150 Líbos
Cul u a | 84
GERTRŪDA NAKTINIEN
ins i u o da língua li uana
Pa ūPINaMIEJI VEIKsMaŽoDŽIAI BENDRINS LIETUVI KALBOS OKODYNE EsmINIAI
OKOJIAI: bend inė kalba, pa ūpinamieji eiksmažodžiai, a osena, no minimas,
diccioná ioVaDINs Pas a į lie u ių kalbos ins i u o leksikog a ijos cen e
p epa ando Bend inė į lie u ių kalbos žodyną ( oliau bŽės) são p ecisadas quais
as no mas comuns, ac os, sua ap esen ação. Uma dos eiksmažodžių g upių,
embo a e negausi, po ém le an ando di iculdades bend inês usuá ios da língua,
da língua cul u a puoselė ojams e lexynininkams, são pa ūpinamieji
eiksmažodžiai. A ualmen e, na g ama ica da língua li uânica, pa ūpinamieji
eiksmažodžiai são conside ados anzi y inių eiksmažodžių a maina,
en a iza-se que é a ski a, embo a não ecebesse signi icminė g upa, e in i
yškių o mas dis inguí eis a ibu os (DlKG 287; lG 226). Jie azem-se de
anzi y inių eiksmažodžių com p eesaga -din i e ma ca ação, pelo qual
cuida-se, que algo acon ec ų, osse pada y a de ou os ac o es. Plg.: s a y i
namą: s a ýdin i namą (pasi elkus cons uybininkus, meis us), kal i žiedelį:
káldin i žiedelį (pas kal į), áus i juos ą: áusdin i juos ą (pas audėją) (DlKG 287).
Como a i mama, pa ūpinamieji (ku a y iniai) eiksmažodžiai ambém chamados
nãoikiamaisiais p iežas iniais eiksmažodžiais. A sua açanha base do a o a i o
(mui o equen emen e se en y inės signi icações) eiksmažodžiai (DiKG 399).
saKINI com Pa ūPINaMaIsIaIs
VEIKsMaŽoDŽIAI KoMPONEN YPa Ybs
E l
EKsIKoG aFINIo Pa EIKIMo sKI uMaI De ido às peculia idades o mais e
semân icas dos açõesmoodzes de pa ūpinamen o, seus c i é ios de
sepa ação dos causais e ou os açõesmoodzes esc e eu nemažai (lKG II
265 25, Jakulienė 1975; Paulauskienė 1979: 12, 1994: 286; lKM 265
G. NaK INIEN. Pa ūpinamieji eiksmažodžiai Bend inės lie u ių kalbos žodyne 151
110, sa ičiū ė 1984: 7378, 1985: 236251, 1986: 206209, 1995: 129141 e k .). sem ou os
impo an es c i é ios de o ma e semân ica, com base em F id icho Ku šaičio,
Jono Jablonskio, ou os au o es (Ku scha 1876: 122; Jab lonskis I 289; lKM 110), o
mais impo an e a ibu o dis inguí el dos a mazo de pa ūpinamen os
conside a-se a p esença de um sujei o adicional, . y. en e o sujei o, no ní el de
uma ação p o unda, e às ezes e na supe ície ( . y. do a mazo com o a mazo de
pa ūpinamen o). lKŽ e DŽ2 baseando dados o am in es igadas cu a i as dos
componen es dos componen es do ní el sagioioio, es abelecidas dėsningumai de
ha monização seman ina (seman ines de mės) (sa ičiū ė 1985: 236251). Des es em
des ackėjo (ž . len elę Ku acijos sakinių giliojo lygmens seman inis de inimas,
id. p. 239) ês p incipais si uações, que podem se desc i as ais pe i azėmis:
1) ‘įsakimo pode ą possuindo sujei o cuida-se, įsako, que quem (se no, budelis e
e c.) o que pada y ų, ej. : O ei lhe a cabeça nubisdino; 2) ‘užsako (calguma
pessoa que não sabe ou ao qual é di ícil ealiza um ce o abalho) cuida,
зазаказе, que quem ( am em os s i as, ama o specialis , mes e e e c.) quê
pada y ų, ex.: áusdin i (juos as), d bdin i (an kapį), káldin i (k yžių), mẽgzdin i
(megz inį), sidin i (ba us, pal ą), s a ýdin i (namą, цркį, ūmus), ašýdin i
( es amen o) e pan. ; Vyskupas cons uýdino a ig eja; 3) ‘koks nào pessoa cuida,
pediu, dizia, que quem (koks nào in e mediá io) quê pada y ų, exemplo.: sisdin i
(laišką) e pan. Como mos ou bŽ dados cole ados pa a a igos diccioná ios,
bend inês língua a osenoja pe manece p incipalmen e segundoho e um pouco
e ciho pog upio pa ūpinamųjų eiksmažodžių. O p imei o pog upio
açõesmajodžiai e le em ealidades passadas e deles ge almen e p i ecia
esc e endo ou con ando sob e seno ê. sakiniuose com pa ūpinamaisiais
eiksmažodžiais daik ą, ma e ialą ou abs akciju eiškian ys pala as
ge almen e nãožima sujei o in e mediá io posições. encon ando um ou o
exemplo des e ipo é in e mediá io en e cu ação e kauzação: ação- e dade
sdin i signi icação, usada chemijoje, DŽ36e conside ada pa ūpinamąja, e lKŽ,
lKŽe e bŽ p iežas ine, например. : O sul osácido é usado pa a me ais [sdin i]
(DŽ26e). Conside a-se á ios c i é ios dis in i os, açõesmažodžiai pažndin i,
ekdin i, žiódy i, DŽ conside a pa ūpinamaisiais, bŽ ap esen am como
p iežas iniai. Bend inės lie u ių kalbos žodyje, baseado bŽPP e bŽIn exigimen os,
in oduzio kas klausimais ensaiamos indica o p incipal e akul a i ųjį
152 Kalbos Kul ū a | 84 eiksmažodžių junglumą, po ém ambas as espécies de junglumo uma do
ou a po quaisque seque o mais meios não dis inguem. Bend inė língua li uana mui o
pasi a naujančiame lie u ių kalbos eiksmažodžių junglumo žodyne (sližienė 2004: 35) indica o único
pa ūpinamojo eiksmažodžio siūdin i, ~a, ~o (pa)5 pasi ūpin i, kad kas ų siū p incipal e skliaus elios
ap esen ados acul a y usis junglumas: Nom (D) Acc (Genė) (Ac) [C P B O Ac] e ma cadas ak an ų
seman inės unkcijos: Nom Da […]Anim +_ Anim pas […] Genė[…]Anim1. As ca ac e ís icas da sel a
ilus am-se com es as ases: D abužius mama lhe siūdinda a em aldeia siu ėją; Daquele milelio
izudi pa a o homem um aje; Pasiūdink cob angalos pa a mobiliá ios; Pas o quê siūdinai
kamanas? ; Ku pes pais siūdinda am, não comp a a am (sližienė 2004: 35). Paçena-se que Vie oj
pasacc sakinyje pode se loc, signi icando luga , na qual abalha cos u an e pessoa, p z. :
Išeigines es ideles algumas senho as suge idinasi seu ykloje. (2oji no a, sližienė 2004: 35). Como
a i ma Nijolė sližienė, sang ąžinių pa ūpinamųjų eiksmažodžių junglumas esminių ski umų nuo
nesang ąžinių ne u i: sang ąžinio eiksmažodžio siūdin is uso di e e só pelo que na sen ença
nebūna naudininko, que a s oja sang ąžos a iksas -s(i) (pas a ojo pode e o ça signi icado em
o ma de sa ybu nžio consigo), exemplo. : De a ias cailias pasisiūdinau (sau) no os cailinius. (1oji
no a, sližienė 2004: 35). com base e e ėdas pa ūpiná eis açõesmaodzes pesquisas e de alha
açãomawo do sidin i conjunluma análise, bŽ o mulado al açãomawo do sidin i a igo2: sidin i,
sidina, sidino ksm. [p p.]3 (ką, kam, kame) cuida in is, pedi i i, que quem (pp . siu ėjas, ba siu ys)
siū ų: Sidinu ý ui kos iùmą siu ỹkloje. | sng . (pas quê): Pas j daũg kàs sidinasi. Naba palankiáusias
mẽ as sidin is áikome núolaidą. | sng . (ką, kame, pas quê, de ko): Sidin is (sau) o opèdinę ã alynę.
Sidinuosi pál ą de liggaũs kašmỹ o áudinio. On em suknę suknẽlę ela sidinosi mòdelių namuosè com
gasų dizáine į. Pasili a sedin e lia as omos pa ãpijoms, queõs j ainda ne ù i. | sng . neig. (ko):
Nemgs u indi idualia sidin is d abùzii, adquyjù ga a . 1 a agen e ( unção de execu o de acção); C
cauza o ius; P pacien e ( unção de de en o do acionado objec o, es adosenos); b bene icien a
( unção do ende eço, des ina á io, de en o ); o on e (ação, o igem do es ado, unção da condição
inicial); agen e cauz aca o ius; + anim um i o obik as, simul aneamen e pessoa; anim um mo o
obik a; Hum pessoa ( . p. indi íduos cole i , ins i uição e e c.) (sližienė 2004: 6).
2 Aqui ci ados au o ês des e a igo 2003 m. esc e e , mais a de apildy i e co igi ,
Klemen inas Vosyly ės edaguo i pa ūpinamųjų eiksmažodžių bŽyn žodiniai s aipsniai.
Galu inai su edaga us diccioná io, eles podem kei is.
3 Pažyma [p p.] (= pa ūpinamasis eiksmažodis) bŽ ex o nes e momen o é dedicada
paieškos eikalams.
G. NaK INIEN. Pa ūpinamieji eiksmažodžiai Bend inės lie u ių kalbos žodyne 153
Bend inės lie u ių kalbos žodyne ap esen ando pa ūpinamuosius eiksmažodžius,
abandonada pala as de usuá io de pala as de modo e e odinio di íceis de
en ende , quando es es eiksmažodžiai neaiškinami, e só pãžyma p p.
(pa ūpinamasis eiksmažodis, DŽ16e), cu . ( e bum cu a i um, pa ūpinamasis
eiksmažodis, lKŽ, lKŽe) elaciona am com pama iniais eiksmažodžiais ou seus
signi icmados. Bend inės li uãos linguagem diccioná io aplicada o mula de de inição
pasi ūpin i (užsaki i, įsaki i, liep i, p ašy i e c.), que quem (no malmen e um
de e minado s i as specialis ) izessem o que o di o pala a básico. na de inição
in oduzem eu o que pasakado, que é ou o a o , que isicamen e execu a ku uijado
ação. Se possí el, da pala a, deniciando es a ação e ec uada, a semân ica
e i ica-se (sidin i siù a siu jas; s a ýdin i s ã o s a ýbininkai, (nu)kisdin i nù
ke a (gál ą) bùdelis e . .). es o ça-se ap esen a aiškių ilius acinių pa yzdžių,
nos quais osse in oduzido um sujei o com pode de o dens ou adicionalmen e
exp essizado ac o , isicamen e execu ando encomendada (įsaky ą, liep ą, p ašy ą
e c.) ação, ou dizem-se que al ação é ealizada se iços eikiančioje įmonėje
(di b u ėje, aisykloje, a eljė e c.), p z.: liẽdin i, liẽdina, liẽdino ksm. [p p.], ledin i,
ledina, ledino (ką) cuida in is, pedi i i, que quem (pp . mes ai) lie ų4: Kùnigas
s a ýdino bažnýčią, liẽdino a pùs. Į ó ėliai s e imsib aũčiai a pùs išsi èžda o e de
j liẽdinda o pa ánkų s edinius. | sng . (ką, kame): Añ kapius liẽdinomės pamiñklų
di b ù ėse. Embo a esse modo de de inição mui as ezes cons i ua a i icial,
nãona u ais, longa linguagem imp essão, po ém ne ilólogos é mais comp eensí el do
que ic ícios conhecimen o e e e ências a pala a base (Nak inienė 2000: 2122; 2006:
24). 1 lEN El. Pa ūpina i os exemplos de ap esen ação de açõesmaodzes em
dicioná ios
D6Že lKŽebŽ
áusdin i, ~a,
~o p p.
aus i
1. ~imas áusdin i, ina, ino cu .
(1)
aus i 1:
T abalhinho nai elį, ausdinho
cêglelho KlpD44. | e l. . : Elas já
nebesiausdina nenhum penknyčių,
ipsinių, blakyčių sijonų I.simon.
áusdin i, áusdina, áusdino
ksm. [p p.] (ką, pas ką, kam)
cuida , encomi i , que o que
(pp . audėja) aus ų (1 .): Jos
ausdina do anóms gobelèną pas
ga sią eks ilininkę. | sng .
(ką): Áusdinausi lo ã hose
sių e zaúolaidos komplèk ą.
4 Ž . an ą išnašą.
Ling os
Cul u a | 84 154
DŽ6e lKŽebŽ
káldin i,
~a, ~o p p.
k a l i
3: K. no agą,
pasagą,
dinhei o
káldin i, ina, ino Š; M
1. cu . 1 cul i 6: Nem em isso
ūpiniš ped enos kaldin ų
ped a calcado 399.
2. K cu . 1 kal i 10: Kldin i pasai
J. o pe o no a žag elės
dinki no agužius l . No agą a
a e s u ê em ho no inha ou
ką): J káldin i s.Dauk. E domi- e
seu dinhei o em sua e a
bb1Mak15,6. Kaldinu žiedelį J.Jabl.
[...] Kaldink pon ai į pe eže ai į
N174. Nekldinki žiedužėlio,
nemušdinki a dužėlio JV74. [...]
káldin i, káldina, káldino
aze ksm. [p p.] (ką, kame)
bb12Moz20,25. is, pedi i i, que quem (pp .
mes ai) culpos (3 .): K ỹžių
ž akidès káldinome me ãlo gus
kaldi b ù ėse. | neig. (ko): Žied
nãoáldinsimos, piksimos gã
ka dą kal us. | sng . (ką, pas
a lę dinasi pas ju elỹ ą apeišal
kaldin i komplèk ą.
s a ýdin i, s a ýdin i
~a, ~o 3. Nd cu Ž.
p p. s a y i:
Namus s.
| sng . :
~ is casa.
~imas(is) no osus s aldus J.
(1)
(y i), ina, ino [...]
s a y i 5: s a dink
Ponas il ą s a y cuida in is,
dina J.Jabl. Vy au as s a ydino
em á ios luga es li u os
čias a1884,22. | e l. . NdŽ,
Nós casas nesis a di nam,
kinius im dinhei o M j. O
neig. sng . (ko): d a á ios
nesis a ýdinsime, dinosi,
miš. [...]
s a ýdin i, s a ýdina,
s a ýdino ksm. [p p.] (ką, pa a)
pedi i i, que quem
(pp . s a ybininkai) s a y ų:
ig eja-Jiẽ nãmą s a ýdina dùk e iai.
DŽ1: | sng . (ką): Kaimýnas žãda
ne us a ýdin is no osùs
g ande pãs a us da Li uu as. |
pa e si ūmus s a y-Nãmo
segdami klasicizmo s iliuge iaũ piksime bù ą.
Pa ūPINaMJ VEIKsMaŽoDŽI
Va osENos YPa Ybs
Va osenos a idade e nenuoseklumas Pa ūpinamieji eiksmažodžiai isso seno inė, ačiau
nyks an i, consumama nenuosekliai5 e en a-se p ese a bend inės kalbos eiksmažodžių
g u5 lie u ių kalbos ins i u e 2004 m. e e ei o 26 d. oco ido semina e de adu o es e
edi o ių au o ė a igo ealizo nedidelę žodinę apklausą. dos pa icipan es do seminá io oi
pe gun ado se eles alando (não esc e endo, edaguando ou e sando) eles mesmos usa a
eiksmažodžius sidini
G. NaK INIEN. Pa ūpinamieji eiksmažodžiai Bend inės lie u ių kalbos žodyne
155 pė. DŽ3 En e o necidos 95 pa ūpina ó ios açõesmajodžių (incluindo
an edélnios), a el as DŽ3k ins umen os, Vy au as Didžiojo Uni e sidade
Kompuu e inės ling is ikos cen o Daba inės lie u ių kalbos eks yno
dados, acessí eis pe in e ne ą, ou os i e kliai da língua in e ne ,
encon ando paieškos į ankiu h p://www.google.l , con i ma não odos eles
a oseną. Po exemplo, não encon a no os ad e bi pikdin i exemplos,
embo a al si uação nos empos a uais osse udo possí el, digamos:
pikdin i sklỹpą snui (pe in e mediinką), pikdin is bù ą ( i endo no
es angei o e manda us d augę) e e c., e diccioná ios (DŽ26e, lKŽ e lKŽe)
ad e bi pikdin i ilius odis apenas com exemplos au os: pikdin i, ~a, ~o p p. p
i k i 1: Di bdinsiu žag elę, ~siu jau ukus, kaldinsiu no agėlius (d.) (DŽ26e).
pi kdin i (y i), ina, ino
1. cu . pi k i 1: Di bysiu žag elę, pi kdysiu jau ukus, kaldysiu no agelius KlpD44. ou
comp kdinhas co oikėlį? ou da á do elėl? JV218 (lKŽe). Ac ualmen e bŽ são 107 pa ūpinamieji
eiksmaodži, deles 39 nep iešdėliniai: áusdin i, da ýdin i, d bdin i, gabéndin i, g iáudin i,
g sdin i, kál din i, ká din i, kãsdin i, šauldin i, kẽpdin i, kipdin i, kisdin i, kùldin i, kù din i, k iðs
din i, ledin i, máldin i, mẽgzdin i, mšdin i, né din i, nẽšdin i, plýkdin i, áudin i, áudin i, šdin i,
sidin i, sidin i, s ýdin i, s ýdin i, skélin i, šáudin i, šáudin i, šáudin i, šáudin i, šáudin i, édin i,
eðin i, eðin i, eðin i, ais. De eles, ao Dažninį a ual diccioná io da esc i a li uãs en ou
apenas kál din i, sidin i, s a ýdin i (G umadienė, Žilinskienė 1998). Dado que o g upo de ações
pa ūpiná eis é maža, g e a deles são usados si uações semelhan es eiškian ys ou os
simples ieji (não pa ūpinamieji) eiksmažodžiai, embo a e umas, e nou os casos os abalhos
execu a não eles mesmos encomo ai, e especialis as co esponden es do amo: seu ėjai,
s a ybininkai, ki pėjai e e c., e s a ýdin i, cla amen e à mesma si uação, i. i., quando em-se em
men e que o sujei o não seu a ou cons uiu, e os abalhos zamaisca e os sumca. o am
p opos as 3 a ian es de espos a: Visada a oju, Ka ais a oju, Nunca ne a oju. os
pa icipan es do seminá io, espondendo posi i amen e, e gue am a mão. Sob e o e bo sidi i
opinião decla a am 29 pa icipan es do seminá io: isada usouju 14 (48%), algumas ezes usouju
4 (14%), nunca não usouju 11 (38%). Sob e o e bo s a ýdin i opinam 24 pa icipan es do
seminá io: isada us oju 6 (25%), ca os us oju 16 (67%), nie ez não us oju 2%. o a o de que
especialis as da língua adu o es e edi o es, das quais a i idades mui o dependem comun
inês língua li uãs condição, mencionė us eiksmažodžius mesmos šnekamojoje kalboje
us a a não odos ou i egula men e, só con i ma isso, que pa ūpinamųjų eiksmažodžių
a osena comun inėje lie u ių kalboje não é mui o di undusi.
156 Kalbos Kul ū a | 84 Ex.: sidin i, mas aisý i, upin i, siaũ in i (pál ą);
s a ýdin i, mas į eñg i, m y i (nãmą); kipdin i mas šukúo i, ga banó i, pláu i,
pin ý i (pláukus). Nem semp e ais açõesmaodícios são usados em uma
ase, exemplo. : Às ezes em seu yklą k eipiasi e homens. po ém eles não
p e endem algo seūden a , ge almen e que em se ajus a oupas (G);
Seūdindo no a es idê ou conse a elha? Pa ūpinamieji açõesmaodžiai são
usados não com odos os p e idėlias. Po exemplo, DŽ3 dada áusdin i,
isáusdin i, mas não há p i(si)áusdin i; dados u i ada eiksmažodžiui
pa ašýdin i, mas deles, ma y , ne u ė a eiksmažodžiui ašýdin i
(pas a asis já ela ado DŽ5e6e) e e c. Não de odos os signi ica i os de
ação-palab a undamen al azem-se co esponden es signi ica i as
pa ūpinamá ias. Po exemplo, mẽgzdin i (mezginius) é pa ūpinamoji
signi icação, e agukai mẽzga, žieda заsmezga não em pa ūpinamen os
co espondmenas.
P e alência a mėse
Ne iksli pa ūpinamųjų e seus pama inių (pada omųjų) eiksmažodžių a osena
é su gida ainda e po causa de o que g ande pa e da população li u os não
sabe, o que pa ūpinamieji eiksmažodžiai signi ica, po que em suas gim osias
pa a mėse deles não êm. isso p incipalmen e e les e e sul dos alç aiços.
Pada omões de açõesmaodzes a osena ao in és de bend inês de língua
pa ūpinan es às ezes ixou-se e lKŽ e lKŽe, exemplo.: si i [...] 2. e siūdin i 1
(ilus ada ases de Kupiškio, odūnios, sk ebo iškio, E ž ilko, Miežiškių,
Meškuičių, apso, J. Ka dely ė's li os Ge ėčių a mė, p. 78 e J. Paukš elio aš ų
(lKŽ XII 631). Seguindo es e si i siūdin i (lKŽe) p eceden e, quando
lexicog a icamen e į eisinama a osena do e bo e so (pada omojo)
pa ūpinamja signi icado, al ez e bŽ pode ia aze -se analogicamen e: a igos
de e bo ódios básicos con endo co espondências pa ūpinamiais
adicionalmen e da uma signi icação sepa ada como a ian ūmaž do
pa ūpinamio ou sua signi icância, po exemplo, : Siu úosi pál ą siu ỹkloje (pas
gẽ ą siu ją). isso não só ins i ui ia a si uação exis en e e a ende iam a g ande
pa e dos usuá ios da língua comum, mas e ajuda ia os lei o es do dicioná io
descob i em, que há pa úpiamasse ação-palodis. Sul e eos e al o- aiças
ilniškių pa a mėse anzi y iniai eiksmažodžiai su p iesaga -in i nebūna
pa ūpinamieji. Jãos signi icados ge almen e coincidem com co esponden es
comun inhas linguagem undamen os açõesmajodžių signi icam (Nak inienė
1997: 154162), exemplo. :
G. NaK INIEN. Pa ūpinamieji eiksmažodžiai Bend inės lie u ių kalbos žodyne
157 pikdin i (y i), ina, ino [...] 2. . comp a i: landžioja c ianças po o as,
keli nes pa lupa, ubašką palupa, e u pikdin no amen e lz. Pikdin a laška lz.
(anyjie) pik di no cuk ų pigiau lz. Kūgį peša, u gun eža, a be nėkai pikdina
lKKIII204(lz) (lKŽe).
Ampliamen e pa ūpinam-se açõesmajodžiai usados zemaičių, ne aai aka ų
aukš aičių (su alkiečių), a ai šiauliškių, que limi am-se com žemaičiais,
encon ando-se a pa i desses k aš ų bem como a pa i Mažosios lie u os
kilusių au o ių aš uose, naqueles k aš uose su ink os nau os inkakos. nos
elhos esc i os deles bus a mui o quem mais e di e sosnių.
Pama inis eiksmažodis ie oj pa ūpinamojo
eiksmažodžio
Daba inės lie u ių kalbos g ama ikoje (DlKG 2006: 287) indica-se que šnekamojoje
kalboje às ezes inclins ama deles (pa ūpinamųjų eiksmažodžių G. N.) ne a o i,
saky i siū is pal ą, emuo sakius siūdin is pal ą. Ma es es ad e ma ozios indicam
ações habi uais e a pa i da nogoza si uação às ezes au o-cla o (ou não impo a)
quem as ealiza á; aquele a o que cuida de que a ação seja ealizada, aqui é mais
impo an e do que aquele que ealmen e execu a a ação (lKM 1976: 110). Mui as
ezes assim não só dizem, mas ambém esc e em. co esponden e pama iniais
(pada omaisiais) açõesmažodžiais eiškiamas si uação pe cepção mui as ezes
depende do con ex o, po exemplo, a s a ý i apléis ą pãs a ą pode eikš i e
di ec os p op ie á io das ações de abalho, e pa ūpinamąja si uação, quando
ealiza abalhos são poshi ados cons uybininkai. Mesmo se a semân ica do
sujei o cla amen e indica, que pela pessoa signi iada ele mesmo nedi bs de
abalho ísico, mui as ezes pa o ojamo undamen al (pada omasis), e não
pa ūpinamasis eiksmažodis, p z. : Didkas pas ã ė (// pas a ýdino) mus.
Veiksmažodis cons uý i pa a o o mesmo k uopščiai p epa ados manualėly, no
qual alando sob e aldo ą se ia melho escolhe o p incipal a ian e da no ma
pa ūpinamąjį eiksmažodį pas a ydin i (pa y aškin au o ės s aipsnio), p z. : Além
da g ande pa ede, ele (Cin Ši Ch ang Di inse a G. N.) cons uiu palmos, nos quais
cabia 10 000 pessoas. 700,000 p isionei os de gue a e chamauk os als ieços
cons uí am seu gigan esco cama inho de en e o (Pasaulis I 210).
Exis em e mais casos des e ipo a osena (sa ičiū ė 1985;
sa ičiū ėNak inienė 1995). su p eenden emen e, que semelhan es Ku a i ų
a osenos enóškiniai obse ado não só de Li uânia, mas ambém de
inimių bei no egų línguas ( acke ičienė 2001: 29; 2002: 138, 142144).
Ling os
Cul u a | 84 158
Pa ūpinamasse açõesmajodis ao in és do undamen inho açõesmajodis
Nesu okian pa ūpiná eis e undamen ais (pada omųjų) açõesmajodžių
di e enças, às ezes pa a ojami pa ūpinamieji eiksmajodžiai unsaki i
si uações, quando o sujei o mesmo execu a ação, exemplo.: siu ja sidina (=siù a)
kos iu m lį e pan. Embo a al a osena di icilmen e possa se jus i icada em
comumi e a língua, seus casos são зафиксирована термях, например: mẽgzdin i
(y i), ina, ino [...] 3. . megz i: a já i homem mgzdini luš inas? Kz . Da eu enho
gob ū ą ..., mezgėjėlių megzdin ą JV416. | e l. . : Žakie uką comecei mgzdy is
Kz (lKŽe); numgẽzdin i [...] 2. . numegz i: Numgzdino homemui jakę Kz (lKŽe).
G eičiausiai panašus pa ūpinamojo e bo ódio uso de signi icado nepa ūpinamąja
é зафиксирован и J. Jablonskio записанном предложении: s a ýdin i [...] 3. [...] Nas
cidades mui o boas paga-se cons uydin ies k osnys J. Jabl
(lKŽe).
Polinkis em al ipo nãoikslią a oseną, como indicam in e ne , imp ensa e
šnekamosios linguagem pa ydžiai, pa icula men e ca ac e ís ico eiksmažodžiui
káldin i, embo a co esponden e local de ealização do abalho seja chamado
(monè ų, medãlių) kalyklà, e não kaldyklà. Va ojando desc eend in ai e ausen e
de alhei o con ex o, ica neaišku, o que u ima em men e sakan (esc i ando)
káldin i k ỹžių, medãlį, mone às, pamiñklą, pnigus e e c. encomimas kal i k ižių, medalį,
mone as, paminklą, pinigus ou encomendo execução, . y. abalho conc e us de
especialis as. adian e ap esen adame exemplo do con ex o e , que se ala sob e
conc e os ísicos ações, po isso inha se pa o ado undamen al (pada omasis)
eiksmazodis nukál i (pa yškin a s aipsnio au o ės): Daugelį domino segundo
ano inio modelį ab icado mone ų kalimo p essas. T o i a a és dele um peskiu kūju
e p émio apigálí o podia qualque pano ėjęs [...]. Quem que ia, podia aqui mesmo se
ap enha kal ys ės ama o e al ez a é alguns o que nukaldin i (= nukal i) sua amada.
(lŽ 2004 06 02: 24). Mui os que que iam nusikaldin i (= k imin i) penigėlį (pa ašas po
nuo auka; ali mesmo). Tau odailininkai Mies o dienos š en ėje kaldins (= kals) e
ie inę aliu ą ( : lei u os y as, 2001).
No en an o, do e bamo base a pala a cul i plu ala eikšmiškumas, não
ha endo sen ença obje o, pode le an a -se não-aiškumų, o que em em men e cul i inį į