S aipsniai / A icles 297
DALIA PAKALNIŠKIENĖ
Klaipėdos uni e si e as
As di eções de pesquisas acadêmicas: bal ís ica,
geoling is ica, açãomažodžio his ó ia.
SIMAS KARALIŪNAS
BALT ETNONIMAI
Vilnius: Li u ians kalbos ins i u as, 2015, 620 p.
ISBN 978-609-411-150-1 (em inglês)
Klasikinės bal os genčių i au ų a dų e imologias, ge almen e sie os com hid onimija1, XX a. II
me ade omados a i amen e e i ica i. Um dos mais b ilhan es onomas ikono bal iškojo e izo ių
amosos bal is a Simas Ka aliūnas2, alguns dezmeios d umsčian is e nonimų p oblema iką.
Monog a ia em bal os e nonimas abo dam-se mui o amplo his ó ico compa a amajame con ex o.
Mui os anos ex ao dina iamen e cuidadosamen e in es igada ema ica, amilia izada Li uânia e
do mundo comunidade cien í ica a pa i comunicados con e ências, a igos3, opus magnum Bal ų
p aei is is o iniuose šal iniuose4, aqui esmin1 Kazimie as Būga, Janis Endzelynas, An anas Salys,
Je zy Nalepa, Kazimie as Kuza inis, Jonas Kabelka, Sa ysukynas, Vilius Pė e ai is, Zigmas
Zinke ičius e ou os. 2 Sob e monog a ia esc i a espei iamam ao au o ainda sendo i o. Vi e ele
na memó ia da comunidade linguís ica do mundo e hoje.
3 Ka aliūnas S. Po causa p ūsų e nonimo signi icado e o igem. Bal is ica, 13(2), 1977, 372373; Ka aliūnas S.
Aisčiai e seu nome (K i iška ling is inių y imų apž alga). Mokslas i Lie u a, 1991, n . 2(3), 412; Ka aliūnas
S. Li huanian a do kilmė. Li u ians kalbo y os klausimai 35, 1995, 5599; Каралюнас С. Из пpoблемamики
фopмиpoвaния бальтийских и славянских этнонимов. Sla is ika Vilnensis [= Kalbo y a 47(2)], 1998, 728;
Каралюнас С. Этнонимы в т. н. польско-ятвяжском словарике. Poλυτροπον. Клетию 70- Владимира
Николаевича Топорова, Mocквa, 1998, 154156; Ka aliūnas S. E nonimo gudai kilmė. De bal as-ge manas e
bal as-sla as passado kon ak os. Da bai i dienos 10(19), 1999, 754; Ka aliūnas S. E nonimai no e i ó io
da Le ónia. In e na ional Cong ess o Bal is s Bal ų kalbos amžių Kai oje. P anešimen os eses. Rīga,
2000, 125129; Ka aliūnas S. De ido denominação Aisma ės o igem e da ybos. Lexicog a ia e lexicologia
p oblemos. An ano Salio l00-os ani e sá ios de nascimen o. Kon e encijos p anešimų ezės, Vilnius, 2002,
78; Ka aliūnas S. Daina a. Nome signi icado, his ó ia e o igm. –
Bal is ica 41(1), 2006, 103117.
4 Ka aliūnas S. Bal ų p aei is em on es his ó icas 1, 2. Vilnius: Edi o a do Ins i u o da Lí ima Li uânia,
2004, 2005.
DALIA PAKALNIŠKIENĖ
298 Ac a Linguis ica Li huanica LXXV gai desen ol ida e apildy a no os y imais. No
capí ulo 14-o consis en emen e ap esen a-se e nonimų is o iog a ija, a ealinė
a ian ų dis ibu ion, c i inė de odas as e imologijas e ap esen am-se no as
o iginaliais e nonimų o igem hipo zés. No p imei o capí ulo são examinados dados
sob e os p imei os e nonimos bal os lemajo Geog a ia (II a., Γαλίνδαι καὶ Σουδινοί,
paminėjimus keliuose s a biausiuose is o iniuose šal iniuose: Klaudijaus P o-
Βοροσκοι), em Adomo B emeniecius Hambu gouse ig exas biskupų da buose (XIIII a.,
Chu land, Cho i, Semland, Sembi el P uzzi), em on es escandina as (XIXIV a.,
Sæumgali, I u, Khulland, Sámland, E mland, Li land), em on es danesas (XII a., P ussia,
Vi o ia, P ussia, Samland, Semlandia, Sembi, Semig), na c ônica Pasaulio a., Pe a, Pe a,
Lydia, Lydia, Zambia, Zambias, Nicosia, Nicosia, e c., e c. En ajame capí ulo
ap esen a-se galindos p oblema ica. Vokiečių O dino documen os e ou as
geog á icas e his ó icas on es, às ezes e a queologia dados localizada sua
habi ada e i ó io e a os da his ó ia, examinadas a do a ian es iksações e
suas con iimidade, uniões com an oponimais, oponimais e apelia i os, aka ų e
eas e n galindų elações. Rejei ando exis- en es e imologias como
insu icien emen e undamen adas, S. Ka aliūnas o e ece uma no a hipó ese.
Suponha-se galindos e nonimo o mas de *Galindā *Gelindā, *Galendā *Gelendā ou
*Galandā *Gelandā, *Gilandā elhoz signi icação ‘ olimõs apylinkės, a kam pais
habi an es do país como nedi oma unuma, do qual su giu a signi icação do país
‘ olima apylinkė, a kampus k aš aspaus /. Es a oponímia mo i ação baseia-se
compa a i o his ó ico da mesma aiz das línguas bal as, g egos e sla as idu ias
(sk andžio, ža nų) nome, explikuojančiu sememos ‘pil as, sk andis; įsčios, ‘ idu iai;
in es inos e ‘gili luga , dubuma, ‘giluma, gelmė, ‘dugnas (indo, oceanos e e c.), ‘zemė,
solo, g un as; undamen o, base... seman ina iliação. Sūdu iams des inado e cei o
capí ulo da monog a ia. K uopščiai is y inėjęs on es insc ições, sūdu ių nome
e lexus P úsiais e Li uãs oikonimuose, discuês possí eis sūdu ių e imologias,
au o ius no amen e o nece no a hipó ese de o igem des e e nonimo,
econs uindo bal ų adj. *sdas ‘ a pus, ešlus, de lus; g osso, a alus (apie y ą,
aiką, me gai ę); kie as, suk us, ankus (apie d obę, siūlus, a audus) (g e a lie .
sd as sūd ùs) como eiksmažodžio sdy i ‘be i d uskos, da y i sū ų, konse uo i
d uska... edinį e a pa i dele kildina e nonimą / bei k aš a a dį Sūda a e Sūdu a.
Seman ológica ipologicamen e ais mo i ações pa alela au o ius emia ou os
po os e nonimų kilme Sibi o au õs encų, nencų giminaičių pasakymu modi poггой
нгэва ‘mano giminė s o a ( ai é gausi, skai linga), s. u k subs ų. ü k ‘genčių
sąjunga g e a adj. ü k ‘s ip us, o e, pode oso; gausus.
Simas Ka aliūnas. Bal ų e nonimai
Re iews Re iews 299 /
Da adiedando Pe o Dusbu giečio menciona a sūdu ias zemias nomes de Pokima,
Kymeno e Ki sno ia in e p e ações de o igem. Qua o ajame capí ulo a a-se
jo ingių e nonimas. Com nenuils amu a mas suas p agas. Jo ingias e nonimo
kaklumu au o ius in en o izuoja isas jo ingių a do e imologijas, pa odyda-
conexão com upė a džiais Ja a, Jõ upis, Jo ijà, Jo ùlė eme endo, esą e nonimas
e hid onimai independen emen e pasida y i de a mesma açãomažodinė šaknies *ā-
‘ yk i, ažiuo i, jo i. Com base na hipó ese de Kazimie o Būgo sob e jo ingias
nome kininingidade com apelia i os us. ятвá, твo ‘didelis рибų bū ys, bulg. o ‘ o a,
i inė, umulas, se b.-c oa . j o ‘bū ys, pulkas (žu ų, paukščių); banda, kaimenė
(a ių, gal ijų a klių), slo n. já o, j a ‘g els lu uan es ou lendan es das mesmas
espécies i os daik ų (žu ų, paukščių...) bū ys, pulkas, S. Ka aliūnas econs ói
jo . *jā ā ‘ka iai, ka ių bū ys, odos os apelia i inos daik a a džius kildindando
da mesma eiksmažodinės šaknis como e hid onimus. Mokslininko a i ma que, em
línguas bal as de *ā- ‘ yk i, ažiuo i, jo i pasida y i i i u kamienų a dažodžiai
*jā ii *jā u eikšmėmis ‘bū ys, banda (mudan es gy ų daik ų) e ‘ka iai ai eliai,
ai ųjų ka iuomenė. Jo ingias alboje u kamieno o ma *jā uga usi kuopinį
o man ą *-ā (< ide. *-aH), e de u kamienės o ma ex-pasida y as *j -ingas
‘jo ai pe enan is.
Daina a e daina ios o igem dos nomes são ap esen ados penk ajame capí ulo.
Au o ius suge e nesie i his ó icos on es de ixsações com Li uânia oikonimais
Daina a, Dainiai e co esponden es hid onimais, u imais bal os a eale. Com base
nos a ibu os li uanos dien ‘ u ėsian i, esian i, laukian i (apie kumelę) e dien
‘ inks an i, apidamen e a si esian i (apie kumelę) a osena e semân ica bem
co espondenciais em línguas indoi anėnų kalbininkas suponuoja bal ų šaknį
*di-ni dien ekons ui daik a a d lie žius. *diena, *ė ‘ka ė, besi emiančius
pi mine, e imologine signi icme ‘ku i žindo, que é žindan i. En ão o nome dos
‘daina iai’ jis sieja su bal ų *dinē, *dḗinā, *dḗinē subs . em. ‘ka ė, ku i e -
šiuojasi; jauna, melžiama ka ė’, *dḗinī adj. em. ‘ u ėsian i, esian i, laukian i
habi an es *dainia (apie kumelę). P iesaginais ly ys Daina à, Dainu à galėjusios
į o min i kuopinę gen ies signi icância do odo. Seman inė e nonimo *dainiai
mo i ação de subs . *dinē ‘ka ė aiškinama signi icado ‘ka ėms p iklausan ys,
su ka associa edėmis, i. i. piemenys, ke džiai.
Séš ajame e sé imo capí ulo con inua-se jo ingias ema ica abo dam-se elic as
da língua, ixosados no Sul da Li uânia, Bal a usijos a mėse e a dyne,
especialmen e hid onimijoje. Com base na documen ação his ó ica e a queologia
en a-se localiza jo ingião habi ada e i ó io e o necidas no as Polesės, sla ų
e nonimų eлыняне, древляне, d ego iči, Pollexiani o igem hipo ezes, analisados
ligações de nomes de in ak de P ipe es da esque da, que mos am e i ó ios a
pa i de Nemuno no no e de P ipe es e seus in ak de esque da no sul do Bal iškumą a pa i dos mais an igos. Reno ado
DALIA PAKALNIŠKIENĖ
300 Ac a Linguis ica Li huanica LXXV bal as e sla as elações p oblema ika5:
sla ų e noso ch onologijas, p o ė ynės, mig ações ques ões, po bem, bemokai
disonuojan ys com mais ecen es a queologų y inėjimais6.
Aš un asis capí ulo da monog a ia des inado p ūsų e nonimo e p ūsų zemias nomos
p oblema ikai. P ūsiškoji ema ika p ecisamen e começaama leksemos p ūsas iksações nos
elhos li uãos e la ios diccioná ios, nou os esc i os e a mėse, au osakoje. Exa amen e
explicikuída e nonimo signi icação aida (nuo elosios bal os gen ies a é Ry p ūsių okiečio ou
con esinės p iklausomybės ep esen an e o) e o malioji es u u a. Pousde alii on es
his ó icas analises az-se conclusão, que p ūsai u ėję se social p es igio g upo, i ingos
espécies, mili a es ca a elhei os, elacionados com ca algos e seus c iamen o, d esa im, mas
não com alguma á eaimi, zeme. Hipo ezê baseia-se ge manų, sla ų línguas ixsuá eis šaknis
p usleksemas, endo signi icado ‘p ūsas; ca klys, ca algas, e žilas. C i icamen e a aliando
odas as in e p e ações de o igem do e nonimo p ūsų (ne e an e io men e saąją7), S.
Ka aliūnas is yškina com e nonim siejamų a dažodžių econs uído do eiksmažodžio *p us-
‘šlėk i, ėkš i, pu kš i; p unkš i (apie ca lius) seman icá, especialmen e sąsają com água
de jimen o, e lindimen o s. ind. p uṣṇó i ‘jis šlaks o, pu škia, lašina, d ėkina, se b.-k oa .
p skām, p ska i ‘ ykš i, lie . p aũs i (-ia, -ė) ‘ andeniu limi a , mazgo i, lau i ( eidą); mazgo i
(mãos, pe nas, cabeça, odo o co po), baña ; lau i, skalb i (skalbinius, indus) e . . Basicando-se
ipologicas pa alelas ge manų, indoi anėnų, ana olų e ou as línguas indoeu opá icas,
cien is a o nece no a e imologia: p ūsų e nonimo pi minė signi icação podėjusi se
‘d ėkinan ys, pu škian ys, sėklas liejan ys (semina emi en es), isso é ‘ i ai. Toliau no a
in e p e a-se Pe o Dusbu giecius c onikoje lis ados p ūsų zemios nomes o ignia. S e imas
de o igem conside adas Kulmui e Liuba u o necidas bal iškos e imologias. No en an o liuba o
ligação com lie . liub i descon iá el, ma es e eiksmažodis LKŽ paliudi o única sen iniu,
es abi ado do uninelės esamojo o ma de empo, e com ele ligado liūby i conside ado
sla izmu8. S. Ka aliūno conside amu, p ūsichas zemias nomes dos mo y ação p incipalmen e
lėmė ocupação dos habi an es, a i idades (Liuba as, Va mė, No anga, Semba, Nad u a, Ba a,
Skal a), ečiau isiog a ines, opog a ines peculia idades (Kulmas, Pamedė, Pagudė). Ou os
on es mencionam e a Sasna, eme endo anden a dina e zuikinę kilmę, Ž . išsamią i
ak ualumo nep a andančią publikaciju: Ka aliūnas S. Algumas ques ões das elações mais
an igas das línguas bal as e sla as. Li u ians kalbo y os ques ões 10, 1968, 7100. 6 Po exemplo,
Eugenijus Jo aiša sla ų nascimen o da aia V a. (Jo aiša E. Aisčiai. Kilmė. Vilnius:
5
Edukologija, 2012, 4455).
7 Ka aliūnas S. Po causa p ūsų e nonimo signi icado e o igem. Bal is ica 13(2), 1977, 372373. 8
F aenkel E. Li auisches E ymologisches Wö e buch 1. Heidelbe g: Win e ; Gö ingen: Vandenhoec
& Rup ech , 1962, 378.
Simas Ka aliūnas. Bal ų e nonimai
Re iews Re iews 301 ambémogi aiškinama nujai econs uída leksema p .
*sasnā ‘medgio b azdas /; pušis ligada com sl. *sosna ‘pušis.
His o icamen e on es menção Vi landą S. Ka aliūnas elaciona com i ingų como
nome de g upo social, que kildina de * ī ā (a ī a- ‘ ijimas, gynimas, a ymas
shalin, lauk...) e p eesagos -ing-: i ingai ‘ y ai p iklausan ys, y os y ai. O nome da
Li uânia e e nonimas Li uãos no eno capí ulo explica-se po meio de pesquisas do
his o iado A ū o Dubonio sob e leičius e suas unções sociais bem como em
on es his ó icas mencionados ac s sob e ikė inus go e no o Li uano
se ibinius pessoas. P ecisamen e es a p o issão-social ca ego y podėjusi da
nome a li uanians como e nosu. Zigmo Zinke ičiaus a gumen o po causa
p iegaidzes di e ência, neleidjiančio sie i le į e Le u ą, Ka aliūnas ejei a como
ne eikšmingą esą isso egula as aízes da língua li uânica ocalizmo apo onía e
sis ema in onacinė assun o, não empliudando es es denominações a conside a em
come asakniais. Ainda se apóiam es u u almen e analoginiai a ian es, plg. enas,
ič- enas e ič- enelis, šekš as e šekš is, p emenę e p emenę, melas e melas e pan.
Lie . *le is au o iaus kildizado de ide. šaknies *lei - ‘ei i, yk i, iaja ; lydė i (kaip i
go . ga-leian ‘(ishe) yk i, (ishe)ei i, s. skand. lða ‘(p a)ei i, (is) yk i; ex ingi ,
desapa ece , p apul i, s. ang. (e)līðan ‘(iš)ei i, (iš) yk i, (iš)keliau i; plauk i, s. saksų
lī han, līðan ‘ei i, yk i, s. yzų lī ha ‘(pa)kęs i, neno iai leis i, s. ok. al o.
ga-līdan ‘(iš)keliau i e e c.). Fo ma lie . *le -(i)ai em algumas a mésias li uanas
i usi lečiai ‘ aldo o a nybiniai žmonės, ži gų šė ikai, em ou as *ličiai ‘lie u iai.
A ski ose li uãos a mėse com quan idadeybine šaknies balsių kai a susida ę
*lēi (i)ai > *léi (i)ai, de qual, addėjus p iesagą -u -, kilęs lie . Li uà como nome do odo
(plg. be na à ‘jaunų y ų, be nų bū ys, b ola à, b olia à
‘b olija, i mãos e seus ilhos).
Dešim ojoje pa e abo da-se la ių e la galių e nonimų p oblema ika, di ijama em es pa es
his o icos on es ixsações e paliudy ų o mos in e p e ações, e nonimų o igmė e apelia i o
la a bal iškumo jus i ica ions. Mokslininkas man ém na VII Cong esso In e nacional bal is as
em Rygoje p opos asas la ias e nonimo o igem hipo zės9, apoiadas apelia y ais la.
‘la ažemės ėžis; campoas, e a, la e ‘di os, a imo, pa e do campo. Nome la u ā ‘la iai,
*la ā ‘la iai e imologicamen e eiškęs ‘zemės žmonės. Fo necem ipologicas do mesmo
a ealo pa alelas: es ų ma ah as ‘sa o e as pessoas (die Leu e (unse es) Landes), ziemgaliai
(zemgaļi), zemaičiai (zemaiši). Vienuolik asis capí ulo começa-se sèlies lokalizção, e ninés
pe enomidade, dados de on es his ó icas. O e nonimo adicional local de kildinimo de
co esponden es anden a dž é o necida no a hipó es de o igem, siejan P olemajo Σάλοι
com apelia i is lie . salà ‘kaimas, la . sala ‘ as pa , au o iaus manymu, 9 VII 1995.
S a p au iskais bal is u kong ess g. 13.15. em junho. Re e ā u ēzes, Rīga, 1995, 4749.

DALIA PAKALNIŠKIENĖ
302 Ac a Linguis ica Li huanica LXXV
galėjusi bū i kuopinė daugiskai a *sala ‘kaimas kaip neskaidoma isuma’, ė-
liau nome ans e ido chama seus habi an es. Minė i apelia y i e e imos com o
lie . salà ‘de odas as ãs ce cada de água á ea de e a; pakilesnis, sausas e a
plo elis liūne, ais e..., lo . solum ‘zemė, di ožemis; (kamba io) asla, g indys; (poias)
pada; undamen o; undo; apačia, s. ok. al o. sal masc. ‘bu as; habi ação, bu einė;
salė, s. sl. selo ‘di a, campo; pas agem; kaimas, po o e ė, us. seló ‘kaimas,
bažny kaimis; apa amen o, la , bu einė; esidência, sodžius; campoas, abalhama
e a, e a sklypas e . ., o iginá ios de eiksmažodinės ide. šaknies *sel- ‘gy en i,
быть. Nos hid onismos e oponimais da Le ônia, Li uânia e Ku ša (Sèlnieki, Sèļi, Sli is,
Sļu muiža, Slki, Slis, Sēles, Sļi, Sļa pu s, Slieši, Sèliškas, Sèlieši, Sèļi, Sleši, Slieši,
Slaiši, Slas, Sēlupēki, Sliškis, Sėliupės, Slė, Sliškės) Sūnas Ka alis não iu o seu e non
balimo, mas econs uiu o seu apelia ; *ssala. p oeminimen o, kal a pelkėje; bosque,
gi ios e a; pelkė, liūnas e pan., quan idadeybine šaknies balsių kai a susijusį com
lie . *selā, *selo-, *selā- ‘kaimas, s. sl. selo ‘di a, campo; pas agem; aldeia, mo adia.
Seu opinão, his ó icos on es de sílios e nonimas lo . Selones, ok. Sêlen e la ių
oikonimas Sēlpils pode e e i an o bal iškąja p oly e *sl(i)ai, que com
pe encimen o eiškiančia p e ega *-(i)ag eičiausiai é esqui es a de *slā esp.
*sl(i)ā sala; p oeminimen o, kal a pelkėje; pelkė, liūnas e pan., an o e bal ų *slā nom.
neu . plu ‘ ólia como indi isí el odo.
Sėlių p oblema ika acaboama umpučiu sky eliu sob e sėlių língua
emanescas, aíip já conhecido de ou os y inėjimų.
Dezoiks a a pa e da monog a ia g ildena ziemgalių e nonimo kilmę. O es udioso
ac edi a que a co espondência e imológica do nome do k aš o ziemgalių podeįs se
Raseinių apylinkių oikonimas Žemýgala, aí o nome k aš o ziemgalių compos os das
pala as lie . žmė, la . zeme e gãlas, la . gals ‘s i is, k aš as ziemgaliai ‘zemės люди.
Línguas na consciência dos consumido es po causa de semelhan e soanagem
su apus às pala as lie . žmė, la . zeme e lie . ziemia ‘šiau ė, la . ziemeļi ‘šiau ė,
ziemgalių gen es e k aš o nome pode se pe in e p e ado como ‘ziemiuose, šiau ėje
esan is. Como ipologicas pa alelas o necidos e nonimai zema is, *la u ā, *la ā e
* ala ā, galėję o ma -se segundo o mesmo seman inio modelį de pala as comuns
žmė, *la (a )ā, * ala ā, žyminčių žemę (di ą, lauką). Gana de alhadamen e discu iam
žiemgalių linguagem e lexi a mėse, a dyne: anap iksė, au osilabinių junginių su n
des ino, bl. š, ž, minkš ųjų k, g ęsiniai e . . blema ika. E nonimas ligado com
T ylik ajame sky iuje p is a oma pasku inio bal ų e nonimo – ku šių – p o-
apelia i o *ku ša-, plg. lie . kušas ‘ ąšas (Haken). Hipo e inio undamen o da pala a
kušas signi icado ‘pleiš as, cablys, ‘kuolas, baslys; púlpas kildinam de açãomažodinė
šaknis signi icado ‘skel i; skil i, aigi kušas ‘kas a skilę, a skel a, ‘kas a sišakoję.
Tal signi icância pode ha e sido a base pa a su gi signi icados ‘žmonių bū ys,
kuopa, ‘giminė, pade mė,
Simas Ka aliūnas. Bal ų e nonimai
Re iews Re iews 303 /
(žmonių) ka a, ‘gen is. Do bal iškojo *Ku šā ‘ku šių gen is como nedaloma
isuma ( econs uída de ais iksações como Ku sa Dunika, liaudies dainos;
amniekų Kuo sa ‘ku šių k aš as (Ku land)) galėję bū i pasida y i nomes de
habi an es lie . kušiai, ku šai, la . ku si. A no a e imologia (pe ) abundan emen e
ilus ada ipológicas semasiológicas pa alelas das línguas indoeu opeias e inas,
explikuojanças signi icações ‘pleiš as, cablys, ‘kuolas, baslys; s ulpas e ‘žmonių
bū ys, kuopa, ‘giminė, pade mė, (žmonių) ka a, ‘gen is iliação. Além disso,
peculia men e ligam-se Jono Kazlausko e Makso Fasme io hipo zês, a i mando que
lie . kušas ‘ ąšas e sl. * къchъ (< ide. *kso-) ‘lenk as, sulinkęs, k ei as (> ‘kai ias,
kai us) são o d ašakniai pala as.
No as e imologizam-se dois nomes de e as cu cien es Ceklis e Vannenia.
T umpu is qua o icik asis sky el des inado bal os izinhos l ians. E nonimai e
k aš a a džiai ly . lī ə, lībə, es . lii i, lii lane ‘ly iai, suom. lii i, Lii inmaa ‘Ly ių
k aš as, lii iläinen ‘ly iai ligamos com apelia y ais es . lii , suom. lii a ‘sandis;
dumblas, pu as e k ., bal izmais10 conside ados no e imologizado dicione da língua
suomiu, plg. la . glī e ‘žalios glei ės an andens, mul ė, dumblas; co a (ME I 628) e
lie . gly as (be ki čio) ‘glei ės? (LKŽ III 428). P iebalsių junginys gl de ido
ono ak inių inų kalbų aisyklių pakeis as l. Šiam sky eliui p i ik ų i Ku šių
sky iuje minima ki a e imologija, ly ių e nonimą siejan i su apelia y ais la. l is
(lī e, lī ens) ‘ elkamas ede, b adinho pesca em sekliame andenyje (ein
S ossne z); ikampis bučius, a ža (eine d eieckige Ga n euse); ke u kampis
inklas (ME II 491), sl is ‘ aip pa (Rauna ME II 937), lie . nu-lei i, su-lei i (-le i, -jo)
‘nusilpnė i, sumenkė i, su iž i (<7), *‘sulink i, susilenk i) (LKŽ VII 29 (-) lái ė i (-ėja,
-ėjo) ‘išd aiky i, iš a i (apiugius); изgul i, извисти, из-lai ó i (-ója, -ójo) ‘da y i
ingius (Biegungen machen) (LKŽ VII 74), us. dial. ливый ‘nuolaidus, nuožulnus,
nuo akus, s. sl. lě ъ ‘kai ias, kai us, lo . lae us ‘kai ias, kai ysis (i ‘k ei as,
lenk as, nulinkęs žemyn), g . λαιός ‘kai ias, kai ysis. Au o conside a, que es . lī
‘ inklas galįs se skolinys de la ių kalbos (kaip e lie . dial. ly as ‘kelių b adinių
( edes, o alinamų p ie ka ies) junginys sekliame andenyje ž ejo i (LKŽ VII
631)), apęs pama u lyb. lī , līb, es . lii i e A. B eidako econs uídas aka ų inų
gen ies no no des e La ijoje a dui lei i as is.
Apibend indando sua p óp ia me odologia e p á ica de e imologizamen o de
e nonimais bal iços, S. Ka aliūnas appa eimia do amosa sociólogo ancūzos
dieu’o kul ū inio kapi alizmo eo ija, leidžiančia paaiškin i unkcinius i s uk-
Pie eo Bou ū inius e nonimų san ykius: Pi mykš ės pa ia chalinės
bend uomenės aldomas capi al exus hei žemė, žemė mo ina, žemė mai in oja,
a qual di e en es comunidades bal ų chama am po nomes di e en es. Tokių
bend uomenių habi ą 10 Suomen sanojen alkupe ä. E ymologinen sanaki ja 2. Helsinki, 1995, 75, 76.
DALIA PAKALNIŠKIENĖ
304 Ac a Linguis ica Li huanica LXXV o ma a a sua go e nada e a e sua
pobūdis. Tą habi ão plė ê e ap o undou gen inas comunidade p op iedade
elações, ambém elações em amília e com ou as amílias, cul u a ( eligija)
e ala, como ins umen o mú uo de comunica i os e susižínio, cuja aldomą
e a ou pa imoniją signi ican e pala a em mui os casos o nda ês e gen ies
nome[…]. No en an o, oli g ažu não odos os e nonimas bal os discu idos na
monog a ia e le em es e modelo.
Akademinė Lie u os bend uomenė há mui o sen ia exhaamaus bal iškųjų e nonimų
są ado po eikį. Bal as línguas em in oduções e guio y as linguo y as suminė as
e nonimų o igem hipó eses, a igos e ela ó ios esis em no as espa s i as não
pode ap esen a isuminio ídeo, nole zia a alia sepa as e imologijas
con iabilidade. S. Ka aliūno monog a ia p ecisiziamen e mon a e e i icados odas
y inėjimai. A abundância de bibliog a ia e on es a es a a comple ude e
p o undidade da pesquisa. Mui o a enção alocando à econs ução in e na e
passi lcando amplas his ó ico compa a amoj con ex á, ipologia, o cien is a
o e ece no as co ąsias e imologias, eme anças dominando o modelo de o igem das
e nonimais anden a dicas: <...> u imais, não exis e nenhum único e nonimo bal os,
que osse hid oniminés de o igem. A ciência e da mais ampla sociedade olia acei a
ou ejei a no as e imologias.
Es a monog a ia neabejo inai aps sociedade habi u, eiksiančiu nosso
campo cul u al. po isso quisi since amen e ag adece ao espei ado au o Simui
Ka aliūnui.
In oducido m. 2016 30 de se emb o d.
DALIA PAKALNIŠKIENĖ
Klaipėdos uni e si e as
Salomėjos Nė ies g. 5, LT-92227 Klaipėda
[email protected]