S aipsniai / A icles 67
PALMIRA ZEMLEVIČIŪTĖ
Ins i u o das línguas Lie u ių
ORCID id: o cid.o g/0000-0002-8679-3253 No mas de pesquisas
Mokslinių: lie u ių e minologija, lie u ių medicinos
e minologijos is o ija.
DOI: doi.o g/10.35321/all84-04
TERMINOS MEDICINOS
GROZIAME TEXTO
Medical Te ms in a Fic ional Tex
ANOTACIA
A igosnyje abo dam-se e mos médicos em escolhido g ožiniame ex o (Noah Go dono omã
Gydy ojas. A icenos mokinys, 2020) e seus sinais e paske is. Te mos Medicinos são u ilizados
gausiai, ge almen e nupasacoando á ias com o a amen o elacionadas si uações. G ildenamos
duas mais b ilhan emen e dis inguindo g upos de e mos e dadei os (moksliniai) e mos de
medicina e nãoik ieji e mos de medicina, ou pseudo e minai, ambém desc údinamas e mos de
medicina execu adas unções, seus pa cei os con ex ais (būd a džių, daly ių, eiksmažodžių)
signi icado ealizando es ilis inę unkcję, palieciamas ques ão de e minologização.
Ap a ian a uncionala imen o de e mos médicos no g ožiniame ex o, a igo jun o
ap esen a-se ou os pesquisado es insj algų sob e e mos de consumo no ex o alamaje
peculia idades bem como suge ido e mos de ame ex e classi icações.
ESMINIAI VOODŽIAI: medicina e mes, g ožinis es ilous, g ožinis ex oas, kon eks as,
kon eks iniai pa ne iai, unkcija, de e minologizacija.
ANNOTATION
The a icle add esses medical e ms in a selec ed ic ional ex (Noah Go dons no el The
Physician, 2020), hei ea u es and unc ions. The ex abounds in medical e ms. They a e usually
used o desc ibe a ious medical ea men ela ed si ua ions. The a icle ocuses on wo mos
p ominen g oups o e ms: p ope (scien i ic) medical e ms and imp ope medical e ms o
pseudo- e ms. I also desc ibes he unc ions played by medical e ms, he meaning o hei
con ex ual pa ne s (adjec i es, pa iciples, e bs) in pe o ming he s ylis ic unc ion and
add esses he opic o de e minologiza ion.
PALMIRA ZEMLEVIČIŪTĖ
68 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIV
Quando discu indo he unc ioning o medical e ms in he ic ional ex , o a igo ambém
ap esen a as insigh s de ou os schola s ela i as as peculia idades de he use o e ms in a
gi en ex and he p oposed classi ica ions o e ms in he ex . KEYWORDS: medical e m,
ic ion s yle, ic ional ex , con ex , con ex ual pa ne s, unc ion, de e minologiza ion.
ĮVADAS
Te minos uncionamen o no g ožiniame eks e1 peculia idades. P igim inė e
na ū ali e mino unkciona imo ie a y a mokslinis eks as, ku iame e minas
a lieka sa o unkciją – umpai, iksliai, iena eikšmiškai į a dy i mokslinę są-
oką, ki aip a ian – su auk i am ik ą in o macijos kiekį, i ku iame e mi-
nas exa amen e e umaa eikšmiškai pode se decodi icado (ž . Lobano 2008: 77;
Самохина 2011: 210; Тамбиева, Текеева 2019: 236).
Funcionais es iliai nesuda o echados dos sis emas, isso uma ou a eikianças de
linguagem a mainos (Župe ka 1983: 115). Te mos, sendo a ibu os de ex o cien í ico,
mui as ezes saem o a deles habi uais especial da á ea de consumo e a i amen e se
pe e biam em não especiais s á eas de consumo (ž . Самохина 2011: 169; Понамаренко,
Уварова 95; Синелева 2016: 2020: 193). Uma dessas é g ožinė li e a u a s i is de
consumo de es ilo a ís ico (Pikčilingis 1971: 286; Župe ka 1983: 113). Es e es ilous,
Juozo Pikčilingio pala as dizendo, pla i upė, suge ian i em si á iosus upelius e
upokšnius e seus mai inama. Aqui melai usa-se a iados de ou os es ilos, a iados
dos seus elemen en ais. Rašy ojo exp essões de meios paiseškos campo oda língua.
Ele necessi am e es ilis iicamen e neu os, e es ilis iicamen e ma cados, an o
li inhas, sujeikinhas, an o šnekamosios língua de ecu sos. No en an o, na g ožina
li e a u a pa ekę ou os es ilos elemen os são ak ualizuojami (Pikčilingis 1971: 302; Župe ka
1983: 115, 116).
O g ožino ex o é especial naquilo que nele, como mencionada, pode se usado de odos os es ilos de
exp essões ins umen os ( aipém e e mos) (daí, g ožino ex o pela sua na u eza é plu ias ilis), mas
aqui mudada aqueles ins umen os uncional papel, aqui suas desempenha ou a unção, do que
naqueles es ilos, nos quais o uso de meios ala i os é comum (Pikčilingis 1971: 304; Nemyka, Пешков 2015:
251: 193). Te mina no g ožiniame ex o já não é e mininai habi ual 1 Plačiai e a ii iapusiškai es a emá
são y inėję usų au o iai (ž . li e a ū os są ašą). Au o es Li uães sob e e mos de
unciona imen o não ipizada em seu ambien e são esc eę nedaug. Menė ini só ealiza algumas
pesquisas. Kazimie as Župe ka é analisado lingüo y os e minos a oseną publicis ikoje (Župe ka
2000: 75182), e As a Mi ke ičienė é esc e o a sob e á ias á eas e minos a oseną na mídia on-line
(Mi ke ičienė 2020: 108127).
A igos A icles 69 /
Medicinos e minai g ožiniame eks e
des e sen ido da pala a: eles não só nomeam conc e os i ens e enômenos
obje i ios da ealidade, mas ambém adqui em emocionalnp somb a , con e em ao
ex o uma ce a colo i (Глазкова), aigi e minų 2008 p ecisão cien í ica
suscepnha, pois ex o de es ilo alá el sai além do campo e minologico
(Суперанская, Подольская, Васильева 1989: 135). No não ipiniame con ex o e mos
s uk ū ą, . y. pa i ia į ai aus pobūdžio ans o macijų, dėl o gali įgau i ki ą
keiçam seu signi icado seman ino ou adicionais cono ações, a é o na
(Прокопова 2013: 169; Понамаренко, Уварова 2016: 95, 96).
No s g ožiniame eks e e minai a ojami okie pa ys kaip i moksliniame,
azeologismos componen es po ém, como já mencionado, daqueles mesmos
e mos unções di e en es es ilos de ex os são ou as. Božinis kū inys, apesa
de que nele são usados e mos, acima de udo elaciona-se com emoções e
lik i isiškai jiems nebūdingas unkcijas (Шамсеева 2018: 116). Taigi e minas
sen imen os. Em al ob a os e mos podem a g ožiniame ex o, além de suas
ine en es, nomina i ênes2 unções ainda execu a kogni y inę, in o macinę,
desc ibindo-a (cha ak e izuojančią), emocional-exp essi a, es é ica, a aliamąją,
imagemdinę3 , e no discu se cien í ico e minai execu a só nomina i inę unção (ž . Жидкова 2007: 8588; Жидкова 2008: 523;
Лобанов 2008: 77, 82; Самохина 2011: 207; Смирнова 2012: 158; Ланьлань
2013: 179–180; Мухамеджанова 2015: 168; Немыка, Пешков 2015: 251–252;
Ремпель 2015: 34; Эфендиева, Дзасежева, Хутова 2015: 222–223; Бобырева
2016: 123; Воскресенская 2016: 353–354, 365; Понамаренко, Уварова 2016:
96; Воскресенская 2017: 261; Рахимова 2017: 66–68; Сергеева 2018: 292;
Шамсеева 2018: 147; Якунина 2018: 577–579; Маджаева 2020: 37; Синелева
2020: 194[…]198 e k .). Po ou o lado, os e mos no ex o g ožiniame pode se usados e só só sua
li e al, e minine, signi icado, in oduzi os mesmos concei os como e no ex o especialia e não
e em de quaisque adicionais a spal ios (ž . Popo a, Gámo 2019: 97). No en an o, apesa disso,
qualque qual pala a, a idū ado a ele não usual con ex o, um pouco keicia seu signi icado.
Te mino g ožiniame ex o p igim is é d ilypė. Aqui e mos ( an o au o iaus, quan o e
pe sonagens alboje, ê. Nemyka, Пешков 2015: 250) são usados em seu di e o, specialia,
signi icado, como e no ex o cien í ico, i. i. ansmi e in o mação, mas, di e en emen e do
mencionado, g ožiniame ex o eles êm de á ios epi e os, impossí eis no ex o especialia, que
con e em emocional, alo inamąją signi icado. Os e mos aqui desempenha a ep esen ação, o
e ei o emocional des inação, i. i. i s a especiais meios de exp essão: eles são een endidos,
me a o inados, adqui em umokį ou ou o ou o exp essi o ca ác e (Pikčilingis 1971: 304;
Самохина 2011: 170; Смирнова 2 Da chama-se nomina y ine-ap ašomąja (Немыка, 2015: Пешков
252). Nes eji é conside ada esmine unção do e mo.
3 Ou o chamado de menine- aizdine unção (Nemýka, Пешков 2015: 252).
PALMIRA ZEMLEVIČIŪTĖ
70 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIV
2012: 159; Ланьлань 2013: 179180; Бобырева 2016: 124, 125). Te mina no g ožiniame
ex o despenca especialiajai leksikai ca ac e ís icas de peculia idades e
adqui e leksika ge al pala a a ca ac e ís icos a ibu os (ž . Nemýka, Пешков 2015: 251252;
Тамбиева, Текеева 2019: 238).
Te mo de na u eza não em emocionalno-exp essi o a spal io4, i. i. ele é
es ilis icamen e neu alus, mas g ožiniame ex o o e mo pe de es ilis inho
i įgyja emocinį-eksp esinį a spal į (Самохина 2011: 206; Бобырева 2016: 123;
neu alismo Синелева 2020: 197). Ele o na-se do pensamen o igu a i o, que é a base
do es ilo aes hónico, p iemone (Ланьлань 2013: 179180; Синелева 2020: 198). Docslinio e
g ožinio ex o ende ea as são di e en es. Ac edi a-se que g ožinio, oks
p iešingai nei mokslinio, eks o skai y ojas ą pa į e miną neiš engiamai su-
supap as in ai (Самохина 2011: 170, 171). Ao lei o o e mo no g ožiniame ex o pode
se desconhecido, en ão seu deci a imas ajuda a ob e no a in o mação. Nes e
caso o e mo execu a kogni y inę unkcję (ž . Lobano
2008: 77; Самохина 2011: 207; Смирнова 2012: 158; Немыка, Пешков 2015:
251; Бобырева 2016: 123; Воскресенская 2016: 355; Рахимова 2017: 66, 68;
Шамсеева 2018: 117).
Quando o e mo en a em g ožinį eks ą, ele não só se muda, mas mui as ezes keičia e aquele eks ą
(Alexand o na, Халифовна, Руслановна 2015: 218). Qual gi é o obje i o do uso de e mos num ex o
belžiniame? A i ma-se que os e mos são usados pa a c ia um onão cien í ico (Жидкова 2007: 88;
Матвеева 2012: 150; Шамсеева 2018: 117). Anas asijas Sinele a acha, isso é a p incipal unção do e mo no
ex o g ožiniame (Синелева 2020: 194). Os esc i o es em suas ob as usam e mos conscien emen e
mui as ezes que endo desc e e o mais p ecisamen e possí el ce a de coisas, ações ou
enômenos, sob e os quais con am, peculia idades, ou pe sonagens p o issão, á ea de a i idade
( an os pe sonagens exis em em linguagem mui a léxica especial). 4 No inal do XX a. oi man ida que a
emoção-eksp esinė cono ação à ciência e à linguagem e minijai de odo nãoubūdinga. No en an o,
mais a de começou a le an a -se idéia, que a linguagem da ciência não é comple amen e
es ilis iicamen e neu a, que nela há peculia idades de cono ações emocionais-exp essi as b uožų.
Conbamoji cono ação necessá ia ciência linguagem p eikumai cien is a não pode só só cons a a
ac s de, mas em eles e a alia . Na e minologia, o igu a i ismo ge almen e não é e i ado quando se
p e ende exalškinha a dis inção (dis ink y inę) da unção dos e mos, quando o dis in i o dis in i o é
omado y ėjo imp essūdis, que lhe é ei o nomeado plan a ou animal, ou subjec i amen e
alo izadas qual plan a ou animal é qual qualidades (p. ex.: skiau e inis papa is (D yop e is c is a a),
šalmuo oji geguž aibė (O chis mili a is), puodikus g azis (Dian hus supe bus), lieknasis š ylys
(E iopho um g acile)). Tokie e mos são igu a i os e aquela sua igu a i idade especi icamen e é
c iada na linguagem da ciência. Em ou os casos, igu a i idade em linguagem cien í ica é
ans e ida de liaudies linguagem ( e minologizando exp essškingus nomes), ej.: pe kūn opė
(Sempe i um), kiškio aša ėlės (B iza media)). Assim alguns e mos emocional-exp essi a cono ação
adqui e jun amen e com e minologização, e ou os de ido à e minologização sua nep o osa, pois
cambiaiça apenas suas leksinė signi icação, adqui indo e mininių semų o, esc i o a e minus us oja
(Gai enis 2002: 4446).
A igos A icles 71 /
Medicinos e minai g ožiniame eks e
e po que, que lei o oja pudesse en ende melho e imagina acon ecimen os, ci cuns âncias e
empo, a alia e pai a aqueles acon ecimen os sob e os quais esc e e. Pa a o esc ip o es a é
ambém uma excelen e opo unidade de pad oniza sua e udição, daquela á ea conhecanymá,
mos a , quão p o undamen e ele sabe aquilo sob e o que esc e e (Samohina apa ecimen o no ex o
2011: 173; Тамбиева, Текеева 2019: 238). Apsk i ai daugeliu a ejų e minų
de ob a g ožina ge almen e p espėjamo, po que o p óp io ema da ob a e siuže as de alguma manei a
elacionados com cien í ica, écnica á ea de a i idade humana (Samohina 2011: 171; Samohina 2011: 123;
Boby e a; e minai ajuda a e ela a idéia da ob a (Žako a 2007: 86; Глазкова 2008; Nemyko , 2015: 209).
Якунина 2018: 579).
Te minų a ojimas g ožinėje li e a ū oje y a s ilis iškai pa eisinamas, nes
Eles são um meio de solução de p oblemá icas a ís icas au o iaus (Бобырева 2016: 123). Te minai
apildo g ožinio ob a do a senal dos meios da linguagem igu idines (Мухамеджанова 174 2015:; Немыка,
Пешков 2015: 251). Eles como isuais e exp essi os elemen os da linguagem de ob a de g ožino ajudam a
c ia pe sonagens lingubinę e po e ina e suas ca ac e ís icas de ambien e, komišką e ek ą, dá à
na a i a exp essi idade e o iginalidade (Жидкова 2007: 88;
Мухамеджанова 2015: 175; Немыка 2015: 180–181; Немыка, Пешков 2015:
251). Os e mos ambém e o çam o signi icado cogni i o da ob a, pois pe mi e ao
esc i o p ecisamen e po pala a ec ia a ida p o issional dos pe sonagens,
ca ac e izá-los como p o issionais do seu campo (Nemyk, Пешков, 2015: 251;
Сергеева, 2018: 293; ainda plg. Yakunin, 2015: 57), ambém ambém dá ealismo aos
acon ecimen os desc i os (Воскресенская, 2012: 137; 45).
Falando sob e o e mo unkciona imen o g ožiniame ex o, não de e não menciona
de e minologizações5 enómeno. É um e mo, en ado na comum a osená, ainda pe manece
um e mo? Não pe de ele seus mais impo an es aços, quando passa a se usado na língua
comum? Vale ijas Danilenko conside a, isso longe g ažu não inegčijamas ques ão (Danilénko
1977: 56). De e minologização es á elacionada com quali a i as mudanças de e mo. Ela é
en endida como um p ocesso g adual, len o, longo, quando o e mo sai o a dos limi es do
sis ema e minológico, pe de a conexão com o concei o (ela sup esimpli ica, o na-se
comp eensí el a não especialis as), uni eikšmiškumu, p ecisão, pe de seu signi icado especial e
adqui e no os sinais de signi icos (Суперанская, Подольская, Васильева 1989: 133, 5 Kazimie as
Gai enisam e min e mininiui į a dy i a ojo de e mina ion (K ašy ė: 1997: 6), Regina Gaiz
135–136; Собянина 2011: 22).
(K ašy ė: 2005: 29). Mais sob e de e minologização e . Ta a ino 2006: 47; Средюк 2013: 150155;
Salamakha 2017: 7071; Mincu 2018: 3233; Humbe -D oz, Pic ion, Candamines 2019: 25;
Константинова 2019: 8388). Es e a igo au o ê em seu abalho usa e miną
de e minologização.
PALMIRA ZEMLEVIČIŪTĖ
72 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIV
De e minologização pode oco e em duas e apas. Na p imei a e ape o e mo
in oduz-se em gene inha língua uma pala a que enha signi icância e minina
na guisa. En ajame e ape, já gene inėje alboje, oco e daquela pala a
signi icância ans e êlimas e do simples pala a (dažnai me a o os) su gimen o.
Te minus, saído o a de seu uncionamen o s i as limi es, necessa iamen e
pe ecia ambas as e apas. A p imei a e apa, quando o e mo ansžengia minė ą á ea, sem oca seu signi icado, pode se o único
(Синелева 2020: 198).
Valen ina Sobianina dis ingue duas p incipais di eções de de e minologização. No
p imei o caso o e mo denomina specialų deno a ą, po ém a es e a de uso des e
e mo expandias, ele encon a-se não especialis ų palab e, é usado saky inėje
palab e, publicis ikoje, g ožinėje li e a u ai e e k ., aigi oco e sup esimplinação da
es u u a seman ína (dalinė de e minologizacija6) do e mo. No segundo caso
specialus deno a as é subs i uído nespecialiu, e c ia-se no a, pe kel inė, signi icado
associações e analogijas keliu (Бычкова 2011: 45; Собянина 2011: 24). De e minologização7
baseia-se me a ó ico e mo pe m pensação, po ém, po ou o lado, o úl imo em si
mesmo não semp e deno a sob e o a o de que o e mo adqui e uma signi icância
pe kel ina, que em sua ez le a à de e minologização, ma e mes minė ąja no
signi icado pode se pa imen ado alea o iamen e (au o ocasionalism) (Бычкова 2011:
461). Te minos gožiniame ex o classi icações. Pode ia se dis inguidas qua o e mos
de classi icação no ex o g ožiniame. Na p imei a classi icação os e mos se di idem
em dois g upos de aco do com os que signi icados eles são usados no ex o, i. i. e mos
de signi icação di e a e signi icância ans e el ina (Majjae a 2020: 37). An ojoje
classi icação dis inguem ês g upos de e mos, i. i. os e mos se classi icam baseado
no seu olume de consumo: amplamen e u ilizados e mos, specialieji e mos e mui o
especializados e mos (Жидкова 2007: 84; Жидкова 2008: 4).
A e cei a e qua a classi icações são mui o semelhan es. Aqui os e mos se
classi icam de aco do com isso, se ao lei o eles podem se comp eendidos ou não e
se o au o e minus explica ou não. Assim, e ciojoje dis inguem-se qua o g upos
de e mos: 1. Nãoaaxi ados e mos, cuja signi icação comp eende-se ao lei o . 2.
Te mos, cujo signi icado ao lei o não é ób io e ao au o não é explicada.
3. Te minai, ku ie skai y ojui nesup an ami i ku iuos au o ius paaiškina.
4. Te mos que ao lei o são cla os, mas o au o explica o seu signi icado
(Эфендиева, Джасежева, Хутова 2015: 220–222).
Ke i ojoje classi icação ambém são dis inguidos qua o g upos de e mos:
1. Skaid ūs nãoaaixi ados e mos e mos que o lei o não en endam e
au o us nãoaaixi ados.
6 Olga Byčko a pa cial de e minologização chama desespecialização (Бычкова 2011: 460). 7 Te mino
de e minologização é possí el só após seu desespecializações, i. i. e mo passamen o pa a ou os
es ilos (Бычкова 2011: 459).
S aipsniai / A icles 73
Medicinos e minai g ožiniame eks e
2. Neskaid ūs nepaaiškin i e minai – e minai, ku ie skai y ojui nesup an-
ami e au o iaus nepaaishkin i.
3. Não cla os explicados e mos e mos que ao lei o não en endam e au o us
explicados.
4. Skaid ūs explicados e mos e mos que o lei o comp eenda, mas au o us
explicado (Самохина 2011: 174).
P ecisa dize que a igos de e mos médicos não se assumem classi ica , po ém
essas classi icações ap o ei ado explici ando e mos médicos uncionamen o
no ex o g ožá io peculia idades.
Obje i o do a igo no g ožiniame ex o u ilizados e mos médicos. Escolhido on e Noah Go don
omance Gydy ojas. A icenos mokinys. Is o dos esc i o es ame icanos do inglês ao língua li uãs
Leono Judele ičiaus em adução, edi o a Alma li e a 2020 m. expleissido kū inys. Knyga lei y oją
nukela em XI amžių. Es a é a his ó ia sob e o menino Robe ą Koulą, que cedo sen e ocação a cu a
pessoas, zazeb ėžia a me a o na -se médico e obs inadamen e o busca. Do meados medie ais umba
e p ie a ų dominado Ingla e a mundo R. Koulas emba ca em klajones com ele p iglaudusiu
ba zdaskučiu chi u gu e saída do a amen o p aziamokslį. Es udando sob e o azedo de milag es
médico da Pe sia Ibn Siną (A iceną), emba ca em longa iagem a e a, onde muçulmanos i em ciência e
cul u a de idade dou ados. No omance não só pagaulamen e con a-se do p o agonis a p o agonis a
se o nasmo médico his ó ia e a en u as, imagens desc e e países e luga es, a gdienias bui is e
aldo os p abanga, mas e ap esen ada mui a his ó ia de medicina e conhecimen o p á ica, que
suman eamen e uppaidas em omano siuže ą (Riaubai ė 2016). Obje i o do a igo escla eça o
uncionamen o de e mos médicos não ipizada em seu ambien e8 g ožiniame eks e pa icula umas.
Visando es e obje i o escala ais a e as: iselha sen inhas, nas quais são usados e mos médicos,
k eipiando a enção a isso, em quais omano mic ocon ex o9 pas ei o de e mos médicos e qual sua
leksinė apsup is, es abelece g upos emines de e mos médicos e ka e mos médicos, pa ekę in o
g ožinį eks ą. O a igo emp ega-se desc i omasse analí ico, con ex i as in e p e acinês analises,
mé odos de cálculo. Gausiai ap esen a-se a i mações ilus ando omanos sakinių. sen ença 8 Tipinė
medicinos e mino unkciona imo aplinka y a mokslinis eks as, ao qual ca ac e ís icas ais
jas suda ančių e minų a ojimo dažnumą, išsiaiškin i, kokias unkcijas a lie-
s ilis inės ypa ybės kaip logiškumas (nuoseklumas, išlumas), subjekkinis p ecizumas, apib ėž umas, 9
Mik okon eks u aqui conside adas omane desc ibidas á ias com medicina elacionadas si uações,
po exemplo, cada ligonio apžiū a, diagnós ico, sua desc iūdação e a amen o e pan.
objek y umas, glaus umas, aiškumas (ž . Pikčilingis 1971: 314–323; Župe ka 1983: 102–103).
PALMIRA ZEMLEVIČIŪTĖ
74 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIV
(na maio ia das ezes) esc e e-se na no a linhau e a, ase a ás lenk iniuose
skliaus os indicado página omano. Te mos sen anças dis inguem cu sy u (p e eikus
pab aukiami) s aipsnio au o ės.
TERMINAI MEDICINAI NOAH GORDONO
ROMANE GYDYTOJAS. AVICENOS
MOCINYS
Do omano maniniu modo o am iscel i 1556 sakiniai, nos quais as a e minos
médicos, . y. eles examina em ampliame con ex o. Reque no a que o úl imo dos
e mos signi ica no ex o cien í ico de ini e pe cebe não é necessá io, ma
e mo aqui é usado de modo que nekel ų jokių ne eikalingų asociacijų e nebū ų
di e en emen e en endidos, po ém g ožs as no ex o desempenha um papel
impo an e no con ex o. Ma só con ex o em yškėja a iadausi das pala as ( aip
pa e e minų) semân ica a spal ás bem como adicionais cono ações (ž . Pikčilingis 1971: 315; Župe ka
1983: 103).
Te minų po eikį g ožiniame eks e lemb a a composição ema ika. Po
exemplo, Liubo ė Vosk esenskaja, analisando e minos, einančių g ožinių
kū inių an aš ėmis, de inições e es abelecendo aqueles e mos papel
e elando emų kū inių, a gumen a que o nome do abalho pode se conside ado glaus o seu con ex o
(Воскресенская 2012: 141).
Já o p óp io nome omano escolhido Gydy ojas. A icenos mokinys signalizou sob e
o ema. Isso medicina. Oji des e implica a necessidade de e mos médicos. Sem eles
na a i o não se ia possí el imagina , po que comogi esc e e sob e mediciná
sem des a s i a e mos. Medicinos e mos omane ge almen e são usados
desc e endo á ias medicinines si uações, . i. p incipalmen e au o iaus
(pasako ojo), embo a, cla o, deles pelo menos quan o esama e ac o es
( iesioginėje) alboje. Pode -se-ia dis ingui alguns p incipais mic ocon ex os, nos
quais são usados e mos médicos. Em p imei o luga sem eles impossí el
des i a con ando sob e pessoas a an es ( omane isso ba zdaskučiai
chi u gai, médicos, médicos mokiniai) o abalho dia io, i. i. abj indo doen es e
Ba zdasku ys palie ė suodinus iešus i pi š us, s iuku pi š u baks elėjo į iš inu-
nusgando sua condição ísica, zg.: sią alkūnę (88);
Pega de olho em a kiš ą mão esque ê de smilios, já o emen e pa o izado
gang enos, Robas os susi a dė nea sidus (139);
[…]...> ape cebe am o piemenį, des a pele e a pamêlyna usa, os músculos i di e sus ingę
(402);
Ele omi ou e omi ou, al e nadas o k ė ė isso ío, isso s ilino e š inė (459);
A igos A icles 75 /
Medicinos e minai g ožiniame eks e
Jį kama o calš ligė e al gausa pūlius k ū inėje, que nuga o apa eceu um g ande,
minkš as gumbas (612).
Te mos medicinais mui as ezes são usados pa a doenças humanas, maluis os es ados e
jų požymiams apibūdin i, p z.:
Ma as começeda nes ip ia calš ine, ima achudė i cabeça, às ezes sma kiai. A eb e a
mui o subi a, apa ecem mudilhim Ki kšnyse, pažas yse ou po ás das ausų, eles
cos umam chama -se bubonais (408);
Ka š inė iniciou já há senokai pai ėmė om i, ele kama o klaikus dolo mas na
di ei a pa e do abdômen (458);
O p imei o sinal cla o da doença é súgus do es abdominais. A do ge almen e é o e, às
ezes e apnesco. Ra amen e k ečia d ebulys, mais equen emen e užeina
omkinhim e emiama. Em seguida sobe a eb e, é o segundo ca ac e ís ico sinal (630).
Te mos Medicinos neabejo inai necessi am a ope ações e a ou as manipulações e
in e enções médicas desc e e , exemplo. : Ba zdasku ys exg andê da e ida ecidos
imó eis, depois cuidadosamen e a examina a, com e oínas gâplelas sua emen e e
p ecisos mo imen os semp e puxando xipulêlios e os mais minúsculos pašin (90);
Apipjo endo a odão pela ol a em o no do dedo, a sik ėpė, nusausino skudu ėliu
sangue, en ão ing esso ê a pa e saudá el do dedo de ambos os lados e
cau elosamen e a énkê odão pa a k umplio, deixando dois abe os (140);
Oi i pacien es apčiai ėjo um após o ou o: Robu e e que e o na a luga izni usią
kulkšnį, su a s y i c iança a mankoje pjau u o pada y ą gilią žaizdą (140141); Čiupês
injuidado pe ja po čiu nos e blauzdos, médico įsi ežęs ėmė o i pe sik eipusią
pe ja, en ando endi ei a (178); En ão b auk aga os smaigaliu em ex e io do olhe
angpo me ade um pouco maisščiau, mas pa alelečiai com yzdžiu. En ão d ums is
desce á pa a baixo, debaixo dele. Se ope a es a di ei a olho, ada á laikai a esque da
mão, e ice- e sa (363).
Te minais médicos necessá ios ansmi indo aos es udan es de medicina
conhecimen os de ana omia humana, exemplo. :
A i a a enção à emunikaulį, a ė Džalalas, aqui o mais g ande e o cičia osso
do co po (425);
Vêem, como se ena pa ede supe io das cos elas lexí eis k emzliais ape inhas à
c ū inkaulio? O ou o ês simul aneamen e possui juncá el audinys, <...> (425). A
pa i de apon adaos mic ocon ex os medicinais e , como esc i o , usando-se do
p incipal a senal de e minologia médica, desenhia inse igos p o issional médico
specialis o kasdienio gy enimo pa eikslą.
Uma ez omano ação acon ece medie ais, neapsieinama sem his ó icos e mos
medicinais, pelos quais in oduzim anuome a amen o besi e cian es e ou as com
medicina elacionadas pessoas, exemplo: ba zdasku ys su geon, p ibu ėja,
šundak a is, žindy ė, например. :
PALMIRA ZEMLEVIČIŪTĖ
82 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIV
No en an o ka š inė no amen e su ilou o ças e puolė (412); <...>, e en ão do do
abdômen no amen e pi ai eminė sel (608); Ao mesmo empo analisa a u ina, e
e emos se a doença a ança mais (695). dingam compa ação c ia . Aqui o e mo
Medicinos e minai g ožiniame eks e medicinos ema ika a ojami aiz-
desempenha d ejopą papel ele é ou ma cimasis, ou ma cin ysis elemen o de
compa ação. Assim pode dis ingui -se dois ipos de compa ações. Em
compa ações do p imei o ipo, o concei o cien í ico desc e e-se po
domés ica; aqui a especi iciskidade do concei o cien í ica como se pushada a
um segundo planą, segundo ipo, in e samen e, bui inė concei o é desc ibida po cien í ica
(Жидкова 2007: 87).
Romane ne e i e mos médicos, ge almen e ó gãos ou suas pa es, en einan es em
p imei o ipo compa ações compos o, exemplo. : Dindo-na semp e media seu nome
san a, e a san a Agnie é padėa a, mas des a ez odo o mundo e a só inexlègi as do es,
e bebé no en e nãoyginan eno me kamš is (15);
Depois dele Robas po ás das co inas in oduziu k esną linhando homens com
pabalusi como leenas ocimis (108); As ias e am pincas como pin ado o o o de Eelykų,
o sangue b ilhan e e melho (133); Depois ge okos ho asėlės a a és músculo
abdomo il, ele sen iu, como g ande, como kempinė minkš a gimda susi aukia em
nedidelį s andų kamuoliuką (170); <...> Robą no amen e como um elho amigo assediou
jū ligė (307); <...> čiuopda o pulso dūžius, silpnus e plas ančius noneg ede
en anhadoio a esche oas (412);
Abdominal no lado di ei o apa eceu du o a si len a (459); Ele cla amen e enxe gou
á ios e melhu os la akêlios de lei e, unindo-se jun o speneliu, eles e am como
a šakos de io, con e gendos à jioços (511); Quando o animal zammina, seu jei o
iokš elėjo como xakaliuka, <...> (518); Robas abalha a paci amen e, p pcaya endo
músculos, pin ando-os como ielas ou co d ias iboš us (631);
Na uí ele p apjo ê do elho palaikus, que endo descob i , o que causou an a calma
mo e, e iu que a a é ia, alimen ando co ação e in e io pa e do co po, sujū êse e
se con aiu como s aga as (632);
[…]...> nupiešė įsčias em uma p opulu ada ba iga como in e idą au ę,
p o egendção nela c escendo a ida (632);
Suas mandíbulas e am su acin adas, boca chena supu ojusių seilių, quase
nep asisk e bian es p o sukąs us den es, e o co po ex ie ęs como ensado a co
ba iga le an ada em al u a, em bedą ėmėsi só calnai e cabeça (674). Descobe a e mos
médicos, ena an es azeologismos, ex.: […]...> a é com pa ydu pa aukė pe dan į
pi mininką, ka aliaus d a o gydy oją D ai ildą, […]... (667),
S aipsniai / A icles 83
Medicinos e minai g ožiniame eks e
ou de ou as imagens de con os componen es de pa es, ex: Ma y , não
es i es e na cidade os úl imos pa ă anos, quando siau ė aupų ykš ė? (124);
[…]...>, eles joa am a azenda na colina, na qual ei e a o chei o da doença, lá
mo imi ada osi a esposa de Os iko A disė (704).
Assim endo discu ido os úl imos cinco casos de pau ação de e mos médicos su ge
a ques ão se pode alega que odos aqui mencionados e mos são
de e minologizuo i? Se á, po exemplo, būdwa džiai aš us (aš us dieglys),
kaulė as (kaulė a k ū inė) e e c., eiksmažodžiai ės i (ma as ėda), pul i (liga puolė) e
e c. elimina os e mos dieglys, k ū inė, ma as, liga deno a us? Aqui p o a elmen e
se ia possí el ala sob e pa cial de e minologização, ou desespecialização, em
ou os e mos, e mos médicos, embo a u ilizados e em ou ookio, nemokslinėje,
s e a, į a dija specia lius deno a us, po ém con ex inių pa ne ių apsup yje
en endan ami pap čiau do que habi ual no seu uncionamen o ambien e. No ex o
acadêmico, o e mo medicina não pode se subs i uído ou a pala a, exce o casos
de sinonimia absolu a, po exemplo, ka iesas e ėduonis, epilepsia e nuoma is, g iaučiai
e esquele o, pe ika das e ši diplė ė. Qual ou o belžinis ex o. Aqui o e mo adqui e
mais libe dade, o na seman iicamen e paslankesnis. Romane, às ezes, os e mos
médicos são subs i uídos po ou os pala as da língua bend inesa ou pala as
conjun os. Po exemplo, em ez do e mo aisiaus andenys é usado sa asis
andenyns, p z. :
Agnesė apediu palną à ba iga e sen iu, como lembose bebé, lu uo iuando sa ajame
sa ajenyam ela en e s ênei (13). Embo a oco a e e mo águas, p z. : An es de da à
luz Aną Me ę e após ela á ias ezes pe leiu, mas e Džona an, e me gy ė, ão logo ooiu
águas, de seu co po ada osi acilmen e, i glo nios sėkly ės, nejučia p asp ús anças
en e dedhos (15). Penis (la . penis) do homem é chamado smaigu, daik u, po exemplo: <...>
lemb a á, como quen e e ma a ilhoso o smaig de seu ma ido uni ica os dois, a ela
pene ando o em seu co po gelmú (506); Alos daik as, em ezuo s y ojęs s ačias lyg
lazdelė, oi ge okai nulinkęs, <...> (581),
a ba eu emizmu, p z.:
P obá elmen e isso oi elacionado com apca pi ou seu pimpal (256); Pimpal
pa eceu meno do que Robo e mais escu o (580). Especialis a da ci u gia
in oduziam-se e mo ci u gião, po ém às ezes ele subs i uído ais igu ados
con os como osos conheco , os osulų i galūnių aisy ojas, p z. :
[…]...> Robas no amen e a a essou odo o hospi al, só es a ez po ás
hakimą Džalalą ul Diną, os ossos e galūnių aisy oją, seus pacien es luí am
ap aizgy i co d ėmis, […]...> (364); Robas não en endeu, mas os ossulos
PALMIRA ZEMLEVIČIŪTĖ
84 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIV
Dėl okios gausybės ana omijos i gydymo klaidų kaulų žino as Džalalas bū ų su-
conheco aleg emen e mi k elėjo (616); kês uma e dadei a emp ão (674).
Mažybinių p iesagų uso no g ožiniame ex o é conside ado uma das e amen as
es ilis inių. Te mos com esses p ecei os em al ex o podem se usados não só
concei os desc e e em, em ou as pala as, eles não ansliêm nenhuma
a aliação, mas e pa a ce as nuances emocionais exp essa (ž . Маджаева 2020: 39;
Ланьлань 2013: 181). No en an o, o con eúdo signi icminiam do e mo al p e eição
in luência não em (Жидкова 2007: 8687). Falbam os deminu y iniai ediniai
ge almen e nomeiam o mesmo assun o, como e suas undamen ações pala as, só
nomeado o assun o ge almen e é meno do que aquela mesmo ūšies assun o,
sinalimen o undamen al pala a (ž . Keinys 2005 [1975]: 65).
Apa eceu médicos e minos com meno es p e ei u as e a adoam no omane.
Tokie e mininai não êm quaisque quaisque cono ações adicionais, exemplo. :
Viljamas S iua as pe deu o ape i e, seu os o pa eceu cada ez smailhei o, e os
olhos maio es (210);
Pūlinė angina, galų gale pasakė Fe a onas, mos ando escu a e melha no pai o
ga klėje bal as žaizdeles (26); Es a ez ele mos ou no as umliukų, p idygusių
ki kšnyse (243); Segundo o médico-che e, inicialmen e apa ecido gumulėlis con e e-se
maža s dele; em seguida su ge o segundo gumulėl, desse se desen ol e o ígado; no
e cei o ní el o mam-se odos os ou os ó gãos mais impo an es (508);
Ti o-lhe cu a homem de quem no pescoço inha sido mo dido um asno, p apjo ê não
um shun o é, a i aisê isna in ą iešá, de ol eu ao luga queb ado os ossos do dedo
(673). Como já esc i o, ge almen e e mos médicos omane são usados di ec inais
e mininais signi icados, apace ei só pa es de e mos médicos me a o as.
In eccinė liga pes is omane, sem signi icado di e o e mo ma as, ambém é
chamado e ans e el os signi icado e mo juodoji mi is, que dá ao ex o
imagina i idade e i idão, p z. :
<...> y iausiasis gydy ojas paskelbė siunčiąs juos į Anšaną ko o i su juodąja mi -
imi, <...> (397);
Uma ez que uodąją mo e pode causa a ansmi ido e apo es de pu ição
dispejado zak a as, achočiau, êm e pa a os doen es, e pa a os saudá eis ku i
quan o digesnius agmen os de á o es (397);
[…]...> kai e su gus mo as neg as de cada um dos cinco doen ius cuidadoei-
ojų ke u i pa ys užsik ė ė i mi ė (401);
medic- […], o mais p o á el le amos aqueles cadá e es o a da cidade e
c emamos, mas e a a de demais, a mo e neg a apa eceu e connosco (403);
Tas pa s pasaky ina i apie e miną mi is, ku į keliais a ejais pakeičia aiz-
dinga animis inė me a o a, p z. :
Mėgina pe gud au i p akeik ąjį Juodąjį i e į (582);
A igos A icles 85 /
Medicinos e minai g ožiniame eks e
E pe cebeu que lu ando com o amaldiçoado Ca alei o Neg o lu am pa a que ele
p óp io sob e i esse (665).
No ex o acadêmico de medicina é habi ual g e a e minos ap esen a seus
la yniškus co espondmenis. Romane ambém apascou al in e pas cien í ico,
quando g e a Li u iško ó gão nomeamen o p i aši ado seu la yniškas a i ikmuo, p z.
: Isso sabe odo açougado , po que ele ê dia iamen e, onde es ão os ins, ê de cada
ims o em uma bolslê u iná ia conducen e xlapim akį (chamado u e e 13), en ão
examinando al ana omia en ende seu p opósi o e desempenhado abalho (385). A
maio pa e omane a ojamų e mos médicos são cla os lei o a ojui, nãou inčiam
educação medicinal. Jão au o ge almen e não escla ece. E se o e mo e explicado,
isso ge almen e simplesmen e, bui iškai, embo a ambém e exp essi amen e, p z. :
Co ação sangue a inėjan e suu blys (566). Uma das manei as, pelo qual o au o
explica lei o um neaiškius e minus g ožiniame eks e, é neskaid aus e mo
signi icação išaiškinimas, baseado nou os g e a esančiais e minis, que em seu
ou z u são mais ou menos cla os (ž .
Самохина 2011: 165).
Romane alguns e mos medicinais skoliniai aiškinami sinonimais, . i. seus
li iškais a i ikmenimis, p z. :
Po an o, os an igos médicos pe sas chama am es a doença nazul-i-ab, ou a andenos
nuo ėkiu. Es a denominação mais a de subsimpleis ou a é anden Ok obe -doença, ou ca a ac os
(362–363);
Robas icou en e gonhado, lemb ando-se de opis o onuso mi usį a klininką,<...>
(674);
<...>; isso e a opis o onusas, e o is mėšlungis (674). Oco eu á ias e minos
médicos ou e minem medicinais compos os lexme as dão à na ação
nų, ku ie eiliniam skai y ojui gali bū i neaiškūs, ačiau au o ius jų neaiškina, i
enigma ismo, ex.: Tempino ipo supu a i us inchaço (26); Išeidamas deixou mažu į
bo eliuką com líquido calomelio e š end ių anglių mis u a da a eb eína (99);
<...> (26);
Ba zdaskučiui eikėjo po ulakų, užpil os Ypa inguoju jos s abdyda o i slopin-
Moku nupcia sužalo o dex ão, pa a bigė pa ece como deco iau (184);
Baigian is jo mokslo laikui, kiek ienas mokės a lik i lebo omiją, p idegin i,
apósce e a e ias e shalin i olų alk is (193); <...> nos médios êm
bubon (194);
13 Ku sy in a o iginale.
PALMIRA ZEMLEVIČIŪTĖ
86 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIV
<...> co ação; es a abalha semelhan e a um comp imindo-se cons an emen e
punš is, po sis olę sangue expulsação, a segui elaxajuando e po dias olę
no amen e apon le ando sangue (495); Ele isi ou eles ês dias paeiliu, deuê e
z i blia ūčių, e sagapeno, e Ibn Sinos y ės, só não êde nenhum e ei o, <...> (574); Ao
Casimo e meloninho inão en oubė ês opijaus e buingo, nuskubėjo pas hospi alį
(618); Pe o ando a incomalação abdominal oi obse ado em seis casos, odos os
pacien es mo e am (630); E a jus amen e aquela al u a, quando começa a es ei i
c upas, e Robu ago a e ia p a e usios pe siškos á macinas <...> (669).
Cen iniu e mo omano de medicina pode se conside ado médicoja. Po ce o,
ele ai e pelo nome omano. Es e e mo é usado mais equen emen e con ada po
300 seus pa o ojamen os (ou as e minas médicas pa o ojimo omane
núme o c . 1 abel. Pa cei os con ex uais do médico d ejopos posi i as (mais
equen emen e) e nega i as cono ação pala as, ex.: <...> ad apnumo akimi ką
pak i ė ik ą gydy oją <...> (25); […] […] Só isso que é mau, ic elhou ele, que al
as u o médico enha nada conseguido ajuda me a me li a das ossos e
a icula ias do , […] ... (175); Robas miglo ai lemb ou Ba zdasku į alando sob e os
médicos dos sons Adoilesen olį
<...> (191);
Tal ez haja em algum luga algum g ande médico, que possa ajudá-lo (238); […]...>,
mas ele ma a ilhos médico, […] 420); […]...>, espei ado e p óspe o médico, […]...> (423);
Você é um excelen e médico, Jese, […] (446); No en an o és sądznyg e espei á el, e
ainda ex ao diná io médico (490); <...> a melho manei a de se o na um
conhecido médico ganha pa a ča i ą (495); Ibn Sina oi o mais ilus e médico nos
cali a os do O ien e e Ociden e, <...> (513); O maio e mais ma a ilhoso médico, ao
qual não há igual em odo o mundo (637); Ilgainiui ambos en ende am que o ei nada
le a ia, embo a médicos P incų p incas iskilus žmogus, e Ka imas šacho
numylė inis (590); […]...> che e das po as Ibn Sinai mos ou a habi ualão dos
médicos kunigaikšchi espei o, pinan ys nobilingaisiais, po que lupa como ninguém
ou o (66); Todos ala, esą essa ciência ninguém ac edi ês, e ele g aduados não
<...> (590);
<...> Vi š ši ų apgailė inų žmogelių – audonsk uosčiai pasipū ę gydy ojai, besi ū-
c êem médicos (109); Na u almen e, en e judeus oco iam e dadei os
bukagal ios, que depois o na am-se maus médicos, […]...> (514);
Gi dėjau kalban , kad gydy ojas aganius gali aip pa eik i ligonį, kad iš bu nos
começa a po zi espuma e ele conges a como mo o (674). Esses con ex os de
pa cei os en olpimen o empenha-se con a a iga pon os de is a em médico
p o issão anais longimes empos.
A igos A icles 87 /
Medicinos e minai g ožiniame eks e
1 LEN ELė. Medinos e mos de pa a ojimen os omane
núme o Medicinos e mo de pa a ojimen os núme o
médico 384 doonis 202 hospi al 64 liga, co po, ba zdasku ys
ci u gian 61 medicina 56 dolo 50 emis o 42 mão 38 sangue 37
abdomen 36 e ida 33 olhos 32 ma as 31 ci u gião 30 osso, 25
cou o, eb e 24 a amen o 20
... menos de 20
Caigian pode-se conco da minčiai, que a ís ico discu sos medicininis não
pode ci cuniei i sem e minos, e elazian es médico especialis a p o issional e
linguino mundo imagemá įdomiau e p o undiau (Маджаева 2020: 39), ambém e mais
p eciso, ealis iškiau, į aigiau.
Embo a o es udo enha sido ealizado com base numa on e, po ém ainda assim de
ce os e mos básicos de medicina uncionamen o no g ožiniame ex o
endências em yškėjo. Elas podem se con i madas ou e u adas,
complemen adas ou subje as a co ecções em subsequen es in es igações des a di ecção.
APENIDINAMOSIOS IÇAVADOS
1. Medicinos e minos po eikį, adimąsi e neiš iduá el bū inumą no g ožiniame ob a
lemb a que ob a emá ica. Medicinos e minai omane Gydy ojas. A icenos
mokinys ge almen e usados desc e endo á ias medicinines si uações,
e eljianças dos médicos abalho dia yenybę e speci iką. Te mos de Medicina
PALMIRA ZEMLEVIČIŪTĖ
88 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIV
dá ao na a i o suges i idade cien í ica e ealismos. Eles c iam p o issional,
medicininha, ambien e e a ca ac e iza am, aigi o na-se esc i o idėjinio
sumanymo implemen ação médiome, na a i osios his o icas epochos medie ais
saúde e asun os médicos e lingiu.
2. Isoli qua o p incipais mic ocon ex os omanos, nos quais são usados e mos
de medicina: apsiu a dos doen es e sua condição ísica unsagimen o, doenças,
liguis as es ados e seus signos ca ac e izações, ope ações e ou ookios
medicinais manipuliações e in e enções desc ição, ana omia conhecimen os
ansmi ida. 3. Isoladas duas omane a ojamų e mos medicinais g upos:
e dadei os (moksliniai) e mos medicinais, p incipalmen e į a dijan ys
ana ômicas e clinikines concei os, e nonik ieji e mos medicinais, ou
pseudo e minai, que só ap oximeclamen e ma cam concei os medicinais. Os
úl imos omane ambém desempenha nemažą papel, ma a liepia o imagina uojamo
pe íodo, quandoe maio ia das doenças ainda não o am iden i icadas, po an o
elas desc údamoio manei a, po exemplo, aclosios in es inos in lama ion
(apendici as) omane chamado shono negala imu, pil o negala imu, pil o negalia,
pil o liga, negala imu s o oje ža noje, pilono liga, š o shono negala imu, pil o liga.
4. Thema icamen e ela i amen e omane usados e mos médicos o mam 7
g upos mais impo an es: pa es do co po humano, ó gãos e suas pa es, doenças,
liguis os es ados e seus sin omas, a is ai, a is inas subs âncias e a slia a,
disposi i os de a amen o, e amen as e inháguais, pessoas pa icipan es no
p ocesso de a amen o, ins i uições e ins alações de a amen o, medicinines
p ocedimen os, in e eniações e manipula ions. Assim, pode-se dize , que esc i ao o nece ao lei o odo o a senal de e minologia médica.
5. Con a iamen e do que no ex o cien í ico, no qual o e mo é mono uncis, no
g ožiniame ex o ele se ca ac e iza mul idia unciškumu. 5.1. A p incipal unção
ealizada em e minos médicos omane é nomina i é (į a dijamoji), i. i. eles
ge almen e são usados em seu di e o, e minine, signi icado como e no ex o
cien í ico e não em quaisque adicionais emocionais, alinamųjų e e c.
a spal ios, em ou a pala a, são es ilis iicamen e neu os.
5.2. Ou a impo an e unção que desempenha e minão médica omane é
. y. e minai padeda ku i ik o iškus gydy ojo kasdienio da bo pa eikslus.
igu a i a, 5.3. A maio ia dos e mos médicos são cla os e comp eensí eis
lei o ão, não possuçam educação médica. Neaiškių medicinos e minų apacikė
apenas alguns. Nes e caso ais e mos desempenha cogni i a unção, ma seus
signi icados in e p e açãois ajuda ob e no a in o mação medicininesa. 5.4.
Medicinos e minos, que execu a emocional-exp essi a, i. i. mais impo an e a
unção de ex os es ilaus g ožinio, omane compa a i amen e poucos. No
en an o, de e dize -se que es a unção lhes é p óp ia apenas quando os e mos
no ex o são usados não sozinhos, mas com seus con ex inais pa cei os á ias
siais būd a džiais, daly iais. Ypač medicinos e minus suasmenina, sugy ina
S aipsniai / A icles 89
Medicinos e minai g ožiniame eks e
desc iúdiamaisiais, alo inamai eiksmažodžiai, que em sua ez êm eles mesmos
pe enom dos con ex inais pa ne ių (mui as ezes p e eiksmių). Apa ece
médicos e minos, ge almen e į a dijanços o gans ou suas pa es, en einanços
em ais seman inas es ilaus ins umen os como compa aimai compos o.
5.5. Menciona-se mais uma ou a unção de e mos médicos educacinė. Medicinos
e mos, išliai įpi i em g ožinį eks ą e apę nea siejama das imagens e emoções
mundo pa e, ambém o nece ao lei o conhecimen os de his ó ia médica ou as
pagilina e dalykiškai o p ap usina.
6. Fei o o es udo do essencial paneigia a eiginį, esą e mas pa ekęs em jam
nebūdingo ambien ea (g ožinį eks ą) subi ia de e minologização. Nes e enômeno
apa ações in es igamajame omane, exce o pa ienius casos de me a o ização,
a os, ma ge almen e medicina e mininai p ecisamen e į a dija conce os,
nep osdami seus e mininių signi icamen os, . i. man iko anspa en e a es u u a
seman ina. Quan o equen es em pa e de e minologiza , ou desespecializa , e mos médicos.
ŠALTINIS
Noah Go don. Gen ei o. A icenos mokinys. De inglês aduz Leonas Judele ičius, Vilnius:
Alma li e a, 2020.
LITERATŪRA
Gai enis Kazimie as 1997: Te minizacija i de e minizacija. – Te minologija 4, 4–7.
P ieiga in e ne e: h p://jou nals.lki.l / e minologija/a icle/ iew/804/895.
Gai enis Kazimie as 2002: Lie u ių e minologija: eo ijos i a kybos me menys,
Vilnius: LKI leidykla.
Humbe -D oz Julie, Pic ion Au élie, Condamines Anne 2019: How o
build a co pus o a ool-based app oach o de e minologisa ion in he ield o pa icle
physics. – Resea ch in Co pus Linguis ics 7, 1–17. DOI 10.32714/ icl.07.01. P ieiga in-
e ne e: h ps://a chi e-ou e e.unige.ch/unige:126482.
Keinys S asys 2005 [1975]: P iesaginė lie u iškų e minų da yba. – Daba inė lie u-
ių e minologija, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u o leidykla, 21–76.
K ašy ė Regina 2005: Mokomasis e minologijos žodynėlis, Šiauliai: VšĮ Šiaulių uni-
e si e o leidykla.
Mincu Eugenia 2018: Sis emul e minologic medical: modela e şi emodela e. –
Philologia LX, 30–36. P ieiga in e ne e: h ps://ibn.idsi.md/si es/de aul / iles/imag_
ile/30-36.pd .
PALMIRA ZEMLEVIČIŪTĖ
90 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIV
Mi ke ičienė As a 2020: Te minai na mídia online (ž algomasis y i-
mas). – Te minologija 27, 108–127.
Pikčilingis Juozas 1971: Li u ians kalbos s ilis ika 1, Vilnius: Min is. Riaubai ė Ša ūnė
2016: Gydy ojas. A icenos mokinys nukel em paslap ingus XI século pasaulius.
acessí el na in e ne : h ps:www.15min.l /kul u a/naujielius-286-722622?copied ).
na/li e a u a/gydy ojas-a icenos-mokinys-nukels-i-paslap ingus-xi-amziaus-pasau-
Salamakha M. Ya. 2017: Seconda y Nomina ion as he Way o English En i onmen al
Te m-Fo ma ion. Science and Educa ion a New Dimension. Philology V (32), Issue: 122,
7073. Acesso na in e ne : h ps: seanewdim.com/uploads/3/4/5/1://4511564/m._
ya_salamakha_seconda y_nomina ion_as_ he_way_o _english__en i onmen al_ e m- o -
ma ion.pd .
Župe ka Kazimie as 1983: Li u ians kalbos s ilis ika, Vilnius: Mokslas. Župe ka
Kazimie as 2000: Kalbo y os e minai publicis ikoje. T abalhai i dias 24, 75182.
P ieiga na in e ne : h p://donelai is. du.l /publikações/zupe ka.
Багиян Александр Ю. 2014: Детерминологизация как результат размытости
границ между специальной и общеупотребительной лексикой. – Филологические
ciência. Вопросы теории и практики 72(37), Тамбов: Грамота, 2833. Accesso na
in e ne : h pselib a y. u/download://elib a y_21587875_75452096.pd .
Баранова Ирина А. 2010: Литература и медицина: трансформация образа врача в
ussa li e a u a do século XIX. Вестник Самарской гуманитарной академии. Sé ie:
Философия. Филология 2(8), Самара: Самарская гуманитарная академия, 186–194.
Accesso na in e ne : h pselib a y. u/download://elib a y_16753803_39260384.pd .
Беглова Елена И. 2018: Детерминологизация как лексический процесс в русском
li e a u a no idioma im XXXXI . Russky jazyk slaвянской межкультурной
коммуникации. Сборник научных трудов по итогам международной научной
конференции, посвящённой 75-летию со дня рождения доктора филологических
наук, профессора К. А. Войловой, отв. ред. О. В. Шаталова, Москва: Московский
es a al egional da uni e sidade, 3035. acesso na in e ne : h ps://elib a y.
udownload/elib a y_35148088_93354318.pd .
Бобырева Наталья Н. 2016: Художественные функции шахматной
терминологии в романе В. Набокова „Защита Лужина“. – Филология и культура
4(46), Казань: Казанский (Приволжский) федеральный университет, 123–128. P i-
eiga na in e ne : h ps://elib a y. u/download/elib a y_27530703_10169961.pd .
Бычкова Ольга Н. 2011: Детерминологизация как функционально-
коммуникативная трансформация термина. – Язык. Текст. Дискурс 9, Ставрополь:
A igos A icles 91 /
Medicinos e minai g ožiniame eks e
Se e o-Caucassky ede al uni e si á io, 458462. Accesso na in e ne : h ps
elib a y. u/download://elib a y_21188095_19170510.pd .
Воскресенская Любовь И. 2012: Роль терминов в заголовках произведений
на английском языке. – Омский научный вестник 5(112), Омск: Омский
государственный технический университет, Омский государственный университет
comunicações de es adas, 137141. acesso na in e ne : h pswww.elib a y. u/://download/eli-
b a y_18425202_27156197.pd .
Воскресенская Любовь И. 2015: Социолингвистические функции научно-
технических терминов в романе А. Кронина „Цитадель“. – Филологические науки.
Вопросы теории и практики 12(43), Тамбов: Грамота, 4548. Accesso na in e ne :
h pselib a y. u/download://elib a y_22662412_94875924.pd .
Воскресенская Любовь И. 2016: Семантическое и функциональное тождество
технических терминов в научном и художественном дискурсе. – Омские социально-
humani á ias lei u as. Ma e iais IX In e nacionalna cien í ico-p ác ica
конференции. Министерство образования Омской области; Омское отделение
Российского общества социологов; Омский государственный технический
университет, Омск: Омский государственный технический университет, 352–356.
Accesso na in e ne : h pselib a y. u/download://elib a y_26729900_54089181.pd .
Воскресенская Любовь И. 2017: Полифункциональность научно-технических
терминов в англоязычной художественной литературе. – Омские социально-
humani á ias lei u as 2017. Ma e iais X In e nacionalna cien í ico-p ác ica
конференции, отв. ред. Л. А. Кудринская, Омск: Омский государственный
uni e si á io écnico, 259263. Accesso na in e ne :
h pswww.elib a y. u/download://elib a y_29667141_69625222.pd .
Гаврилова Инеса А., Клестер Анна М. 2020: Терминологизация,
детерминологизация и ретерминологизация специализированного слова (на
примере немецких специализированных языков). – Язык науки и техники
em mundo mode no. Ma e iais IX In e nacionalna cien í ico-p ác ica
конференции, Омск: Омский государственный технический университет, 24–30.
Accesso na in e ne : h pselib a y. u/download://elib a y_44079928_28878304.pd .
Глазкова Валерия С. 2008: Функционально-стилистические особенности
терминов в художественной литературе (на примере романа Е. Замятина „Мы“).
acessí el na in e ne : h psu ok.1sep . u/a icles/511969.
Головина Елена В. 2019: Семантические особенности специальной лексики
em ob a The moons is a ha ch mis ess R. Hainline. Filológicas ciências. Вопросы
теории и практики 12(1), Тамбов: Грамота, 9398. Accesso na in e ne :
h pselib a y. u/download://elib a y_36690274_39548776.pd .