Ac a Linguis ica Li huanica Il es à no e que la Li uanie es l'un des pays les plus peuplés du monde.
2025, . 92, p. 115
Con en s link Tu inien é é ence /
ISSN 2669-218X (online élec onique) /
Copy igh © 2025 Anjelika Sme onienė. Published by he Ins i u e o he Li huanian Language. This is an Open
Access a icle dis ibu ed unde he e ms o he C ea i e Commons A ibu ion Licence, which pe mi s
un es ic ed use, dis ibu ion, and ep oduc ion in any medium, p o ided he o iginal au ho and sou ce a e
c edi ed. // Issue pa Li u iens Ins i u de langue. Ce a icle es un accès ou e , dis ibué sous les condi ions
de licence da ibu ion C ea i e Commons, pe me an de u ilise , dis ibue e ep odui e sans es ic ion
le con enu en n'impo e quel suppo , indiquan les au eu s e la sou ce.
Recei ed: Gau a: 2024-08-01./ Accep ed: Adop é: 2025-01-24. /
1
M. PETKEVIČIAUS KATEKISMO (1598) DENOMINATYVINIAI Il es à no e que le
FAIXMAJODIES I
Denominal Ve bs in he Ca echism o M. Pe ke ičius (1598)
ANELIKA SMETONIŽEN
Ins i u des langues Li uanies
El. e-mail: anzelika.sme oni[email p o ec ed]
ORCID ID: h ps://o cid.o g/0000-0003-0352-884X
Les eche ches scien i iques di ec ionnen : pa oles dayba.
h ps://doi.o g/10.35321/all92-08
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ANOTATION Il es impo an de no e que les É a s memb es ne son pas enus d'applique les disposi ions de l'acco d en ma iè e de d oi s de l'homme.
S aipsnyje p ésen éomas 1598 m. éleis o M. Pe ke ičiaus ca ekizmo (PK) denomina y inių p iesaginių eiksmažodžių
y imas. Dans ce e sou ce e ou é 70 de els ac ionsmajodžių, ils son pasiski s é po qua e ca égo ies
denomina i es pada omosios signi ica ions, é a os con o ma ion, é a os e pa icipa ion signi ica ions. L'a icle
p ésen e p ésen és PK denomina i ines ac ionsmažodžių p éesagų équence, ondamen ines mo s des aožai, en
géné al PK denomina i ų da ybos endances, accen ués complexeesni in e p è es de da ybos cas. ESMINIAI
VOODŽIAI: eiksmažodžiai, denomina i ai, da ybos ka ego ija, p éesaga.
ABSTRACT Il es à no e que
The a icle p esen s a s udy o he denominal su ixal e bs in he Ca echism o M. Pe ke ičius (PC) published in
1598. A o al o 70 such e bs we e ound in his sou ce, and hey a e di ided in o ou ca ego ies o denominal
e bs: ac i i e, simila i e, s a i e and pa icipa o y meanings. The a icle p esen s he equency o PC
denominainal su ixes, he ea u es o he base wo ds, and he gene al ends in he de i a ion o PC
denomina i es. The pape also ocuses on he mo e complex cases o de i a ional in e p e a ion. KEYWORDS:
denominal e bs, ca ego y o de i a ion, su ix.
ĮVADAS
Me kelio Pe ke ičiaus ca ekisme ( oliau PK) pa le jusqu šiol é udiée negausiai. La p emiè e ois il
es plus dé aillé examiné Jono K uopo (1970), cependan ce son des ema ques de na u e plus
géné ale. Le plus sou en à ce ca écisme l'accen es mis comme sou cea des e o ma (Kuźmina 2002;
2
Pociū ė-Abuke ičienė 2005; Niedźwiedź 2008). De niè emen , on é udie PK leksika, p incipalemen
skolin inė (Sme onienė 2016; 2017; 2018; 2019a; 2019b), e les p éesaginių eiksmažodžių da yba
(Sme onienė 2021). Dans ce a icle, l'a en ion es acco dée aux denomina i i és p ésesaginies
eiksmažodžiams, . y. ediniams de a dažodžių. Bien que les ac uelles ac ionsmažodžių de la
langue li uanienne soien é udiées, les ieilles aš ijas p éesaginiai eiksmažodžiai jusqu'à
p ésen son é udiés peu, dans ce domaine son p incipalemen éc i es Ju gis Pake ys (2005; 2017;
2019; 2015); A kadie , Pake ys e Dalia Pakalniškienė (2019). D. Pakalniškienė (2019: 10) es soulignée
que į ai ių ch onologinių sluoksnių da ybos ka ego ijų y imai son ak ualūs e signi ica i s
comme monde cogni ion e ca ego iza imo, monde su a kymo e e linjio kalboje. L'objec i de
ce a icle examine PK denomina i inių p iesaginių eiksmažodžių da ybos ca égo ies e , si de
els exis a, dis ingue PK e ac uelles langues Li uaniennes ce e a iè e di e ences. À ce bu
d'a eind e du J. K uopo suda y o M. Pe ke ičiaus ca ekisme dic ionnélio e 1939 m. éluissés
pho o uo inio de ce ca ekisme de l'édi ion éliminées ou es p éesagnis ac esmažodžių o mes
e leu s ediniai, émoigan s ac esmažodio bend a į, esamojį e bū ąjį ka inį laiką.
Veiksmažodžiai apibend in i (a si ibojama de a an délines edines, si leu s nep iešdėlinių
eiksmažodžių o mes son éguliè es, en e eux n'y a pas essen iel di é ence de signi ica ion),
subdi isés en de e ba i us e denomina i us. Du o al PK as a 70 denomina i ines p éesagines
eiksmažodžių. Comme men ionnée, dénomina i ieux p éesaginions ac ionsmažodžiais appelés
ediniai de daik a a džių, būd a džių, į a džių e būd a dinės kilmės p ie eiksmių.
T adi ionniquemen p éesagines ac ionmajodžiai, main enan p éesagà dans ous les kamiens,
appelés p éesaginiais, e nonšlaikan ieji miš iaisiais. Elles en son enco e p oposées de les
appele espec i emen p ésaginées égalaskiemenies e non-lgiaskiemenies eiksmažodžiais
(Pake ys 2002: 235236). Exac emen ces deux p éesaginių eiksmažodžių mo ologiniai ypes e
son examinés dans ce a ail. Dans ce a icle es appliquée synch onine analysée de mo s de
aibles, ses p incipaux p incipes son so o mulés Vinco U bučio (2009 [1978]). Données PK
denomina i ines p éesagines ac ionsmajodžiai o mellemen e séman iquemen se baseie
pama iniais mo s, edinį e pama inį mo ü lieja aiški da ybos mo y acija. Dans ces cas, quand
da ybinė mo i y acija déjà semble éloignée, ac ionsmažodžiai dans l'a icle ne son pas incluses,
ca ils son considé és synch oniquemen neskaidžiais. Nag inėjan po en ialius composi ions e
leu s ondamen aux mo s, a é é p ise en comp e e dans des c i è es supplémen ai es de
dé e mina ion de la di ec ion de ab ica ion ( žnumo, quan i ybinį) (U bu is 2009 [1978]: 101). Les
p incipales o mes ac ionmajoudique, spėjamas selon l'ac uelle langue Li uanienne e
ac ionmajodžių da ybos sys ème, mais n'apaliudées PK, éc i en lauž iniuose skliaus uose. Il
au la peine de men ionne qu'en aison de la concision du ex e son p ésen ées seulemen
celles edinių e pama inių mo s de signi ica ions, qui son u ilisées PK. Dans ce ains cas, pou
qu'il soi plus clai lien edinien a ec p ésen é un mo ondamen al, e non a ec un au e
o mellemen possible, es p ésen ée ac ionmajo dien signi ica ion. A pa , il au men ionne
e les p ê s, plus p écisémen , sla isme, ma en eux enmanomas d ejopas app oche. Pa ois
di icile de sépa e sla isme e des dé i és de la langue li ou es de pasiskolin ų a dažodžių,
pa ce quand en langue li ou es de sla ų kalbų es pe mis le eiksmažodis e son commun ašaknis a dažodis, peu se pose ques ion, si le app ochemen ac ibinis peu ê e zasimezgęs dans la langue li oue, . y.
3
dans les Li uiniens langueu p incipalemen pou ai ê e posolin as a dažodis, de lequel a ec
da ies lie u iškomis p éésagomis dédui s eiksmažodis. Pou ce e aison pa ois clai emen
emp un és šaknies eiksmažodžiai son considé és éga e čiais ediniais de la langue
Li uaniennes de pasiskolin ų a dažodžių e ne nenag inėjama au e possibili é. Ce a icle
adhè e à d'au es opinions. Nag inėjan sla iškos šaknies eiksmažodžius p emiè emen on
é é é ablis les o malieji mo ologiniai sandai (p iesages assignés analogiquemen selon
da ybiškai skaidžiuosius lie u ių kalbos eiksmažodžius). Habi uellemen s'emp un e de langues
sla es des ac esmajodžiai a analogies dans langues sla es, co espond aux sla izmų in eg a imo
sis emą, i. e. pe iman sla izmą eiksmažodį e l'in ég an en langue li oue, main enu
l'a liepemen des p ésagés: lenkų, y ų sla ų p iesagų -ować, -оватиов (-aть, -авать, -eвaть) les
ac esmajodžiai des mo s Li uaniens on le p ésagę -a o i; des langues li huaniennes
ac ionsmajodžius a ec -y i, -ija, -ijo co espond sla iškuosius eiksmajodžius a ec les
p éposagés -ić (-yć), -ити (-ыти), o a ec -(i)o i, -(i)oja, -(i)ojo sla us langues eiksmajodžius su -ać,
-aтu (-aць, -aтьять, -). des langues li au es p ê s ac ionmajodžiai, si ensemble le langage
onc ionne e commun ašaknis a dažodis, héo iquemen peu en ê e considé és
da ybiquemen skaidžiais, cependan a an ou nécessai e che che po en iel du p ê
ac ionmajodio ou es des co espondmen de examiné me o sla ų langues. É aluan la possibili é
de ab ica ion des langues li uaniennes, nécessai e de p end e en comp e la ca égo ie de
ab ica ion possible du edinio, ki čia imą, les deux mo s possible edinio e possible ondinio mo
[…] signi ica ions, leu a i ée en langues li uaniennes ch onologiją. Faisan la men ionée analyse
aux emp un s de sla es langues, e non pas aux langues li huaniennes denomina i es, a é é
a ibués les sui an s eiksmažodžiai: blūdy i ( źbłudi PK 244,21), [-ija], [-ijo]; [bu sa o i],
[-a oja], -a ojo (bu sawoio PK 121,4); čes a o i (cias awok PK 5,9), [-a oja], [-a ojo]; čys y i
(apcis i i PK 128,26), [-ija], [-ijo]; dėka o i (dekawo PK 231,17), [-a oja], -a ojo (dekawoima PK
183,21); umomo i (dumo PK 42,4), -oja (dumoia PK 103,10), -ojo (nudumoiau PK 57,2); ga a y i
(p iga awi ą PK 111,26), -ija (ga a ii PK 51,7), -ijo (ga awiima PK 205,15); [g ol a o i], -a oja
(gwoł awoiami PK 191,13), [-a ojo]; hanby i (honbi PK 142,21), [-ija], [-ijo]; ko o i (ko os PK 49,22),
[-oja], [-ojo]; pakū a o i (paku awo umbim PK 147,6), [-a oja], [-a ojo]; pūs y i (pus i i PK 73,2), [-ija], [-ijo]; ėdy i [ edi i PK 149,27], [-o], -ė (pa edey PK 142,10) e enco e beaucoup d'au es.
PETKEVIČIAUS KATEKIZMO DENOMINATYV DARYBOS
CATEGORIES
Veiksmažodžių p iesagų, compa é a ec daik a a džių, son ne emen moins, donc les mêmes
p ésesages ediniai peu en appa eni à di é en es ca égo ies de da ybos. PK es qua e des
ca égo ies de daibes denomina i es: pada omosios signi ica ions (sek en y ų), é a os
signi ica ions (s a y ų), é a os con o memen e pa icipa ion signi ica ions. Ils se composen
a ec les p éposages -(i)au i, -en i, -ė i, -in i, -y i, -(i)o i, -(i)ou i. La plupa son pada omosios
signi ica ions edinių. 1.1. Sequen y ai ma que ac i s ac ion, pa lequel quelque chose es c éé. La
signi ica ion géné ale de la ca égo ie es ‘di e ce ou el que di le mo de base (DLKG 1997 [1994]:
387). Pada omosios signi ica ions ac ionmajodies peu a oi di e ses signi ica ions a spal ies,
4
appa enan à pa i onda i mo , pa exemple, kie in i da y i kie ą, šlo ini su eik i šlo ę. Ces
ca égo ies de ab ica ion des a achaginių eiksmažodžių PK as a 52, elles cons i uen a ec des a achemen s:
• -ė i, -i, -ėjo: žymė i (iźime PK 201,15), [žymi], [-ėjo] ‘da y i žymę, ženklin i
LKŽe: ma é ‘il es es é quel ma que, pu sui ; con ac uel a i iciel obje ou signe isuel,
ma queuo e . . LKŽe;
• -in i, -ina, -ino: [a in i], -ina (a iname PK 183,10), [-ino]: a i ‘ne oli (lieu à ma ke ) LKŽe;
bjau in i (neiszbiau in ų PK 209,6), -ina (biau ina PK 72,25), [-ino]: bjau us ‘qui de mau aises
appa ences, neg ažus, nedailus, baisus, šlykš us LKŽe; mul iplie ( mul iplie PK 116,10), [-ina],
[-ino]: beaucoupus ‘qui de g and nomb e, gausus, aps us; équence LKŽe; beaucoupsin i
(dauksink PK 118, [-ina], [-ino]: beaucoupsus ‘daugus, gausus, aps us LKŽe; [didin i], [-ina], -ino
(padidinimu PK 31,19): g andis ‘žymus pa son olume, caambus; ma endęs, adulès, ancien de âge,
e . . LKŽe; d augin i (p id augin i PK 6,24), [-ina], [-ino] ‘jung i dans d augę, commun in i LKŽe:
d augė ‘d augys ė, d auga imas; communau é, d augija; d'une géné a ion amis des bū ys e .
. LKŽe; d ū in i (d u in i PK 79,6), [-ina], [-ino]: d ū as ‘s o as; ayan beaucoup de o ce, o s
LKŽe; gai in i (gaywindamas PK 75,15), -ina (a gaywina PK 14,18), -ino (gaywinima PK 116,14): gai us
‘gai inamas, gajus, pa a us, o s, i , heu eux, ik us, mi us LKŽe; ga bin i (ga bink PK
108,21), -ina (ga bina PK 80,20), [-ino]: ga bė ‘šlo ė, espec ba; bon nom LKŽe; gain i (gausindama PK
113,4), [-ina], [-ino]: gausus ‘skalsus; aps us; e ile; no eus; iche, con enus LKŽe; gėdin i
(pagiedin PK 241, [-9),ina], [-ino]: gėda ‘nega bė, sa ma a LKŽe; [g ažin i], [-ina], -ino (apg azinay
PK 129,8): g ažus ‘dailus, da naus sudėjimo; miel LKŽe; [g e in i], -ina (sug ia in PK 238,4), [-ino]:
g e a ‘šalia, šalimais, g ečium, p ès un au e LKŽe; kal in i (kal indan PK 125,23), accusina], [-ino]:
coupas ‘ką malga pada ęs, nusikal ęs, nusidėjęs, nusižengęs; e us, nusipe nęs (pausmės)
LKŽe; sang in i (suk uwin as PK 164,6), [-ina], [-ino]: sang inas ‘k aujuo as, suk u in as, sanguju
ap éęs, pas u ęs; lié à l'e usion de sang, gal ažudiškas, k auge iškas LKŽe; liaupsin i (laupsins
PK 50,5), [-ina], [-ino]: liaupsė ‘ga bė, pagy imas LKŽe; compa i (ligink PK 55,11), [-ina], [-ino]: lygus
‘be įdubimų e ékilimų, plynas; sans šakų, nešako as e . . LKŽe; di e min i (linksmin i PK 144,5),
[-ina], -ino (palinksminay PK 70,12): joyeux ‘apimé de joie, smagus; p ome an boną humaiką,
jugginan e . . LKŽe; diminuin i (mażin usi 72, PK11), [-ina], [-ino]: pe i as ‘qui de peu de hau eu ,
de peu de aille, de peu de dimensions; peuug âge u in is, en an années e . . LKŽe; minkš in i
(iszminksz ink PK 23,23), [-ina], [-ino]: minkš as ‘pasiduodan au co ps d'un au e p ession,
acilemen įsp užiamas; gležnas, lexus, nes andus e . . LKŽe; [na in i], [-ina], -ino (ina inom
PK 22,6): na us ‘apimé d'un g and no o, encendime, apides, chauds, sma kus; g ei įni š an is,
pik as LKŽe; naujin i (a nawgink PK 63,15), -ina (naugini PK 175,14), -ino (a nauginima PK 201,16): un
nou eau ‘neseniai appa uès, ai , acquis; enco e inu ilisé ou peu e ussé e . . LKŽe; [niekin i],
[-ina], -ino (iszniekino PK
120,24): pe sonne ‘peu u ile, peu nécessai e, mau ais, de aible aleu des choses LKŽe;
[pik in i], -ina (pik ina PK 204,25), [-ino]: pik as ‘ku is g ei supyks a, aidingo būdo; englo de
u eu , lippé, susie ziné e . . LKŽe; pla in i (papła ink PK 179,23), [-ina], -ino (papła inimą
PK 252,2): pla us ‘didelis pe ske sį LKŽe; [ amin i], -ina (nusi amina PK 66,23),
5
[-ino]: calus ‘neju an ou à peine mou an ; non déplacé; qui lė o būdo, nesma kus e . . LKŽe; sa in i
(pasawin a PK 228,8) appa ien [-ina], -ino (pasawinima 238,11): son ‘nu odan daik o, dalyko, eikalo
appa enymą, p oximi é à quel que des ois (pp . ac ion à a liekančių) pe sonnes (kalbančiajam,
klausančiajam ou à la pe sonne don on pa le) e . , sa as ‘pačiaman is, p op e pou éle é, PK,
p op e exis an , ab iqué; liéamas kininiques, a imes ela ions, e . . LKŽe; sa in i (pasa in i PK
121,18), [-ina], [-ino]: so us ‘už ec inai p i algęs, p isiso inęs, p ièdès; don peu su i à mange ,
nu i i , assa ian e . . LKŽe; en o ce (s engin PK 251,18), -ina (nusis ip ina PK 90, [-4),
en o ino]: o us ‘ayan beaucoup de o ce physique, o , pajėgus; ayan une bonne san é;
capablean bien onc ionne e . . LKŽe; sunkin i (apsunkinkim PK 149,6), [-ina], [-ino]: lou ds ‘daug
ségean ; pou lequel e ec ue , acqué i au beaucoup d'éne gies, e o s e . . LKŽe; salu
(sweykin PK 146,19), [-ina], [-ino]: sain […]salu emen , san é souhai a ion le mo LKŽe; šaknin i
(iszaknin PK 31,10), [-ina], [-ino]: šaknis ‘pa ie de la plan e, pa laquelle il s'anc en dans la e e e se
nou i ; quoi que commencemen , ondemen , sou ce e . . LKŽe; šlo in i (paszławin PK 40,8), -ina
(szlowin PK 150,6), -ino (paszlawinimą PK 24,10): šlo ė ‘ga bingas išga sėjimas, isuomenės odoma
espec ba pou g andelius nuopelnus, da bą, alen ą, didelė ga bė; bon nom, épu a ion LKŽe;
[šen in i], -ina (paszwen ina PK 124,14), -ino (paszwen inay PK 72,9): sain es ‘ u in is ès nobnels
hono ingą ikslą; che us coeu s, soule an g ande espec à e . . LKŽe; jus i (nusi eisin i PK
242,12), ju idiqueina], [-ino]: d oi sus ‘qui se compo e do ée, obse e mo alès no mes, ne men i pas,
auquel on peu ai e con iance, jus e; co espondan à la é i é, basé su la é i é, mo eles
exigences e . . LKŽe; é i ie i (nu ik in PK 246.22), [-ina], [-ino]: ai ‘ ealus, apčiuopiable, non aux;
e na u el, pu . . LKŽe; [ olin i], -ina (a olin PK 173,15), [-ino]: oli ‘a s u (lieu ma que , où ce qui es ,
se passe, se ai , a i e ou à laquelle a, se déplace, slenkama); ma que longu le emps in e al, longgai
unkissan , dans le passé ou l'a eni dis olus le emps e . . LKŽe; o iin i ( wi inki PK 119,4),
[-ina], [-ino]: solide ‘a su us a dančiam ex e ne o ces ac ion, pa uus; ayan beaucoup de o ce
physique, o s, éne giques; ayan bonneą san é e . . LKŽe; alnin i (walnink PK 69,10), [-ina], -ino
(iszwalninay PK 30,15): alnas ‘ne a žomas, lib e, indépendan omas; non e mé, capable lib emen de
ci cule , ayan la libe é LKŽe; édui e (nuźiamin ą PK 44,15), -ina (nusiźiamina PK 163,18), [-ino]: bas
‘ u in is nedidelį e ikalų mas ą, neaukš as; ne a eignan pas le ni eau habi uel, alėnus e . .
LKŽe; [ženklin i], -ina (źiankliname PK 125,16), [-ino]: le signe ‘a é é ou es appa u žymė; di b inė daik inė
a imagdinė žymė, žymuo e . . LKŽe;
• -y i, -ija, -ijo: [daly i], -ija (daliiesi PK 7,24), -ijo (daliimu PK 220,21): pa ie
‘ am ai quan i é de ou l'obje ; quelque chose de chose cons i uable élémen e . . LKŽe;
ga by i (nuga bysiu PK 80,17), [-ija], [-ijo]: ga bė ‘šlo ė, espec ba; bon nom LKŽe; pečė y i
(pećie i umbim PK 208,6), [-ija], [-ijo]: pečė is ‘į ankis ženklui spaus i; dép essé ou imp imé la
ma que a ec ce appa eil; es ampille LKŽe; en o ce (sus ip isiu PK 194,16), s ip ija], [-ijo]: o us
‘ayan beaucoup de o ce physique, o , pajėgus; ayan une bonne san é; capablean bien
onc ionne e . . LKŽe;
• -y i, -o, -ė: [mainy i], maino (mayna PK 48,20), mainė (apmayne PK 133,12): mains ‘changeymas,
changeimas; pe muine, changemen e . . LKŽe; amy i (nu amis PK 59,17),

6
[ amo], [ amė]: amus ‘nejudan is ou os mouan is; non déplacé; qui lė o būdo, nesma kus e .
. LKŽe;
•o i, -oja, -ojo: donano i (apdowano PK 38,20), -oja (apdowanoie PK 38,14),
-ojo (apdowanoio PK 166,20): donana ‘do ano as daik as; i . . auka LKŽe;
• -o i, -o, -ojo: saisi (sailli PK 37,15), [-o], -ojo (sawgaia PK 19,17): sû us
‘p o égé con e les dange s; ése es e . . LKŽe;
• -ou i, -uoja, -a o: melou i (mełuo a PK 139,27), [-uoja], [-a o]: melas ‘ne eisybė,
melagys ė LKŽe.
La plupa du emps PK séquen y us son égalaskiemennies p éseagas -in i ediniai. C'es ce
appendice qui es le plus ca ac é is ique de ce e ca égo ie. En ou e, géné alemen ce e
ca égo ie e ce e annexe edinių onda oi es mo s son des adjec i s, dans ce cas edinių
signi ica ion co espond en iè emen la signi ica ion géné ale de la ca égo ie daybos (DLKG 1997
[1994]: 387), pa exemple, di e min i da y i linksmą, pla in i da y i pla ų. Pa des ypiques
ca ac è es de séquen i s a i iens l'a en ion en sang in i, ici es su enue haplologie
(k u inas > k u in-in i > k u -in i). Des daik a o džių a ec p éesage -in i es ai e moins edinių,
leu s signi ica ions on di e si es signi ica ions a spal ių. Daik a a dinių p éesages -in i
séquen y ų PK pama iniai mo s son le plus sou en abs ac es: d augė, ga bė, gėda, liaupsė,
šlo ė. Tokies edinių signi ica ion a des ayons de signi ica ion d'a ibu ion, susci a ion, pa
exemple, gégin i sukel i gėdą, shlo in i su eik i shlę.
Les p éposés es an s -in i des signi ica ions séquen i es co esponden en iè emen à la
signi ica ion géné ale de la ca égo ie (ženklin i da y i ženklą) ou on des signi ica ions
pa iculiè es de nuances (šaknin i da y i, encou age que poussen les acines).
Bien que PK soi ela i emen modes e sou ce, il y es émoudi s a es cas, où séquen y es a ec
p éposaga -in i pama iniai mo s son p é eiksmiai e į a dis: a i, g e a, oli e sa as. Les
signi ica ions édiques co esponden en iè emen à la signi ica ion de la ca égo ie géné ale, pa
exemple, app oximin i da y i, pou ê e a i, sa in i da y i p op e, sa u (DLKG 1997 [1994]: 388). Plus
la gemen pakommen e o e e ai -y i, -ija, -ijo edinius. La plupa de ce e p écepaga edinių
son daik a a diniai (LKG 1971: 261), cependan , quoique čiau, pas aiko e d'au es ondemen s
mo s de būd a džių. En géné al de elles p éposages ediniens signi ica ions son p esque
iden iques p éposages -in i ediniens signi ica ions. des langues Li uanies e dans les ieux éc i s
de la langue Li uanien pa ois ces deux p éposages son u ilisés pa allèlemen , de els cas son e
PK: culbin i ga by i /; en o ce in i / en o ce . Dans l'ac uelle langue Li uanienne įsi y auja la
a ian e a ec -in i (p z., aušin i aušy i; gesin i gesy i e e c.). / Égalemen ici au a i e
l'a en ion à eiksmažodžius alnin i e pečė y i. Comme déjà men ionné, dans ce a icle
ien -on opinionès, que si dans les langues li ou es aki aizdemen emp un és shaknies
eiksmajodis à cô é a paliudy ą skolinį a dažodį, . i. po en ielų pama inį žodį, el eiksmajodis
n'es pas au oma iquemen considé é ediniu de la langue li ou es. Veiksmajodis alnin i
a ibuables aux hyb ides de la langue li ou ienne pou une aison é iden e p éesaga -in i n'a pas
de co espondmen des langues sla es, au emen di , il co espond à la dé ini ion des hyb ides: Ta
mo s, be, on leu s p op es e au es langues nekai ybinių mo emų. Les hyb ides ésul en géné alemen pa le calquia ion, les débi s de ecyclage ou pa des mo s da ybą, en u ilisan déjà pas emp un é mo emes (LKE 2008
7
[1999]: 207). Même si ici a eu lieu men ionnéeji p éesagų kai a e alnin i es pe di binys du alny i
(šis eiksmažodis PK nepaliudy as), p emiè emen , adi ionnellemen skolinių pe di biniai
considé és hib idais, seconde, ap ès analyse, il a é é é abli que e eiksmažodis alny i
p obablemen son des langues li uaniennes edinys du skolinio alnas (< sen. us. вольный
‘добровольный, совершаемый по собственному желанию; oubldaien le pou oi , le d oi agi pa
p op e olon é; c oobodny, ne encon an obs acles; c oobodny, indépendan (SRJA III 17); usėnų
волный ‘вольны, свабодны; не вінаваты, апраўданы; незалежны, непадуладны;
вольный, дабравольный (HSBM IV 165); len. wolny ‘swobodny, niezależny, nieog aniczony; aki, z
k ó ego k oś może swobodnie ko zys ać; possédan wolność osobis ą; i d. (SS X 292)).
Veiksmažodis pečė y i pou ai ê e emp un é de sla es langues (iš y ų sla ų), si l'on considé ai
seulemen en p éesagą, cependan les dic ionnai es de langues sla es du siècle co espondan ne
ou en pas de ac esmažodžių, qui pou aien donne p écisémen pečė y i données pa emia
seulemen où paludi ée o me de o e (sed. печатовати, печативати […]прикреплять, запрещать
прикладывать печать, запечатывать печатью, скрепив края документа; закрывать,
пользоваться[…] (JAJA 36 XVII); usėnų печатовать, печатовать ‘прымацоўвать пячать (да
документа); acha oye ; pe an. завершать, закрывать; paçвярждать (HSBM XXIV 284); plg. len.
peczę ować ‘opa ywać pieczęcią (SPol XXIV 44)). Ainsi, pečė y i pou ai ê e considé é
edinium du p ê inium pečė is (< sen. us. peчать ‘знак, символ, след, отпечаток
чего-л.; прибор с выпуклыми знаками для оттискивания их на чем-л; печать, печатка;
ž. g aphiquemen ; ‘oттиск печати (печатки), habi uellemen su un mo ceauчке воска, свинца,
который привешивался, прикреплялся к документу; отпечаток (SRJA XVII 36); usėnų pєчат, пєчат,
пєчть, пєчт ‘(neвеликий металевий або каяный предмет с вирiзаним на нем знаком для вiдбивания
на воску, свинцi i под. с целью пiдтверждения змiсту документа) печатка, печать; ( idbi ok de ce
signe, ai en su ci e, свинцi i под. i p крiплений шнуром до документа замiсть пiдпису) pechan (SSM
II 143). La plupa PK égalaskiemenių sek en y ų son ipiški lie u ių kalbos šios ka ego ijos ediniai,
combien neįp as i son eiksmažodžiai amy i e meluo i. Ce de nie ac ionmajo i é se dis ingue de
son ondemen mo DLKG minima, que p éesagų -uo i, -uoja, -a o pada omosios signi ica ions edinių
ondemen mo iju le plus sou en a conc è es daik a a džiai (DLKG 1997 [1994]: 388), mais meluo i,
-uoja, -a o es é oqué du abs ac o melas. Peu -ê e pou quoi son signi ica ion quelque peu
éloignée de la signi ica ion de ca égo ie géné ale e es di e un mensonge. Un au e ac ionmajo
es plus in é essan g âce à sa o me. Ramy i dans la pa lée li uanienne ac uelle e en géné al dans
les ieux éc i s n'es pas équen , habi uel es amin i, cependan sachan qu'il y es p éesagų
-in i -y i pa allèle, el ac ionmajodis es complè emen ikė inas, mais a e.
De ce g oupe combien se dis inguen nonlgiaskiemeniai séquen y ai d'eux son signi ica i emen
moins. Dans l'ac uelle langue li uanienne ès beaucoup de p éposaga -ė i e ses a ian s de
eiksmažodžių déjà nebesiejama a ec aucunes a dažodžiais, néanmoins en e da ybos opozicija
žymė i e žymė es yški, donc eiksmažodis a ibué à da ybiškai skaidžių.
1.2. Būsenos edinių, aussi appelés des s a y ais, PK son 12, ils ma quen s a iquemen une du ée
non dé inie de la si ua ion, liée à ce que di le mo ondamen al. La signi ica ion géné ale de la
8
ca égo ie peu ê e expliquée comme bū i à ce, elsam; sen i , a oi ce que ce di au mo
ondamen al. Habi uellemen ce g oupe ediniai son cons i ués a ec ous les p incipaux hui
a dazodiniens adjecgains mo phémes (DLKG 1997 [1994]: 393). PK s a i es annexages son aussi de di e ses:
• -au i, -auja, -a o: [pa eikau i], [-auja], -a o (pa eikawiman PK 234,20): pa eika
‘palankumas, malonė e . . LKŽe; p ieš a au i (p ies a au i PK 78,25), [-auja], [-a o]: p ieš a a
‘p ieš a a imas, ginčas; décision, don une pensée paneigia au e pensée, con adikcia e . .
LKŽe; [ eikalau i], -auja ( eykałauia PK 205,25), [-a o]: a ai eas ‘a lik inas a ail, âche,
in é ê ; élémen essen iel, bū inumas, po eikis e . . LKŽe; ūs au i (ne us au PK 220,19), 195
[-auja], -a o (apsi us awo ‘ PK,8): ūs uspik as, žiau us; šiu kš us, zagaulus e . . LKŽe;
• -en i, -ena, -eno: i e (giwen i PK 71,2), [-ena], [-eno]: i as ‘ u in is gy ybę,
i an an , nemi ęs e . . LKŽe;
•ė i, -i, -ėja: gailė i (gayle i PK 71,11), gaili (gaylis PK 84,15) e -ėja (nesigayleia
PK 164.4), [-ėjo]: gailus ‘gailes ingas; le mé i e de epen ance, g audus, pau dus, e ksmingas;
liūdnas e . . LKŽe; gėdė is (nesigededami PK 82,21), [-isi], [-ėjosi]: gėda ‘nega bė, sa ma a
LKŽe; [no ė i], eu (neno in i PK 133,19), [-ėjo]: no as ‘in igemen quoi ai e, quoi ob eni ,
a oi , se sa is ai e; galia apsispu e , olia e . . LKŽe;
• -o i, -oja, -ojo: abejo i (abeio umbim PK 25,6), -oja (neabeioiam PK 214,11), -ojo
(abeioimas PK 246,13): dou eas ‘abejojimas LKŽe; sielo i (ne siełok PK 59,14), [-oja], [-ojo]:
siela ‘in e nin psychinis humain mondeulis, son sąmonė, sen imen s, expé iences; dans la
eligion immo el nema é ius p adas de l'homme, elian l'homme a ec Dieu; esp i e . . LKŽe;
• -ou i, -uoja, -a o: syl a uo i (ne silwa uok PK 60,16), [-uoja], [-a o]: syl a as
‘susik im imas, ūpes is, ši dgėla LKŽe; e (źaluodams PK 43,17), [-uoja], [-a o]: le e ‘es
une des p incipales couleu s du spec e, qui se ou e en e jauno on e žyd o; elles couleu s comme g olée
LKŽe.
12 Des PK s a i es seulemen qua e des bases mo s son des ca ac è es: ūs us, i as, gailus,
e lies, bien que comme jus e s a y ai géné alemen son ai s de ca ac è es. Likusių s a i ų
pama iniai mo s son des doik a a džiai abs ac s a. Un PK s a y e es de ype mix ious
(no ė i), enco e d'un p ésen emps PK a iei uoi es paliudi ée e nep iesaginė o ma gaili, e
p iesagine gailėja. Veiksmajodis zaliuo i, comme u, a p éesagą -uo i, e ce e en géné al
Li uiniens pa lés es ès da i e ca ac é is ique p esque à ou es les ca égo ies
denomina i es. Si e lie e e lies eliés daibiniu yšiu, edinien signi ica ions peu en ê e deux:
da y is e liam e bū i e liam. Que edinys es mu a i , ou s a i , peu ai e une conclusion
seulemen de la signi ica ion edinien, e celle se dé oile seulemen du con ex e: Tas se a comme
un boisin 43, su pawe smiu wisad zaluodams isod e duos waysiu wisokuy ciesu PK17. Comme on
oi de PK ex ai , dans ca équizme ce ac ionmajodis es u ilisé dans la signi ica ion la plus
équen e ‘bū i žaliam LKŽe, aigi, c'es la būsenos edinys. Moins que des s a i 1.3. son de
l'é a de con o mi é signi ica ion de la ca égo ie edinių. La plupa du emps l'é a de
con o ma ion edines es ai de daik a a džių, la signi ica ion géné ale de la ca égo ie
onc ions es a lik i o, di b i uo, se compo e ainsi, ce que pasaky a ondamen iniu žodžiu
9
(DLKG 1997 [1994]: 39), ac ionsmažodžiai son in anzi y iniai. La plupa PK é a ona con o ma ion
ediniai es ai a ec da iausia ce e ca égo ie adjec i -(i)au i: ka aliau i (ka alau PK 113,10),
-auja (ka alauien i PK 207,14), [-a o]: ka alius ‘ aldo o, i e de mona cho dans ce ains end oi s;
ce i e es dé enu pa une pe sonne e . . LKŽe; p a akau i (p a akau i PK 160,18), [-auja], -a o
(p a akawa PK 178,3): p a akas ‘a ei ies eiškinių kündėjas; le sain du ciel, le conseille de Dieu
LKŽe; se i u i ( a nau umbim PK 22,21), -auja ( a nauia PK 227,5), [-a o]: se nas ‘samdoms
domes ique a ailleu , exécu an di e s a aux o donnés pa le maî e, lui aidan ; esclag LKŽe;
iešpa au i (wieszpa aus PK 85,17), [-auja], [-a o]: iešpa s ‘pe quel pou oi qu'ayan homme,
gou e neu ; la sup ême ou e-puissan e es i é, Dieu e . . LKŽe. Keli de men ionnées
con o ma ion signi ica ion edinių es ai e de skolinių ka alius e p a akas. Le Ka alius es
ieux klodo skolinys, il a kelia ęs de y ų sla ų (plg. sen. us. oi ‘ko oł, правитель (SRJA VII 338),
usėnų oi ‘ka oł, mona ch (HSBM XVI 21). LKŽ à lui nenu odoma é ima o ignée, donc du moins LKŽ
e ka aliau i nežymimas comme hib ides, . i. ne a o inas dans l'ac uelle pa lemen s Li uiniens,
bien que o mellemen ka aliau i ne di è e pas du p a akau i. Ce de nie ac ionmajo es classé
à hyb ides, ca son ondé mo p a akas ‘p anašas dans les langues li huaniennes es enu déjà
en emps plus a d (< sen. us. пророкъ ‘предсказатель, предвестник (SRJA XX 207); usėnų p o okъ, p o ok ‘прарок, прадказальнік (HSBM XXIX 213); len.
p o ok ‘człowiek posłany p zez Boga, p zemawiający w Jego imieniu i głoszący Jego wolę (SPol
XXX 360)) e p a akau i es l'é a de con o mi é edinys, aujou d'hui pe çu comme ypiquemen
hib ide: son appendice n'a pas analogies de ac es dans les langues sla es e nea i inka sla izmów
in eg a imo sis ema (en enan comp e des sla ischmažodžius, dėsningai de ai ê e -a o i); il a
ondinium mo le skolinį, sla išką šaknį.
L'a ibu ion d'un ac ionnoeu à ce e ca égo ie es p obléma ique. P iesaga -in i, quoique e
a e é a de l'é a à la ca égo ie de con o ma ion, mais néanmoins possible, donc e
ac ionmajo di aulin i ( zauklin u [- 239,21), [-ina], appa enino] pou ai lui éle e , le mo
ondamen al se ai daik a a dis PKlė ‘nešio ė, aikų auklė oja LKŽe. Cependan DLKG éc i
que de elles p écessages é a os du espec ac ionmajodžiai son in anzi y inemen , e
dans ce cas ac ionmajodis es anzi y inis. 1.4. Pa icipa ion signi ica ions edinių PK ė a 2:
ka iau i (ka iau PK 141,17), [-iauja], [-ia o]: ka as ‘susik im imas, ūpes is, ši dgėla LKŽe;
pasnykau i (pasnikaudams PK 88,26), [-auja], [-a o]: pasnykas ‘suspension de ce ains epasgies
(pp . mœus, seniau e lai ) su des jou s ixés pa la eligion LKŽe. Bien ac ionmajo di
pasnykau i son hyb ides, les deux mo s de ce e ca égo ie son ipiški pa icipa ion
signi ica ion de la ca égo ie de ab ica ion ediniai ils on p éesagą -(i)au i (ces ca égo ies
ac ionmajo di son ai s seulemen a ec les p éesagmes -(i)au i e -(i)ou i), leu s mo s
ondiniai son daik a a džiai abs ac a. Glaus ai PK nomina y es ca égo ies de doig s, leu s
équences de mo s onda i s e p éessagés p oduc i i é son ou nis dans ableel (ž . len elę).