246 ac a Linguis ica Li huanica LXXI
i a MiLiŪnai ė
Lie u ių kalbos ins i u as
O ien ações de pesquisas acadêmicas: no minamoji kalbo y a,
socioling is ica, in e ne lingu is ica.
no os kon aMinaciniai da iniai Lie uVi kaLboje ano acija a igo examinados nos úl imos empos
a osenoje da língua li uânica obse imai pagausėję kon aminaciniai da iniai, suas causas e
new blendings in he Li huanian Language
on es de oco ência, sanda os e uncionamen o peculia idades. basa-se mais ecen es ins i u e da
língua Li uânia acúmulo ele ônico da língua Li uânica naujažodžių duomenyno ac os. a é ago a
ais pesquisas dos li uanos alo y o não exis em de ido à a idade dos dados e de ido à disposição,
que isso esan ys pak aš iniai, maio a enção não al i eiškiniai. glus ai mos ado con ex o de
pesquisas de de i ados con aminacinos em inglês e suas p oblemá ica. anexo do a igo ap esen a-se
sob e 80 con aminacinių da inių, ixados na a ual Li u iškojoje a osenje, uma lis a.
anno a ion he a icle analyzes he cu en abundan occu ence o blendings in Li huanian
language, he easons and sou ces o occu ence as well as peculia i ies o composi ion and
unc ioning. he esea ch is based on he la es ac s om elec onic da abase o Li huanian
Neologisms p epa ed by he ins i u e o he Li huanian Language. he esea ch o his kind has
ne e been conduc ed in Li huanian linguis ics due o sca ci y o da a and he a i ude ha he
blendings a e ma ginal phenomena no wo h g ea e a en ion o be paid. he con ex o english
blendings de i a ion esea ch and p oblems caused is b ie ly p esen ed. he lis o 80 blending
o ma ions eco ded in con empo a y Li huanian language is p esen ed in he annex o he
a icle.
esMiniai Pala Žias: pala as de da yba, naujažodis, kon aminacinis da inys, bend inė
kalba, s ilis ika.
keyWo ds: wo d- o ma ion, neologism, blend, s anda d language, s ylis ics.
naujieji kon aminaciniai da iniai lie u ių kalboje
247s aipsniai a icles /
1.InVadinės Pas abos no a leksica dos li uãos da língua ecebe cada ez maio
pesquisado es e da sociedade in e essamen o, po que pasa aisiais décadas em es a
á ea oco e spa ūs e in ensi ūs mudanças. su p ein us no os enómenos a uais da
a osena, os olho dos in es igado es p incipalmen e ocam os no os skoliniai.
examinada sua adap ação à língua li uãs de esc i a, ki čiação, a ia, leksinės e
g ama ines sis ema, elação com possí eis Li u iškais co espondmenimis (ku ių dalis
aip pa y a nauji da iniai a naujų eikšmių menų. Es a u á ia da língua li uanas
įgiję žodžiai), kalbos a o ojų kalbinės nuos a os dėl naujųjų skolinių i jų a i ik-
ealizada na comissão pe manen e no os dos skolig e a desses no os da língua li uana
nių no minimo da bas.
ge okai nuošalyje pe manece com skoliniais di e amen e nesusiję naujada ai. pa e
deles, já beįsi i inanças a osenoje, pa eks em Li u ians language ins i u e
p epa ada Bend inės lie u ių kalbos žodyną. kebliau es á com okazinių da inių pa ienių,
au o inių, si uacinių naujada ų y imais. ais da iniai pe encem mais es ilis ikas
á eacha como colo ingas aiškos ins umen os. eles um a um caem em sepa adas
in es igações ge ais mais ou con ex os, po exemplo, desc e endo qual au o iaus leksiką
ou unc ioncinių es ilos e gên ų sinais, po ém de alhas, só só no ada os des inadas de
pesquisas quase não. isso é comp eensí el, pois acumula de á ias on es
s a is icamen e signi ica i as de dados sob e e okus po aš inos a osenos
enônios, não endo ins umen os digi ales, não é simples. Ins i u o de língua Li uânia
começando sis ema icamen e a egis a e pesquisa uma no aja XXi século leksiką,
no ado que do o al naujažodžių luxo se dis ingue insigni icė, mas in e essan e seu
g upo kon aminaciniai da iniai, uma okazinių da inių espécieis (pa yčiams, da bos ogos,
okupendumas, miaujiena e e c.). embo a kon aminaciniai da iniai língua dos li uães
uncionajou como a amen e pa ilhões pala as, mas acumulado didesnį pluoš ą e
mui os de seus exp essi idade e alguns comuns de apa ição dėsningumai. obje i o do
a igo com base nos mais ecen es ac os do a ualžodžių duomenyno ( nd) ele ônico da
língua Li uânica acumulado ins i u e da língua Li uânica, panag inė i ecen emen e
obse adas nessa li e iškojoje a osenoje pagausėjusius con aminacinius de i ados,
suas causas e on es de oco ência, sanda os e uncionamen o a osenoje, ambém
glaus ai mos a o con ex o da emá ica de abalhos es angei os (con aminacinių
da inhos da língua inglesa). sob e a osenoje padažnėjusių kon aminacinius da inius
an o oco idos no seu idioma solo, an o e s inius ou emp in us, é sensmės ala e
po que, que osse eno ada Li uânia linguo y oje susikloschiusi sua concep a e
cien í ica bem docomojoje li e a u a uncionajan es des a ūšies naujažod pa yzdžių
ondas.
248 ac a
i a MiLiŪnai ė
Linguis ica Li huanica LXXI
2.Mina kon acini da ini saMP a a p o a elmen e po causa do p óp io enómeno
kon aminacinių da inių di e sidade a sua noção mesmo na mesma língua pode bemokai
di e i . Na linguagem Li uânica opiniões di e umams o ma em não hou e g ande
pag indo, pois mesmos es es da iniai quase nãoy inė i. 2.1. kon aminacinių da inių
de inições e in odução ainda 1880 m. okiečių kalbininkas leksikog a as he mannas
Paulas pa a ojo e miną kon aminacija slo žių liejiniams, que são c iados in olunčia
nuslydus ližu iui, i. i. idiomas po ik ų, pa adin i, e mais a de es a noção es endida
a é semelhan es sin aksinių
da inių (plg. ishe 1998: 34).
Li u iamen e sob e con aminacinius da inius de ido seus p óp ios a umo li a ians
alboje esc i o nedaug. P anas ska džius eikale Lie u ių kalbos žodžių da yba os
discu ia à iš es inių naujada ų i jiems ski ia pas aipą (ska džius 1943: 21):
kon aminaciniai da iniai são ais, que sąmyšio keliu são compos os de dois sinoniminių ou
kokių no s giminingų žodžių. P z. eke ìs, eke jž i 6951 é con aminamin a de eke ìs (-) +
ke a, kako ý popo y č. kaka ýkū + ý as, su isaĩ isiškai Lb 228 de su isu + isai,
žabaga aĩ smulkūs žabai, dos quais az kūlelius, aplaužy i, ap upėję žaga ai Šd ., ob. de
žãbai + žaga aĩ e k . ambém é possí el daik as, que e baixo. ambol abalas sua aiz
amb u i o mada de ab- + bamb- (žodyje babalas), eja endzelin MLV iV 467.
Vinco u bucio no li o Teo ia da Da yba de Pala as kon aminaciniai da iniai
p incipalmen e minimi pe okazinių da inių, po ém en a iz inai a i ma-se que desse
ipo kalbėjimo eiškiniai não em nada a e com da yba de pala as (u bu is 2009: 324):
Pala as da ybai e ūpi da iniai, e não one iniai ou ou as edi binias, ex o de um
pala as em oca de ou os, con aminacijos pada inya e coisas semelhan es. Nes a
ci ação, a examinação da con aminação ap esen ada na ano ação, V. u bu is baseia-se
em W. d essle iu e em es e enómeno ê um olha como em one inio ca ác e de dois
qualque em elação p óximos pala as uma mis u a de pala as, aigi como em um
único caso num ac o de alação. em ou o luga do li o V. u bu is dis ingue a
e dadei a con aminação (i esąs mencionado nenuma i ado de duas duas pala as
semelhan es a alguém mis u a em alėjime (sa o iškas liežu io suklupimas)) e
sąmoningą de duas pala as maišymą (an. blending, blend), sua agmen ų junção em
uma pala a (u bu is 2009: 354355). de ido ao úl imo caso, e1 Šal inių san umpos como
au o iaus.
naujieji kon aminaciniai da iniai lie u ių kalboje
249s ails a icles mian is abalhos de linguo y as es angei as, ma ca-se que ele é
puxado em alguns idiomas desc ições de pala as de aibas, mas esą is o, kad
jungiтельных agmen os o ma mui o e egulia i, sua apa ição mui as ezes
esusquemas do con ex o ou em se ap end a, aigi nesąs g ama ic (mo ologico de
na u eza) p ocesso, e seus suba inhos, os chamados maišiniai, são da ybiquemen
nesąsomi (nemo i) pala as e es explan leksikologas objec s. Maišinių pa yzdžių é
o necido apenas um: inglês k. b unch ‘pus yčiai sykiu su p iešpiečiais (iš b eak/ as
‘pus yčiai i lunch ‘p iešpiečiai) (u bu is 2009: 355).
sob e con aminacinius da inos ala-se e em duas in o macionais Li u ians kalbo y os
publicações: Kalbo y os e minų žodyne e Lie u ių kalbos enciklopedijoje. (gai enis,
Pi majame kon aminacijos eiškinys apib ėžiamas gana apibend in ai – kaip sąmai-
keinys 1990: 108): su gimen o de no a pala a ou posagio, sumyš ando de duas pala as
ou posagio pa es: žabaga as → šaabas e žaga as, angl. mo el mo elis ← mo o e ho el.
línguas encyclopedia Li uânia (s aipsnis assinado V. u., aigi Vinco u bučio),
con aminação į a dijama e como línguas, e como alamen o eiškinys (Lke 2008: 282):
kon aminãcia dois p óximos alamen o ou unidades de linguagem mis u a, c uzagemis,
de ido ao qual su ge uma no a, in e mediá ia unidade (maišinys). po ém, uma pos e io
explicação de que a base do su gimen o maišinių psicológico, i. i. nãodecisão do
albė ojo, ka ą conco endo unidade escolhe , mos a que, alando sob e casos de
con aminação leksícia, man ém-se o concei o es eu oso maišinių: con aminações
pada inas ge almen e pe cebidos como uma ez quando linguís icas e os e de
c enças a amen e adqui ali albam. Pa yzdžių é o necido quan o mais do que
an e io men e mencionadas em on es: d ėl de d asià e ėl; baixo. k ezdingà,
k egždingà e jono b e kūno blegzdinga из жвиzdas.
blẽzdingà i k ẽgžd; žãbaga as iš žãbas i žãga as; ž ìzd as iš žìzd as, žiẽzd as i
além disso, nes a enciclopédia não só menciona sin aksinė kon aminacija (caip e
Kalbo y os e minų žodyne su gandan i maišan posakio pa e), mas e ap esen ado
um seu exemplo: pakel i os ą de pakel i au ę i (pa)skelb i, o e ece os ą. aigi
econhecindo que mo eminė kon aminacinių da inių analizė não é possí el ou é
possí el apenas limi a oi, pois no as leksemas cons i uem-se suliejando mo emos
pa e ou um mo emą com ou a pa e, uma mis u a não conside a na língua
po uguesa adicionalmen e en endidas pala as pa e do p ocesso de da ybos.
isso bene e udo, o que esminge ole se ia possí el encon a Li u iškojoje
alo y oje sob e con aminacinius da inius, ou maišinius.
250 ac a Linguis ica Li huanica LXXI anglakalbėje li e a u a, alando sob e
i a MiLiŪnai ė
con aminacinius da inius, p e i e-se dize que é duas signi icâncias, supacko adas em
uma pala a. comp eende-se que a ala se p ocu a manei as de como quan o glaus ei
in a di eiškinį, que apa ece como dois ou os enómenos hib idas. a i ma-se que a
con aminacinius da inių c iação sucesso e pa eikumo decide isso, quan o é possí el a
pa i da inio econhece di e en es agmen os de pala as. No en an o, não de
odos os con aminacinių da inių leksína signi icado, mesmo e a econhecendo aqueles
agmen os, pode ad e ida sem con ex o, mas al e é a ca ac e ís ica okazinių
da inių. supackado da i ik o imaginedis c ia-se não aciden almen e. inglês alam
u ilizados p ocesso), ambém blend (caus o esul ado da aiba) e po man eau
du ski ingi kon aminacinius da inius į a dijan ys žodžiai: blending (kaip da ybos
(muzicamen e a uma espécie de kon aminacinių da inių nomea )2.
o e mo blending pode se aduzido como suliejimen o, mis u a: no a leksema é
c iada sujun ando pelo menos duas pa es de pala as básicas, quando pelo menos um
daquelas pala as ab e iado, passando de algumas onemas (g ies 2004: 639, po
b [eak as ] ‘pus yčiai’ + [l]unch ‘p iešpiečiai’ → b unch ‘ ėly ieji pus yčiai’, ool
‘k ailys’ + [phi]losophe ‘ iloso as’ → oolosophe ‘k ailoso as’3), aigi suda omas
exemplo.: não necessa iamen e de mo emas saudá eis e isso se dis ingue de
pala as adicionais de da p odução. da ybos esul ado blend maišinys, ou
kon aminacinis da inys. às ezes maišiniais (caus já mencionada, e lie u ių
kalbo y oje) chamam não só paski i pala as, mas e s ambesni kalbos iene ai.
A pala a po man eau em ala inglesa começou a usa junção po man eau luggage, ‘duais
susi ozian es pa es lagaminas‘4, aigi po man eau lie u iškai sa o iškas ‘su ož inis. peculia es
da inhos, especialmen e ais que apa ecem aciden almen e como alamen o ik a, nomea es a
pala a po p imei a ez pau a a amou expe imen a com pala as conhecido esc i o b i ă,
pseudi a giu Lewisas ca olis, no li o Alisa Veid odžio ka alys ėje (1871) (plg. ishe 1998: 34). Po
exemplo, a pala a que ele c iou sli hy é o mada po sulgi pala as sli[m]y ‘gli us e li h[e] ‘lanks us;
ou: umious de uming ‘smilks an is, umijan e; apo izando e u ious ‘į ūžęs; 2 Plg. blend plodis,
ei o de ou as pa es de pala as, de an endo seus signi icados, po exemplo, mo el de mo o e
ho el (p ieiga na in e ne : h p://www.ox o ddic iona ies.com); pala a (pa yčajne, b unch) ei a
sumendo sumendo ou os pala as ou pa es de pala as; po man eau e odis ou mo ema, cuja
o ma e signi icado su gidusios suliejus d i di e en es o mas (pa yପରି, smog de smoke e og) ( acesso
à in e ne : h p://www.me iam-webs e .com/dic iona y). 3 A pala a k ailoso as Li u iškojoje
a osenoje (Google paieškos į ankiu e Vdu eks yne) não conseguiu se de ec ada (žiū ė a 2014 09 24),
mas es e é um dos exemplos, como se p ecisasse al pala a não se ia di ícil de aze ou sol e ;
da inys oolosophe é conside ado mais cedo (XVi a. pab.) ixso ao inglês uma kon aminaciniu de iniu
(Leh e 2007: 116).
4 Plg. p anc. po e-man eau (po e ‘neš i, man eau ‘pal as) na a ual ala ancoūzas signi ica d abuços,
sk ybėlių e skėčių kabyklą.
naujieji kon aminaciniai da iniai lie u ių kalboje
251s aipsniai / a icles
sma kus’, o ai, ieno šios knygos eikėjo žodžiais, i y a „d i eikšmės, supa-
kuo os em uma pala a.
desde inglês alado com a pala a po man eau (wo ds) chamam ais pala as, que
cons i uídos de duas ou mais pa es de pala as (nem necessa iamen e mo emas,
expondo algumas onemas), p incipalmen e baseadas semambesiu e signi icados
jų p adėjo pas ebimai as is da XiX a.). no s kalbinėje li e a ū oje jų apibūdinimas
( a osenho a ia quan o (quando é mais amplo do que es a espécie de ala ik as),
pode-se dize que ais su ož iniai são pa e de kon aminacinių da inių (blends); às
ezes con aminaciniams de i íns p esc i i pa a ojamas e compoinys po man eau
blends. Ano ece-se que con aminacinius da inius p ecisa dis ingui de da inių, que
no malmen e c iam-se su ukiando pala as conjuginho em uma pala a. língua
Li uânica al aça não é mui o ca ac e ís ica, mas de ido à in luência da língua
usas a osenje desses da in (i comuns, e ik inių pala as nomes de emp esas) na
segunda me ade do XX. o am obse ados padaugėję an o emp in os, quan o
pamo emius expulsus (pa y ies, kolūkis ← kolek i y inis ūkis acco ding kolhoz ←
коллективное хозяйство). Panašūs da iniai com sal as pequenas com excepções em
língua li uana são conside ados iolações das no mas (gen ango as ← gene alinalis
con a o , e punk as ← e e iná ia punk as e k .)5. 2.2. p oblema ica de pesquisas
de con aminacinius de inos li e a u a es angei a sob e con aminacinius de inos
não compa ig i gausesnė, só que inglês linguagem pesquisas exama mui o mais
de alnių e pla esnių lá e pães con aminacinius da inius ge okai abundiau. Suliejimen o
de pala as, ou con usão, ainda há algumas décadas a ás inglês alado oi
conside ado pa esc i inho com no azodiais elacionadou enômeno, po ém nos
úl imos empos econhecido como um dos equen es e p odu i os ingles língua
pala as de da ybos modos, a a kon aminacinių da inių pesquisas mui o изпопулярėjo
(ž . Leh e 2007: 115). quan idade de con aminacinių da íns em inglês de e minam a
econhecimen o das pala as basei as e sua sanda osa simplicidade (g ies 2004: 639).
como is o a pa i de á ios au o es de pesquisas, os dados examinados
daugiau kaip 100–600 i iamųjų žodžių. s a is iškai i iama kon aminacinių da i-
(p incipalmen e acumulados ainda semusugando de ins umen os digi ais) olume o
ge almen e es i ne nių sanda a (plg. ishe 1998: 3543), o og a ia e onemís icas
peculia idades, es udada sua semân ica e pala as básicas seman íneas elações con on adas suas con usões, ealizados psicholing is iniai kon aminacinių da inių pe cepção expe imen ai (plg.
Leh e 2007: 115133) e pan.
5 Vg. lis a de e os das g andes línguas Ve odžių sanda os 2.3.2 punk o: sudu iniai su auk iniai
žodžiai, compos os de uma ou á ias pala as do começo e da úl ima pala a o al (p ieiga na in e ne :
h p:// lkk.l /l /klaidos li zodziu).
252 ac a Linguis ica Li huanica LXXI Es a p oblema ika de alhadamen e e ela-se
i a MiLiŪnai ė
s e ano h. a igo g ieso (ž . g ies 1) como sąmaišą sepa a de ou as pala as
da ybos p ocesosų? 2) segundo quais c i é ios sepa a de uma espécie p odu os
2004: 639–667 i en nu ody ą li e a ū ą). ji nusakoma aip:
con aminamacinos dos ou os? 3) o que de e mina a es u u a dos
con aminaminacinių da iniai (po que eles são c iados de um um ou de ou o modo)?
exis e p incipalmen e há do p imei o e segundo aspe o p oblema iką g ildenan es
pesquisas. con aminaminacinių da inių classi icação c i é ios indicado de
di e en es, mas econhece-se que c ia uni isą deso amen o em g upos di icul a a
sua a iação de aco do aqueles mesmos pa âme os e di e sas cláusulas.
ge almen e são suge idos os seguin es aços de di isão: 1) da iniai, que con êm
sanklo ą onemina6 (eles ainda se classi icam de aco do com a que luga e que
apa ece a ab e iação e sanklo a dos mo emas, e ambém de aco do com se a
sankloda onemína é o p incipal modo de sua o mação, ou só auxilia ); 2) de iniai,
su gidos ab e iando undamen os pala as; 3) da iniai, su gidas mis iadamen e,
de inan p imei a e segunda modosus. Esses a ibu os ainda são complemen ados
po ou os pa âme os (pa es da linguagem, skiemenos comp imen o,
undamen os de pala as mo ológicas peculia idades, seman íneos
con aminacinio de inio deno a o e k .). ao mesmo empo econhece-se que cada
con aminacinis da inys é peculia e, além comuns da cons i uição polinkies, em indi idualidades (pa yքերով, i mikos).
bene a ques ão mais in e essan e, elacionada com a p oblema ica dos de i ados con aminacinos, é o
e cei o. uma ez al da inys eo icamen e pode oco e , alguns pala as suljeando de á ias manei as
e c iando di e sas a iações7, é impo an e escla ece , o que lemb a conc e os esul ado. Uma das
hipó esias, oli g ažu não semp e ape inanças ilgesnis de undamen os pala as di a suas condições e,
que da inys osse a econhecíames, aquele undamen o pala a deixado agmen os ilgesnis. es udos
es a ís icos al polinkį em pa e con i mam: o segundo da ínio pala a mais eqüen emen e é mais
longos, e expulgado maio agmen o. sąlieja manei ai em signi icanças eqüência de pala as
undamen ais ( um6 Plg. ingles k. o e lap ‘dalinis su apimas, sanklo a (b onislo as Piesa skas.
Anglonas, 2005); são os casos em que á ios pala as undamen ais êm al mesmo onem de ou g a em de
combinação, e o mando mações, um de
pasika ojančių de inių išleidžiamas.
7 na in e ne é possí el encon a mais uma das línguas inglesas con aminacinais da íns o ma
c iu ą da yklę. as esp o iando e , que, digamos, de duas pala as conjunlieu a ian es em inglês
eo icamen e pode ha e a é á ias (de uma al da yklés acesso na in e ne :
h p://www.po man eau .com). Pêginhos em da yklę g a a dois lie u iškus pala as abalho e
a os ogos, ob ida 18 segundo inglês linguagem maišinių da ybos dėsningumus galimų de inių (pa yčiams,
das ogos, da os ogos), en e os quais oi e um ealmen e ixado na a ual a osena de língua li uânica
da bogosos ← (kaip e inys do inglês wo liday wo k + holiday).
naujieji kon aminaciniai da iniai lie u ių kalboje
253s aipsniai a icles pesnis e a osenoje equen e, eiškian is p o o ipinę
категорию sąliejoje mais equen e é p immesnis). / luga da conjunlieia não mui a dê
one icas en en ando p imá ios pala as, especialmen e eles o mando p e balsias
ca ac e ís icas. ambém a i ma-se que con aminaciniais da iniai são c iados man endo
pô -se em equilíb io en e dois ações an agingos undamen os de pala as
a pažįs amidade e da inių sanda os ( alimo, o ybos) simplicidade, o que e não pe mi e
c ia esses p ocessos explicinan e de conjun o ge al de modelo. po an o inclina-se a
econhece que con aminaminaciiai da iniai uma das nenespėjamíssimas no as
ca ego ias de se o mação de pala as.
2.3. sanda os de de i ados con aminacinais embo a os de i ados con aminaciniais sejam
cons i uídos endo em con a as especí icas ca ac e ís icas es u u ais e seman inas das
pala as suliejadas, pode encon a comuns dos seus sanda os dėsningumų. Em á ias
on es, de aco do com a o ma de o mação, as do Inglês kon aminacinių da in ge almen e
indicam ais g ambios (ski s omos e minulkão) g upos8: 1) ab e iando ambas as pala as
undamen ais, po exemplo: obo[ ] […] obo as[…] + [kanga] → […]kengū a[…] […] obo oo
[…] obo as, endo kang aus pa idalão[…]9; sk[i ] […]sijonas[…] [sho ]s] […] sho […] → […]
sho + […] sho sijonis[…]; ee ‘li es + [p emium] ‘p emija → eemium ‘ e slo modelis,
onde pa e dos bens ou se iços é o necido g a ui amen e, com o obje i o de a ai mais
u o odos pa a bens ou se iços pagos;
2) ab e ia-se apenas o começo do segundo undamen o pala a: boy ‘ aikinas +
[bu ]lesque < i alių k. bu lesco ‘bu leska → boylesque, lie. boileska10 ‘ y iškoji
bu leskos (šokio, que šokan i žena gundomai en a êzia sua eme iškumą) a oma ;
‘ma a onas→ hacka hon, lie. haka onas ‘ma a ona dos desen ol edo es de
so wa e (kelių dienų enginys), du an e o qual em conjun o com designe s g á icos
se alcançam obje i os c ia i os e educaciniai;
hack ‘įsilauž i į kompiu e io sis emą; ais ingai užsiim i p og ama imu’ + [ma ]a hon
8 uma ez que a esc i a do inglês não é one inė, a composição de con aminacinių de inių é um p oblema
sepa ado, elacionado an o com one ínas, quan o com g a iniais ca ac e ís icas das pala as
básicas, po ém nes e a igo dela abi ibojama.
no a igo 9 e seu anexo ap esen ados con aminacinių da inių signi icados podem encon a na língua
Li uânica naujažodžių duomenyne (h p://naujazodziai.lki.l ); aqueles, cujo signi icado sem con ex o pode
se comple amen e não cla o, no a igo são b e emen e desc i os.
10 indica-se, se Li u iškojoje a osenoje unkcionoja al skolinys.
ac a Linguis ica
i a MiLiŪnai ė
Li huanica LXXI 254
3) ab e ia-se apenas o im da p imei a pala a básica: co [ee] ‘ca a + o ice ‘biu as
→ co ice, lie. ko isas ‘ ka inė, na qual ge almen e se eunca a i idades indi idualia
ocupam pessoas e passamja jose o dia abalhando (u ilizando g a ui u in e ne de
ligação) e gu kšnodami ka ą . Acon ece e mais a as, de ês undamen os de
pala as cons i uídos kon aminacinių da inių, mas os p incípios conjunlieja
ge almen e os mesmos, po exemplo: spo [ ] + po [no] + sexsual → spo nosexual lie.
spo noseksualas ‘ an os ge ações me o sexualas homem, que en a ėž inai que
se geidžiamas po causa expuoselė o spo iško co po.
Ve i i, que se p imei o undamen o da pala a kamieno inais onemas co esponde do
segundo undamen o da pala a do início onemas (pab auk os de g a emas
co esponden es elas), o ma-se mencionadoji dois pala as sanklo a. con aminacá ios
de ícios signi ica i os de inições são ge almen e bas an e la gas, o que e indica, que a
con aminação é uma manei a con enien e, pa a sucus ai unspie qual o keliapusį eiškinį.
aminaciniai da iniai ampa i lie u ių kalbos skoliniais, ik p ide inami p ie lie u-
al pa idalo con ios da língua g ama ís icas sis emas.
Linhões de língua Li uânia o ma iam con aminacinių da inių classi icação
se ia possí el só nuodugniai es y us maio do seu iboš o es u u a.
3.M kon aciniai da iniai
Li uVi kaLbos no aŽodŽi
duoMenyne
de no osada os de línguas Li uãs, que ossem o ien ados não em pa ilhões
enômenos, e em mais g andes seus sancaupas, gene esnei polinkios de aças e
consumo e baseiam-se nas mais ecen es ecnologias in o má icas, e sem eles
lexicicas pesquisas hoje em ge al di íceis de imagina , abundos não (plg.
Mikelionienė 2000: 1521). embo a diccioná ios da língua li uânica digi alizada cada ez
į ankių jiems i i kol kas aip pa s okojama. odėl s aipsniui duomenys im i iš
mais, po ém compu ado izados digi alino, mas colando pa ienius a osenos ac s
acúmiamo Lie u ių kalbos naujažodžių duomenyno ( oliau nd).
3.1. doomenyno pobúdis
línguas Lie u ių naujažodžių duomenysynas nebaig inė, no inal de 2011 m.
começou a publica -se in e ne e cons an emen e complemen ada dados
sankaupa, na qual ixados desde
inais a. XX dos li uães alboje su gidas e a ual na iešojoje a osenoje
naujieji kon aminaciniai da iniai lie u ių kalboje
261s aipsniai a icles embo a pačių kon aminacinių da inių lie u iškojoje
a osenoje pamažu mul iplicėja, mas pelo menos a é ago a eles não de e ia
esmingiau a e ados lie u ių kalbos žodžių da ybos polinkių, po que a maio pa e
são pa ieniai, si uaciniai, ad nelinkę labai plis i. / Uma de silpnesnių g andzes,
galinças spa in i, especialmen e inglês exemplo de língua, ais da i oj seu
nių gausėjimą – ne inkami (pe ilgi, nepa ogūs, neadek a ūs) skolinių a i ikmenys.
Pa yzdžiui, skolinys hospisas laikomas ne eik inu bend inei kalbai žodžiu, be ie-
o e ecido a osenai desconogus juninys palia y iosios slaugos ligoninė. isso pode
p omo e semelhan es con aminacinių da inių como que *slaugoninė apa ecimen o.
6. IŠVaDOS
1. na a ual la osena de línguas li uanas no a elmen e gausėjančią naujažodžių pa e
cons i uem kon aminaciniai da iniai (maišiniai), dos quais padažnėjo emp in ando ou
ansčian de ou os línguas, ambém um pouco pasida oma na mesma la ių kalboje.
aigi p edominan e des es da inhos ipas não pa ienamen e alamen o ik ai, e
naujažodžiai como conscien iga kalbinė a i idade esul ado. po isso Li u iškojoje
cien í ica, in o macinê e docomojada li e a u a nesses da inais de e ia se dada
mais a enção e mais de alhadamen e desc e e seus sanda ą, causa de oco ência,
ambém supldy i undão de exemplos a osenoje uncionuojančiais ealiais dados. 2.
emp ésin ieji kon aminaciniai da iniai de aco do com isso, se na língua li uânica a
econhecí eis ( . y. ou sa a ankiškai unkcionuoja) eles cons i uido es pama iniai
pala as, pode se a ados d ejopai: ou como ien isi, dalimis neskaidomi pala as,
aigi laiky ini pap as ais skoliniais, a não da iniais, ou como s e imkilmiai
kon aminaciniai da iniai.
3. kon aminacinių da inių apa ecimen o lie u iškojoje a osenoje p incipalmen e
es imula polinkis p ocu a eksp esy esnių aiškos p iemonių, ambém glaus esnio
aiškos būdo, quando o e ecidos skolinių lie u iškieji a i ikmenys es i pe ilgi,
keliažodžiai. po ém de ido à sua negausidade pelo menos no a ual empo es es da iniai
não de em le an a ameaça sis emas de pala as da língua li uãs e podem se
a aliados como pagauli s ilis inės aiškos ins umen o. comum inês às no mas da
linguagem de in luência, que e não zimaus, pode e aqueles emp in i con aminaciniai
da iniai, que cons i uídos undiniai pala as econhecidos como ne eik ini. Pa ekem
em li uãos língua como como kon aminacinių da inių dalys, eles podem a i a i e
sa a ankiškų os šaknies s e imybių a ojimą. 4. ao longo do empo acumula mais
dados possibilidade (espe á el, usando g andes a uais a osena ex os sankaupmas
e e amen as compu ado ís icas), se ia possí el ap esen a sis emiskότερη e
p o undugnesnę língua li uânica con aminacinių da inių classi icação, su gas ų mais
de alhadamen e exma a sua sanda á e e ela á ias aspec s de seu uncionamen o a oseno.
262
i a MiLiŪnai ė
ac a Linguis ica Li huanica LXXI
ŠaL iniai
DLK Daba inės lie u ių kalbos eks ynas. kaunas: kauno Vy au o o g andejo uni e sidade.
P ieiga na in e ne :
h p: eks ynas. du.l / eks ynas://index.jsp
nd Lie u ių kalbos naujažodžių
duomenimisynas. base de dados online.
i a Miliūnai ė. Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as. P ieiga in e ne e: h p://naujazo-
suda y oja dziai.lki.l
Li e a Ū a ishe oswi ha 1998: Lexical change in p esen -day English: a co pus based s udy o
he mo i a ion, ins i u ionaliza ion, and p oduc i i y o c ea i e neologisms. Tübingen: Na .
gai enis kazimie as, keinys s asys 1990: Kalbo y os e minų žodynas. kaunas: Š iesa.
g i es s e a n h. 2004: shouldn i be b eak unch? a quan i a i e analysis o blend
s uc u e in english.
Linguis ics
423, 639667.
Le h e a d i e nn e 2007: blendalicious. Lexical c ea i i y, ex s and con ex s. S udies in
unc ional and s uc ional linguis ics, 58. ed. judi h Muna . john benjamins b. V., 115136. Lke
2008: Enciclopedia do idioma Li uânico. 2o au o ização e isada e complemen ada. Pa engė
kazys Mo kūnas, edaga o Vy au as amb azas. Vilnius: Mosslo e enciclopedijas ins i u o de
publicação.
Mikelionienė ju gi a 2000: naujažodžiai Vy au as
didžiojo uni e si e o kompiu e iniame eks yne
(paieška, a anka, klasi ika imas)
. Ac a Linguis ica Li huanica 42, Mikelionienė ju gi a
15–21.
2002: analogija das pala as do idioma li uano
doyboje. Po enciniai e okaziniai da iniai
. – Ac a linguis ica Li huanica 46, 73–80.
Miliūnai ė i a 2009: Daba inės lie u ių kalbos a osenos a ian es. Vilnius: Ins i u o
das línguas Li uãs.
ska džius P anas 1943: Li u ians pala as de da yba. Vilnius: Academia Li uã de
Ciências, Ins i u o Lie u ių kalbos.
u bu is Vincas 2009: Teo ia do Da ybos de Pala as. 2-a leid. Vilnius: Mokslo e
enciklopedijas ins i u o de publicação.
zucke m ann ghila d 2008: ealis ic P esc ip i ism: he academy o he Heb ew Language,
i s campaign o good g amma and Lexpionage, and na i e Is aeli speake s.
Is ael S udies in Language and Socie y 1 (1), 135–154. P ieiga in e ne e: h p://www.zuk-
ke mann.o g/pd / ealis ic_P esc ip i ism_academy.pd .
naujieji kon aminaciniai da iniai lie u ių kalboje
263s aigsniai a icles /
Apêndice
ca a dos no os e odços da língua Li uânia 20112014 m. ixsuo as lis a de da inhas
con aminacinas abenomika ak a lonas banks e is blògas boileska boliga chas bo elis
b ančas b andalizmas b es o anas da bos ogos dykonomika do anomika džeginsai
elek ukas ene giholikas es al as emicidas leksi a as lomo o elo a igebudas
haka holomas hak y os in e komis kaimobilis as keis anomika kinoik ki le is
klaidalgika komunis a labinsaudelis lop anomika lenininklas mecha onika megi
in o onika
ko isas
Me kozi
me osexualas
miaujiena
Mobama
mobi onas
mokoma as
monokinis
mu manas
muzikėčia
ne ike as
nomo obas
numani a as
okupendumas
pa koma as
planše onas
pliu paly as
poplo as
pos kapi alipsė
p osume is
pu inomika
pu i endumas
Pu le is ašizmas eanimobilis eiganomika obošuo sekspe as sekspozicija seksp ogimas
seks emis as siau o izija sk enda as spin onika spo noseksualas šaukš u ė šo sijonis
ano eksija epyba už e e endūmin i ebina as ikinomika ikipedija žeu as suMMa y he
blendings appea in Li huanian language while bo owing o ansla ing wo ds om o he
languages as well as some pa o hem o igina es om he Li huanian language i sel . he
blendings om o he languages can be ea ed in wo ways, depending on he ecogni ion o
he base wo ds om i s agmen s and hei unc ioning as independen loanwo ds: hey can
be ei he in eg al ( hus conside ed simple loanwo ds and no blendings as o example blogas,
seks ingas
lomo, p osume is); o as blendings o alien o igin ( o example banks e is, haka onas,
sekspe as).
new blendings in he Li huanian Language
he e a e wo main easons o blending occu ence as neologisms in he language: 1) he need
o name new eali ies; 2) he need o gi e names o exis ing eali ies. some blendings a e he
264 ac a Linguis ica Li huanica LXXI easily adap ed (bo elis, smogas), some imes hey become
i a MiLiŪnai ė
e ms (ka omas, kubi as, spin onika), s ill o he s ne e emain ins an , daily o si ua ional and
a e used in speci ic con e sa ional ac s o gi e peculia names o i ems o phenomenon hus hey
se e as exp essional means in a language.
echniques o mixing blendings in Li huanian language a e simila as o hose in english
language. he mos popula echnique is blending wo wo ds con aining iden ical o simila
phoneme combina ions when he beginning o he i s wo d blends wi h he end o he second
wo d. de ido a sua sca ci y hese blendings cause no h ea o wo d he esea ch esul s
de i a ion sys em in Li huanian language and can be ea ed as a sma s ylis ic means.
allow o expand and sys emise he issues o blending de i a ion which has no been analyzed in
linguis ic wo k up o now as well as complimen ing he unds o examples by adding eal
unc ioning da a. he collec ed ac s p o ide u he basis o he esea ch o de i a ion
and unc ioning o blendings.
Į eik a 2014 m. 31 de ou ub o.
i a MiLiŪnai ė
Lie u ių kalbos ins i u as
Pe o Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius, Li uânia
[email p o ec ed]