S aipsniai / A icles 293
RITA MILIŪNAITĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
ORCID id: o cid.o g/0000-0002-2292-1818 ORCID id: o cid.o g/0000-0002-2292-1818 ORCID id: o cid.o g/0000-0002-2292-1818 ORCID id: o cid.o g
Mokslinių in es igaciones di ecciones: neologija,
no minamoji kalbo y a, socioling is ika.
DOI: doi.o g/10.35321/all85-15
PONEGADOS -IETIS, -
VEDINIAI OBARTINGE
LIETUVI KALTUV: NORMA IR
VARTOSENOS POKYČIAI
De i a i es wi h he Su ix -ie is, -ė in he
Li huanian Language: No m and Changes in
Usage
ANOTACIÓN el
A ículos analizados de la gene inés de la lengua li uanas p oblemas de codi icación plan ean es
p ecesagas -ie is, -ė ediniai, e ela se codi ikuo as no mas elación con ac uales de es as edinių
a osenas polinkiais. Según o maliucios y seman icos da ybos unda señas discu iamas cinco
p ecesagas -ie is, -ė edinių g upės. Excluídos los más impo an es p eésagas -ie is, -ė edinių
kodi ikacijos aidos momen os y se indican ac o es, lemian ys es os edinių no mų ins abilidad
así como cambios de di ección. Siūloma posibles codi icaciones de cambio de soluciones, los cuales
pe mi i ían educi su gidas no mas codi icuo as y a osenos con a a as. El a ículo
cons i uye base a segui p o undizando in es igaciones, basado susis emin adas p ejesagas
-ie is, -ė edinių peculia idadesmis y esg škin a su codi ikacijos p oblema ika. ESMINIAI VOODŽIAI:
bend iné habla, palab as de da yba, p iesaga, codi ikacija, des an da i zacija.
ANNOTATION
The a icle add esses p oblema ic (as a as he codi ica ion o he s anda d Li huanian
language is conce ned) de i a i es wi h he su ix -ie is, -ė, e eals he ela ionship be ween
he codi ied no ms and he ends in he con empo a y usage o hese de i a i es. Fi e
RITA MILIŪNAITĖ
294 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV g oups o de i a i es wi h he su ix -ie is, -ė a e
discussed on he basis o he o mal and seman ic a ibu es o hei de i a ional base. The
key momen s in he de elopmen o he codi ica ion o he de i a i es wi h he su ix -ie is, -ė
a e iden i ied and he ac o s The a icle lays he ounda ions o u he in-dep h esea ch
ha de e mine he ins abili y o he no ms o hese de i a i es and he cou se o hei
ans o ma ion a e speci ied. A numbe o po en ial solu ions o al e ing he codi ica ion
a e sugges ed o minimise he esul ing con as be ween he codi ied no m and usage.
g ounded on he s uc u ed a ibu es o he de i a i es wi h he su ix -ie is, -ė and he
highligh ed p oblems o codi ica ion.
KEYWORDS: s anda d language, wo d- o ma ion, su ix, codi ica ion,
des anda diza ion.
ĮVADAS
Úl imas décadas de e minan la globalización los p ocesos de pos s anda ización
de comunes lenguas eu opeas (ž . Coupland, K is iansen 2011: 161176; Ghyselen e al.
7591; Ay es-Benne 2021: 4950) y en las lenguas li uanas (ž . Miliūnai ė 2019: 129). Los
lími es en e bend inés lengua y nebend ines a mainos haciosi no siemp e
de inidas. Cualquie a que sea la e sión de cambios de liaudiškėjimo
(demo izaciones) de lenguas comunes, nue o es ánda de kū imosi
( es anda izaciones) o de lími es de lenguas comunes es eu amien o y
nebend inių a mainų pli imo (des anda izaciones) ue a ca ac e ís ica a
di e sas lenguas, la a osena pública su e nemajos pe mainos.
Debido bend inesa de la lengua li uanas y subs anda o (ž . Miliūnai ė 2019: 816)
in e ac eikos iešojoje a osenoje, incluyendo žiniasklaidą, padaugėjo šnekamojo
s iliaus o nelaikomų bend inės kalbos no ma eiškinių. Al mismo iempo es o aumen ó
a ian iškumo pública a osena, que, siendo na u al peculia idad de lengua i a y
a iklis de cambios (plg. Ai chison 2013: 99), su u no uje a y no ma de kai os
cues ión. Debido a la codi icación ca ac e ís ica ine cia no a as eces apa ece su y
eal u ilizosena con a a ų, po lo que codi icación a eces hay que econside a y de
nue o pasponde no mas lími e b ėžiančius a gumen os. Algunas decisiones
no mmin ojos mues an que la codi icación se hace más lexible, į eisinama más
has a ol neno miniais conside y ų, sin emba go lib esos es ilos ex emadamen e
bend inę kalbą galima pag įs i unkciniu ikslingumu i iš dalies – idine lie u-
papli usių a ian es. Su admisión en ios sis ema lingüís ico desa ollada1.
1 Plg. ja gonine conside adas p e echas -iokas, -ė ( ediniuose klasiokas, -ė, g upiokas, -ė y e c.)
codi ikacijos pokyčius (eKP: Ve žių sanda a, p e ega -iokas, -ė). Acceso en in e ne :
h psekalba.l /
idiomas-pa a imai/II.%://20%C5%BDod%C5%BEiai%20su%20baigmenimis:%2055.%20-iokas,%20 -%C4%97?paieska=-iokas*&i=484ab071-33d3-4ed0-8a33-b 687c91e12 [ isualizada 2021-09-30].
A ículos A icles 295 /
P iesagos -ie is, -ė ediniai daba inėje lie u ių kalboje: no ma i
a osenos pokyčiai
Sis eminė lie u ių kalbos žodžių da ybos no mų pe žiū a en esencia ue ealizada
aún XX a. II pa ėje, p epa ando Kalbos p ak ikos pa a imus (KPP1 1976; KPP2
1985). Es adoybinė lie u ių kalbos komisija ( oliau VLKK) cons an emen e elasa
ki čia imo, leksikos, g ama ikos, ašybos, sky ybos no mas y ac ualiza sus
ecomendaciones de consumo. Las ma e ias de lo de las palab as úl imamen e no
han sido consis en emen e eexamenimi.
El a ículo plan ea obje i o discu i una de las no mas en cuan o a p oblemas
más p eesagos -ie is, -ė edinių codi icaciju y panag inė i codi ikuo ų no mų
elación con la ac ual a osena polinkiais. A in de log a es e obje i o se
p e én los siguien es obje i os:
1) desc ibi ue a de la no ma o en pa ibía los p e acios -ie is, -ė e-
dinius i a skleis i s a biausias jų da ybos, unkciona imo bei kodi ika imo
ypa ybes;
2) izcelškin i eiksnius, lemiančius p ésagas -ie is, -ė edinių no mų
ins abilidad así como cambios de di ección;
3) plan ea los más impo an es p ejesagos -ie is, -ė edinių codi icaciones
p oblemas y discu i sus posibilidades de cambio.
Con es e jun o es impo an e aba ca sis emá icamen e la p e aga -ie is, -ė edinių
o alidad, po lo que examinado ema es amplio, y es o comp an ando en a ículo
limi ámonos sólo a las cosas esenciales, que en pos e io es in es igaciones pueden
se expandiados y conc e ados. Aplicado mé odo de es udio cuali a i o: caso ( edinių
su p eesaga -ie is, -ė ealiosios a osenos y codi ikacijos būklės) análisis, con el
obje i o p esen a de si uaciones analeses kylančią p oblema iką. Es e es udio
incluye de es dėmenas a osenes undamen ales, da os desc ipomá icos
eikalos y análisis del con enido de las ecomendaciones de lenguaje. Se compa an las
siguien es a iables: es uc u ales y uncionales edinių con p e ajo -ie is, -ė
señas, elación con gene inés lengua no ma y no mminés alo a gumen ación; se
de e minan sus elaciones in e ac i as y posibles di ecciones de cambios. Da os
ecolec a de di e sas uen es digi ales y bases de da os: DVK, RekB, ND, eKP, VLKK
in e ne o paieškos į ankį „Google“. Iš i in gausių a osenos i knyginės no -
minamosios li e a ū os šal inių šiam s aipsniui a ink i ik esmingiausi ak ai i
KB2, ambién a osenes hechos u ilizando comp oba a de la lengua ecomendaciones eiginiai.
2 Išanalizada en es as uen es acumulada in o mación sob e apéndices -ie is, -ė edinius: DVK
ace ca de 100 selec i os públicos a osenos desde 1998 m. hechos, que con ienen codi icación
signi ica i os de asgos); RekB 152 ecomendaciones de lenguaje desde 1983 m.; ND 25 nue aswodžiai; eKP 16 lexicika-
lizuo ų i 5 bend osios ekomendacijos iš d iejų kodi ikacijos da bų. Konk ečių šal inių suda ymo
p incipai pa eikiami pačių šal inių ap ašuose.
RITA MILIŪNAITĖ
296 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV
1. NORMINIAI PRIESAGOS -IETIS, -
VEDINIAI
P iesagos -ie is, -ė edinių no mų lími e de ine de inió dos líneas: desc ipomųjų
g a ikų eiginiai, desc íbian es no minę a oseną, y en las ecomendaciones de
pa eikiamas neno minių a ejų e inimas.
Pag indinėse lie u ių kalbos g ama ikose p iesagos -ie is, -ė ediniai p iski-
lenguaje iami nomb es de pe sonas según sus ascendencia y luga de esidencia
pa a la ca ego ía de ab icación (LKG 1965: 411412; DLKG 2006: 139140). Ag inėjus de
a ios p incipales dicciona ios de la lengua li uana (LKŽe, DLKŽ7, BŽ) an aš ynus,
pama iniai šių edinių žodžiai gali bū i mies ų (Kaunas → kaunie is, -ė), mies e-
is o que lių (Zapyškis → zapyškie is, -ė), kaimų (Gudiškiai → gudiškie is, -ė) apodos o
s ambesnių obje os de las unidades adminis a i as (kaimas → kaimie is, -ė; mies as →
mie ie is, -ė), egionų (Su alkija → su alkie is, - als ybių), panynų (Kanada →
kanadie is, -ė), žemynų (Eu opa → eu opie is, -ė), kalokių ki o ių (kalnas a nie is, -ė;
šiau ė e is, -ė); užsienies ė -ė) nomb es de luga es. Así base palab ajuego a
semán icamen e bas an e de inida g upo e i icia y gene inia daik a a džiai
nomb e de o igen o luga de i ienda de indi iduo. En los es ilos suel os ocu en y no
del odo habi uales pa ienios edín, man eniendo de base palab a seman inio ínculo
con el nomb e del luga , po ejemplo: O a pylus penke ius me elius po nukniauk ą
mil os maišą, homb eelis esul a paėjęs ales g ouž iečių3 país academias, que nagai
i ž i oma se o negocio! (Ju gis
Kunčinas, Lie u os aidas, 1999-02-12)
También en las mencionadas g amá icas se indica en caso e okes ki okios es a p ecesaga edines:
Aquí mismo puede menciona y aquellos compa a apy echos p ecesagos -ie is, -ė edinius (po lo
gene al naujada us), que ma can no la elación de una pe sona con el luga (pasacida más
ecuen emen e ik iniu, ečiau bend iniu p incipal daik a a džiu), y su pe enencia (su p opia
panija, ac i idades, giminie de sang e...) a un g upo o g upo de pe sonas, po ejemplo: ideolog,
koklie is, -ė, giminie is, -ė, g a die is, -ė, leninie is, -ė, wo ldis, -ė, spa akie is, -ė, šeimye is, au, -ė.
(LKG 1965: 412) 3 T. y. de aquellos que empo almen e i en de ás de las ejas (kalėjime). Pama ic
palab a puede se conjuninys po g o es o zág o is, aunque es e LKŽ se elaciona sólo con iglesia
aplinka ( . 1. al o ius; 2. luga , sepa ada g o os: liuosius y seman inos asgos y pe enecimien o
daybos ca ego ía. Según es as peculia idades, ambién p oblemá ica elación con bend inés
Bobnyčios užg o is).
A ículos A icles 297 /
P iesagos -ie is, -ė ediniai daba inėje lie u ių kalboje: no ma i
a osenos pokyčiai
A ski esni son aquellos ediniai (po lo gene al naujada ai) que ma can no la elación del
indi iduo con el luga , y su pe enecimien o (su ideología, ac i idades, sang e
giminis e...) a algún conjun o de pe sonas elkini u e c., ej.: šelie is, -ė, šeimynie is, -ė,
au ie is, -ė. (DLKG 2006: 140) Así g amá icas en esencia ija y o aõs ca ego ía de
da ybos posibilidad, sólo ellas cla amen e no deliméjea, ma cándose ales edinių
no edad y a ski umą. En la ac ual a oseno en ellos mucho qué di e sosie es y ya no
nue os o apy ečiai, y con a iamen e gausūs.
2. UŽ NORMOS PIB ARBA PARIBYJE
ESANTYS PRIESAGOS -IETIS, -
VEDINIAI4
Ap ašomuosiuose i no minamuosiuose eikaluose p iesagos -ie is, -ė edi-
niams da y i pažymimi keli ap ibojimai5, a siž elgian į da ybos pama o o ma-
no mas de la lengua a osenoje uncionuojančius p ecesagos -ie is, -ė edinius se puede
desglosa en pocas g upos.
2.1. P iesagos -ie is, -ė ediniai de būd a džių nomb es de pe sonas según la
peculia idad in e na XX a. inales de la lengua Li uania a osenoje apa eció
p eesagos -ie is, -ė edinių,cuyo da ybos undamen o no g ama icas se indica
daik a a dis, y būd a dis. Tokių edinių ealmen e unciona apenas pocos, pe o
ellos a osenoje no solo co idiana en el habla, sino ambién en medios de
comunicación, muy p oli i ę: ge ie is, -ė (ge as + -ie is) ‘quie o hace buena, bien se
compo a y blogie is, -ė (blogas + -ie is) ‘quie o hace mala, mal se compo a. Po
ejemplo:
4 A ículos u ilizados é mino ediniai, po que palab as de con p e ajo -ie is, -ė la mayo ía o man
edybos mane a su gidas nue as palab as. El é mino de iniai se u iliza solo En el capí ulo 2.2 se
discu en a las palab as compues as de mane a mix ialmen e ing esa .
5 Con da ybos unda sanda os y seman ís icos limi aciones elacionados no solo p ejesagas -ie is, -ė
ediniai. Es o ne e a de las palab as de la lengua li uanas de da ybos eiškinys. Po ejemplo,
conside ables ales limi aciones iene pa icula men e p oduc i os ca ac e e džių da ybos p ésaga -inis, -ė (plačiau ž . Kniūkš a 1976: 755).

RITA MILIŪNAITĖ
298 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV
[...] ašy ojas, pasi elkęs s ebuklinės pasakos adicijas, pamažu iš ina didak inę „ge-
iečių y blogiečių schemą. (Aida de Li uania, 1998-10-17, DVK) ¿Es él ge ie is o blogie is?
escuchaba mama. (Li e a u a y a eas, 2007-05-25, DVK) Es a obia i in ecuen emen e
se encuen a en e aquellos homb es, quienes no quie en se maliečiais los ojos de esa
mo es, con la cual ellos al p incipio zamezca in ymų con ac o, y despues deja y
eg esa pas su ex. (l y as.l , 2011-11-10, DVK) Pe o no odos los i us son blogiečiai. Sin
cie o ipo de i usos noso os no pod íamos supe i encia a ca ego ía no a nomb es
de pe sonas según kilmę y pe enecimien o, y a nomb es de enedo es de
i, nes kai ku ie naudojami bio echnologijoje akcinoms ku i“, – aiškina biologijos
moky oja. (del i.l , 2020-04-19, DVK)
Da ybos pama as šiuo a eju lemia i okių edinių p iklausymą ki ai da y-
peculia idades a dazodíneas. Así puede se in ocandios no solo pe sonas, sino y k e
i as o co i idas c ia u as. Dados los aspec os de la ob a, es os p ejes -ie is, -ė
ediniai simila esús á no minius p ejes -uolis, -ė edinius (plg. ge uolis, -ė; sma kuolis, -ė,
baikš uolis, -ė y e c.).
No más a de que desde 1992 m. ales p ecep as -ie is, -ė edinius omada co i a
en di e sas publicaciones de la p ác ica lingüís ica y a ículos (KPP2 1985 ales
aisymų aún no había). Mo i ada po el que con el apéndice -ie is, -ė se hacen
nomb es de pe sonas según domicilio o luga de ascenso, y pa a en a iza la
abundancia de la bondad o maldad humana, es a apéndice ediniai no si e (RekB
1992, 1999). Menim y doybos unda limi acion: con el p e acio -ie is, -ė bend inėje
calboje neda omi ediniai de būd a džių (VLKK KB). Se p opo cionan es os
co espondien es: blogie is, -ė n k. = blogasis, -oji; bloguuk, -ė; blogolis, -ė;
blogu is, -ė; ge ie is, -ė n k. = ge asis, -oji; ge uolis, -ė; ge u is, -ė; ge iukas, -ė.
Va oseno da os mues an que edaguojados publicaciones en el lenguaje se
es ue za es os co espondimenes ins ala , sólo no siemp e sis emá icamen e.
Pasó a iaciones i ame
pačiame eks e:
[...] ge en e de es udio de ne il ia signa á con a o con casi animación clásica y con
eso encende e de la luz no solo ge uoliam Roki y Bul inkli, sino y maliečiams, sin los
cuales no hubie a y es e ilmo. (Respublica, apéndice Plius TV, 2021-03-23, DVK)
S aipsniai / A icles 299
P iesagos -ie is, -ė ediniai daba inėje lie u ių kalboje: no ma i
a osenos pokyčiai
Lais uosios es ilos (kasdienėje kalboje, elek oninėje komunikacijoje y e c.)
neno miniai ediniai ebė a papli ę. Una de sus gajumo azones es que los
co espondien es p opo cionados, especialmen e maliecio, -és, usua ios del
lenguaje no siemp e pa ecen adecuados, suena a i iciokai, po ejemplo: Tes as
Gy enime esa e ge iukas a blogiukas? (Lie u os žinios, 2001-08-18, DVK)
pa a susc ip o es: ¿ econoce éis al menos 9 de las 12 más amosas cine blogiukų?
(15min.l , 2021-06-30, DVK)
Vedinys blogie is, -ė a menudo iene ue e nega i o seman inio ca į (pa y example, ing esiendo
ob as adul os aos ac o es), y co espondiñys blogiuk, -ė, blogu is, -ė hace con deminu y inėmis
p ejesos; los p e ixos -uolis, -ė ediniai a menudo signi ican posi i o asgos (plg. da bš uolis,
šaunuolis, g ažuolis y e c.). Sudaik a a dėję į a džiuo iniai būd a džiai badasis, -oji, ge asis, -oji
ambién no siemp e sen inyje inka. Así a osena indica que la no ma p opo cionada no es i in
du a i. ¿Cuál es la salida de codi icación? A in de man ene lingüís icos edinių pama o y da ybos
signi icado sis emiskumo, gene inée en el habla ales edinių, juolab seman i icamen e muy
limi o os, debe ía y con inua no econoce la no ma deja los subs anda ui. Buscando
adek aciones co espondimenas, más explo i as posibilidades de da ybos palab as de lenguas
li uanas. Menkinamąjio a spal į con enedo es p eesagos se puede encon a no uno (ž . ŽDV):
blogūnas, -ė, blogišius, -ė (ND) y k . 2.2. P iesagos -ie is, -ė da iniai iš keliažodžių junginių nomb es de
pe sonas según luga de esidencia o pe enecimien o comunidadena Va osenoje exis e
p eysagos -ie is, -ė nomb es de pe sonas, pada y ų miš iuoju dū ybos-p iesagų (Keinys 1999: 23
2020), o kompozicijos-su iksa, mane a en donde o my as a p iesaga sykiu su dū ybos o ma
(sandū a) (U bu is i gus p opaguo ojas), compues o de las palab as p iesagas inka i da da
-ie is6 (c . -mula Mu i y ė: 4). de las palab as li u ias se señala en las desc ipciones de da ybas que
i os al da ybas de palab as isai nedaug ė a, 6 Beje, ND es y la misma signi icación da ybas
a ian e con p ésaga -ininkas, -ė: lais a inkininkas, -ė. Da plg. plokščiažemininkas, -ė eo ías, que
2009: 341). Pa yzdžiui, į ND į auk as naujažodis lais a inkie is, -ė (‘lais osios
Žemė plokščia, šalininkas, compues o del compues o plokščia žemė y p ésagas -ininkas, -ė (ND).
RITA MILIŪNAITĖ
300 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV
po ejemplo, ke u ėjininkas, -ė, pelėkau ai y k . (Keinys 1999: 23), y su aidmuo
lie u ių kalbos žodžių da yboje isai menkas (U bu is: 2009: 341). Es as ap ašues
e lejė a no minė XX a. pab. a osena de los idiomas lie u ios. Sin emba go
ealí a ese iempo ales da iniai pli o no sin usas in luencia de la lengua7, po lo
que so ie mecio de la lengua p ác icas publicaciones abundusu sus aisymų.
KPP1 se añadió una a osená limi an e ecomendación: pe sonas de nomb es
compone de d ižodžių esidenciales, luga es de abajo nomb es. Taisomi ipiški
ejemplos del pe íodo so ié ico naujagy enimie is e audonž aigždie is (KPP1 1976:
88). La misma ecomendación epi ie a y an e sudu ines palab as, sólo
de inición is cuán expandés a (KPP1 1976: 255): [Ne a .] 1. sudu . nomb es de
pe sonas, hecho de d ižodžių bei keliažodžių gy e- (p iesagos -ie is y sudu inių
namųjų a ba da bo ie ų, įs aigų, įmonių a ba o ganizacijų pa adinimų“.
KPP2 ši ekomendacija kiek ko eguo a i aip pa pa eik a d iejose ie ose
palab as en a ículos), a ejemplos an e io es añadido me alokons ukcijie is
(KPP2 1985: 89; 283): 1) -ie is ne a . a los apellidos de pe sonas de d ižodžių
colec i i á o apellidos de luga es de esidencia: naujagy enimie is (= Naujojo
gy enimo kolūkio membe ), audonž aigždie is (= Raudonosios ž aigždės ab iko
da binikas).
2) Sudu inos palab as. III. La Comisión conside a que las medidas adop adas po el Es ado miemb o no cons i uyen ayuda es a al en el sen ido del a ículo 107, apa ado 1, del T a ado. P iesagos.
3. pe sonas signi ican es sudu . palab as hechas de d ižodžių o iajesodžių
luga es de esidencia o de abajo, nomb es de luga es, ins i uciones, emp esas o
o ganizaciones: nauja ilnie is (= Naujosios Vilnios gy en ojas), naujagy enimie is
(= Nue o abajo de ida kolūkie is, Nue o abajo de ida kolūkio miemb o),
audonžždie is (= Raudonosios ž aigždės a elės ž aigždės),
me alokons ukciije is (= me al ab ico de cons ucciones). En aisomuchos
ejemplos p edominan p ecesagas -ie is, -ė da iniai de luga es de abajo, colec i os
nomb inamien os. De iajes de palab as nomb amien os de luga es de i ienda
co eom solo un da inys nauja ilnie is.
DKKS (1997) adop ado igual igual en oque e aluable a los siguien es de i inos: eko iek el luga de
mendacija panaši, ik, be nauja ilniečio, p idė i da du da iniai – iš d ižodžio
gy enamosios ie os pa adinimo i iš žodžių junginio aikų namai, ku is eiškia
esidencia, an o pe enecimien o conc e amen e comunidad: 7 P incipales dicciona ios en ese
momen o ue on į eisin i e iniai de usų kalbos jaunag a die is, -ė (Jaunoji g a dija) i ona
audmie is, -ė (Raudonoji A mija) (Simonai y ė 1979: 44).
A ículos A icles 301 /
P iesagos -ie is, -ė ediniai daba inėje lie u ių kalboje: no ma i
a osenos pokyčiai
2.3. Ne eik ini sudu iniai žodžiai
2.3.1. Pe smenis eiškian ys p ecesagos -ie is, -ie ė palab as, hace de d ižodžių o
keliažodžių esidenciales, luga es de abajo, ins i uciones, emp esas o
o ganizaciones nomb es, ej.: nauja ilnie is (= Naujosios Vilnius gy en ojas),
kazlų ūdie is (= Kazlų Rūdos gy en ojas, kazlinis), aiknamie is (= niños domés icos
auklė inis). En la ac ual a osenoe esama abejopų des e da ybos ipo da inių.
1) Da iniai asmenims pa adin i su p iesaga -ie is, -ė suda omi iš keliažo-
džių iek Lie u os, iek ki ų šalių gy enamųjų ie ų pa adinimų (plačiau ž .
Liu ke ičienė 2008: 80102). No malmen e se aduce de dos mane as: a) los nomb es de
pe sonas se componen sólo de la segunda palab a, po lo que los p e ixos -ie is, -ė
edinys en es e caso no mas no in ingen, po ejemplo:
Kudi kos Naumies is – naumies ie is, -ė8 (RekB, DLKŽ);
islas Ma shall Ma shalie is, -ė (VGP);
Eas Timo imo ie is, -ė (VGP); b) los lími es de la no ma codi icada se iolan
cuando los nomb es de pe sonas se componen de ambas combinación de
palab as šaknų o algunas eces de la p ime a palab a o al9. DVK ijada:
Kazlų Rūda kazlų ūdie is, -ė10, Naujoji
Akmenė naujaakmenie is, -ė, Naujoji
Vilnia nauja ilnie is, -ė
Nue o O leáns nue ao leanie is, -ė, Nue a Zelanda nue azelandie is, -ė11. 8 Los habi an es de los
ie as Naumiesčio o apilinkies denominan usado los p e acios -iškis, -ė edinys: naumies iškis, -ė
(DLKŽ).
9 Es e caso no incluye de inos, compues os de de iajesodías nomb es de luga es de i ienda, cuyo
p ime o dėmeno es nekai omas, po que al nomb e compues o condicionalmen e a ada como
una oz, plg. : Fasas Bu kina bu kina asie is, -ė; Cos a Rica kos a ikie is, -ė, San Ma inas
sanma inie is, -ė y k . (VGP).
10 Es cie o, VLKK KB po es a palab a se hace sal edad: siūlomas kazlinis ( a osenoje a menudo
p i ejia una ozón į a dijimo) nep igijo, Kazlų Rūdos esiden es us aba kazlų ūdie į, aigi
kazlų ūdie is pod ía se in e p e ado como exencion de eglas. [ isualizado 2021-08-27]. 11 Lis aje VGP
ing esado sólo el nomb e compues o Naujosios Zelandijos gy en ojas, sin emba go a BŽ an aš yną
es á incluido y naujazelandie is (kol kas be s aipsnio), ad se puede espe a codi ikacijos cambios.
RITA MILIŪNAITĖ
308 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV pog upio edinių seman ín campoas XXI a. p .
pačių ie o a džių suda omi su p iesaga -ie is, -ė (p z., salan iečiai) (Simonai y ė
1979: 40). Išeinan iš so ie inės sis emos i ėmus ku is p i a iems ūkiams, šio
yškiai kei ėsi. Quan o hoy ac uali colec i os pe enecien es de nomb es de
pe sonas doyba con p eesaga -ie is, -ė de luga eso a džių, egis, no exis e amčiau
in es igada. 2) Nomb es de Pe sonas, hace de colec i os (spo o, a e, edi o ial,
edi o ial, e c.) de nomb es simbólicos. Es e pog upis de denominaciones de
pe sonas i in gausus y cons an emen e a senaujando. So ie meciu ales edinos
omen a on y e iniai de usas lengua, donde ellos ienen p eesagą -ец, a li uáneas
habla según es e ejemplo pasidi se ediniai užgožia o as o mas, p incipalmen e
daik a a džius con p eesaga -ininkas (Simonai y ė 1979: 41). En el an y oio pe íodo
posso ié ico DVK ijada mul i udybė pañashi ejemplos (daznai como kuopinių
pa adinimų), ej.: (o ganizaciones San a a-Š iesa miemb os), aidiliečiai (Vilosaid
plekšniečiai (menininkų „Plekšnės“ klubo na iai), he miečiai (banko „He mis“
da buo ojai), espublikiečiai – dien aščio „Respublika“ da buo ojai, san a iečiai
ea o ac o es) y k . Jús abundan y hoy en día en a osena, e.g.: pegasiečiai
(knygų p ekybos inklo Pegasas klubo na iai, ND), bohemiečiai (ope os meno upė
después p ime a cons uída ope á Bohema, ND) y k . 3) Nomb es de Pe sonas,
hechos de daik a a džių ( ečiau būd a džių), que in oeina compues os en nomb es
de emp esas y indica su p oducida p oducción; ales ediniai y so ie meciu hubyen
e i, neįp as i y gene almen e no jus i icami, ej.: hid aulie is, -ė (Hid aulinių
pa a ų gamykla) (Simonai y ė 1979: 4243). So ie mečiu aisi i au okomp esso ie is
(Au okomp esso ių gamykla), g ąž ie is (G ąž ų gamykla), me alie is (Me alo
di binių gamykla) (RekB 1983) y k . A kū us independenciaybę Li uania su gido de
emp esas con nelie u iškais o hib idiniais nomb inimais. Como se llaman los
empleados de es as emp esas, debe ía sepa as in es igaciones, basadas en
encues as.
4) Nomb es de Pe sonas, hechos de nomb es pe sonales, con los cuales
ma cimen os pe sonas apellen po apellidos colec i i ai, mo ėjimai, e c., ej.:
čiu lioniečiai (Čiu lionio mediu inas escuelas de a e auklė iniai), janoniečiai
(Janonio papie iaus ab iko da bininkai). V. Simonai y ės a i mación, es naujas,
inespe adas exp esión del lenguaje; le plis i puede ayuda usos lengua
(Simonai y ė 1979: 42). Recomendaciones del pe íodo so ié ico co egi
kudi kie is, -ė (= kudi kai is, -ė; kudi kininkas, -ė; kudi kinukas, -ė), mai onie is, -ė
(= mai onai is, -ė) (RekB 1989) y k ., ambién pe sonalidad de o igen
sob enomenada de escuelas de iloso ía shalininkų o sekėjųinimai, ej., be klie is
(= be klininkas) (RekB 1987). Reckū us independencia, e ii idas di e sas
asociaciones eligiosas, aisi i y sus denominaciones: bi u ie ės (= bi u ininkės),
u šulie ės (= u šulininkės), zi ie ės (= zi ininkės) (RekB 1994, 1996). Šių dienų
a osenoje de nomb es pe sonales de da omų nomb e de pe sona ambién esama, p z. (DVK): daukan iečiai (1. Vilniaus Simono Daukan o gimnasio auklė iniai,

S aipsniai / A icles 309
P iesagos -ie is, -ė ediniai daba inėje lie u ių kalboje: no ma i
a osenos pokyčiai
2. Simono Daukan o biblio ilos clubo miemb os y k .), ydūniečiai (1. Vydūno
d augijos miemb os, 2. Šilu ės Vydūno gimnazijos auklė iniai) y pan. Ellos
ambién ienden a compe i con o os p ecesagos ediniais. DVK ijsuo a
čiu lioniukai (Čiu lionio menų mokyklos auklė iniai), naujaliukai (Kauno Juozo
Naujalio gimnazijos muzikos auklė iniai).
5) Nomb es de Pe sonas, hechos de a ios colec i os y o ganizaciones comunes
nomb es, ej.: da želie is, -ė (da želio auklė inis), leidyklie is, -ė (leikad el
dyklos da buo ojas), š ie imie is, -ė (liaudies š ie imo da buo ojas) i pan.
(Simonai y ė 1979: 43). Da želiečiai (g e a a ian o da želinukai) i š ie imie-
čiai plačiai papli ę i šiandieninėje a osenoje, no s ekomendacijose aiškin a,
úl imoa asis es usų kalbos просвеще e нецinys (RekB 1990). Reconocída an e
į eisin ų exemčių (ansamblie is, au ie is), pe o daugin i ales exim inių da inių
ne ikslinga (RekB 1992). Va osenoje ansambliečiai has a šiol concu eja con
dieg u a ian u ansamblininkai.
S ip i no minamoji koba consumó mucho iempo se lle ó a cabo po el é mino
e oca iles anspo empleados nomb a : e oca inkelie is, -ė o
e oca inkelininkas, -ė. Como señala S. Keinys, no minis a ian e
e oca inkelininkas, -ė ya ue p opo cionado eik1926 m.usía es a al de
konku ologijos komisijos, y su Te minen as e oca inkelie is, -ė echazado,
po que en Li uania a las pe sonas según su ámbi o de abajo o ac i idad, así
como el luga , su p iemonę, objek ą y panamies da boi -ė - edagos (Keinys 1921
2000). Los p incipales dicciona ios de la lengua li uanas p opo cionan p ecesagos
-ininkas, -ė edinį como p incipal a ian e (LKŽe) o como único no minį17,
e minijoje sólo él y se p opo ciona consumi , pe o lib es de es ilos a osenoje es os dos ediniai ebekonku uja.
Sin éxi o in en ado co egi palab as olimpie is, -ė (= olimpininkas, -ė,
olimpiadininkas, -ė), pasienie is, -ė (= pasienininkas, -ė; pasieninkas, -ė) (RekB 1993,
1996, 2000). Olimpie is, -ė no dejado a DLKŽ, dichoas sólo olimpiadidininkas, -ė
ninkas, -ė, ačiau daba inėje a osenoje šių žodžių eikšmės išsisky ė: olimpia-
signi ica ‘mokinį o s uden ą, pa icipi ados cien í icas olimpiadas, a olimpie is, -ė
‘olimpijos juegosynių pa icipi į y esiden e de G ecia del mon e Olimpo, uno de
los diosos de la an igua g eikos mi ologijoje (BŽ). Pasienie į, -ę inicialmen e
ecomendada deja sólo a esiden es on e io llama , sin emba go en los
y i abiejų a ian ų konku encija i nusis o in is eikimas šį edinį a o i eikš-
me ‘šalies pasienio sa gybos ka ys’ (DLKŽ7). Da plg.: klubie is, -ė ‘klubo na ys’
a osenoje dažnesnis už a ian ą klubininkas, -ė (ND). Tai odo, kad p iesagos
dicciona ios p incipales ma- -ie is, -ė ediniai a miemb os de di e sos colec i os
llama a menudo ocupa un es esan e compe ido puė į.
17 Plg. :DLKŽ desde el 3o edición
(1993) p opo cionada: e o ienkelie is, -ė n k. = e o iinkelininkas.
RITA MILIŪNAITĖ
Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV 310
6) A ski ą pog upį, que so ie mečiu ue pasi aukęs en pasy iąją a oseną,
cons i uye nomb es de miemb os de pa idos, a ellos šliejasi y nomb es de miemb os
de mo imien os sociales. En los dicciona ios p incipales ijado sólo la palab a
pa ie is, -ė con e e encia ž . en ge ėlesnį a ian ą pa inis, -ė. El mo imien o
social Lie u os Pe si a kymo Sąjūdžio su gido is aka ėse de la es au ación de la
independencia de Li uania los pa icipan es has a šiol a menudo se llaman
sąjūdiečiais, aunque es e edinys a menudo aisi o y compi e con la o icialja a ai
pasaky iinesniu a ian e sąjūdininkai, y a eces y con ediniu sąjūdis ai18 con
e lejo nega i o. Recuū ido Li uania independencia y jun o empezándose a ai in i
los enemigos i os pa idos, ambién s eig i nue os, a sus miemb os llama se suelen
colcomasi p eyagos -ie is, -ė ediniai, hacenos de pa idos nomb ilímen os o sepa os
de sus palab as, p z.19: da biečiai (miemb os del pa ido democ á ico de abajo
li ua os, más a de miemb os del Pa o Delbo); p islieikėčiai (Tau os miemb os del
pa ido del esu gimien o); a kiečiai (pa ido T a ka i eisingumas miemb os);
libe iečiai (Lais ės miemb os del pa ido)20 y k . También plg.: ma šiečiai e en o
Didysis amilia de ensimo ma šas y de él besi u uliojančio mo imien o de
pa icipan es21. En gene al nomb es de pa idos compilación, sus a ian es
compe encia pe spec i ai i ema de es udios sepa os. Toda se icio oji edinių
g upė nomb es de pe sonas según bū imąsi algúnos común pag indu es
jusių išimčių, iek dėl ibų a p no mos i klaidos nykimo, iek dėl nuola inio i
complikuočiausia en cuan o a no mas an o debido al adqualėgausaus nue os edinių adimosi.
Como esc ibe en una ecomendación, p eesagų -ie is, -ė y -ininkas, -ė eikšmių sis ema sua dy a
(RekB 1996). Así, la ac ual a osena ma ca la gos años desa ollándose p oceso á p eesagos
-ie is, -ė aumen o de p oduc i idad22 y daybos posibilidades amplia á, simul áneamen e
alejamien o de la no ma codi icada. Du an e más de un cen ena de años de desa ollo de
no mas de lengua común, en algunos casos la codi icación š elnėjo, debe ía se e aluadas
ačiau keli yškūs a osenos polinkiai jai iki šiol p ieš a auja. Kodi ikacija u ė-
ų a spindė i ik bend uosius ealiosios no mos polinkius, o konk e ūs ediniai
eniendo en cuen a a cada uno de ellos compe en iños asgos 18 Más ampliamen e debido a es a
aíz edíns de ab icación y consumo ecuencia éase. Čižik-P okaše a 2018: 149
150; 161–162.
19 P esén ase y ales nomb es de pa idos, que ijos DVK y ND, pe o olguíni po sí mismos
pa idos noiko.
20 ND ijada y más a ias de miemb os de es a pa e nomb a : lais is ai, lais ūnai, lais ininkai. ND 21
ijada y más a ias de miemb os de es e mo imien o nomb a : ma šininkai, ma šis ai,
šeimama šininkai, šeimama šiai.
22 Pa a la p oduc i idad del concep o de palab as en el hacienda é. U bu is 2009: 309314. Ti iamam
casojui es impo an e podiendo con es a apesaga c ea nue os edinius.
A ículos A icles 311 /
P iesagos -ie is, -ė ediniai daba inėje lie u ių kalboje: no ma i
a osenos pokyčiai
(dažnumą, no mminimo adición, nue a signi icación o su es ilis ino- unccional
ma iz de dispe sión y e c.).
2.5. P iesagos -ie is, -ė ediniai a algunos nomb es
de pe sonas po luga de esidencia o o igen hace
No minamen e p ecesagos -ie is, -ė ediniai como an ap a a pe sonas según
i iamonía o luga de o igen nomb a . En algunas eas e n aukš aičių no es e y
g e imos šnek os adicionalmen e se consume pas aliečiai, pak uojiečiai, joniškiečiai
y pan. Sin emba go es e apego a las lenguas, a di e encia de la lengua común, no es muy
ca ac e ís ico (No kai ienė, Gi denis 1987: 13). En di e sas egiones de Li uania
habi uales o os p e ixos, po ejemplo, -ėnas, -ė; -iškis, -ė; -, -ė; -u is, -ė; -inis, -ė y k .
Po ejemplo, zemaicios pa icula men e ca ac e ís icos p ecesagas -iškis, -ė ediniai
( elšiškis, -ė; salan iškis, -ė; au agiškis, -ė y k .), Eas e n Li uania ecuen a
p ecesaga -ėnas, -ė (anykš ėnas, -ė; kupiškėnas, -ė; запалėnas, -ė y k .). Debido a la
p ensaga -ie is, -ė p oduc i idad y ac o ex e no p oli ilusios mig aciones es a
p ecesagų a iedadé jun o con adicionales a mėmis nyks a. Con ja da ian ų, po
ba dažniausiai i links ama da y i okius pa adinimus (apeinan i 2.3 sky iuje
ap a ą o malųjį ap ibojimą). Todėl a osenoje a si anda konku uojančių a-
ejemplo, linku is, -ė linku ie is, -ė, elšiškis, -ė elšie is, -ė y pan. Tan o so ie mečio,
como las úl imas décadas de la lengua ecomendaciones aconseja en la col inée
man ene en la lengua au én icos a las di e sas egiones de Li uania ca ac e ís icos
di e en es p eesagų o galūnių edinius, que suelen signi ica y
mos šnek os a s o ą, pa yzdžiui:
1) -ėnas, -ė:
anykš ėnas, -ė ‘Anykščių a jo apylinkių gy en ojas’;
co espondien eab žėnas, -ė ‘Bi žų o su apilinkių gy en ojas; a nyčėnas, -ė
‘Ra nyčios aldea esiden e;
2) -iškis, -ė: kelmiškis, -ė ‘Kelmės o sus a edinquias esiden e; skuodiškis, -ė ‘Skuodo
o su a edinquias esiden e; nidininkas, -ė ‘senasis esiden e de Nidos; en ionis a, -ė
‘Ven ės kaimo esiden ; i. Nos pa ece que has a aho a es a di isión se ía bas an e
skaud iliškis, -ė ‘Skaud ilės a jos apylinkių gy en ojas’;
3) -ininkas, -ė:
a i icial, b ukamos lengbai po
4) -u is, -ė:
RITA MILIŪNAITĖ
312 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV linku is, -ė
‘Linku os o sus a edinquias esiden e; šedu is, -ė
‘Šedu os o sus al ededo es esiden e;
5) -inis, -ė: sen. ma ijampolinis, -ė | ma ijampolie is, -ė ‘Ma ijampolės o sus
a edinquias esiden e; sen. šakinis, -ė | šakie is, -ė ‘Šakių o sus a edinkies
esiden e; ) -is, -ė: baisogalis, -ė ‘Baisogalos o sus a edinquias esiden e. XX a. II
pa e de las ecomendaciones de lengua mencionado a osenos polinkis asign
menė uosos adicionales nomb es de habi an es de ciudades y o os ambula es
luga es de asen amien o nomb es de habi an es. En o as palab as, si se habla de la
ciudad o poblillo habi an es, pueden se u ilizados p ecesagos -ie is, -ė ediniai, a si
hay que en a iza el kilmę del luga y a mę o šnek ą, se u ilizan, si hay, adiciniai
o os p eesagų ediniai. Plg.: kupiškie is, -ė ‘Kupiškio ciudad esiden e, -a y
kupiškėnas, -ė ‘Kupiškio y sus apilinkių esiden e, ap endiendo esa luga šnek ą. 1987
m. e is a Nues a habla Milda No kai ienė y Aleksas Gi denis esc ibió (No kai ienė,
Gi denis 1987: 1315): Tose šnek os, las cuales iene no po uno p eesagà, sus edinius
ends ama asign según signi icado. Po ejemplo, en luga es al ís imos los
p e acios -ėnas, -ė ediniai pueden signi ica a cie o ba io de un de e minado
ba io o šnek os žmogų, o -iškis, -ė o -ie is, -ė ediniai el esiden e de la ciudad o
pueblo co espondien e [...].
Ką da y i su d ejopų edinių eikšminio skaidymosi polinkiu, sunku daba pasaky-
p ie a ą – jį galė ume pag įs i ik ais a si ikimais, kai ienas iš edinių y a specia-
lus mokslo e minas.
Así es as p ecesagas -ie is, -ė edinių y sus a ian es de elaciones no son
sos enús, es la gas unkan es p oceso, besi ęsian is y nues os días. Aiškios
sis emas no e y en los dicciona ios no mminamuosos (DLKŽ, BŽ). Pokyčių
di ección indica aiškos ni eliación y puede se cuan o co egujada codi icaciones,
man eniendo an o au en iškus nomb es de los habi an es locales, an o
a ianzando šnek ų nomb es como kalbo y os e minus.
IŠVADOS
1.No minamen e p ecep as -ie is, -ė ediniai p incipales g ama icas de la lengua
li uanas asignan nomb es de pe sonas según sus ascendencia y luga de esidencia
A ículos A icles 313 /
P iesagos -ie is, -ė ediniai daba inėje lie u ių kalboje: no ma i
a osenos pokyčiai
a la ca ego ía de da ybos, y uen es de codi icación indican cie os mo i os de
da ybos limi aciones. Ac ualmen e Li uanas de la lengua a osena y da os de la
lengua ecomendaciones mues an, que ealmen e uncionajan es p ejesagas
-ie is, -ė ediniai no siemp e co esponde codi ikuo ą no ma, po lo que su ge
codi ikaciones y a osena con a a ų.
2. Haba inė p ecesagos -ie is, -ė edinių į ai o ė e leja la gos años
desa ollándose p oceso la ampliación de las posibilidades de da ybinių, i. i. edinių
egula idad y gausėjimą, a pesa de las g ama icas o i icadas no mas. Es e
p oceso á ue e o zado en países eu opeos en la úl ima década pa icula men e
yški pos s anda d izacijos banga, lemian i comunes de lenguas šnekiškėjimą,
es ánda y nebend inių a mainų ibas nykimą.
2.1. En Va osenoja p eésagas -ie is, -ė edinių da ybos undamen o se hace más
complejo y a iés, que indicado en desc ipomosi g ama icas: es os edinių
da omasi no sólo de da ybiamen e simple sanda os, pe o y de complejos más
undamen os palab as kamienų, un o o caso no sólo de daik a a džių, sino y de
a ibu džių. 2.2. Pe ez del p ecesaga -ie is, -ė edinių pe enece no g ama ikų
indicomai nomb es de pe sonas según sus ascendencia y luga de esidenciaño a la
ca ego ía doybos, y o ai a dažodinės peculia idades u edo es de nomb es
doybos a la ca ego ía. 2.3. Es e p ocesoá acompañada gausi a ian iškų edinių
compe encia, en la cual p ecesagas -ie is, -ė ediniai suelen son endę ocupa
s ip esnę posiciones y adqui i alė i a osenoje. Es o decida p ecep os -ie is, -ė
p oduc i idad, p incipio de la economía del lenguaje (kazlų ūdie is, -ė pa ogiau
que Kazlų Rūdos esiden e, -a), en algunos casos dis ink y umas (olimpiadininkas, -ė nelygu olimpie is, -ė).
3. Basándonos en los signos o maliaisiais y semán ica de las palab as básicas, así
como edinių pe enencia a ski ing ca ego ías de palab as de doybos, se puede
asigna cinco codi icaciones espec o p oblemiškas p eesagos -ie is, -ė edinių
g upes. Jun o, eniendo en cuen a a los dėsningumus del sis ema de daybos de
palab as, a osenos polinkius ( edinos ecunumă de consumo) y cambios de
di ección, se puede suge i a ios codi ikacijos pe žiū os soluciones.
3.1. La codi icación se opone a la dación de nomb es de pe sonas de iaježodžių
junginių según la pe sona luga de esidencia o pe enencia a la comunidad (p z.,
kazlų ūdie is, -ė, naujazelandie is, -ė). Codi icacia š elnin ina (y es o exim i os
mane a ya empezada hace ), po que a osenos cambio na u al y
uncioncialmen e obje i o debido a la economía de la lengua.
3.2. La codi icación se opone a nomb es de población de nomb es de es ados con
-ija da yba (kinie is, -ė), cuando es á disponible el adicional nomb e no
p icesagino (kinas, -ė). Išlaiky inas ac ual es ado de codi icación, basado en el
p incipio de es abilidad de no mas.
3.3. P oblemiška, sin aiškių no ma lími esų son pe sonas según bū imąsi algún
que sea mo i o (pago p o esión, á ea de ac i idades, o ganización, colec i ī u, e c.)

RITA MILIŪNAITĖ
314 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV
pa adinimų da yba (š ie imie is, -ė; da želie is, -ė; mai onie is, -ė; lais ie is, -ė).
Dado que codi icación econoce algunas exenciones y excepciones, y en a oseno
de ales edíns ex emadamen e abundan es, se ech o ina c i e ios más cla os,
como amplia y de ini más cla amen e los lími es de no mas.
3.4. P iesagos -ie is, -ė ediniai ni eliuoja egionų ski umus e lic inčių adicinių
asmenų pa adinimų pagal gy enamą ie ą da ybą (salan ie is, -ė salan iškis, -ė).
T adicialmen e ij i inusių o os p eesagos (-ėnas, -ė; -iškis, -ė; -ininkas, -ė;
-u is, -ė; - palaikinis, -ė y k .) ediniai kodi ikaciškaiy ini. inas allí, donde
4. Pe daugiau kaip šim ą bend inės kalbos no mų aidos me ų susiklosčiusi
p iesagos -ie is, -ė edinių kodi ikacija u ė ų ge iau a liep i na ū alius a ose-
noje iš yškėjančius žodžių da ybos polinkius. Kodi ikacijos s abilumas išlaiky-
a osenos cambios es án su gidos debido a o os idiomas in luencia y no iene
sis emá ico así como uncional undamen o paque a de los li uanos hablado.
ŠALTINIAI
BŽ – Bend inės lie u ių kalbos žodynas, ed. kolegija D. Liu ke ičienė, D. Mu mulai y ė,
V. Sakalauskienė, A. G i ėnienė, A. Gaidienė, D. Daugi dienė, L. Jonušys, y . ed.
D. Liu ke ičienė. P ieiga in e ne e: h ps://ekalba.lki.l /bend ines-lie u iu-kalbos-zo-
dynas [žiū ė a 2021-09-01–09-30].
DKKS – Didžiųjų kalbos klaidų są ašas. Vals ybinės lie u ių kalbos komisijos pa i -
in as 1997-12-18. N . 68. 2019-01-31 nu a imas a šauk as. P ieiga in e ne e: h ps://
www.e- a .l /po al/l /legalAc /TAR.E6FA99389109.
DLKG 2006 – Daba inės lie u ių kalbos g ama ika, 4-oji pa aisy a laida, ed. V. Amb azas,
Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as.
DLKŽ6 – Daba inės lie u ių kalbos žodynas, y . ed. S. Keinys, 6-asis (3-iasis e.) leidi-
mas, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 2006.
DLKŽ7 – Daba inės lie u ių kalbos žodynas, y . ed. S. Keinys, 7-asis (4-asis e.) leidi-
mas, a naujin a e sija, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 2017. P ieiga in e ne e: ekal-
ba.lki.l /daba ines-lie u iu-kalbos-zodynas.
DVK – Daba inės a osenos ka o eka, asmeninis e. iš eklius.
eKP – Kalbos pa a imai. Kalbos ekomendacijų duomenynas, sud. R. Miliūnai ė,
Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 2021. P ieiga in e ne e: h ps://ekalba.l /kalbos-pa-
a imai/ [žiū ė a 2021-09-16].
S aipsniai / A icles 315
P iesagos -ie is, -ė ediniai daba inėje lie u ių kalboje: no ma i
a osenos pokyčiai
KP 1939 – Kalbos pa a ėjas, pa . L. Damb auskas, ed. A. Salys, P. Ska džius, Kaunas:
Lie u ių kalbos d augija.
KPP1 1976 – Kalbos p ak ikos pa a imai, sud. A. Pupkis, au . A. Paulauskienė, V. Labu is,
A. Pupkis, J. Šukys, A. Vanagas, J. Žemai is, Vilnius: Mokslas.
KPP2 1985 – Kalbos p ak ikos pa a imai, sud. A. Pupkis, y . ed. Z. Zinke ičius,
au . A. Paulauskienė, V. Labu is, A. Pupkis, J. Šukys, A. Vanagas, J. Žemai is, Vilnius:
Mokslas.
LKG – Lie u ių kalbos g ama ika 2, y . ed. K. Ul ydas, Vilnius: Min is, 1965.
LKŽe – Lie u ių kalbos žodynas 1–20 (1941–2002), ed. kolegija G. Nak inienė,
J. Paulauskas, R. Pe okienė, V. Vi kauskas, J. Zaba skai ė, y . ed. G. Nak inienė,
e. a ian as, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 2008 (a naujin a e sija, 2017). P ieiga
in e ne e: h ps://ekalba.l /lie u iu-kalbos-zodynas.
ND – Miliūnai ė R., Aleksai ė A. Lie u ių kalbos naujažodžių duomenynas [Tęs inis
in e ne inis žinynas nuo 2011 m.], sud. R. Miliūnai ė, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u-
as. P ieiga in e ne e: h ps://ekalba.l /naujazodziai [žiū ė a 2021-10-02].
RekB – Kalbos ekomendacijų kompiu e inė bazė. [Ne i ažuo a kompak inė plokš elė],
Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 2006.
VGP – Rekomendacija „Dėl als ybių gy en ojų pa adinimų“. Pa i in a Vals ybinės lie-
u ių kalbos komisijos 2008-10-02 p o okoliniu nu a imu N . PN-6; pasku inį ka ą
keis a 20201221, N . PN11. P ieiga in e ne e: h p://www. lkk.l /ak ualiausios- emos/
s e im a dziai/ als ybiu-gy en oju-pa adinimai [žiū ė a 2021-09-01].
VLKK KB – Vals ybinės lie u ių kalbos komisijos kalbos konsul acijų bankas. P ieiga in-
e ne e: h p://www. lkk.l /konsul acijos.
ŽDV – Mu mulai y ė D., Aleksai ė A. Žodžių da ybos edlys. [Elek oninis iš eklius],
Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 2021. P ieiga in e ne e: ekalba.l /zodziu-da y-
bos- edlys/ [žiū ė a 2021-09-10].
RITA MILIŪNAITĖ
Ac a Linguis ica 316 Li huanica LXXXV
LITERATŪRA
Ai chison Jean 2013: Language Change: P og ess o Decay? 4
h ed., Camb idge:
Camb idge Uni e si y P ess. Camb idge Uni e si y P ess. Camb idge Uni e si y P ess. Camb idge Uni e si y P ess. Camb idge Uni e si y P ess. Camb idge Uni e si y P ess. Camb idge Uni e si y P ess. Camb idge Uni e si y P ess. Camb idge Uni e si y P ess. Camb idge Uni e si y P ess. Camb idge Uni e si y P ess. Camb idge Uni e si y P ess.
Ay es-Benne Wendy 2021: Modeling Language S anda diza ion. Ay es-Benne Wendy 2021: Modeling Language S anda diza ion. Ay es-Benne Wendy 2021: Modeling Language S anda diza ion. Ay es-Benne Wendy 2021: Modeling Language S anda diza ion. Ay es-Benne Wendy 2021: Modeling Language S anda diza ion. The Camb idge
Handbook o Language S anda diza ion (Camb idge Handbooks in Language and
Linguis ics), eds. by W. Ay es-Benne , J. Bellamy, Camb idge: Camb idge Uni e si y
P ess, 2764.
Balčikonis Juozas 1978: Rink iniai aš ai 1, sud. A. Pupkis, Vilnius: Mokslas. Coupland
Nikolas, K is iansen To e 2011: SLICE: C i ical Pe spec i es on Language
(De)s anda diza ion. S anda d Languages and Language S anda ds in a Changing
Eu ope, eds. by T. K is iansen, N. Coupland, Oslo: No us P ess, 161176. Čižik-P okaše a
Vesla a 2018: Są okos sąjūdis įsišaknijmas lie u ių kalboje. Ac a Linguis ica
Li huanica 79, 144176.
Ghyselen e al. 2016: Ghyselen Anne-Sophie, Dela ue S e en, Lybae Chloé.
S udying S anda d Language Dynamics in Eu ope. Taal en Tong al 68(2), 7591.
Jablonskis Jonas 1914: Rygiškių Jonas. Habbos cosas. Espe ies apéndice 3, 8194; 4
118128. También: Jablonskio esc ibe 4. Habbos asun os, ed. J. Balčikonis, Kaunas:
Akcinė „Ry o“ bend o ė, 1935, 147–173.
Keinys S asys 1975: P iesaginė lie u iškų e minų da yba. – Lie u ių kalbo y os
p egun as 16: Li u ians e minologija, 756.
Keinys S asys 1999: Bend inės lie u ių kalbos žodžių da yba, Šiauliai: Šiaulių
uni e si e o leidykla.
Keinys S asys 2000: Kele as espues as a p egun as. Geležinkelininkas, oc ub e 16 d.
Kniūkš a P anas 1976: P iesagos -inis būd a džiai. Da yba, signi icaciones,
g ama iniai sinonimai, Vilnius: Mokslas.
Liu ke ičienė Danu ė 2001: Sob e nacionalidades y nomb es de habi an es con p e ajo
-ie is, -ė. Cul u a de lenguas 74, 6064. Acceda a In e ne : h p://www.bend inekalba.l /
S aipsniai/Liu ke iciene_KK_74_s aipsnis.pd . Liu ke ičienė Danu ė 2008: Es ados
nomb es de habi an es y au o a džiai. Cul u a de la lengua 81, 80102. P iega en In e ne :
h pwww.bend inekalba.l / S aipsniai/81/wwwLiu ke iciene_KK_81_s aipsnis.pd .
Miliūnai ė Ri a 2019: Bend inė lie u ių kalba Eu opos kalbų pos s anda izacijos
kon eks e. Bend iné habla 92, 129. P iega en in e ne :
h pwww.bend inekalba.l /S aipsniai/92/Miliunai e_BK_92_s aipsnis.pd . DOI:
doi.o g/10.35321/bkalba.2019.92.10.
A ículos A icles 317 /
P iesagos -ie is, -ė ediniai daba inėje lie u ių kalboje: no ma i
a osenos pokyčiai
Mu mulai y ė Dai a 2016: Naujieji nomb es de pe sonas da ybos y aspek u
seman iniu. Lie u ių kalba 10, 122. acceso en In e ne : h pswww.zu nalai. u.l /
lie u iu-kalba://a icle/ iew/22591/21824.
No kai ienė Milda, Gi denis Aleksas 1987: Debido al nomb e de pe sonas según gy-
enamąją ie ą. – Mūsų kalba 1, 13–15.
Pi očkinas A noldas 1986: Jono Jablonskio kalbos aisymai, Kaunas: Š iesa.
Pi očkinas A noldas 1990: Adminis acinės kalbos kul ū a, Vilnius: Min is.
Simonai y ė Vida 1979: P iesagos -ie is, -ė daik a a džiai pa ybinių me ų aš ų
kalboje. Cul u a de lenguas 36, 3844. P iega en in e ne : h pwww.bend inekalba.l /
S aipsniai//36://Simonai y e_KK_36_s aipsnis.pd . U bu is Vincas 2009: Woodžių
da ybos eo ija, 2- asis leidis, Vilnius: Mokslo i eniklopedijų leidybos ins i u as.
De i a i es wi h he Su ix -ie is, -ė in he
Li huanian Language: No m and Changes in
Usage
SUMARY
El objec o he a icle is he de i a i es wi h he su ix -ie is, -ė, which a e p oblema ic as
om he poin o iew o he codi ica ion o he s anda d Li huanian language. As a
hei o ma ion is conce ned, no ma i e de i a i es wi h his su ix in he mains eam
g amma s o he Li huanian language a e classed as pe sonal names based on he pe sons place
o o igin o esidence. Codi ica ion sou ces also poin o ce ain es ic ions o he
de i a ional base. The de i a i es wi h he su ix -ie is, -ė ha a e ac ually in use in he
con empo a y Li huanian language do no always con o m o he codi ied no m. Based on he
o mal and he seman ic a ibu es o he de i a ional base, he e a e i e g oups o
de i a i es wi h he su ix -ie is, -ė ha all ou side o exis in he ma gins o he codi ied
no m. Los momen os cla e en el desa ollo de la codi icación de los de i ados se esal an y los
ac o es que de e minan la ines abilidad de las no mas de es os de i ados y el cu so de su
ans o mación se especi ican. The usage da a ha e been collec ed in he da abases and o he
digi al esou ces lis ed among he e e ences. La a iedad de de i a i os con he su ix -ie is,
-ė in usage e leja he expansion o he de i a ional po en ial o his su ix he egula i y o
de i a i es and he inc ease in hei numbe ega dless o he adi ional no ms oo ed in
g amma s a p ocess ha has been aking place o yea s. The de i a ional base o he
de i a i es wi h he su ix