168 ac a Linguis ica Li huanica LXIX
agnė PukeViČiū ė
Vy au o didžiojo uni e si e as
Mokslinių y imų di ec ions: saky inės lie u ių kalbos ypa ybės.
as a kaZLauskienė
Vy au o didžiojo uni e si e as
Les di ec ions de eche ches scien i iques: saky ines eche ches de
la langue Li uiniens: acus ines sons de pa icula i és, phono ac ique,
ki čia imo dėsningumai, no mes e a osena, discou s y hmika; appliquomoji pa lo y a.
kLas e inė iPoLoginių kaLbos i Mo g upPių anaLiZė1 ano acija Ce a icle ise à épond e à deux
ques ions: 1) si clas e inė analizė pa anki che chan y hme ypologinių panašumų e elle su base peu
ê e classée jusqu šiol neanalyzé les langues e 2) dans lequel clas e į skiemeninio ou ki inio i mo
clus e analysis o ypological g oups
o Language hy hm
kalbų ombe des langues Li uanies e la ies. pou l'é ude cinq gim akalbiai (la is, lie u ė, suédois,
islandė e kinė) on adui e en egis ée le même su 1 min. du ée ex e. Les en egis emen s P aa
on é é anno és, en u ilisan Paolo Mai ano 1 l'é ude a inancé le Conseil scien i ique de Li uanie
(su a ies n . Li -5-4). P elimina es ses ésul a s ésum in i siems e aides segmen és la ma e ialée
é udiée: p o . habil. d . Pē e iui Vanagui, Valge ðu bja nadó i , Magnus Liw, huashan Li e doc. d .
aauš ai sauda gienei pou l'aide p épa an ma iè e bos i mo ko elia ai, klas e inė analizė, Li uiniens,
la iens, suédois, islandų, kinų kalbos.
agnės Puke ičiū ės magis o baigiamajame da be (Akus iniai lie u ių i la ių kalbų i mo ko elia ai,
2013, ado ė p o . d . as a kazlauskienė). s aipsnio au o ės nuoši džiai dėkoja in o man ams, į ašiu-
s a is inei analizei i pa a imus di ban su sPss p og ama.
esMiniai ŽodŽiai: i mas, ki inio i mo kalbos, skiemeninio i mo kalbos, akus iniai kal-
keyWo ds: hy hm, s ess- imed languages, syllable- imed languages, acous ic
co ela es o hy hm, clus e analysis, Li huanian, La ian, swedish, icelandic,
chinese.
klas e inė ipologinių kalbos i mo g upių analizė
169s aipsniai / a icles
c éé à p og amme Co ela o e (2.1 e sion) a é é calcule acus inemen y hme co elia ai.
clus e ine analysee u ilise e ce e p og amme de l'au eu Mai ano (2011) ob eni des ésul a s
d'au es langues y hm é ude. les données syn hé ise dans sPss p og amme e e ec uée leu
a lik o y imo ezul a ai odo, kad hie a chinė i d iejų žingsnių klas e inė analizė iena-
clus e ine analyse. des éponses signi ica i es ne ou ni pas. hie a chique analyse assez pa anki
en clus e isan moins s a is iquemen ai ées des a iables (ΔV, Δc, %V, en pa ie e a coΔV,
a coΔc). la analyse des deux é apes pou classi ie les langues pa y hme de ai ê e appliquée
ès p udemmen , ca ses ésul a s son con adic oi es.
Li u iens e la iens langues selon ous analysuo us kin amuosius pa enka dans le même
ka u su daugeliu ki inio i mo kalbų. odėl galima bū ų da y i a sa gią iš adą, kad abiejų
gy ųjų bal ų kalbų i mas panašus i jį lemia ki is. ai ki inio i mo kalbos.
clas e į anno a ion his a icle aims o answe wo ques ions: 1) whe he he clus e analysis
is handy o inding ypological hy hm simila i ies and on he basis o i so a unanalysed
languages can be classi ied 2) which clus e s ess- imed o syllable- imed languages
Li huanian and La ian languages all in o.
o his s udy i e na i e speake s (La ian, Li huanian, swedish, icelandic and chinese)
ansla ed and eco ded he same ex . ex du a ion was abou 1 minu e. eco ds we e
anno a ed wi h he p og am P aa and acous ic co ela es o hy hm we e calcula ed using
p og am Co ela o e de eloped by Paolo Mai ano (2.1 e sion). esul s o o he languages
es ima ed by he au ho o he p og am Mai ano (2011) was used o clus e analysis. he da a
was en e ed o he sPss p og am and a clus e analysis was pe o med. he esul s show ha
he hie a chical and wo-s ep clus e analysis does no p o ide unambiguous esul s. hie a chical
analysis is p e y handy o clus e less s a is ically p ocessed a iables (ΔV, Δc, %V, pa ly
a coΔV, a coΔc). wo-s ep analysis should be used wi h cau ion because o i s con o e sial
esul s.
Li huanian and La ian languages om all he a iables all in o he same clus e oge he wi h a
numbe o s ess- imed languages. he e o e, i can be ca e ully concluded ha hy hm o he
wo bal ic languages is simila and caused by s ess. hey a e s ess- imed languages.
1. uMPa kaLbos i Mo y iMų aPŽVaLga kenne h Lee Pike (1945) l'un des p emie s
plus la gemen discu ée neeiliuo es langues 2) sk iem e nin io i mo (ang.
syllable- imed) langues, don le y hmiškum basé s beaucoup de XX a. eche ches
i miškumo ipologinius ski umus. jis sky ė: 1) ki i nio i mo (ang. s ess- imed)
kalbas, ku ių i mo pag indas y a ki is (pa yzdžiui, anglų, okiečių kalbos),
inales basé i Pike suggly a des langues y hm ypologiques hypo hèse. En
170 ac a Linguis ica Li huanica LXIX ces deux ypologinių g upių quelque peu plus
agnė PukeViČiū ė, as a kaZLauskienė
a d ajou ée e la oisième mo i nio i mo g upa, elle appa enan aux langues
panašios kiekybės skiemenų a osena (pa yzdžiui, p ancūzų, ispanų kalbos). P ie
i mo ondamen ą cons i ue mo a (pa yimui, japons, amilų kalbos).
mesu an e en compa an acus inée skiemenes e en eki ines in e ales du ée,
a é é che ché à jus i ie deux g oupes y hmés exis a ion e leu s di é ences
(abe c ombie 1967; oach 1982). deja, des é udes expé imen ales sonnai es de
segmen s de langue isoch oniali é ka ojimosi égaliais in e alles ou apylygès leu s
quan i és n'on con i mé. ad en ée che che des indica eu s de ymiali é
d'au es langues. ebecca Mckee e daue (1983), s'appuyan su le ai que
phonologique sys ème de langue di ec emen de e minen y hme, p oposée cis e
les langues en y hmes g oupes selon ce aines ca ac é is iques phonologiques
p ésence ou absence. c'es balsiés éduc ion e skiemens s uc u e complexi é.
basan ce e idée e appliqués des mé hodes s a is iques, anckas amusas,
Ma ina nespo e jacques Mehle is (1999) on essayé é abli acous iques discou s
y hme ko elia us ( a iabules, ob enues en calculan la du ée des in e alles
ocalisés e p ibalsiques): ΔV s anda disé des in e alles ocalisés, Δc s anda disé
des in e alles p ibalsiques, %V des du ées des in e alles ocalisés doi ê e
p opo ciją. Minė i au o iai hipo e iškai spėjo, kad ki inio i mo kalboms būdingas
didesnis balsių ukmės a ian iškumas i sudė ingesnė skiemens s uk ū a, odėl
supé ieu à ΔV e Δc, e %V in é ieu au y hme skiemen des langues.
malheu eusemen , les ésul a s des langues spéci iques qu'ils on analysées ne le con i mè en que pa iellemen .
Vėlesniè es eche ches on a i é l'a en ion su une possible in luence de di e ses
ac eu s linguis iques e nonalbinai es au y hme. che chan no malise les
di é ences empo, es he g abe e Ling ee Low (2002) on calculé pai es indices de
a ian iali é: nPVi balsinių in e alų, PVi p iebalsinių in e alų indeksą. on a end que
le ki inien y hm langues ca ac é isé un g and a ian iškum de la du ée des balsies
e p iebalsies, leu s nPVi e PVi son éle és, e skië emeninium y hm langues ces
indeksai lemi. é i e l'in luence empo obs amei che chée e Volke is dellwo a ec
Pe a Wagne (2003). ils on balsiniens e p ibalsinai es in e alles de du ée
s anda disé nuok ypie mul iplié pa 100 e calculé des coe icien s de a ia ion:
a coΔV (balsinių in e alų) e a coΔc (p iebalsinių in e alų). cependan ni pai es
a ian iali é indeksai, ni a ia ion coe icien s neappuie unee eikšmiquemen
dé e mine y hme ypologiques simili udes e suski s y i langues en ypologines
classes. Néanmoins discu ée, la mé hodologie de dé e mina ion des pa amè es
y hme assez long emps a é é, e e main enan enco e ebė a populaa i, bien e susceukée des c i iques ondées (pa yりに, a ani i 2012)2.
2 Plus amplemen su discu és des mé hodes d'é ude du y hme de la langue e la possibili é appliquée eux
i mą ž . kazlauskienė 2013.
klas e inė ipologinių kalbos i mo g upių analizė
171s aipsniai a icles /
2. y iMo Me odoLogija inių i mo ko elia ų e en géné al y hme de la langue simili ude
Šiam y imui pasi ink a išbandy i naują būdą – ekspe imen iškai pa ik in i akus-
en appliquan la mé hode d'analyse cles e ine. en s a is ique il es u ilisé pou
dé e mine la simili ude d'obje s ou phénomènes e les subdi ise en clus e s (i. y.
g oupes d'obje s semblables). la clus e nelle analyse ise à eg oupe les a iables
d'enquê e de so e que les di é ences à l'in é ieu du clus e soien le plus pe i es, e
en e les clus e s le plus g andes (Vai ke ičius, sauda gienė 2006). on espé ai que,
ap ès a oi e ec ué une analyse clus e ne, se ai éclai ci deux choses, qui son e
son le bu de ce e é ude.
1. le Paolo Mai ano (2011) e la p ésen e é ude calcule en les acous iques y hmes
co éla es des langues suédoises, islandaises e chinoises omben dans les mêmes
clus e s? es ce que mai ano e nos é abli le ki inien y hme des langues suédoises
e islandaises di è en du skiemenin y hme des langues chinoises? si à ces
ques ions se a épondu posi i emen , découle- -elle, cl e ine analyse aimen
pa anki che chan y h ypologiques simili udes e elle su base peu ê e classée
jusqu šiol neanalyzée des langues. 2. deuxième p éoccupim ques ion, dans quel clas e
le […] skiemeninien ou ki inien y hme langues en e Li uiniens e la iens langues?
acus iques des langues suédoises, islandaises e chinoises son déjà calculés pa
d'au es au eu s (ce e é ude es basée su des données de la sou ce accessible à
ous su In e ne Mai ano 2011). Les p emiè es deux langues a ibuées à ki inien
y hme, kinų à skiemeninien y hme g oupe. Les Li uiniens e les la iens langues
y hme selon ce e mé hodeikă n'on enco e nag iné. dans les p écéden es é udes
de y hmiali é de la langue Li uanienne, le y hme ondemen considé é ki is, mais
calculée ne acus ine uni ées du ée, e ki čio dis ibu ion dans di e s segmen s.
eiliuo os y hme du langage ši aip y ė juozas gi dzijauskas (1986, 1979) e Leona das
sauka (1974, 1978), e p oses e saky ines y hmes du langage Vale ija amonai ė
(1960, 2006), boni acas s undžia (1991) e as a kazlauskienė, inga okai ė (2005).
déc i an des alluomines de la langue Li uanies su saky inės la ies langue ymiškumą déjà bu a. Zinny
sans bond, dace Ma kus e Ve na s ockmal (2003) ligino gim akalbių la ių e gim akalbių usų, kalbančių
la iškai, p ozodiją: kon as inę balsių ukmę, ki į i i mą. dans leu a icle ne ou nie dé aillée la in
langue y hme analyse e in e p é a ion, bien comp e o i amuso, nespo , Mehle io (1999) e g abe e Low
(2002) p oposly i dydžiai. bond, Ma kus e s ockmal (2003) on ai l'hypo hèse dans l'é ude, que les langues
la ies ca ac é isen skiemeninis y hme.
Pou ce e é ude choisi s anda disé in e na ionale des phone iques associa ion (ž .
al -usage-english.o g/no h_ x .h ml) siūlomas eks as (ang. The No h Wind and he
h p:// Sun, lie. No d en s e soleilée), qui u ilise non seulemen y hmologues, mais e
ous phone ikai. en analysan d'au e na u e ma é iel, se ai neme hodiška les
ésul a s de ce e é ude compa e a ec des données d'au es langues, ob enues su base du men ionné ex e.
172 ac a
agnė PukeViČiū ė, as a kaZLauskienė
Linguis ica Li huanica LXIX
Penki gim akalbiai (la is, lie u ė, š edas, islandė e kinė)3 ex e le aduisi e
anskai é. in o man es langue en egis ée dic o onu dans un calme couloi e. chaque
en egis emen es un peu plus cou que une minu e.
le ma é iel de l'enquê e iée e empi inie données ex ai es en plusieu s é apes: 1.
consul an a ec chaque langue in o man , p og amme P aa on é é ano ue des
en egis emen s. en anno an bas asi e l'oscilog amme image, e klausa. su a ky as
éseau de ex ines ano a ions (ang. Tex G ide) sau ega dé * x o ma . 2. u ilisan
u ino (i alie) a u o gen e expé imen ale phoné ique en labo a oi e Mai ano (2011) c éé
la p og amme Co ela o e (2. 1 e sion), on é é calculés nos e ec ués en egis emen s
acous iques y hm ko elia ų s a is iniai aleu s ( ésul a aique des ésul a s son
kiami 1 len .). klas e inei analizei, kaip jau minė a, panaudo i duomenys iš Mai-
ano (2011). jie eikalingi am, kad bū ų galima inkamai a lik i klas e inę analizę,
beaucoup plus iables, quand g oupé un plus g and olume de données. 1 Len eLė. y hmes
acus iques co elia ų s a is iques aleu s signi ica ions4
kalba Δc %V ΔV a coΔV a coΔc nPVi PVi
Li uanien 52 54 54 54 66 57 57
La ių 55 52 58 55 65 70 65
Swedų 55 44 36 39 48 45 68
Š edų 2 65 49 51 50 66 60 82
islandų 60 40 33 45 56 45 63
islandų 2 52 47 41 50 60 51 56
kinų 44 51 44 47 48 54 kinų 2
48 62 74 51 62 51 53 japonų
31 51 39 47 40 43 32
Po ugalų 54 49 55 48 44 57 56
F ançais 40 49 40 45 41 45 44
suomies 47 48 45 47 46 45 55
g eikų 37 47 34 50 48 52 42
Vokiečių 66 46 54 56 60 58 65
es ų 54 46 39 43 51 43 53
Čekų 58 45 51 51 49 45 61
u kų 58 45 38 43 55 46 67
3 Tous in o man e le supé ieu philologique éduquemen ayan les pe sonnes, a aillan s ou pou sui an
des é udes dans les uni e si és: la is e islandée con é encie s, suédois che du pe sonnel, Li uu ée e
kinée magis an ées. 4 Ici e ensui e les en egis emen s de no e é ude son ma qués a ec indexu 2, exemple.: suédois 2, e les données Mai ano sans indekso.

klas e inė ipologinių kalbos i mo g upių analizė
173s aipsniai / a icles
kalba Δc %V ΔV a coΔV a coΔc nPVi PVi
a abes 55 45 47 56 55 47 64
i alų 54 44 44 53 49 48 62
olandų 46 43 45 62 50 68 53
danes 61 42 40 46 52 50 66
espagnols 52 42 30 42 53
42 60 usses 55 41 34 43 48
45 63 anglais 59 40 48 62 51 61 70
Lenkų 66 36 32 41 49 41 72
3. données compile dans sPss p og amme (apie la plus loin oi h p://www.insol.l /
s a is ics/, Vai ke ičius, sauda gienė 2006) i a lik a jų klas e inė analizė.
nag inėjan lie u ių i la ių kalbas sPss p og ama, bu o a lik a hie a chinė i
deux é apes cls e ine analyse. hié a chique analyse, de l'a ance il n'es connu
nomb e de cles iés en appliquan . les clus e s cons i uen un p incipe
hié a chique ou es les données son considé ées en un seul clus e , cons i ué de
plus pe i s g oupes. ils peu en ê e ixés un seul géné al cles e le di isan en plus
pe i s ou pe i s cles é is juggan en plus g ands. deux é apes analyseé de la
discu able di è e en ce que son applica ion nomb e de clus e s es connu d'a ance
(Vai ke ičius, sauda gienė 2006). choisi dans le a ail deux clas e s, ca examinées
ečioji, mo inio i mo, g upė neį auk a į analizę, nes nekel a hipo ezė, kad bal-
ų kalbos galė ų p iklausy i šiai g upei. a liekan klas e inę analizę, objek ai pe -
deux langues y hmes g oupes ki inien e skiemeninien. son dis ibués jusqu'à ce
que les simili udes à l'in é ieu du clus e de iennen bien plus g andes que les
zul a ai ik inami aikan ik d iejų žingsnių klas e inę analizę, nes pasi ink as
mažas nag inėjamų objek ų skaičius (šešios kalbos). be o, iš anks o žinomas klas-
simili udes en e les clas è es (Vai ke ičius, sauda gienė 2006). Le nomb e de
e e es des langues suédoises, islandaises e chinoises e à quel g oupe y hme ces langues son a ibuées (dui g oupe y hme e deux ésul a s de eche ches).
3.Les Suédois, islandais e chinois kaLbus acous iques Lia des dVieux Žingsnių
kLas e inė anaLiZė dans le bu de cla i ie si Mai ano e les langues suédoises,
islandaises e chinoises en egis ées dans ce e é ude %V e Δ son de magni udes
s anda inis p iebalsių ukmės nuok ypis (Δc)
i balsinių in e alų ukmės p ocen as (%V)
similai es e omben dans le même g oupe, a é é e ec ué un clus e 2
56,55,7,88,2,46,28,48,83,2100,7,720,54, du ableau, que le clus e du p emie es plus éle é
174 ac a Linguis ica Li huanica LXIX de deux é apes cls e ine analyse. Tou d'abo d calculées
agnė PukeViČiū ė, as a kaZLauskienė
les aleu s moyennes des a iables quan i a i es de chaque clus e e leu s anda d
d'éca (j'en ois ableau 2). 2 Len eLė. cles ie s des cen es selon pou cen age de du ée
des in e alles élec o aux e s anda disé de du ée des con e- o sies nuok ypie
%V Δc
Vidu kis s anda inis
nuok ypis Vidu kis s anda inis
nuok ypis
que le clus e du deuxième, e que le k %V, à l'in e se, es plus éle é, mais dans ce cas il
145,00 3,916 58,00 5,715
y a un dé ia ion s anda d. D'où à di e, au p emie clus e ca ac é is ique complexe
plus complexe skiemens s uc u e (i. y. plus p iebalsies skiemenyje (Δc supé ieu )), qui
dé e mine e plus pe i balsinių in e alų p ocen (%V). Les ésul a s de ce e
analyse mon en que les plus similai es %V e Δc a e un clus e cons i ue le y hme
ki inien des g oupes appa enan aux islandes (%V = 40, Δc = 60), islandes 2 (%V = 47, Δc
= 52), suédois (%V = 44, Δc = 55), suédois 2 (%V = 49, Δc = 65) langues, e skiemenin y hme
des kin (%V = 51, Δc = 44) e kines 2 (%V = Δc = 48) exemples on o mé un au e clus e
62, Dès lo s, %V e Δc es un indica eu assez iable, selon lequel les langues analysées
de é i és di è en e qui ne dépend de che cheu s ou in o man des objec i s
(kalbemen s empo, in ona ions e k .) ou subjecy ių (į ašo kokybės, ano a ions
ski umų e k .) eiksnių.
Les coe icien s de a ia ion assez nonzs di é ence en e les deux cles ies de cen es
son e selon les coe icien s de a ia ion. ableau 3 mon e que du second clus e
a coΔV e a coΔc les moyu kia son plus g ands. 3 Len eLė. cles iels cen es selon les
coe icien s de a ia ion a coΔV a coΔc
Vidu kis s anda inis
nuok ypis Vidu kis s anda inis
nuok ypis
clus e 2 50,33
142,67 3,215 50,33 4,933
0,517 62,67 3,055
bend as 46,50 4,680 56,50 7,688
klas e inė ipologinių kalbos i mo g upių analizė
175s aipsniai a icles deja, ce e ois les ésul a s ès ne 'ikė i: similai es a coΔV
e a coΔcjis on e p emie class e le cons i ue Mai ano (2011) analysu des langues
islandes ( a coΔV = 45, a coΔc = 56), suédois ( a coΔV = 39, a coΔc = 48) e kinus
( a coΔV = 44, a coΔc = 47). Tous nos eco ds d'é ude omben dans le second cl e į:
islandų 2 ( a coΔV = 50, a coΔc = 60), š edų 2 ( a coΔV = 50, a coΔc = 66) e kinų 2
( a coΔV = 51, a coΔc = 62). aigi le coe icien de a ia ion, dûėjęs ê e plus
objec i es classi ian ypologiquemen les langues, pose plus de con usion e pe me
gue e, que ses ésul a s dépend ès de la expé ience d'anno a ion de la langue
conc è e. Nos en egis emen s de a ia ion coe icien s similai es, ce qui pe me de
pense que anno an peu -ê e ne su i pas seulemen consul e a ec gim akalbies
in o man s, mais même l'anno a ion au e ec ue gim akalbiums phone iques.
Po iniai a ian iškumo indeksai la di é ence en e les deux clus ies de
cen es selon nPVi e PVi assez nemažas (ž .
4 len . ).
4 Len eLė. des clus ies cen es selon po inius indices a ian iali é
nPVi PVi
Vidu kis s anda inis
nuok ypis Vidu kis s anda inis
nuok ypis
clus e 2
148,00 3,000 58,80 6,458
60,00. 82,00 .
o al 50,00 5,586 62,67 11,094 cependan les langues seig upaien enco e
d ip asmiškesnis que examinan les coe icien s de a ia ion. Le p emie clus e
cons i ue ou es les langues, à l'excep ion de ce e é ude analysée suédois 2 langue
(ses PVi ès éle és 82, bien nPVi panašus à d'au es langues 60) elle seule es
en ée dans le second clus e . des au es langues pa iniai indeksai a ia ion ès
similaux: islandų (nPVi = 45, PVi = 63), islandų 2 (nPVi = 51, PVi = 56), kinų (nPVi = 48, PVi
= 54), kinų 2 (nPVi = 51 PVi = 53), š edų (nPVi = 45, PVi = 68). Dans ce cas, il es é iden
que les deux é apes clus e ine analyse n'es pas u ile, ca le p emie cles e į au
sépa e enco e en smulkesnes g oupes. ésuman les ésul a s de ois langues
deux é apes clus e née analyse, on peu di e que le s anda d de p iebalsies de
longueu nuok ypis (Δc) e balsines in e ales de longueu pou cen (%V) es un
assez iable indica eu g oupisan des langues en classes. Les coe icien s de
a ia ion e les indices de a ian iali é pai es d'une analyse clus e née de deux
é apes dans ce cas pose plus de ques ions que ou ni des éponses.
176 ac a
agnė PukeViČiū ė, as a kaZLauskienė
Linguis ica Li huanica LXIX
4. Lie uVių i La Vių kaLbų i Mas
eMian is kLas e ine anaLiZe s anda ds de du ées nuok ypiai (Δc, ΔV) a in de
ou e la i ie , à quelle ypologine g oupe y hme appa iennen la iens e Li uiniens
i balsinių in e alų ukmės p ocen as (%V)
langues, p incipalemen a é é e ec uée hie a chinė klas e inė analizė, laquelle che chai à
é i ie , comme selon ΔV, %V e Δc g oupuojasi langues e dans quel cls e le li iens e
la iens langues omben . Ce e analyse u ilise aussi des au es langues données données
dans le a ail Mai ano ob eni les ésul a s de l'analyse de clus e hié a chisée mon en
(2011: 170, 179, 199).
que les langues li uanien, le onien, okieć, a abes, anglais, chèques, i aliens e po ugais
on les plus similai es ΔV, %V e Δc aleu s, o man donc un clus e , don les langues ΔV
son de 44 à 58, %V 40 à 54, Δc 52 à 66. Dans ce clus e , seulemen la seule langue i alienne es
considé ée a imesne skiemeniniam y hme (kaip ma y i, klas e inė analizė lyg e pe me
ainsi d'abejou e ), ou es au es langues (excep , bien sû , analysé les langues bal es, don
le y hme espèce nežinoma) appa iennen ki inio y hme langues. la seconde g oupe
cons i ua beaucoup skiemenin y hme langues, mais en elle son en és un bon nomb e de
ceux qui se enden à considé e ki inien ou mix aus y hmes langues (j . 5 len .). Ces
langues son de 30 à 45, %V de 36 à 51, Δc de 37 à 66. En ega dan aux ésul a s, une es ne
l'abé ieu e: au p emie clus e ne u pas une p o o ypyna skiemeninio y hm langue
( ance, espagnes, g eikų), e au second clus e ne u en ée que deux p o o ypyna
ki inio y hm langues ( uses, olandes). comme on oi de 5 ableaux, les langues li huanien
e la iens omben dans le p emie clus e e son plus semblables à des p o o ypiques
ki inium y hmes langues ( albų akus inių ko elia ų données données données 1 able.). 5
Len eLė. ésul a s de l'analyse clus e née hié a chique selon s anda di ai es nuok ypius
e balsies p opo ion5 cles e io nume is y hme g oupes e langue ki in y hme
skiemenin y hme n'es pas ixé
1anglų, okiečių, a abų,
po ugalų, čekų i alų
lie u ių, la ių
2 uses, hollandais, islandes, u cs, danes, polkens, suédois kinens, es es, suomiens espagnons, ancūzų,
g ecs, 5 P o o ypiques spéci iques y hmes g oupes de langues pa yškin es Dans Shinje e dans d'au es
classi iquemen comme la in, soi y hmes mix aus).
ables, pou d'au es langues y hme es discu é (quelques d'en e elles même considé ées soi non
klas e inė ipologinių kalbos i mo g upių analizė
183s aipsniai a icles no ðan indu inn blés eins as og hann ga , en donc
as a a sem hann blés, þ í þé a a a ði e ðamaðu inn kápunni um sig, og a
lokum ga s no ðan indu inn upp á að eyna. /
Þá ó sólin að skína, og undi eins ó e ðamaðu inn ú akkanum. Þá a ð
no ðan indu inn à econnana qu sólin se ai s e ka i en hann a .
6. i iamieji ex ai kinų kalba you yi ian, dang yi ge guo zhe da yi de l xing
zhe chu xian de shi hou, bei eng he ai yang zheng jiu zheng chao zai jing
shui geng jiang. a men ong yi shui xian ang l xing zhe ba wai ao uo diao
jiu en wei shui bi ling yi ge qiang.
sui hou, bei eng jiu jing a zui da de nu li lai chui eng, dan shi, a chui de yue da, l xing zhe
jiu ba wai ao guo de yue jin. Zui hou,bei eng ang qi le. ils xia lai, ce yang kai shi a chu e
liang, l xing zhe li ji jiu uo xia le wai ao. suo yi, bei eng bu de bu cheng en ai yang bi a
geng qiang. suMMa y his a icle aims o answe wo ques ions: 1) whe he he clus e
clus e analysis o ypological g oups
o Language hy hm
analysis handy inding languages 2) in which a clus e s ess- imed o syllable- imed
languages Li huanian and
hy hm ypological simila i ies, and i can be classi ied on he basis o i so a unanalysed
La ian languages all in o.
s anda d ex , p oposed by he in e na ional Phone ics associa ion (see
h p://al -usageenglish.o g/no h_ x .h ml) (eng. The No h Wind and he Sun, Li h. No d ėjas i
saulė) was selec ed o his s udy. i e na i e speake s (La ian, Li huanian, swedish, icelandic
and chinese) ansla ed and eco ded i (each eco d was much sho e han 1 min.). he eco ds
we e anno a ed by p og am P aa and acous ic co ela es o hy hm o eco ds ha we ha e
done ha e been calcula ed using p og am Co ela o (2. 1 e sion) which was de eloped by Pado
Mai ano (2011) in a u o gen e expe imen al phone ics labo a o y o u in (i alie). i was ound
ha Li huanian Δc=52, %V=54, ΔV=54, a coΔV=54, a coΔc=66, nPVi=57, PVi=57; La ian Δc=55,
%V=52, ΔV=58, a coΔV=55, a coΔV=55, a coΔc=51, a coΔV=51, a coΔV=61, a coΔV=61,
a coΔV=61, a coΔV=51, a coΔV=51, a coΔV=51, a coVi=51, a coVi=51, a coVi=51, a coVi=51,
a coVi=51, a coVi=51, a coVi=62, Vi=63, Vi=51, Vi=51, Vi=51, Vi=51, Vi=53, Vi=51, Vi=53, Vi=50, Vi=50,
Vi=50, Vi=50, Vi=50, Vi=50, Vi=50, Vi=50, Vi=50, Vi=50, Vi=50, Vi=50, Vi=50, Vi=50, Vi=50, Vi=50, Vi=50, Vi=50, Vi=50, Vi=50, Vi=50, Vi=50, Vi=50, Vi=50, Vi=50, Vi=50, Vi=50, Vi=50, Vi=50, Vi=50, Vi

184
agnė PukeViČiū ė, as a kaZLauskienė
ac a Linguis ica Li huanica LXIX
da a o o he languages es ima ed by he au ho o he p og am Mai ano (2011) was used
o clus e analysis. he da a was en e ed o he sPss p og am and a clus e analysis was
pe o med.
he esul s show ha he clus e analysis (bo h hie a chical and wo-s eps) does no p o ide
unambiguous esul s. hie a chical analysis is p e y handy o clus e less s a is ically p ocessed
a iables (ΔV, Δc, %V, pa ly a coΔV, a coΔc), a wo-s ep analysis migh be possible o ely on, and
wi h mo e complex indices (PVi). howe e , a wo-s ep analysis is begging he ques ion, because i
does no lea e he hi d op ion (s ess- imed o syllable- imed, canno be mixed). Li huanian and
La ian languages acco ding o all he a iables all in o he same clus e oge he wi h a numbe
o s ess- imed languages. he e o e, i can be ca e ully concluded
ha hy hm o he wo bal ic languages is simila and caused by s ess. hey a e s ess- imed
languages.
clus e analysis (in pa icula , swedish, icelandic, chinese Language compa ison be ween he wo
ypes o da a) has shown ha he anno a ion p ecision is pa icula ly impo an in he
esea ches o hy hm. on he o he hand, he indings a e ele an no o he ypological
classi ica ion o languages‘ hy hm and no o he indica o s o languages‘ hy hm. hey can be
as guidelines o u he esea ch o ano he excuse o ques ion exis ence o s ic ly de ined
classes o speech hy hm.
Į eik a 2013 m. juille 11 d.
agnė PukeViČiū ė
Vy au o Didžiojo uni e si e as
K is ijono Donelaičio g. 58, LT44248 Kaunas, Li uanie
[email p o ec ed]
as a kaZLauskienė
Vy au o Didžiojo uni e si e as
K is ijono Donelaičio g. 58, LT44248 Kaunas, Li uanie
[email p o ec ed]