen e numany i e minus į e p iniai žodžiai y į e p iniai pasakymai.
Es os é minos ienen signi icado clasi icacinę. O į e p inių eiškinių
klasi ikacija en ealidad es d ina ė: 1) į e p iniai sakiniai, 2) į e p iniai
pasakymai y palab as. El que an os ūšies d ejopus į e pinius J. Jablonskis
ėmė como singula idad, lo mues a jau us, que į e p iniai pasakymai, que
según ac ualiniimo in e p e inimi se conside an aps aba ėjusiais, son
ce canimi į e p iniams žodžiais. Sa i as cosa como J. Jablonskis
en ókompona o į e pinius en sin aksės ap ašą. Į e piniams él o o gó muy
impo ancia de, que y o malų, s a us: chalia sakinių p ijungimo, sujunimo,
su apimo (daba sakiniai con iena ūšėmis sakinio dalimis) dėjo sakinių
in e pimą. Pudiesi, la ase con į e piniu, en endimien o del lingüis a, es ase
compues o. Es o es él cla amen e dicho: Sudė iniame sakinyje dis inguemos:
1) sakinių p ijungimą, 2) sakinių sujungimą, 3) sakinių su apimą y 4) sakinių
in e pimą. (S 1911: 87). Sin emba go, po o a pa e, pamien o sin aksés ap aše
į e piniai es án no Sakinių sudės ymo, i. y. no sakinių g ama inių ipų ap ašo,
sky iuje, y de allamen e ap a i sky iuje Ki i sakinių sa o iškumai i jų
į ai ybės. I se i i ellos p imis, sólo después de ellos a di ec a lengua, sus
a mainas a min iniai sakiniai y pasakojamoji, o ne iesioginė kalba, llamadamoji
daly ių kalba. Así cau elosamen e puede a i ma J. Jablonskį jau us
į e pinius p esen e y ien isinio sen encia o apsk i ai sen encia como unidad de lenguaje, y pašalio obje o.
60 KALBOS KULTÜRA |
83 ĮTERPINI
SAMPRATA
Del desc ipú imo (apib ėž imi apenas o se puede llama ) se e, que J.
Jablonskis į e pinius sup a o muy ampliamen e y algo con a a ingai.
Apibúdinim bien dependió de lo que y é mino él p incipalmen e en a izó
į e pinius esan sakinius, y sakinius con į e piniais laikė, como mencionada,
sudė iniais. Nep iklausomasis aseys, que, siendo in e p as a o o, no iene
con él g ama icos jung ies ( . y. g ama inio yšio. G. A.) y apo a en oda
pasakymą šiokį- okį min ies paaiškanimą, pažymėjimą, sus au inimą, llama
in e p inis aseys, š ai ši aip J. Jablonskis desc ibino (na, de iniė)
į e pinius. Jus icia, inmedia amen e aún añadió que in e pjami y šiaipjau
pasakymai y sepa adas palab as (S 1911: 76). Debido a al a i maciones
nede amien o no hay nada explicado. Como mismo a i mó ėmėsi ano me o
pap as aisiais sin aksės ado ėliais. O, po ejemplo, usų kalbininkai
Dimi ijus O sianiko-Kuliko skis, más a de y Aleksand Peško skis
señala on į e p inius palab as y posakius esan o incomple os sen encia, o
su umpėjusio sen encia elemen en ais. Así, cau elosamen e a i mando, el
p incipal J. Jablonskio į e pinių desc ición pa ece ía igual y con adic o ingo.
J. Jablonskio se indica que į e piniai son, aho a iškai hablando, sólo inciden al
cosa ellos neiš eiškia sen iniu con en o del dichoomo cosas. es o el lingüis a
esc ibo: In e p inis ase ácil algunas y oda edi ada, y ese edi ado ace ca
nė cuán nemaino sin aksés pilna ies signi icanzas. El dicho: Tu, dice, aye en
la ciudad es ado signi ica an o como la ase Tu aye en la ciudad es ado. (S
1911: 78). Desde luego, alamejzdy en, palydė ame eškinamuoju palab aju
ka ais, į e pinys dice dubliuoja, J. Jablonskio é mino poniendo, pa y jų
kalbą. Pe o como el con enido y sen ido del enunciado modi ica modi ican
į e pinaya, él no nesiėmė acškin i.
De es os días esc i os de la sin axis de la lengua li uanas mi ando, J. Jablonskis
p esen ó sa i ą plačiąją į e pinių samp a ą. Į e pinių concep os y į e pinių
como conc e os elemen o de sin axis sen encia ampli ud de los elemen os
de e minó lo que en onces, cuando sus abajos g ama ícos esc ibé J.
Jablonskis, adqui ió o malioji di ección g ama ica ( iene e dad, él quedó leal
logina g ama icaos k ypčiai). Debido a es a azón los au o es g amá icos poca
a ención des ina on a los enómenos semán icos de la lengua. Tas polinkis
aki aizdus y J. Jablonskio en abajos g ama ícos. Po lo an o y į e pinių
seman iką, o signi icados, como ue is o de la dada desc ipción, señaló muy
apibend i ai y apy ic amen e: įnecha a oda pasakymą šiokį- okį min ies paaiškanimą, pažymėjimą, susiau inimą. No gaina eso, ese desc ibini-
G. AkelAi is. Į e piniai, su explicación en los abajos g ama ícos de Jono
Jablonskio 61 mas nea spindi J. Jablonskio p incipalmen e pa eik ų
būdingiausių lie u ių kalbos į e pinių dice, oye, adinas, odos, egis, mi ėk,
ma y i, ano (ko no s) gi di, su asim, qué aquí culpa. Tú, pa ezco, no habías
i pan. – eikšmių. Plg. pa eik us pa yzdžius (S 1911: 76–78) su šiais bū-
dingiausiais lie u ių kalbos į e piniais: „Daba eiki “, sako, „namo“, „paskui“,
ese día ni de casa salido. P iėjo huš a, kiaulė o qué cal ijas j i bliu nė mo ais,
lesa a sí g e ymais con ellos y aún, mi ek, sob e la espalda a sis os. Tú nada,
e , de eso noalame as. En onces y de pe sonas, es, pocas habé. Reikėjo
pačiupinė i, ano ma ynos, y noebū ų lindęs. Reque i ían a él, una palab a,
galas hace e pan. J. Jablonskis, di e en e que ue hecho en pos e io es
abajos de sin axis de la lengua li uanas, nė nebandė į e pinių ski s y i o
como sea los ap a i según signi icamos.
De g ama icales į e pinių señas ambién es impo an e es o, que J.
Jablonskis señaló į e pinius u in lais ą ejopą poziciju: In e p iniai
sakiniai puede pa a se a menudo y o os sakinių al inal y al p incipio, no
mix os en el medio. (S 1911: 78). Así in e pozición ca ac e ingiausia į e pinių
luga . Pe o lo que lemb a į e pinių posición, de ko ella pa eina, como y
muchos a desnių sin aksininkų, neišski ian nė daba inių, nepaaiškino.
SAVITI ĮTERPINIAI
Muy esumido į e pinių eikšmių apibūdinamas, aún como eikian neįž elgus
į e piniais einančių žodžių, posakių i e en sakinių aps aba ėjimo, leido J.
Jablonskiui an e į e pinių šlie i ales cons ucciones, las cuales ne iko en
o os g upos sin aksinių eiškinių, y con į e pinijas elacionadas solo an o,
que ašy iniame sakinyje išski iaban sky ybos ženklais, a saky iniame
aki aizdu aiškėmis pauzesnėmis o blankesnėmis. Po consiguien e en e
į e pinių su gió cons ucciones con be: Fue on sie e homb es, sin Pe o.
Además de es as exhibiciones, hubo mul i ud y o os, aún mayo es. Li uania,
además li u íos, i e aún polkų, usų (bal ųjų y didžiųjų), žydų, okiečių,
nemaža la jų... (S 1911: 78). Po cie o, y ac uales sin aksés, especialmen e
disc ybos ap ašues, p incipalmen e basado simili ud a e dade a į e pinį
además de eso, es as ūšies cons ucciones aún es án dedamos a į e pinių.
Po o a pa e, y el mismo J. Jablonskis po la mencionada ūšies kons ukcijų
su be s y a o: Ski iamųjų ženklų sky iuje sakinyje Ki ų š enčių, be sekmadienių, ingleses casi no ienen kons ukciju be sekmadienių laikė p iedė
(ž . S 1911: 97).

62 KALBOS KULTÜRA | 83 dak a o pa ež i. Dios sal ook, no neces! baile
Juozapas: in oduci é en hoobę, y an o (S 1911: 76). P e į e pinių ambién
Į e piniais J. Jablonskis laikė au o iaus žodžius, į e p us į iesioginės
kalbos sakinį: „Tu, mo yn, būk p ie ligonio“, a ė ė as, „o aš ažiuosiu
asignó y aquellos au o us palab as, que no es án į e pen i en la lengua
di ec a, y a después de ella, i. i. del odo ase inal: Reikia pi ma nuplau i,
añadió senis (S 1911: 76). Mokslinės lie u ių kalbos sin aksė abajos en J.
Jablonskio decisión conside a į e piniais au o iaus palab as no solo que no
ue conside s a o, pe o sob e es o nė užmin a.
J. Jablonskis į e piniais laikė, aho a iškai sakan , y comple amen e lib es,
neaps aba ėjusius, incluso nes anda iškus, p incipalmen e pasakymas de
o ma sen encial, į e p us į sakinį. Sólo de ellos ninguna no p esen ó en e 80
į e pinių ap ašo ejemplos, y puso Ski iamųjų ženklų capí ule como b ūkšniai y
especialmen e skliaus ai dis inguidos cons ucciones, cla amen e las llamando
į e piniais. Aquí los ejemplos: Una ez muchai é ya e a de doce años ėmę
šnekė ies d a iškiai. Si el manan ial pequeño y agua en él poco ė a, así sucede
muy a menudo, ad be ia unos pe sonas. Veikiai endis me as, cuando ni un
okie is išei is (yas saleina cada año de Alemania á Amé ica po cen á miles de),
ku s ke ina e s ies Ame icane ie a abajo, neplauks ęnai de Eu opa be
na elio con kelias ó unas cua en a z e blias. (S 1911: 100, 101). Pa yzdžių
pa eikimo luga indica, que el kalbinis a lib es inse iamai us ojamų
cons ucciones nelaikė e dade os į e piniais, a is gy ojoje šnekamojoje
kalboje y su es ilaus ex os.
Visų J. Jablonskio abajos analizado es especialmen e alo ados ejemplos
hoy mucho qué habla á sob e cuidado lenguaje eiškinį, i. y. sob e lo que no ue
esc i a manualėlių ex o. I sakinių con inse sos J. Jablonskis p opo cionó no
sólo de su pa icula men e alioso conside adas lengua de la gen e, sino y de la
li e a u a especial, aunque en a izó, que es o hay que hace con p ecaución;
aigi indi ec amen e él cuan o mos ó y especialiajai lengbai ca ac e ingus
į e pinius, plg. p z. :La ida de la sociedad ennamijos, como pudėjo no a , ue
pa a noso os comple amen e comp ensible. Jü aduc imus yo, como dije,
co iau y liñau. Plg. aún sepa i us į e pinius: en ealidad imando, qué es más
impo an e, po ejemplo, his o iado es (his o ios) opinión (ž . S 1911: 7779).
Į ai ias į e p ines de la misma palab a o mas y posecis con esa palab a
s engėsi pone g e a, ej.: dice, dice Ju gis; cuen a, cuen a cuen a iej gen e y pan.
Desde J. Jablonskio apo ados ejemplos de qué no qué podemos juzga sob e
į e pinių ki imą, aunque casi odo el siglo de desa ollo de lengua no qué
G. AkelAi is. Į e piniai, su explicación en Jono Jablonskio g ama icalos
abajos 63 aho a enemos sólo quizás, u bū , y J. Jablonskio iempos
exis i a incluso į e piamai a ojamų a ian ų: 1) puede se , debe se ; 2)
puede se , debe se ; 3) puede se , u se y 4) puede se , u se las úl imas
anas de es a ian es one ue on pe cepokiami como d ižodžiai. Plg. ej. :
Da , puede se ( u i se ), huéspedes su ajiuos. J. Jablonskis es zapeado
aho a sólo de la lengua li uánea el ocodino ginomą p ielinksnio o mą ano e:
Qué ese pasileidėlis, ano e ė o, me ha á! (S 1911: 77).
Ilgą iempo J. Jablonskio es ablecido į e pinių samp a a, ejemplos de él
p esen ada gausios ma e iales (80 sakinių su į e piniais) ue asladeliama
comple amen e ó poco qué epakei us en gausius de o me o skolom
pa ašy us lie u ių kalbos sin aksės ado ėlius.
*
epa odo. Aquí Al J. Jablonskio į e pinių ap ašą aki aizdžiai se basa y d i
dis in as cien í icas ac uales lenguas li ias į e pinių samp a as. Es e es un
concep o es echo, es ablecido en académicos de la lengua li uana sin aksės
ap ašuos (LKG III 1976: 701713; DLKG 1997: 641644), aquí į e piniais se conside an
aps aba ėję, s anda d iški, de inida, signi ica i os can idad conin ys
palab as y sen encias; lib es inse idas cons ucciones, que son nesis emico
eiškinys del plano šnekos (DLKG 1997: 645), se llaman įsp audais ( okia
concepció es apoya ambién y es e a ículo au o ious į e pinių y inėjimai).
J. Jablonskis, ob iamen e, linko en la es eu ąją į e pinių samp a ą, pe o,
siendo a idus ma e iagai sin aksės, p esen ó y de ales į e pinių pa yzdžių,
que más o menos leido susi o ma se b ečiajai į e pinių samp a ai su más
impo an e dis in imasy b uožas es no an o lo que desde į e pinių
noa ibuyen įsp audai, y lo que que asignamos y elacionadas con g ama ically į e piniai (ž . Balke ičius 1963:
267281; Labu is 2002: 343353). La Comisión conside a que la ayuda es a al en cues ión no cons i uye ayuda es a al en el sen ido del a ículo 107, apa ado 1, del T a ado.
IŠVADOS
1. Jonas Jablonski en sus abajos de g amá ica į e pinius discuyó más de una ez
(1911, 1919 y 1922, 1925 m.), y de alladamen e 1911 m. Lie u osjų kalbos
sin aksėje specialiame sky iuje; algo de conocimien os adicionales sob e
į e pinius es á en es a publicación Ski iamųjų ženklų sección. Dėdamas
su umpin us į e pinių ap ašo a ias en a desnius abajos g ama ikos,
kalbininkas ni į e pinių samp a os, ni ilius acinės medžiagos nė poco nekeiė.
64 KOLBOS
CULTÜRA | 83
2.Į e pinius J. Jablonskis p ilygino del sakinio compues o p edika iniams
dėmenims (daba inis e mas), sakinius con į e piniais él conside é
sudė iniais, aunque pačius į e pinius ap a ė como sakinių sa o iškumą, su
į ai ybę. Pačius į e pinius ambién desc ibió como sakinius ( . y. compos os
sakinių p edika inius dėmenis).
3. Además sakininesa, į e pinių desc ipción en J. Jablonskis señaló y ki okią
į e pinių o mą pasakymų y a ski ųjų žodžių. Apibujando į e pinius, le an ó
es os sus dis in i os g ama icales asgos: g ama a ikos jung ies ( . y.
g ama inio yšio) con o as palab as del enunciado ne u ėjimą, libe ad
ejopą poziciju sakinyje, la posibilidad de expedi į e pinius de un enunciado
(pašališkumas). escasa a ención a los signi icados de las in oducciones ue
p emisa al lado de los p e ajuan es ca ac e ís icos de la lengua li uana
in oduci ales elemen os de la ase, que, como y las in oducciones, ienen
signos de muy in onacinio y pun uacinio excly imo ( o di ec amen e J.
Jablonskis neį a dijo). 4. J. Jablonskis ap ėpė y ejemplos de kiekiu, su mane a
de p esen ación expliškino b anduolį del in en a io de į e pinių lie u ių kalbos,
en el cual se basa y ac ualínija es eu oji į e pinių samp a a. P e į e pinių
šliedamas di e sas alguna que sea la į e pimo žymę con enidas
cons ucciones, kalbininkas cons i ué la p elaidą de c eación de la amplia concepción į e pinių.
LITERATūRA
Balke ičius J. 1963: Daba inės lie u ių kalbos sin aksė, Vilnius: Vals ybinė
poli inės i mokslinės li e a ū os leidykla.
Būda V. 1987: Lie u ių kalbos p ijungiamieji sakiniai: y imo is o ija, Vilnius:
Mokslas.
DLKG 1997: Daba inės lie u ių kalbos g ama ika. Red. V. Amb azas. 3-iasis
pa ais. leid., Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as.
Hol oe A., Pajėdienė J. 2005: Aplinkybės i jų ipai. – Lie u ių kalbos
g ama ikos da bai 3. G ama inių unkcijų y imai. Red. R. Mikulskas, Vilnius:
Lie u ių kalbos ins i u as.
Jablonskis J. 1957: Rink iniai aš ai. Sud. J. Palionis, Vilnius: Vals ybinė po-
li inės i mokslinės li e a ū os leidykla.
Koženiauskienė R. 2001: Re o ika: iškalbos s ilis ika. 2-asis pa ais. leid.,
Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as.
Labu is V. 2002: Lie u ių kalbos sin aksė. 3-iasis pa ais. leid., Vilnius: Vilniaus
uni e si e o leidykla.
LKG III 1976: Lie u ių kalbos g ama ika 3. Sin aksė. Vy . ed. K. Ul ydas,
Vilnius: Mokslas.
G. AkelAi is. Į e piniai, jų aiškinimas Jono Jablonskio g ama ikos da buose
65
S 1911: Rygiškių Jono Lie u jų kalbos sin aksė 1, Seinai: Laukaičio, D a anaus-
ko, Na jausko i B- ės spaus u ė.
Rulíko á B. 1973: Pa en eze současné češ inč, P aha: Academia.
Schleiche A. 1856: Handbuch de li auischen Sp ache on Augus Schleiche .
Bd. 1. G amma ik, P ag: Cla e.
Recibió 2010 11 03
INSERTS AND THEIR TREATMENT
JONAS JABLONSKIS GRAMMARS
Summa y
The c ea o o S anda d Li huanian, Jonas Jablonskis, was also a g amma ian who
w o e se e al g amma books ha became widely used and ha had a majo
impac on he wo k o u u e ex book au ho s and linguis s. The a icle analyzes
one g amma ical (syn ac ical) opic, namely, he ea men o inse s by
J. Jablonskis.
The s udy o J. Jablonskis a icles e ealed se e al issues. The e had been no
desc ip ions o inse s in p e-Jablonskis g amma s hough some sou ces had
p oposed a ious Li huanian e ms o he inse . These e ms, howe e , we e no
b oadly accep ed. Thus he au ho ship o he e m į e pinys should be asc ibed o J.
Jablonskis who was also he i s o de ine he e m and explain he p inciples o i s
es ablishmen . His de ini ion includes such ea u es o he inse ha do occu in
mo e ecen explana ions, namely, he absence o g amma ical ela ion o he o he
wo ds o he sen ence, a ee placemen in he sen ence, seconda y impo ance o
he basic meaning o he sen ence. J. Jablonskis paid li le a en ion o he seman ics
o inse s and he ea ed as inse s such cons uc ions ha only had a o mal
in ona ional and punc ua ional ea u e. Algunos de hese aspec s ga e ise o he
adi ion o na ow and b oad ea men o inse s in he
Li huanian syn ax.
An in e es ing ye linguis ically un ui ul was J. Jablonskis unde s anding o he
inse : he ea ed inse s as sen ences, and a sen ence wi h an inse , in his iew,
was a complex sen ence.
GINTAUTAS AKELAITIS
Mykolo Rome io uni e si e as
A ei ies g. 20, LT08303 Vilnius
[email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed]