BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
LINA RUTKIENĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
19181940 M. STATYBOS TERMINIJOS DŪRINI
DARYBOS POLINKIAI Il es
ESMINIAI NOUVES: le ype de ab ica ion; dū inys; phoné ique a ian e; pa en é
e me; a ian e mo phologique; science de cons uc ion langue.
ĮVADAS
L'un ces de nie s emps pa iculiè emen émineskés polidos de dé eloppemen de la langue ac i s
a ec ce ainsce ains domaines d'ac i i é p o essionnelle humaine liés aux o ma ions a maines
de la langue. Le plus impo an de ces a manes lexique couchesnis e mes, dis inguan s une langue
a mané de l'au e. Te mines da yboje des posi ions de plus impo an s occupe dū yba. Bien que
ce moyen de aiblissemen des e mes dépend de chaque langue spéci ique, des che cheu s de
di é en s pays a i en sou en l'a en ion su les mêmes mo s de langues di é en es dū yba
e dū inių a an ages. Il es a i mé que le um ybo peu ai e de nou eaux, des e mes
2014: 225). Vik o ija Nadmidon mano, kad dū iniai labai inka no in iksliau pa adin i naujas
są okas, iš eikš i daugiau požymių, žodžiui su eik i didesnį seman inį k ū į (Надмидон 2014:
co espondan s dėsnį de l'économie de langue (Gai enis 2014: 539; Kaulakienė 69). Pe e is Polencas,
sans énumé és a an ages, souligne que les du iinals plus acilemen s'anc en dans la conscience
humaine, pa ce qu'es é idski leu séman i ée mo i a ion (Polenz 1980: 178). Olego Meško o es ime,
beaucoup de nou eaux dū ins peu en ê e ai s selon le p incipe d'analogie, en changean l'une
des dū inien sands, pa exemple,d'ap ès le scien i ique, l'anglais dū ins s a quake ai selon analogie a ec le mo ea hquake, o comedyw igh selon analogie a ec le mo playw igh (Meshko 1986: 23
24).
Dū ines son examinés de di e s aspec s, l'un
1
d'eux o maliosios s uk ū os y imas,
da ybos ype, auquel ep ésen e dū inys,
2
dé e mina ion. Mokslininkių Young Ok Jong e Chae
1
À l'é ange ces de nie s emps populia isen ins umen ines mé hodes, pa lesquelles on é udie, commen , pa
exemple, dū ins ixen les yeux humains, quelles impulsions ils p o oquen en ce eau humain, e c. (Inho e al. 2008; MacG ego , Sh y o
2013).
2
S'appuyan su le e minologue Kazimie o Gai enio des exemples de ypes de da ybos, dans ce a icle les ypes de
da ybos son a ibués selon le ondemen sando appa enance à une ce aine pa ie de la langue. K. Gai enis
indique que sudu inių e minų da ybai ca ac é ingnais ces ypes de da yba: daik a a dis + daik a a dis,
daik a a dis + eiksmažodis, būd a dis + daik a a dis. Tou à ai n'ê eings ypes būd a dis + būd a dis,
daik a a dis + būd a dis, eiksmažodis + būd a dis e k . (Gai enis 2002: 55).
LINA RUTKIEN. 19181940 m. cons uc ions e minijos dū inių da ybos polinkiai | 2
doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.03
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
Jung Kwan a i me, la pe cep ion d'un du é o malisie sanda as aide à app end e e comp end e
kalbas (Jong, Jung 2015: 79). Pa ickas Zie ingas i Lonneke Plas, be ki ų p i alumų, nu odo i
au e impo ance à la aduc ion machininiam (Zie ing, Plas 2014: 1047). Da ybos ypes au
é udie , a in de main eni les app op iés e mes de da ybos p opo ions, que ce ains da ybos
ypes nezgož s des au es. Nag inėjan la o maliąją dū inių s uc u e, se pose non seulemen
des ques ions p oblema iques. L'un d'eux conce ne a ec des concep s de p oduc i i é e
d'ac i i é de ype daybos. Ta janas I ano os a is, bien sou en ces concep s son con ondus ou
3
iden i iés. Mokslininkė, discu an des signes du modèle dū inien de dou es, in odui ces
concep s des di é ences. Elle a i me que le modèle de açons de ai e es ca ac é isé pa ois ca ac é is iques:
1) p oduc i i é. Ce es la quan i a i e ca ac é is ique du modèle;
2) ac i i é. Ce ai es comp is comme le emplissage du modèle de ab ica ion pa de nou eaux memb es;
3) us ojamumus. Ce es le modèle memb es consomma ion dans les ex es, ealiza ion de la
langue ac e de consomma ion (I ano a 2001).
Cependan même e ayan comp is les di é ences de concep s de p oduc i i é e d'ac i i é, es e
ince ain, si, pa exemple, su i d'un neologisme à ac i im con i me (Pike 1954: 87). O Zelligas Ha is
considè e la ques ion de p oduc i i é en géné al i ésoluble, ca langue é oluen (Ha is 1951: 265).
Cependan ces dou es ne peu en ai e enonce à la p oduc i i é du ype de aib e, qui es
considé é comme l'un des plus impo an s signes du ype de aib e, des eche ches. Dans ce
a icle choisie ai e d'une conc è e cons uc ions so s de science le langage us oimanus
gimininius lie u iškus e hyb idinius e mines, pada y us dū ybos способом. Dû ybos populia isa ion
encou age à ega dez e dans ce e mes des adi ions de açon de ai e, e les é aluan il es
possible dé e mine e nou elles endances de dū ybos, dé ini des di ec ions, auxquelles il es
possible a ybiquemen é olue la e minologie. L'obje de ce a icle cons uc ion e minologie
dū inių consomma ion science pa lan pé iode 19191940 me ai choisi an pou la his o ique Li uanie
als ybės a kū imo šim mečio, iek dėl šio a psnio s a bos bend inės lie u ių kalbos aidai, aip
ak ualijas pa e e minologie. À ce momen apiè emen dé eloppan à l'éki, il es appa u mul i ude
de nou elles eali és, auxquelles in i ule a é é ai e beaucoup de nou eaux e mines (ne excep e e
cons uc ions dū inie), dé elopp ojosi e minologies science. Aldonas Pupkis considè e 19181940
années comme la plus b illan e pé iode de mon ée de la langue commun inée (Pupkis 2005: 44). Dans ce
a icle, appliquan desc ipomąjį, s uc u a oi es analyse e logiques mé hodes de classi ica ion,
ise à éclai škin i, commen à la pé iode considé ée on é é cons i ués la cons uc ion e minies dū inie, lesquels ypes de açons é aien les plus p oduc i s. Pou dé e mine si 1918
1940 m. s a ybos e minijos dū inių da ybos ipų p oduk y umas bei ak y umas išliko i
3
Modèle en usses pa lo y e es géné alemen considé é ce que dans ce a icle s'appelle da ybos
ipu, i. i. o malioji s uc u e (Черепанов 2004).
LINA RUTKIEN. 19181940 m. cons uc ions e minijos dū inių da ybos polinkiai |
3 doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.03
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
de nie s ade du dé eloppemen des e minismes de cons uc ion (XX a. pab.XXI a. p .), du poin
de ue o maliosios s uc u e son examinés e dans 2002 m. S a ybos e minų žodyną ( oliau
STŽ) inclus dū iniai. Le ma é iaga à l'a icle a assemblé de 33 sou ces: en euka io Li uanien
cons uc ions, che s de li es, e a icles scien i iques. Les li es p incipalemen imp imés
19291939 années. Su la base de ce e in o ma ion, il es possible de ai e p émisse à, que
s ambiojo gen e scien i ique édi ion pou publie au kone dixmečio įdi bio. Des a icles dans la
e ue Technika publiés depuis 1924 ans. Dans les numé ées sou ces de la zone de cons uc ion
ou e 262 pa en inisés cons uc ions e mininai dū inie. S aipsnyje neag inėjami emp un e
dū inia, puisque le didybos ac e es occu ęs non des Li uiniens pa oie. À dū inių, don la signi ica ion au lec eu peu ê e loueški, éc i en des é é ences à
eks inę išnašą, ku ioje pa eikiamos dū inio kon eks o iš aukos.
1. AVISE DU CONTECTE DE NAGINJAME MEDIAGUE: le con ex e dans lequel les espèces se ou en es ès impo an pou la conse a ion de l'en i onnemen .
Po Pi mojo pasaulinio ka o, Lie u ai a kū us Nep iklausomybę, be ki ų, spa čiai plė ojasi
e le sec eu du cons uc ion. 19141918 m. la gue e a ai une éno me dommage à l'indus ie du
bâ imen , dé uisan 13 250 ésiden iels e 24 680 non ésiden iels bâ imen s (Macijauskas 1929: 10).
Pendan ce e pé iode es de enu impo an non seulemen é abli ce qui s'es dé ui , mais aussi
mode nise les sec eu s de cons uc ion, in odui e nou eaux ma é iaux e echnologies. Pa
exemple, Kaune 19191930 on é é cons ui s 4 149 s a iniai, auxquels applique de nou eaux p incipes de
composi ion, u ilisés nou elles cons uc ions (Bu ku ienė 2001: 150, 153). Kū ėsi e dé elopp ojosi
dis inc es domaines de la cons uc ion: des d oi syba, des pon s cons ucyba, geo echnika, des
ma é iaux de cons uc ion e des cons uc ions p oduc ion. Les ondemen s héo iques des
ac i i és pa iculiè emen ac uels es de enu la li é a u e scien i ique. In e puka iu en Li uanie a
é é épuisdi e non a es cons uc ions s i ies manuėlių, mokomųjų knygų. Pa ie d'eux é ai la
p emiè e li e des Li uiniens pa le su une ce aine echnologie de cons uc ion ou même domaine.
1924 m. Uni e si é de Li uanie commencés laisse jou nal Technika. Dans chaque numé o de la
publica ion publiée des a icles scien i iques su les cons uc ions, en plus de ce, annoncées des c i iques de publica ions scien i iques de cons uc ion, lesquelles, en plus de speciali és suje s, discu en e des ques ions de e minologie u ilisées dans les publica ions du domaine de la cons uc ion.
A ec une in ensi e ac i i é de cons uc ion e édi ion liée e dé eloppemen du e me de
cons uc ion. Les e minologies de la cons uc ion de ce e pé iode e ou es ce e langue
p o essionnelle o ma imuisi g ande signi ica ion a aien exclusi es pe sonnali és ingénieu s de la
s aipsnius i knygas, mokę jaunimą. Minė ini Juozas Gab ys, P anas Jodelė, Jonas Kiškinas,
cons uc ion, di bę Li uanie, e ec ués signi ica i s scien i iques eche ches, ašę P anas
Mo kūnas, Ana olijus Rozenbliumas, Jonas Šimoliūnas, Kazimie as Vasiliauskas e k . Ce é ai dégla inée, à l'é ange s udija ę ou (i ) di bę les gens, geban ys bonąją p ak ikę p i aiky i
LINA RUTKIEN. 19181940 m. cons uc ions e minijos dū inių da ybos polinkiai |
4 doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.03
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
en Li uanie. Comme on oi de leu s publica ions données des lis es de li é a u e u ilisée, ces
ingénieu s maî isaien po quelques langues é angè es. Rašydami publica ions, manuèlelius, le plus
sou en ils adu aien du okiečių langue, ne e ai de usų, ečiau de ancūzų. Puisque les nou eaux
ealijes in odui e alloi de nou eaux e mes, à ce momen a é é c éée beaucoup de cons uc ion
naujada ų, d'en e eux e dū inių. Naujų dū inių da ybai p emie au impo an pé iode de Li uanie
Nep iklausomybės é ai okiečių kalba, se ca ac é ise dū inių gausa ( okiečių kalboje dū yba le plus
p oduc i moyen de aibles). Les ex es scien i iques de cons uc ion g e a de nou eaux Li u iques
e mines sou en skliaus os son p ésen és okiški co espondmenys. Dans leu s édi ions
p a a mėse au eu s pa le su Li u iques cons uc ion e mines manque, apologe des lec eu s pou
aisy inus e minus. Pa exemple, ingénieu , de l'Uni e si é de Li uanie (nou 1930 m. Vy au as Didžiojo
uni e si é) con é encia eu Jonas Gab ys son guideèlio p a a mée ašo: Ce manuèlis imp imdinamas
enco e ne u in de a ail[s] e įsi y a usios des pon s e e minologies de cons uc ion. Tode peu
Kele a pa a o ų b ėžiniuose e minų (p z., sp agbalkė, ledlaužys, pusiaupiu a) nea i inka eks ui,
pas un ici pa cou u le e me es aisy in. Cependan ces ne obulumes é i e ons seulemen a ei y.
ca les clichés on é é ab iqués a an ces e mes de modi ica ion (SGBT 1931: 7). C' an qu'on li les
publica ions de ce e pé iode, il es é iden que les e mes u ilisés ès dépenden des disposi ions
pe sonnelles au eu s. Pa exemple, le p o esseu P anas Jodelė é ai an i i eliūniškų pažiū ų, plu ô
p i a é Jono Jablonskio posi ionnée sans p éalo nep igal o i a i ikmenų a p au iniams e minams.
ieno iš sa o ado ėlių P akalboje (1922: P
4
). Tačiau p o eso ius a ojo i skolinių, ku ie nė a
Kas e s la e minologie, c'es je chalininkas in e na ionaux e mines, éc é P. Jodelė in e nau iques
e mes, a gumen an leu sulie u ėjimu. P. Jodelė é ai une g ande au o i é, e ses pis es ainsi
disposi ions en ce qui conce ne l'u ilisa ion de ce ains e mes e ec i emen on eu non gâzée
in luence su la pli imie de ce ains e mes ou aukimuisi de a osenos (ž . 3 chapi e su
gelžbe onio e mą). En pa lan de ce pé iode dū inius, il au di e que ce hème u a de di é en s
a is. An ano Vi eliūno di igée Te minologijos komisija siūlė nemažai dū inių, qui é aien
in e na ionaux mo s e iniai, p z.: o ma is, šilčia odis, šilčioma is. Quand la commission ėmès di ige
J. Jablonskis, au lieu de els nou eada es on é é e ou nés les mo s in e na ionaux (Pi očkinas 1978:
180). Ne ikslingą, besaikį dū inių da ymą, appeléą kalimu, e leu dėjimą dans dicynus c i iqua e
An anas Salys. Benjamino Se eiskio Lie u iškai- usiško žodyno (1933) ecenzijoje A. Salys ašo: Be
keis ai semble sudu inių žodžių kalimas iš skai a džių. à la page 41 donnée i ine hui uon(ia)amžis,
4
P . P akalba, dans la publica ion non numé o ée.
LINA RUTKIEN. 19181940 m. cons uc ions e minijos dū inių da ybos polinkiai |
5 doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.03
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
hui uon(ia)galis <...> ype mo s. Ce aisan il es possible de ous ous le e be daik a a džius
épé e a ec ous les chi es a džiais (Salys 1933: 31). E ici même p idu ia: Taip pa ne ie a
e dyne: bal adančiui, bal anosiui, gel ondančiui, gel onuodegiui... (Salys 1933: 32). Pa mi les spécialis es
de cons uc ion le plus de ce pé iode la e minologie de la cons uc ion dū inių posis emį es complès
p o esseu , Li huanian uni e si ys ka ed os s a ybos edėjas Jonas Šimoliūnas. Vien son li ege
S a yba. S a ybines ma iè es (1937) ou e 72 pa en inines cons uc ions e minai dū inie, e
li ege S a yba. Te e des a aux (1939) 62 dū inie. P ès de nou eaux dū ins J. Šimoliūnas skliaus ues
ou ni sou en des co espondances de langue mec s, su lesquelles on peu di e que la
cons uc ion e minijos naujada ai dū inie de subs ance son des daliniai ou isiškieji e iniai,
exemple: mil amedis (Mehlbaum) SSM 1937: 159, d ibsmėlis (Fliessand, T iebsand) SŽD 1939: 277, či kloze is (Absaugeklose anlage)M 1937: 102, g un ag ąž is (G undboh e ) SŽD 1939: 308, yšniamedis
(Wildki she) SSM 1937: 159. Elle es égalemen connue sous le nom de Wildki she.
Des as es 262 giminins cons uc ions e mes de dū ines scien i ique 19181940 m. la li é a u e du
sec eu de la cons uc ion le plus polli é é aien ces e mes: dūm akis, dūm aukis, gelžbe onis,
pe kūnsa gis, pusiaus y a, ske spiū is, s a ams is, shaliga is, anden iekis. Veillammen leu
épandue e a osens équence on é é quelques des ex aling is ines ac eu s, lėmusių, que
ous lis és dū inia, sau pe kūnsa gį, u ilisésami e plus a dnée science li é ai e, en e dans 2002 m. éleis ą STŽ.
2. STATYBOS TERMINIJES DEURINI DIPLOMES TIPSIES des p odui s qui son des inés à ê e u ilisés dans le sec eu de la cons uc ion
S asio Keinio eigimu, lie u iškų sudu inių e minų da ybai būdingi isi pag indiniai
con empo aines langues Li uaniennes dū inių da ybos ypes. Mokslininkas, ayan examiné 11 e mes
de dic ion, émises 19541971 années, dū inius, ou ni 16 da ybos ypes (ž . Keinys 2005: 131132). Ti ian
19181940 m. cons uc ions e minies dū inius, é abli que ils ai e selon 10 da ybos ypes. Les pa ies
de la langue p oduc i iause son daik a a dis, eiksmažodis e būd a dis. Dū inių, don un sandz
se ai basé su p ie eiksmiu, chi es a džiu e į a džiu, ou é seulemen quelques (ž . 1 igu e.).
Ainsi, bien que a puka io Li uanie e minies de cons uc ion dū inių da yboje pa icipe la même
langue pa ies, comme e XX a. II pa des e mes de da yboje, dans ce a icle discu able pé iode de
cons uc ion e minies dū yba nepasignyemi de ces langues pa ies combinai o e.

LINA RUTKIENĖ. 1918–1940 m. s a ybos e minijos dū inių da ybos polinkiai | 6
doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.03
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
1 PAV. 19181940 m. e minies de cons uc ion dū inių appo ionnemen pa ypes de da ybos
5
Dans les langues Li uanies habi uel du dū inium séman iquemen e g amma icalemen cen e
considé e le second sand à. Du i as ma é iel, é abli que de la plupa de la mé a cons uc ion
e minies dū inių secondas sandad es daik a a dinis. Comme a i me Daba inės lie u ių kalbos
g ama ikoje ( oliau DLKG), Dū iniai a ec daik a a diniu deuxième sandu cons i ue p ès des ois
qua iles de ous les ac uelles langues li au es sudu inių daik a a džių (DLKG 1997: 151). Dès la
e minologie de la cons uc ion de la pé iode en ques ion, de els du iinals cons i uen une enco e plus
g ande pa même 85 pou cen . de ous dū inių. Beaucoup moins de dū inių son a ec eiksmažodiniu
deuxième sandu e seulemen un a ec būd a diniu. Pa m de ous les ypes de da ybos p édomine les
dé inéjiamieux dū inie: géné alemen le p emie sandas dé inie le second, susiau indan , spécialisan son signi ica ion.
2.1. Dū inals a ec dik a a dinium deuxième sande
Pa s p oduk y iausias as ų s a ybos e minijos dū inių da ybos ipas – daik . + daik a .
Jam p iklauso be eik pusė – 139 – nag inėjamo laiko a pio gimininių s a ybos e minų dū inių,
pa exemple, akmeng un is SŽD 1939: 435, akmenkal is SŽD 1939: 281, ąžuolmedis SSM 1937: 172, basliašulis SSM
1937: 161, a ail ie ėĮg i KP 1939: 20, d enažo is SŽD 1939: 306, duja amzdis SŽD 1939: 438, dūm akis ÚP 1934: 10,
+ du piag žun is SŽD 1939: 305, gon inė SS 1935: 25, DD daik a a dis + daik a a dis, BD da a dis +
5
daik a a dis, VD + PV + daik a a dis daik a a dis, DB + da a dis + da iksmis + daika dis, SD + da iks +
da iks + da iks + da iks + da iks + da iks + da iks + da iks + da iks + da iks + da iks + da iks +
52,9%
23,2%
4,6% 1,9% 0,8% 0,4%
14,1%
1,5% 0,4% 0,4%
0,0%
10,0%
20,0%
30,0%
40,0%
50,0%
60,0%
1
DD BD VD SD PD ĮD DV PV SV DB
LINA RUTKIENĖ. 1918–1940 m. s a ybos e minijos dū inių da ybos polinkiai | 7
doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.03
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
1939 SŽD 1939: 308, calkakmenis GK 59, 1931 MSUP: 153, pe kuns GTS G ola is SSM 1937: 90, lajamedis SSM
1939: 156, lajamedis PSM 1939: 309, mediensiūlė SSM 1937: 267, medžply ė SSM 1937: 156, moliasmėlis SSM
1939: 355, mo o piūklis SSM 1937: 168, pa kie pušė KSM 1937: 153, pe kuns GTS G ola is DSM 1931: 80, 100,
plen k aš is 1929: 120, plen i PSM 1939: 117, SGBTS 1939: 433, 1936: 123, 1936: 123, 1936: 123, 1936: 123, 1936:
123, 1936: SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS
SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS
SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS
SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS
SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS
6
SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS
SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS
SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS SGBTS
SGBTS SGBTS SGBTS P oduc i i é, bien que déjà beaucoup ce moinsse, se dis ingue enco e un au e
ype de da ybos būd . + daik . 61 dans la li é a u e scien i ique de la cons uc ion scien i ique de
la pé iode 1918-1940 on ou e dū inys de ce ype d'ou age, no ammen : hau ak osnis SSM 1937: 85,
d ū galis SŽD 1939: 325, e o inkelis GTS 1930: 65, juodada bis SDTSS 1930: 70, juodg indys KS 1936: 27,
juodlubės KS 1936: 27, juodmedis 1936: 172, juods ė PMST 1923: lažemgalis KS: 6, minkame DSM 1937: 161,
plokščiaeil 1940: 17, KS: 530, plongelis GTS 1930: 82, SŽD 1939: 306, MT: 367, SS: 267, SS: 297, SS: 267, SS: 299,
SS: 369, SS: 369, SS: 369, SS: 369, SS: 369, SS: 369, SS: 369, SS: 365, SS: 369, SS: 369, SS: 365, SS: 369, SS: 365, SS:
365, SS: 365, SS: 366, SS: 366, SS: 365, SS: 366, SS: 366, SS: 366, SS: 366, SS: 366, SS: 366, SS: 366, SS: 366, SS: 366,
SS: 366, SS: 366, SS: 366, SS: 366, SS: 366, SS: 366, SS: 367, SS: 366, SS: 366, SS: 366, SS: 366, SS: 366, SS: 366, SS:
366, SS: 366, SS: 366, SS: 366, SS: 366, SS: 367, SS: 367, SS: 367, SS: 367, SS: 367, SS: 367, SS: 367, SS: 367, SS: 367, SS: 367, SS: 367, SS: 367, SS: 367, SS: 367, SS: 367, SS: 367, SS: 367, SS: 367, SS: 367, SS: 367, also known sous le nom de ce qui es le nom de ce qui es le plus connu sous le nom de ce qui es le nom de ce qui es le nom qui es le nom de ce qui es le nom qui es le nom qui es le nom qui es le nom qui es le nom qui es le nom qui es le nom qui es le nom qui es le nom qui es le nom qui es le Kele as dū inių ep ésen e une ac ionmaž. + daik . du ype de ab ica ion: čiulpkloze is SSM 1937: 102,
gaubmeškė
7
SŽD 1939: 441, g ęžkal is SŽD 1939: 316, g ęžmaišis
8
SŽD 1939: 367, g ęžskylė SŽD
1939: 307, jungiamalūnis SŽD 1939: 469, klijuo medis SSM 1937: 267, klo sienė SŽD 1939: 352,
9
sp aus polis SŽD 1939: 412, sp aus sienė SŽD 1939: 349. Be eik ous (exclu us až apinigius)
ou e J. Šimoliūno dans les li es. É an donné de ce ype d'a isana dū ines u ilise (peu e
ai e?) d'un seul scien i ique, la ques ion se pose, si ces dū ines cons i uen su la base du même
polinkiu d'a isana , ou
s ichiškai. A k eip inas dėmesys į ai, kad J. Šimoliūno a o i dū inių pi mieji sandai emiasi
6
Žemė ie ėje, qui n'es pas cons ammen cou e e d'eau (pas plus in que 0,5 m de couche) pama o padas
nécessai emen injec é e eėn an que se ou an nona pini sous padu g un s hi e ne neįšal ų. 1931: 141. SGBT
7
E x p e s s polis a ec ou i amzdžiu a, laissamu padu k, žiedplukčiu d, d i e ine gaubmeške b, kėlimo
osais e i k (ž . a-g .)“ SŽD 1939: 441. Meška – polių kalimo į aisas.
8
Ich sous jambo g un o éėmmen es ai kibi ais, ėčkomis, g ęžmaišiais, indiškais kas u ais, samčiais,
g ei e iais, no ijas e au es ou ils e disposi i s. SŽD 1939: 367.
9
Ich ilypės pa alpos (9-10) le clinke a ec les p emiè es mixes es au o isé en jungiamalūnį (Ve bundmüle) e ici déjà
es ob enu le cimen , qui es soule é pa ascenseu en cemen o silosą (13), e de son bas (14) épuisé en maišus ou
s a inai es. SŽD 1939: 470.
LINA RUTKIEN. 19181940 m. cons uc ions e minijos dū inių da ybos polinkiai |
8 doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.03
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
p incipaux ac ionsmajoodžiais, auxquels n'é ai une chauknies balsies kai a (čiulpkloze is SSM 1937:
gaubmeškė SŽD 1939: 441, g ęžkal is SŽD 1939: 316, g ęžmaišis SŽD 1939: 367, g ęžskylė SŽD
102, 1939: 307, jungiamalūnis SŽD 1939), e u ojo emps non exécimaisiais pa icipan s (klijuo medis
SSM 1937: 267, klo sienė SŽD 1939: 352, sp aus polis SŽD 1939: 412, sp aus sienė SŽD 1939: 349). Comme
l'éc i DLKG, sudu iniams daik a a džiam ai e géné alemen ima s con edėlinių eiksmažodžių
pa icipan s (DLKG 1997: 159). Collec é des exemples mon en que en euka iu cons uc ions
e minai ai e seulemen de des nep iešdėlinių eiksmažodžių ê e ojo emps pa icipan s. G ynai
ac ionmažodinių (ne daly inių) dū inių ac ionmažodinio sando o me ne indique pas si baséamasi du
u ojo emps ou du esamojo emps kamienu (plg.: čiulpkloze is: čiulpia, čiulpė; gaubmeškė: gaubia,
gaubė; g ęžkal is, g ęžmiungišis: g ęžia, g ęžė; jamalūnis: jungia, jungė). En géné al dū inių a ec
ac ionsmažodiniais sandais da yba kalbininkų es é aluée ne iena eikšmiquemen . S. Keinys de elles
doubles dū nis selon o mé elie a ec des co espondan s ac ionsmažodžių pe sonn p o égamosiemi
o mes, e selon signi icme ce ains d'en e eux (comme exemples ou nissen e minus g ęž ie ė,
lyd aš is, siu b amzdis) elie a ec nonikiamosios ūšies es laikoamojo pa icipan s. Te mino
habi ie ė sąsają su ne eikiamosios ūšies esamojo laiko daly iu mokslininkas a gumen uoja
e odyne ou niamu synonyme lieu de ie (Keinys 2005: 159160).
T ès peu de cons uc ion e minijos dū inių appa iennen chi es . + daik . da ybos ypei
ou e 5 el da ybos ype dū inie: ibalkis SDTSS 1930: 76, ikojis SŽD: 438, išakis SDTSS 1930:
76, ienkiemis DS 1929: 11, ien a is SŽD 1939: 290. Minė ina, kad šio ipo dū inių pi mieji
sandai appuy i seulemen quan aux chi es a džiais un e ois. Ne ou e aucun dū inien, don le
p emie sandas sie ųsi a ec un au e chi a džiu. É onnammen , que 2002 année émise STŽ aussi il
n'y a ni un seul giminine e me dū inien, don sands se ai baséu un au echi a džiu, ni un e
ois. Cependan espèces des e mes des dėmenes doybai imamis ous quan i a i s chi es e ges
Tik du dū iniai – šaliga is SDTSS 1930: 48 i pusiaule ena
10
ŽŪS 1929: 88 – a s o auja
jusqu dix. p ie . + daik . da ybos ype e seulemen un sa ikaina KPĮ 1939: 59 į a d. + daik . da ybos
ypeui. Te minus sa ikaina a une ce aine galūné, Vincas U bu is p é end que dū inie a ec le p emie
į a diniu sandu sa i-, e seconduoju daik a a diniu son p oches dū iniams, ayan le second
ac ionmažodinį sandą: sa imyla, sa išalpa e pan. (U bu is 1961: 105). A no e que la plupa 19181940 m.
cons uc ions e minijos dū inių ai e de da ybiquemen neskaidomą kamieną con enan des
pa ies de langue. Nedaug as a dū inių, don sandou se ai
10
Vainikai ke ėse son sune iés pusiaule enoms (ž . 132 dessis.), e leu s sies au milieu des mu s
uni e sale spyna (133 dessis.). ŽŪS 1929: 88.
LINA RUTKIEN. 19181940 m. cons uc ions e minijos dū inių da ybos polinkiai |
9 doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.03
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
peu se dissoud e da ybiquemen , exemple, mediensiūlė SSM 1937: 267, chemin de e GTS 1930: 65,
nuolaidome as PMST 1923: 21, g ąž asukis SŽD 1939: 309. Dans l'ac uelle e minologie
Li uaniennes dū inio giminė dépend géné alemen de ce, don la giminès daik a a džiu basé su
le second sandas: dū inys géné alemen main ien ce daik a a džio giminę. Cependan
ce ains 19181940 m. de cons uc ion e minies dū iniams ce dėsnis n'é ai enco e
aiky as: p z., ugniasienis
11
ŽŪS 1929: 79, andenpumpis SBTĮ 1922: 100, šaliga is SDTSS 1930:
išakis 48, SDTSS 1930: 76. Pa yzdžiai mon en que, bien que daik a a dis, auquel es basé le second
sandas, es eme iškosios giminės, dū inys acquie i iškąją giminę. Des cas con adic oi es que dū inys
soi eme iškosios giminės, e daik a a dis, auquel es basé le second sandas, y iškosios, než ikso a. En
pa lan de galūné, pasaky ine que la plupa dū inių co espond sys éma ique da ybą: ma e iškosios
giminės dū inie a ec daik a a diniu an uoju sandu habi uellemen adqui e galūnė -ė, e y iškosios -is,
-ys. Cependan lui ie e li a u e scien i ique du domaine du bâ imen ou ée un au e exemple, où
ma e iškosios giminės galūnė es e -a, i. i. elle même que e ma e iškosios giminės daik a a džio, pa
lequel es sou enu le second sandas, exemple.: skliau sija SGBT: MT 1931 111, ske sija
1929: 45, ske sjėga MT 1929: 63.
2.2. Dū inals a ec ac ionmažodinium second de nie sandu
Comme men ionnée, 15 pou cen . dū inių es a ec le second ac ionmažodiniu sandu. La
plupa d'en e eux, i. y. 37, appa iennen daik . + eiksmaž. ype de dou es, pa exemple:
akmenskaldė 1929: 10, akmenskaldys SSM 1937: 3, dulkėgauda TŽ: 16, SSM 1937: 228, dūm aukis
1930: 348, ga aukis SDTSS 1930: 87, g ąž as 1939 SŽD: 309, kamink ė ys 1936: 79, ki ialaužis
SSM 1937: 160, KSpiū 1936: 7, KS P P P T 1923: 73, o is SSM 1937: 79, poliakalis SSM 1930: 3, 1937: 7,
12
s ogdengis SDTSS 1930: 70, akos S S S S S S S S S S
13
1931: 20, ugniagesa TŽ 1920: 67, anden iekis BŽV 1925: 6, anden aukis SBTĮ 1922: 11,
žaibolaidis KS 1936: 254, žemkasys SDTSS 1930: 70.
Kele as dū inių a ec an uoju eiksmažodiniu sandu ep ésen e la po e . + eiksmaž. da ybos ype pou :
g ei maišė SSM 1937: 87, g ei pylis SSM 1937: 92, PMST 1923: Įž., pusiaupio a PMST 1923: 73, pusiaus y a SGBT 1931:
7. Ras as seulemen un dū inys, . y. iensėdis KS 1936: 3, Exécu i Commissa iya du Ré ablissemen de
11
Li uanie ègles de cons uc ion <...>, ugniasieniais son appelées é enues mu a ines sans enê es e po es,
des inées à se dé end e con e les incendies. ŽŪS 1929: 79.
12
Til o amsčiams con e les sexes p o ége s a oma ly laužos. PMST 1923: 73.
13
De la pa d'un cô é le bassin es i dé ini pa le chemin, de l'au e andenį délimi e linea ou akosky a (26 b ėž.).
SGBT 1931: 20.
LINA RUTKIEN. 19181940 m. cons uc ions e minijos dū inių da ybos polinkiai |
16 doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.03
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
( eiksmajodinis seulemen deuxième sandas (1,5 pou cen .)), pa iculiè emen a emen a ec
chi es a dinium ( eiksmajodinis seulemen deuxième sandas (0,4 pou cen .)) sandu.
5. Les données quan i a i es mon en des dū ins, con enan a ibu a dinium sand, une g ande
équence dans la cons uc ion e mina io en euka io, mais a ibu a dji n'a pas endance à
compose di é en s ypes de aiblesse dū inis: a ibu a dinium sand es du i seulemen a ec
daik a a dinium sandu (23,2%) e es p esque oujou s le p emie (à l'excep ion du discu a le e m à
demiap alis). 6. La plupa des e minologies de cons uc ion dū inių ai e de da ybiquemen
neskaidomą kamieną con enan des pa ies de langue. En ou e, daik a a dinį l'au e sand le donnan
dū inys le plus sou en main ien daik a a džio, auquel le second sands basé, giminę. À ce éga d
dū inių da yba ne di è e pas des bend ųjų polinkių de la langue li uanienne ac uelle dū inių da ybos.
Res e seulemen quelques dū inių, don le giminé changé: daik a a dis, pa lequel es basé le second
sandas, es eme iškosios giminės, e dū inys y iškosios. Con aigne di ec ion n'a é é obse ée.
7. In e puka io Li uanie e minies de cons uc ion dū ines ne péasijymien g andelu phe iniu e
mo ologiniu a ian iškumu. Le plus a ie la oix de la acine, sa longueu (phoné inis, dans ce ains
cas éc ybos a ija imas) e giminė e galūnė (mo ologinis a ija imas). 8. Bien que beaucoup
19181940 m. dans les ex es scien i iques de cons uc ion dū inių ainsi e soien es és les
soi-disan ex iniai e mes, pa ie dū inių u ilisée e dans l'ac uelle science pa lan , son incluses
dans des dic ionnai es de e mes e au es essou ces e minog aphiques ils son de enus pa ie
du lexique de la no mines bend ines.
ŠALTINIAI
ABSS – V a s i l i a u s k a s K. 1929: Apsk i imo būdas s a ybos s a ikoje, Kaunas: Spindulys.
BŽV – Č e c h a i č i u s P. 1925: Bend osios žinios apie anden iekius, Kaunas: Vals ybės
spaus u ė.
CŠV – J a s i u k a i i s J. 1 936: Cen alinis šildymas i ėdinimas, Kaunas: Va pas.
DS – Š i m o l i ū n a s J. 1929: Danijos sauskeliai i jų su mūsų keliais palyginimas, Kaunas:
Spindulys.
GK – G i n k e i č i u s S. 1923: Geležinės kons ukcijos, Kaunas: Spindulys.
GTS – K i š k i n a s J. 1930: Geležbe onis: eo ija i skaičia imai: ado ėlis, Kaunas: Spindulys.
GTT – J o d e l ė P. 1922: Geologiniai y inėjimai echnikos ž ilgsnius su Lie u os geologiniais
da iniais i šulinių g ęžiniais, Kaunas: Š ie imo minis e ijos knygų leidimo komisija.

LINA RUTKIENĖ. 1918–1940 m. s a ybos e minijos dū inių da ybos polinkiai | 17
doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.03
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
KPĮ – M a s l e n i k o a s B. F. 1939: Kaimo ply inės į engimas. Lais ai e ė T. Šilu is, Kaunas:
Adoma ičiaus spaus u ė.
KS – D e g u i s S., D ą s u i s P., G a i ž u i s P., G u d z i n s k a s L., J u š k a J., K
a l i a P., K e s n a u s k a s E., Š i p a s V. 1936: Kaimo s a yba, Kaunas: Žemės
ūkio ūmai.
MGN – Š i p a s V. 1933: Mies o gy enamieji namai: jiems s a omi eikala imai i jų
p ojek a imas, Kaunas: Va pas.
MS – R e i s o n a s K. 1928: Molio s a yba, Kaunas: Vals ybės spaus u ė.
MSUP – Mū inės s a ybos ugdymo planas. Rengė V. Juodeika i V. Š ipas, Kaunas: Spindulys.
1938.
MT – G i n k e i č i u s S. 1929: Mediniai il ai, Kaunas: Lie u os uni e si e o echnikos
akul e as.
PMST – Pap aščiausiųjų medinių sijinių il ų ipai, Kaunas: Vals ybės spaus u ė. 1923.
PSD – G i n k e i č i u s S. 1932: Pas a ams skaičiuo i da iniai, Kaunas: Spindulys.
PTŽ – Š l i o g e i s J. 1925: Pe kūnsa giai ( obų nuo žaibo apsaugojimo būdai), Kaunas: Vals ybės
spaus u ė.
SBTĮ – Z u b a u s k a s K. 1922: S a ybos i bu ų a kymo įs a ymai, aisyklės: a s a ymo apž alga
i k i ika, Kaunas: n. d.
SDTSS – D u š a u s k a s-D u ž K.: 1930: S a ybos da bams echnikinės sąlygos, su a ys i kainos
(gelžbe onas, kanalizacija, anden iekis, cen alinis apšildymas, elek os š iesos ins aliacija i
. ., Kaunas: A. Bako spaus u ė.
SGBT – G a b y s J. 1931: Sauskeliai. Gelžbe oniniai i be oniniai il ai, Kaunas: Spindulys.
SĮRG – K i š k i n a s J. 1933: Skėlimo į empimų eikšmė gelžbe onio pas a us p ojek uojan , Kaunas:
Spindulys.
SS – Š i m o l i ū n a s J. 1940: S a yba. III omas. Sienos, Kaunas: Spindulys.
SSČ – K a l i a P. 1935: S ogai: ska dos, če pių, gon ų, skied ų, len elių i olio s ogų sa ybės, jų
dengimas i dengimo no mos, Kaunas: Spaudos ondo di b u ė.
SSM – Š i m o l i ū n a s J. 1937: S a yba. I omas. S a ybinės medžiagos, Kaunas: Spindulys.
STŽ 2002 – S a ybos e minų žodynas. Pa engė A. Kudzys, A. Rosinas, B. Kudzienė, Vilnius:
Lie u os mokslas.
SŽD – Š i m o l i ū n a s J. 1939: S a yba. II omas. Žemės da bai, Kaunas: Spindulys.
T 1930 – Technika. N . 6. Redak o ius V. Mošinskis, Kaunas: Kauno uni e si e o Technikos
akul e as.
LINA RUTKIENĖ. 1918–1940 m. s a ybos e minijos dū inių da ybos polinkiai | 18
doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.03
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
T 1935 – Technika. N . 8. Redak o ius V. Mošinskis, Kaunas: Kauno uni e si e o Technikos
akul e as.
TŽ 1920 – M a c i j a u s k a s A. Techniko žodynėlis, Kaunas: Vals ybės spaus u ė.
ŪP – Š i p a s V. 1934: Ūkininko pi is, Kaunas: Spindulys.
VSD – Vamzdžių sujungiamosios dalys, Kaunas: J. Kuznickio i L. Beilio spaus u ė. 1931.
ŽŪS – G i m b u a s L. 1929: Žemės ūkio s a yba: bend oji dalis: s a ybos medžiagos i obesių
dalys, Kaunas: Spindulys. 1929.
LITERATŪRA Il es
B a c e i č i ū ė R. 2007: Balsių kon akcija i elizija lie u ių kalbos aka ų aukš aičių kauniškių
šnek ose. Valoda 2007: Valoda di é en s cul u es dans leu con ex e. Zinā nisko aks u
k ājums XVII, Dauga pils: Dauga pils Uni e si ā e, 1117.
B u k u i e n ė A. 2001: Li huanian kul u his o ijos me menys, Kaunas: Technologija. DLKG
1997 Daba inės lie u ių kalbos g ama ika, ed. V. Amb azas, 1997, Vilnius: Mokslo i
enciklopedijų leidybos ins i u as.
G a i e n i s K. 2002: Lie u ių e minologija: héo ies e a kybos me menys, Vilnius: Lie u ių
kalbos ins i u o leidykla.
G a i e n i s K. 2014: Rink iniai aš ai, sud. J. Gai eny ė-Bu le , Vilnius: Li u iens
Ins i u de langue édi eu .
G a i e n i s K., K e i n y s S. 1990: Kalbo y os e minų žodynas, Kaunas: Š iesa. H a i s Z.
1951: Me hods in S uc u al Linguis ics, Chicago: Uni e si y o Chicago P ess. I n h o A.
W., S a M. S., S o l o m o n M., P l a c k e L. 2008: Eye mo emen s du ing he eading o
compound wo ds and he in luence o lexeme meaning. Memo y &
Cogni ion, 36. Accessible su in e ne :
h pslink.sp inge .com/a icle/10.3758/MC.36.3.675 ( éalisé le mois de jan ie 2019).
J o d e l ė P. 1922: Geologiniai y inėjimai echnikos ž ilgsniu su Lie u os geologijos da iniais i
šulinių g ęžiniais, Kaunas: Le minis è e de l'Éduca ion commission de publica ion de li es. J
o d e l ė P. 1930: Inž. Kiškinas. Geležbe onis: c i ique. Technika 6: 362. P ieiga su in e ne :
h pwww.epa eldas.l /objec / eco dDesc ip ion/LNB/C1C1B0000831470 ( ue enue édi eu .
2019 m. jan ie ko o mois ).
LINA RUTKIEN. 19181940 m. cons uc ions e minijos dū inių da ybos polinkiai |
19 doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.03
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
J o n g Y. O., J u n g Ch. K. 2015: Pedagogical Signi icance o Mo phological Awa eness in Ko ean
and English. English Language Teaching 8 (8), 7993. Accessible su in e ne :
h ps iles.e ic.ed.go .).:// ull ex /EJ1075489.pd ? bclid ( ue 2019 m. jan ie ko o mois) K a u l a k
i e n ė A. 2014: Te minologie. Te minog aphie. Te minija. S aipsnių inkinys, Vilnius:
Technika.
K e i n y s S. 2005: Daba inė lie u ių e minologija, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u o
K u d z y s A. 2002: Kad nous pa lbions. Mokslo Lie u a 19 (265). P ieiga su in e ne :
h pmokslasplius.l /mokslo-lie u a-2002-2002-20021920021902.h m ( ue 2019 m.
jan ie ko o mois ).
M a c G e g o L. J., S h y o Y. 2013: Mul iple ou es o compound wo d p ocessing in
he b ain: e idence om EEG. B ain and Language 126 (2), 217229. M a c i j a u s k a s A. 1929:
Ci ilės s a ybos da bų apž alga. Technique e e kis 1. P i k e K. L. 1954: Language 1,
Cali o nia.
P i o č k i n a s A. 1978: J. Jablonskis bend inės kalbos puoselė ojas, Vilnius: Mokslas. S a l
P o l e n z P. 1980: Synple emik I: Wo bildung. – Lexikon de ge manis ischen Linquis ik 2,
169–179.
P u p k i s A. 2005: Kalbos kul ū os s udijos, Vilnius: Gim asis žodis.
y s A. 1933: B. Se eiskis. Li u iquemen - usiquemen dicynas. Re ue. Gim oji langue 2, 3132.
P ieiga su in e ne :
h pwww.epa eldas.l /objec / eco dDesc ip ion/LNB/C1B0004135373 ( isualisé 2019 m.
jan ie ko o mois ).
TŽ 2007 Dic ionnai e des mo s in e na ionaux. Qua ième modi ié e complé é au o isa ion, sud.
V. Vai ke ičiū ė, Vilnius: Le mo ynas.
TŽ 2013 Dic ionnai e des mo s in e na ionaux, ed. conseil A. Kaulakienė e k ., Vilnius: Alma
li e a. U n d e h i l l A. 2016: Assimila ion o elision? P ieiga su in e ne :
h p://www.ad ianunde hill.com/2016/04/18/qa-assimila ion-o -elision ( ue ue 2019 m.
jan ie ko o mois ).
U b u i s V. 1961: Daba inės lie u ių kalbos sudu inių daik a a džių da yba. Ac uelle
Li uanien pa le, 65121.
U b u i s V. 2009: Mo žių da ybos eo ija, Vilnius: Mokslo e encyclopedijų leidybos
ins i u as.
LINA RUTKIEN. 19181940 m. cons uc ions e minijos dū inių da ybos polinkiai |
20 doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.03
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
Z i e i n g P., P l a s L. 2014: Wha good a e ‘Nominalkomposi a o ‘noun compounds:
Mul ilingual Ex ac ion and S uc u e Analysiso Nominal Composi ions using Linguis ic
Res ic o s. P oceedings o COLING 2014, he 25 h In e na ional Con e ence on
Compu a ional Linguis ics: Technical Pape s, 10471058. La con é ence a é é o ganisée dans
h ps://www.aclweb.o g/an hology/C14-
le cad e de la Con é ence in e na ionale su la linguis ique compu a ionnelle. Accès
in e ne : 1099? bclid=IwAR1X 82qWNshqiGxS81wszTpK6 LQuwdq BQRVke zX2_LdM8NAmLO _hoB8 ( é iée 2019 m. jan ie ko o mois).
И в а н о в а Т. К. 2001: Наименования лица в современном русском и немецком
словосложении: дис. канд. фил. наук, Казань.
Н а д м и д о н В. Д. 2014: К вопросу о классификации сложных слов в разносистемных
langues. Вестник Бурятского государственного университета 1 (10), 6973. Accès
in e ne :
h pcybe leninka. u/a icle://n/k- op osu-o-klassi ika sii-slozhnyh-slo - aznosis emnyh-yazykah ( ue au mois de jan ie 2019).
М е ш к о в О. Д. 1986: Семантические аспекты словосложения английского языка, Москва:
Наука.
М о р о з о в а Л. В. 1970: Опыт дефиниционного описания терминополя (на базе терминов
ядерной физики и техники): дис. канд. филол. наук, Калинин.
Ч е р е п а н о в М. В. 2004: Очерк словообразовательной типологии русского глагола,
Саратов.
Reçu 2019 01 20
Adop é 2019 11 14
LINA RUTKIEN. 19181940 m. cons uc ions e minijos dū inių da ybos polinkiai |
21 doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.03
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
19181940 COMPOUND FORMATION TRENDS IN CONSTRUCTION TERMINOLogy
Summa y
The a icle deals wi h he compound cons uc ional e ms in scien i ic li e a u e, published be ween
1918 and 1940. In Li huania, du ing he in e wa pe iod, he cons uc ion sec o was apidly expanding,
he e we e many new eali ies, which called o many new e ms, including compounds. Exclusi e
pe sonali ies we e e y impo an o he de elopmen o cons uc ion e ms o his pe iod and
o he o ma ion o his p o essional language: Kazimie as Vasiliauskas, Jonas Šimoliūnas, P anas
Mo kūnas, Ana olijus Rozenbliumas, P anas Jodele, Jonas Kiškinas, Juozas Gab ys and o he s. No
only did hese cons uc ion enginee s ca y ou signi ican esea ch, w i ing a icles and books,
eaching young people, bu also en iched cons uc ion e minology. Quan i a i e da a o ela ed
e ms om 33 scien i ic pape s and a icles on cons uc ion indicen ha du ing he in e wa
pe iod compounding was an impo an way o de eloping cons uc ion e ms: in he li e a u e ead,
262 ela ed compound e ms we e ound. Les équi alen s allemands p ésen és in addi ion à some o
he compounds make he assump ion ha he Li huanian compounds a e o be ega ded as pa ial o
ull e alua ions. Bien que les ypes géné aux de Li huanian compound e ms a e cha ac e ized by he
same majo ypes o 1940 cons uc ion e minology compounds, i is de e mined ha hey a e made
o compounding ound in he he p esen Li huanian language, analyzing he pe iod om 1918
acco ding o
10 ypes o p oduc ion. The mos p oduc i e pa s o he language a e nouns, e bs, and adjec i es.
The e a e only a ew o he compounds, o which o one pa would be based on an ad e b, a nume ical
cha ac e and p onoun. Thus, while all o he same language pa s play a ole in he de elopmen o
Li huanian cons uc ion e m compound de elopmen as hey did in he second hal o he 20 h
Cen u y, he e ms o he discussed pe iod do no possess a wide a ay o combina ions o hese
language pa s. I has been de e mined om he in es iga ed ma e ial ha he second pa o mos
o he cons uc ion e minology compounds o ha ime is noun. Such compounds make up as much
as 85 pe cen o all compounds. The e a e much ewe compounds ha would con ain a e b as he
second pa o i and only one con aining a adjec i e. Les ypes sui an s de cons uc ion e minology
compounds on é é iden i iés sui e à l'examen de he ma e ial and les sui an es données
quan i a i es on é é ob enues: o he ype o he noun. + noun made up 52,9 % o all compounds
eco ded; adjec i e + noun 23,2 % o all compounds; noun + e b 14,1 % de all compounds; e b + noun 4,6
% o all compounds;

LINA RUTKIENĖ. 1918–1940 m. s a ybos e minijos dū inių da ybos polinkiai | 22
doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.03
BENDRINĖ KALBA 92 (2019) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
ad e b + e b 1,5 %, ad e b + noun 0,8 %; p onoun + noun 0,4 %; noun + adjec i e 0,4
%; nume al + e b 0,4 %.
The e a e ew e ms ha a e epea ed in di e en sou ces, and he e o e he phone ic and
mo phological a ian s in he e minology o cons uc ion o ha pe iod a e no abundan . O he
mos common and dis inguished a ian s, he a o emen ioned ein o ced conc e e is men ioned. Bien
que beaucoup de he compounds used in 19181940 scien i ic cons uc ion li e a u e emained so-called
ex ual e ms, pa o he compounds a e used o his day in mode n scien i ic language, a e included
in glossa y e minology and o he e minological esou ces. Thus, he compounds o he analyzed
pe iod a e impo an no only o he his o y o he language, he de elopmen o e minology, bu
also o he mode n cons uc ion e minology. KEYWORDS: ype o wo d o ma ion; compound;
phone ic a ian ; ela ed e m; mo phological a ian ; cons uc ion science language.
LINA RUTKIENĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
Pe o Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius
[email p o ec ed]