Ac a Linguis ica Li huanica
2025, . 92, p. 115
Con en s link Tu inio e e encia /
ISSN 2669-218X (online elec ónico) /
Copy igh © 2025 Anjelika Sme onienė. Published by he Ins i u e o he Li huanian Language. This is an Open
Access a icle dis ibu ed unde he e ms o he C ea i e Commons A ibu ion Licence, which pe mi s
un es ic ed use, dis ibu ion, and ep oduc ion in any medium, p o ided he o iginal au ho and sou ce a e
c edi ed. // Isleido Li u ians idioma ins i u o. Es e a ículo es de acceso abie o, dis ibuido bajo los é minos
de licencia de C ea i e Commons a ibución, pe mi iendo sin lími es usa , dis ibui y ep oduci el con enido
en cualquie sopo e, indicando au o es y uen e.
Recei ed: Gau a: 2024-08-01. / Accep ed: Adop ado: 2025-01-24. /
1
M. PETKEVIČIAUS KATEKIZMO (1598) DENOMINATYVINIAI
EMPSMAJODIAI
Denominal Ve bs in he Ca echism o M. Pe ke ičius (1598)
ANELIKA SMETONIŽEN
Ins i u o de lenguas Lie u ių
El. e-mail: anzelika.sme oni[email p o ec ed]
ORCID ID: h ps://o cid.o g/0000-0003-0352-884X
Mokslinių in es igaciones di ección: palab as de doyba.
h ps://doi.o g/10.35321/all92-08
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ANOTACIÓN el
S aipsnyje p esen acas 1598 m. izlei o M. Pe ke ičiaus ca ekismo (PK) denomina i inių p iesaginių eiksmažodžių
y imas. En es a uen e encon ado 70 ales accionesmajodjis, ellos es án apasci s én po cua o ca ego ías
denomina i os pada omosios signi icanzas, es ado de con o midad, es ado de y pa icipación signi icanzas. El
a ículo p esen a en PK la ecuencia de los p eesagos denomina i os de accionesmajodías, ca ac e es de
palab as básicas, en gene al PK denomina i os endencias de da ybos, acen uados compleingesni casos de
in e p e ación de da ybos. ESMINIAI VOODŽIAI: eiksmažodžiai, denomina i ai, da ybos ca ego ía, p eesaga.
ABSTRACT Los Es ados miemb os debe án:
The a icle p esen s a s udy o he denominal su ixal e bs in he Ca echism o M. Pe ke ičius (PC) published in
1598. A o al o 70 such e bs we e ound in his sou ce, and hey a e di ided in o ou ca ego ies o denominal
e bs: ac i i e, simila i e, s a i e and pa icipa o y meanings. The a icle p esen s he equency o PC denominal
su ixes, he ea u es o he base wo ds, and he gene al ends in he de i a ion o PC denomina i es. The pape
also ocuses on he mo e complex cases o de i a ional in e p e a ion. KEYWORDS: denominal e bs, ca ego y o
de i a ion, su ix.
ĮVADAS
Me kelio Pe ke ičiaus ca ecismo ( oliau PK) habla has a šiol in es igada negausiai. La p ime a ez
él más de alladamen e examinado Jono K uopo (1970), sin emba go es o son obse aciones de
ca ác e más gene al. Sob e odo a es e ca ecismo se cen a como a e o ma os uen eini (Kuźmina 2002;
2
Pociū ė-Abuke ičienė 2005; Niedźwiedź 2008). Úl imamen e se in es iga PK leksika, p incipalmen e
skolin inė (Sme onienė 2016; 2017; 2018; 2019a; 2019b), y p eesaginių eiksmažodžių da yba
(Sme onienė 2021). En es e a ículo se p es a a ención a denomina i iones p ecesaginias
eiksmažodžiam, . y. ediniams de a dažodžių. Aunque la ac ual de la lengua li uana
accionesmažodžių da iba es es udiinė a, iejos aš ijos p iesaginiai eiksmažodžiai has a aho a
se es udian poco, en es e campo p incipalmen e son ašę Ju gis Pake ys (2005; 2017; 2019;
A kadie , Pake ys (2015) y Dalia Pakalniškienė (2019). D. Pakalniškienė (2019: 10) es en a izada que
į ai ių ch onologinių sluoksnių da ybos ka ego ijų y imai a e ak ualūs y signi ica i os como
mundo conocimien o y ca ego izamien o, mundo su a kymo y e lejío kalboje. El obje i o de
es e a ículo examina PK denomina i inių p iesaginių eiksmažodžių da ybos ca ego ías y, si
ales exis a, dis ingui PK y ac uales lenguas Li uanas es a a ia di e encias. A es e p opósi o
alcanza de J. K uopo suda y o M. Pe ke ičiaus ca ekismo ocynėlio y 1939 m. edlecido
o og a óo inio de es e ca ekismo de la edición escogidas odas p eesaginių eiksmažodžių
o mas y sus ediniai, es imoniijan ys eiksmažodžio bend a į, esamąjį y bū ąjį ka inį laiką.
Veiksmajodžiai apibend in i (a si ibojama de an esdėlinių edinių, si sus nep iešdėlinių
eiksmajodžių o mas son egula es, en e ellos no hay esencial di e encia de signi icación),
suski s y i en de e ba i us y denomina i us. Del o al PK as a 70 denomina i os p eesaginos
eiksmažodžių. Como mencionada, denomina i iais p eesaginiais accionesmažodžiais llamados
ediniai de daik a a džių, būd a džių, į a džių y būd a dinės kilmės p ie eiksmių. T adiciamen e
p iesaginiai eiksmažodžiai, man enikan ys p iesagą en odos los kamienos, llamados
p iesaginiais, y nošlaikan ieji miš iaisiais. Es as aún se ha suge ido llama las espec i amen e
p eesaginías igualaskiemenias y nonygiaskiemenias accionesmažodžiais (Pake ys 2002: 235236).
P ecisamen e es os dos p eesaginos de accionesmažodžių mo ologiniai ipos y se analizan en
es e abajo. En es e a ículo se aplica sinc onís ica análisis de palab as de hacía, sus
p incipios p incipales son su o mulación po Vinco U bučio (2009 [1978]). PK P esen ados
denomina i ie p eesaginiai eiksmažodžiai o malmen e y seman i icamen e se basa pama iniais
palab as, edinio y pama inio palab a á sieja aiški da ybos mo y acija. En aquellos casos, cuando
da ybinė mo y acija ya pa ece emo usi, accionesmajodžiai al a ículo no se incluyen, po que
ellos se conside an sinch oniamen e neskaidžiais. Nag inėjando po encialalius dedinos y sus
undamen os palab as, se ha enido en cuen a y en adicionales c i e ios de de e minación de la
di ección de daibai ( ežnumo, quan i inį) (U bu is 2009 [1978]: 101). P incipales o mas de
acciónodío, spėjamas según ac ual de lenguas li uanas y accionesmajodžių da ybos sis ema,
pe o no pauliudi as PK, esc iben lauž iniuose skliaus ues. Vale la pena menciona que debido a la
concus umb e del ex o se p esen an sólo aquellas edinių y pama inių palab as signi icanzas,
las cuales se usan PK. En algunos casos, que sea más cla a la conexión edinio con la p esen ada
palab a base, y no con o o o malmen e posible, se p esen a el signi icado del accionmojodio.
Sepa a amen e es necesa io menciona y p és amos, más p ecisamen e, sla ismo, ma en ellos
įmanomas d ejopas en oque. A eces es di ícil sepa a sla ismo y de i ados de la lengua li uanas
de pasilin os a dažodžių, po que cuando a la lengua li uanas de sla as lenguas es pe mi ido
فعلماجodis y su comp ašaknis a dažodis, puede su gi cues ión, si delibe ación de la elación puede se zasimezgęs en la lengua li uanas, . y.
3
al idioma lie u iųá p incipalmen e podía se pasollin o a dažodis, de el cual con da ios
lie u iškomis p eesagos de i a os eiksmažodis. Debido a es a azón a eces mani ies amen e
p es adas šaknies eiksmažodžiai son conside ados equi a e idos ediniais de la lengua
li uanas de pasiskolin ų a dažodžių y nenag inėjama o a posibilidad. En es e a ículo espe a
o a opinión. Nag inėjan sla iškos šaknies eiksmažodžius p ime o ue on es ablecidos
o mālie mo ologiniai sandai (p iesagos asignados analógicamen e según da ybiškai
skaidžiuosius lie u ių kalbos eiksmažodžius). No malmen e apode a se de lenguas sla as
accionesmajodžiai iene analogías en lenguas sla as, co esponde a sla izmų in eg a imo
sis emą, i. i. pe imando sla izmą eiksmažodį y in eg ándolo en lenguas li uanas, se man iene la
a liepamien o de p eesagų: lenkų, y ų sla ų p iesagų -ować, -оватиов (-aть, -авать, -eвaть)
accionesmajodžiai de lenguas li uanas iene p iesagą -a o i; de las lenguas li uanas
accionesmajodžius con -y i, -ija, -ijo co esponde sla iškuosius eiksmažodžius con p eesagus
-ić (-yć), -ити (-ыти), o con -(i)o i, -(i)oja, -(i)ojo sla ų kalbų eiksmažodžius su -ać, -aтu (-aць,
-aтьять, -). de los idiomas Lie u ių skoliniai eiksmažodžiai, si jun o en el habla unciona y
bend ašaknis a dažodis, eó icamen e pueden se conside ados da ybiškai skaidžiais, pe o
p incipalmen e necesa io busca po encialalaus del skolinio eiksmažodžio isiškų a i ikmenų
nag inėjamo me o sla ų kalbose. E aluando la posibilidad de da ybos de la lengua li uanas,
necesa io ene en cuen a a la posible edinio da ybos ca ego ía, ki čia imą, ambos palab as
posible edinio y posible undinio palab a signi icados, su ad enimien o a lenguas li uanas
ch onologiją. Habiendo ace a á la mencionada análisis a p és amos de sla as lenguas, y no a
denomina i os de Li uania, ue asignado es os accionesmajodžiai: blūdy i ( źbłudi PK 244,21),
[-ija], [-ijo]; [bu sa o i], [-a oja], -a ojo (bu sawoio PK 121,4); čes a o i (cias awok PK 5,9),
[-a oja], [-a ojo]; čys y i (apcis i i PK 128,26), [-ija], [-ijo]; dėka o i (dekawo PK 231,17), [-a oja],
-a ojo (dekawoima PK 183,21); humo i (dumo PK 42,4), -oja (dumoia PK 103,10), -ojo (nudumoiau PK
57,2); ga a y i (p iga awi ą PK 111,26), -ija (ga a ii PK 51,7), -ijo (ga awiima PK 205,15); [g ol a o i],
-a oja (gwoł awoiami PK 191,13), [-a ojo]; hanby i (honbi PK 142,21), [-ija], [-ijo]; ko o i (ko os PK
49,22), [-oja], [-ojo]; pakū a o i (paku awo umbim PK 147,6), [-a oja], [-a ojo]; pūs y i (pus i i PK
73,2), [-ija], [-ijo]; ėdy i [ edi i PK 149,27], [-o], -ė (pa edey PK 142,10) y aún muchos o os.
PETKEVIČIAUS KATEKIZMO DENOMINATYV DARYBOS
CATEGORIAS
Veiksmažodžių p eesagų, compa ado con daik a a džių, es signi ica i amen e menos, po lo que
las mismas p eesagas ediniai pueden pe enece a dis in as ca ego ías de da ybos. PK es
cua o de las ca ego ías de da ybos denomina i os: pada omosios signi icaciones (sek en i os),
es adoenas signi icaciones (s a y os), es adoenas cumplimien o y pa icipación signi ica i as.
Ellos con los p e ajos -(i)au i, -en i, -ė i, -in i, -y i, -(i)o i, -(i)uo i. La mayo pa e son pada omosios
signi icaciones edinių. 1.1. Sequen y ai ma ca ac i os acción, median e el cual algo se c ea. El
signi icado gene al de la ca ego ía es ‘da y i eso o al, que se dijo con la palab a base (DLKG 1997
[1994]: 387). Pada omosas signi icanzas accionmawodjes puede ene di e sos signi icados
4
a spal ios, pe enecien es de la base de la palab a, po ejemplo, kie in i da y i kie ą, šlo ini
su eik i šlo ę. Es a clase de doñas de apesaginių eiksmažodžių PK as a 52, ellas componen con apesagodías:
• -ė i, -i, -ėjo: žymė i (iźime PK 201,15), [žymi], [-ėjo] ‘da y i žymę, ženklin i
LKŽe: ma cé ‘ishlikęs koks ma ca, pis asc; con ac ualis a i icial obiec o pic o ial signo,
ma cuo y . . LKŽe;
• -in i, -ina, -ino: [a in i], -ina (a iname PK 183,10), [-ino]: a i ‘ne oli (locai žymė i) LKŽe; bjau in i
(neiszbiau in ų PK 209,6), -ina (biau ina PK 72,25), [-ino]: bjau us ‘ku is de mala apa encia,
neg ažus, nedailus, baisus, šlykš us LKŽe; mul iplica (daugi i PK 116,10), [-ina], [-ino]: muchos ‘que
de g an can idad, gausus, aps us; ecuencia LKŽe; muchossin i (dauksink PK 118, [-ina], [-ino]:
muchossus ‘daugus, gausus, aps us LKŽe; [didin i], [-ina], -ino (padidinimu PK 31,19): didis ‘zymus
po su olumen, caambus; mad endés, adul o, anciano de edad, y . . LKŽe; amigosin i
(p id augin i PK 6,24), [-ina], [-ino] ‘jung i en amiga, compa in i LKŽe: d augė ‘d augys ė,
d auga imas; comunidad, amiga; de una gene ación amigos de bū ys e . . LKŽe; d ū in i (d u in i
PK 79,6), [-ina], [-ino]: d ū as ‘s o as; que enga mucha ue za, ue es LKŽe; gai in i
(gaywindamas PK 75,15), -ina (a gaywina PK 14,18), -ino (gaywinima PK 116,14): gai us ‘gai inamas,
gajus, pa a us, ue es, i as, aleg mas, ik us, mi us LKŽe; ga bin i (ga bink PK 108,21), -ina
(ga bina PK 80,20), [-ino]: ga bė ‘šlo ė, espe oba; buen nomb e LKŽe; gain i (gausindama PK 113,4),
[-ina], [-ino]: gausus ‘skalsus; aps us; é il; nues ous; ico, con capacidad LKŽe; gėdin i
(pagiedido PK 241, [-9),ina], [-ino]: e gonda ‘nega bė, sa ma a LKŽe; [g ažin i], [-ina], -ino
(apg azinay PK 129,8): g ažus ‘dailus, da naus sudėjimo; miél LKŽe; [g e in i], -ina (sug ia in PK
238,4), [-ino]: g e a ‘šalia, šalimais, g ečium, ce ca uno del o o LKŽe; kal in i (kal indando PK
125,23), [-ina], [-ino]: culpas ‘ką malga pada ęs, nusikal ęs, nusidėjęs, nusižengęs; alo as,
nusipe nés (pausmės) LKŽe; sang in i (suk uwin o PK 164.6), [-ina], [-ino]: sang inas ‘k aujuo as,
suk u in o, sang eju aplecés, pas u és; elacionado con el de amamien o de sang e,
gal ažudiškas, k auge iškas LKŽe; liaupsin i (laupsins PK 50,5), [-ina], [-ino]: liaupsė ‘ga bė,
pagy imas LKŽe; ligin i (ligink PK 55,11), [-ina], [-ino]: liggus ‘be įdubimien os y iskilimų, plynas; sin
šakų, nošako as e . . LKŽe; aleg min i (linksmin i PK 144,5), [-ina], -ino (palinksminay PK 70,12):
di e ido ‘apimado aleg iamo, smagus; p omedian e bueną es ado de ánimo, juegaan e e . .
LKŽe; disminuin i (mażin usi 72, PK11), [-ina], [-ino]: pequeñoas ‘ku is de no pequeñ al u a, al u a,
no pequeñ dimensiones; pocoog edad u in is, niño años e . . LKŽe; minkš in i (iszminksz ink PK
23,23), [-ina], [-ino]: minkš as ‘pasiduodan e cue po o o p esiónimui, ácilmen e įsp esu izado;
gležnas, lex us, nes andus e . . LKŽe; [na in i], [-ina], -ino (ina inom PK 22,6): na us ‘apimado
de g an no o, encendido, eli os, calš as, sma kus; g ei įni š an is, pik as LKŽe; naujin i
(a nawgink PK 63,15), -ina (naugini PK 175,14), -ino (a nauginima PK 201,16): un nue o ‘neseniai
apa ecęs, hecho, adqui ido; aún no u ilizado o poco Te e ado y . . LKŽe; [niekin i], [-ina], -ino
(iszniekino PK
120,24): nadie ‘pouco ú il, poco necesa io, mal, de poco alo coik as LKŽe; [pik in i], -ina
(pik ina PK 204,25), [-ino]: pik as ‘ku is g ei supyks a, aidingo būdo; en ol as píccio,
enojés, susie zinés y . . LKŽe; pla in i (papła ink PK 179,23), [-ina], -ino (papła inimą PK 252,2):
pla us ‘didelis pe ske sį LKŽe; [ amin i], -ina (nusi amina PK 66,23),
5
[-ino]: anquus ‘noudando o apenas mo iéndose; no mo ido; que lė o būdo, nesma kus e . . LKŽe;
sa in i (pasawin a PK 228,8) pe eneina], -ino (pasawinima [- 238,11): su ‘nu odando daik o, dalyko,
eikalo pe enecimien o, p oximidad a cualquie a de los es (pp . acción a liekančių) pe sonas
(kalbančiajam, klausančiajam o pe sona a la que se habla) y . ., sa as ‘pačiaman is, p opio o ado,
PK, p opio es, ab icado; siejamas pa inichos, ce canos elaciones y . . LKŽe; sa in i (pasa in i PK
121,18), [-ina], [-ino]: so us ‘už ek inai p i algęs, p isiso inęs, p iėdęs; cuyo poco bas a necesi a
come se, nu i i o, sacian e y . . LKŽe; o alin i (s engin PK 251,18), -ina (nusis ip ina PK 90, [-4,
o alino]: ue eus ‘con enedo de mucha ue za ísica, ue e, pajėgus; eniendo buenaą salud;
capacesan e bien unciona y . . LKŽe; sunkin i (apsunkinkim PK 149,6), [-ina], [-ino]: pesus ‘daug
swayan is; ealiza al cual, adqui i equie e mucho e o as, es ue zos, e c. . LKŽe; s eikin i
(sweykin PK 146,19), [-ina], [-ino]: sanous ‘saludo, salud deseamien o palab a LKŽe; šaknin i (iszaknin
PK 31,10), [-ina], [-ino]: šaknis ‘pa e del cul i o, con la que se ija en la ie a y se nu e; koquie a
comienzo, undamen o, o igen y . . LKŽe; šlo in i (paszławin PK 40,8), -ina (szlowin PK 150,6), -ino
(paszlawinimą PK 24,10): šlo ė ‘ga bingas izga sėjimas, isuomenės odada espe oba po g andes
nuopelnus, abajo, alen ą, didelė ga bė; buen nomb e, epu ación LKŽe; [šen in i], -ina (paszwen ina
PK 124,14), -ino (paszwen inay PK 72,9): san o ‘ u in is muy nobnų hono ingo p opósi o; que idos
co azzes, le an ando eno me la e e encia y . . LKŽe; legal i (nusi eisin i PK 242,12), [-ina], [-ino]:
eisus ‘quien ac úa mo almen e, gua da las no mas mo alés, no mien e, al que se puede con ia ,
jus o; co espondien e e dadą, undado e dad, mo alės equisi os y . . LKŽe; e i ica i
(nu ik in PK 246.22), [-ina], [-ino]: e dade o ‘ ealus, apčiuopiable, no engaune o; y na u al, pu o . .
LKŽe; [ olin i], -ina (a olin PK 173,15), [-ino]: oli ‘a s u (luga es ma ca ė i, donde lo que es, ocu e,
hace, sucede o a la cual se a, mue a, esenkama); ma ca la go á in e al de iempo, la gas
unkándose, al pasi ie o u u o dis olusí iempo y . . LKŽe; wi inki PK 119, [-ina], [-ino]: ue e
‘a supo us a dančiam ue zas ex e nas, pe du us; eniendo mucha ue za ísica, ue es,
enéguos; que enga buenaą saludá e . . LKŽe; alnin i (walnink PK 69,10), [-ina], -ino (iszwalninay PK
30,15): alnas ‘ne a žomas, lib e, independien e; no ce ado, capaz de mo e se lib emen e, eniendo
libe ad LKŽe; baja in i (nuźiamin ą PK 44,15), -ina (nusiźiamina PK 163,18), [-ino]: bajas ‘ u in is nedidelį
e ikalų mas ą, neaukš as; no alcanzando el ni el habi ual, alėnus y . . LKŽe; [ženklin i], -ina
(źiankliname PK 125,16), [-ino]: signo ‘exis o o su gido ma ca; di b inė daik inė o ob azdinė žymė, žymuo
y . . LKŽe;
• -y i, -ija, -ijo: [daly i], -ija (daliiesi PK 7,24), -ijo (daliimu PK 220,21): pa e
‘ an cie o can idad de odo lo que; alguna cosa de alguna cosa cons i uido a elemen o e . . LKŽe;
ga by i (nuga bysiu PK 80,17), [-ija], [-ijo]: ga bė ‘šlo ė, espe oba; buen nomb e LKŽe; pečė y i
(pećie i umbim PK 208,6), [-ija], [-ijo]: pečė is ‘į ankis ženklui spaus i; p esionado o imp eso una
ma ca con ese ins umen o; es ampado LKŽe; sus ip isiu PK 194,16), o alija], [-ijo]: ue eus
‘ enedo de mucha ue za ísica, ue e, pajėgus; eniendo buenaą salud; capacesan e bien
unciona y . . LKŽe;
• -y i, -o, -ė: [mainy i], maino (mayna PK 48,20), mainė (apmayne PK 133,12): mainas ‘canymas,
cambiois; pe mu a, cambio y . . LKŽe; ami i (nu amis PK 59,17),
6
[ amo], [ amė]: amus ‘nejudan is o os mo an is; no mo ido; que lė o būdo, nesma kus e . .
LKŽe;
•o i, -oja, -ojo: donano i (apdowano PK 38,20), -oja (apdowanoie PK 38,14),
-ojo (apdowanoio PK 166,20): donana ‘do ano as daik as; i . . auka LKŽe;
• -o i, -o, -ojo: sa gua da (sa gua da PK 37,15), [-o], -ojo (sawgaia PK 19,17): segu ous
‘p o egido con a pelig os; ese as e . . LKŽe;
• -uo i, -uoja, -a o: meluo i (mełuo a PK 139,27), [-uoja], [-a o]: melas ‘ne eisybė,
melagys ė LKŽe.
La mayo pa e PK secuen i os son igualaskiemenías p ecesagas -in i ediniai. P ecisamen e
es e apéndice es la más ca ac e ís ica a es a ca ego ía. Además, gene almen e es a
ca ego ía y es a p ecep o edinių undamen os palab as son adje i os, al caso edinių
signi icado co esponde comple amen e a la gene al daybos ca ego ía signi icado (DLKG 1997
[1994]: 387), po ejemplo, di e min i da y i linksmą, pla in i da y i pla ų. De ípicos secuencii os
a ibu i íes señal e la a ención a sang in i, aquí es ocu ida haplología (k u inas > k u in-in i >
k u -in i). De daik a o džių con p eesaga -in i es hecha menos edinių, sus signi icanzas ienen
di e sos signi ica i os a spal ios. Daik a a dinių p ecesagos -in i sek en y ų PK pama iniai
palab as suelen son abs ac a: d augė, ga bė, gėda, liaupsė, šlo ė. Tokios edín signi icado iene
b ilhan es o o gamien o, susci ación signi icado e lejoí, po ejemplo, gėdin i sukel i gėdą,
šlo in i su eik i šlo ę.
Los p e acios es an es -in i de sequencii os signi icados co esponden comple amen e a la
ca ego ía gene al de signi icado (ženklin i da y i ženklą) o ienen signi icados pa icula es de
onalidades (šaknin i da y i, omen a que c ecie an aíznys).
Aunque PK es ela i amen e insigni ican e uen e, en él se a udi en a os casos, cuando
secu en i os con p e aga -in i pama iniai palab as son p e eiksmiai y į a dis: a i, g e a, oli y
sa as. Vedinių signi icados co esponden comple amen e al signi icado de la ca ego ía gene al,
po ejemplo, ap oximin i da y i, pa a se a i, sa in i da y i su, p opio (DLKG 1997 [1994]: 388).
Plačiau pakomen a o i ale ía -y i, -ija, -ijo edinius. La mayo ía de es a p ecepaga edinių son
daik a a diniai (LKG 1971: 261), sin emba go, aunque ečiau, pasái o y o ookios undamen os
palab as de būd a džių. En gene al ales p ecesagas edinių signi icanzas son casi iden iškos
p ecesagas -in i edinių signi icmėms. en las lenguas Lie u ių i mėse y en iejos esc i os de
lenguas lie u ių a eces es as dos p ecep as se usan pa alelas, ales casos hay y PK: honbin i
ga by i /; o alece o alece / En la ac ual lengua li uánica įsi y auja a ian e con -in i (p z.,
aušin i aušy i; gesin i gesy i y e c.). / También aquí ale señala la a ención a eiksmažodžius
alnin i y pečė y i. Como ya mencionado, en es e a ículo se man iene opiniónés, que si en lenguas
li uanas mani ies amen e p es adas šaknies eiksmažodis al lado iene paliudy ą skolinį
a dažodį, i. e. po encialų pama inį žodį, al eiksmažodis no se conside a au omá icamen e ediniu
de lenguas li uanas. Veiksmajodis alnin i a ibuí inas híb idos de la lengua li uanas debido a
e iden e azón p eesaga -in i no iene co espondimenos en lenguas sla as, en o a palab a, él
co esponde a la de inición de híb idos: Tai palab as, sin su, u in ys y o os lenguas nekai ybinių
mo emų. Los híb idos suelen su gi debido al calquiación, skolinių ep ocesamien o o po palab as da ybą, usando ya pascolido mo emes (LKE 2008
7
[1999]: 207). Incluso si aquí ocu ió mencionadoji p eesagų kai a y alnin i es pe di binys de alny i
(shis eiksmažodis PK nepaliudy as), p ime o, adicionalmen e skolinių pe di biniai se conside an
hib idais, segundo, as análisisés se de e minó, que y eiksmažodis alny i p obablemen e son de
la lengua li uánea edinys del skolinio alnas (< sen. us. вольный ‘добровольный, совершаемый по
собственному желанию; oob edaje o pode , de echo поступать po p opia olun ad; c oobodny,
no encon an e obs áculos; c oobodny, independien e (SRJA III 17); usėnų вольный, дабравольный
волный ‘вольны, свабодны; не вінаваты, апраўданы; незалежны, непадуладны;
(HSBM IV 165); len. wolny ‘swobodny, niezależny, nieog aniczony; aki, z cuyo alguien pueda
swobodnie usa se; que iene wolność osobis ą; i d. (SS X 292)). Veiksmažodis pečė y i pod ía se
p es ado de las lenguas sla as (iš y ų sla ų), si se u ie a en cuen a solo la p eesagá, pe o en los
dicciona ios de lenguas sla as de la edad co espondien e no se encuen a accionmažodžių, que
pudie an da p ecisamen e pečė y i da os pa emia sólo donde paludizada o ma de o a (< us.
печатовати, печатывать, прикреплять, запрещать пользоваться) (JAJA 36 XVII); usėnų
прикладывать печать, запечатывать печатью, скрепив края документа; закрывать,
печатовати, печатовать ‘прымацоўвать пячать (да документа); acha oza ; pe an.
comple a cha, ce a ; paцвярждаць (HSBM XXIV 284); plg. len. pieczę ować ‘opa ywać pieczęcią
(SPol XXIV 44)). Así, pečė y i pod ía se conside ado edinio de el p es inio pečė is (< sen. us.
peчать ‘знак, символ, след, отпечаток
чего-л.; прибор с выпуклыми знаками для оттискивания их на чем-л; печать, печатка;
j. igu a i amen e; ‘oттиск печати (печатки), no malmen e en ozoчке воска, свинца, который
привешивался, прикреплялся к документу; отпечаток (SRJA XVII 36); usėnų pєчат, пєчат, пєчть,
пєчт ‘(neвеликий металевий або каяный предмет с вирiзаним на нем знаком для вiдбивания на
воску, свинцi i под. с целью пiдтверждения змiсту документа) печатка, печать; ( idbiток этого знака,
зробленый на воску, свинцi i под. i прикрiплений шнуром до документа замеiсть пiдпису) печать (SSМ
II 143). La mayo ía PK igualaskiemenios secuen i os son ipiški lie u ių kalbos es a ca ego ía
ediniai, cuán neįp as i son eiksmažodžiai ami i y meluo i. Es e úl imo accionomodio se dis ingue
de su base de palab a DLKG minima, que p eesagų -uo i, -uoja, -a o pada omosios signi icaciones
edinių base de palab a suelen a conc e ieji daik a a džiai (DLKG 1997 [1994]: 388), pe o meluo i,
-uoja, -a o es des iado del abs ac o melas. Tal ez po eso su signi icado algo alejado del
signi icado de ca ego ía gene al y es deci men ą. O o accionmazoodis in igan e debido a su
o ma. Rami i en la ac ual lengua li uanas y en gene al iejosos esc i os no es ecuen e,
acos umb ado es amin i, pe o sabiendo, que es p eesagų -in i -y i pa alelė, al eiksmajodis es
comple amen e ikė inas, pe o a o.
Desde es a g upo cuán se des acan nolgiaskiemeniai secuen y ai de ellos son signi ica i amen e
menos. En la ac ual lengua li uanas muy mucho p ecesaga -ė i y sus a ian es de eiksmažodžių ya
nebesiejama con ningúnos a dažodžiais, sin emba go la oposición de da ybos žymė i y žymė es
yški, po lo que eiksmažodis p iski as a da ybiškai skaidžių.
1.2. Būsenos edinių, ambién llamados de s a y ais, PK son 12, ellos ma can s a išką unde inėž as
du ación de es adosená, elacionada con lo que dicho dicho base palab a. El signi icado gene al de la
8
ca ego ía puede se explicado como bū i a al, alam; sen i , ene lo que dicho lo dicho undiniu
palab a. Po lo gene al es e g upo ediniai se o man con odos los ocho p incipales a dazodinos
adjecaginos mo emes (DLKG 1997 [1994]: 393). PK s a i os p eesagų ambién hay di e sos:
• -au i, -auja, -a o: [pa eikau i], [-auja], -a o (pa eikawiman PK 234,20): pa eika
‘palankumas, malonė y . . LKŽe; p ieš a au i (p ies a au i PK 78,25), [-auja], [-a o]: p ieš a a
‘p ieš a a imas, ginčas; solución, cuyo una idea paneigia o a idea, con adikcia y . . LKŽe;
[ eikalau i], -auja ( eykałauia PK 205,25), [-a o]: asun oas ‘a lik inas abajo, a ea, in e és;
esencial obje o, bū inumas, po eikis y . . LKŽe; ūs au i (ne us au PK 220,19), 195 [-auja], -a o
(apsi us awo ‘ PK,8): ūs uspik as, žiau us; šiu kš us, zagaulus y . . LKŽe;
• -en i, -ena, -eno: i i (giwen i PK 71,2), [-ena], [-eno]: i ias ‘ u in is gy ybę,
i iando, nemi ęs y . . LKŽe;
•ė i, -i, -ėja: gailė i (gayle i PK 71,11), gaili (gaylis PK 84,15) y -ėja (nesigayleia
PK 164.4), [-ėjo]: gailus ‘gailes ingas; apenamien o digno, g anudos, pobu dos, e ksmingas;
liūdnas e . . LKŽe; gėdė is (nesigededami PK 82,21), [-isi], [-ėjosi]: gėda ‘nega bė, sa ma a
LKŽe; [no ė i], quie e (neno in i PK 133,19), [-ėjo]: no as ‘in igim qué hace , qué ob ene ,
ene , sel sa is ace ; galia apsisold e, olia y . . LKŽe;
• -o i, -oja, -ojo: abejo i (abeio umbim PK 25,6), -oja (neabeioiam PK 214,11), -ojo
(abeioimas PK 246,13): abeas ‘abejojimas LKŽe; sielo i (ne siełok PK 59,14), [-oja], [-ojo]: siela
‘in e io psicinis mundo humano, su sąmonė, sen imien os, expe iencias; en eligión
inmo al in angible p imad del homb e, uniendo a homb e con Dios; espí i u e . . LKŽe;
• -uo i, -uoja, -a o: syl a uo i (no silwa uok PK 60,16), [-uoja], [-a o]: syl a as
‘susik im imas, ūpes is, ši dgėla LKŽe; e de (źaluodams PK 43,17), [-uoja], [-a o]: e de ‘un de
los colo es p incipales del espec o, que se encuen a en e el ama ono y el žyd o; ales colo es como hie olė
LKŽe.
12 De PK s a i os sólo cua o de las palab as undamen ales son ca ac e e džiai: ūs us, i as,
gailus, g ealias, aunque como sólo s a y ai suelen hace se de būd a džių. Likusių s a i ų
pama iniai palab as son loik a a džiai abs ac a. Un PK es y o es de ipo mix io (no ė i), o o de
un ac ual iempo PK a iai uja es paliudi a y nep iesaginė o ma gaili, e p iesagine gailėja.
Veiksmajodis zalia i, como is o, iene p eesagą -uo i, y es a en gene al lie u ių kalboje es muy
da i y ca ac e ís ica casi a odas las ca ego ías denomina i as. Si zalia se y e des asociamos
daybiniu yšiu, edinio signi icados pueden se d i: da y is zaliam y bū i zaliam. ¿ edinys es
mu a i o s a y , se puede hace deducción sólo de edinio signi icado, y és a a escub e sólo del
con ex o: Ese se á como á bol 43, sob e pawe smiu wisad zaluodams isod y duos waysiu wisokuy
ciesu PK17. Como se e de PK ex ac os, en ca equizismo es e accionmazodis se usa al signi icado
más ecuen e ‘bū i zaliam LKŽe, aigi, es deci , es būsenos edinys. Menos que s a i os son 1.3.
de la ca ego ía de signi icancia de con o midad de es ado de los ed. La mayo pa e de las
unciones de con o midad edinas de es ado se hace de daik a a džių, la signi icación gene al de
la ca ego ía es a lik i de eso, abaja de eso, ob a así, lo que dicho po palab a base (DLKG 1997
[1994]: 39), accionesmažodžiai son in anzi y iniai. La mayo ía PK es ado de con o midad ediniai
9
es hecho con da zina de es a ca ego ía apéndice -(i)au i: ka aliau i (ka alau PK 113,10), -auja
(ka alauien i PK 207,14), [-a o]: ka alius ‘ aldo o, í ulo de mona cho en algunos bo des; ese
i ula iene un í ulo y . . LKŽe; p a akau i (p a akau i PK 160,18), [-auja], -a o (p a akawa PK
178,3): p a akas ‘a ei ies eiškinių skelbėjas; san o del cielo, el ayudado de Dios LKŽe; se i u i
( a nau umbim PK 22,21), -auja ( a nauia PK 227,5), [-a o]: se nas ‘samdomus abajado
domés ico, desempeñando di e sos abajos o denados po el amo, le asis iendo; escgas LKŽe;
iešpa au i (wieszpa aus PK 85,17), [-auja], [-a o]: iešpa s ‘pe qué po es ad iene el homb e,
gobe nado ; sup emaji omnipo ė esidad, Dios e . . LKŽe. Keli de menė ų cumplimien o de
signi icancia edinių es hace de skolinių eyes y p a akas. Ka alius es iejo klodo skolinys, él
a kelia ęs de y ų sla ų (plg. sen. us. король ‘король, правитель (SRJA VII 338), usėnų король
‘кароль, манарх (HSBM XVI 21). LKŽ a él nenu odoma es anima o igen, en onces al menos LKŽ y
ka aliau i nežomimas como hib idas, i. y. ne a o inas en la ac ual lengua li uánica, aunque
o malmen e ka aliau i no di ie e del pe de akau i. Es e úl imo ad e bo se a ibuye a híb idos,
po que su undamen o palab a p a akas ‘p anašas a lengua li uánica a ėjęs ya en épocas más
a días (< sen. us. пророкъ ‘предсказатель, предвестник (SRJA XX 207); usėnų p o okъ, p o ok
‘прарок, прадказальнік (HSBM XXIX 213); len.
p o ok ‘człowiek posłany p zez Boga, p zemawiający w Jego imieniu i głoszący Jego wolę (SPol
XXX 360)) y p a akau i es edinys de con o midad de es ado, hoy pe cibido como ípicamen e
hib ido: su ap iaga no iene analogías de acciones en lenguas sla as y nea i inka sla ismos
in eg a i os sis ema (despendiendo a sla os lenguasmažodžius, dėsningai debe ía se -a o i); él
iene undamen o palab a á skolinį, sla išką šaknį.
Unio accionmazwo ds asignación a es a ca ego ía es p oblemá ico. P iesaga -in i, aunque y
a a a la ca ego ía de con o midad de es ado, pe o sin emba go es posible, po lo que y
accionmazdodis auklin i ( zauklin u [- 239,21), [-ina], pe enino] pod ían a ella auki a , la palab a
básica se ía daik a a dis PKlė ‘nešio ė, aikų auklė oja LKŽe. Sin emba go DLKG esc ibe que
ales p ecesagas es adoas cumplimien o accionmažodžiai son in anzi y inie, y en es e caso
accionmažodis es anzi y inis. 1.4. Pa icipa signi icanzas edinių PK ė a 2: ka iau i (ka iau
PK 141,17), [-iauja], [-ia o]: ka as ‘susik im imas, ūpes is, ši dgėla LKŽe; pasnykau i
(pasnikaudams PK 88,26), [-auja], [-a o]: pasnykas ‘sus ención de cie os comdios (pp . mėsos,
seniau y leche) en los días es ablecidos de la eligión LKŽe. Aunque accionesmajodis pasnykau i
son hib ido, ambas palab as de es a ca ego ía son ipiški pa icipación signi icaciones
da ybos ca ego ías ediniai ellos ienen p eesagą -(i)au i (es as ca ego ía de
accionesmajodžiai se hacen sólo con p eesagoms -(i)au i y -(i)ou i), sus undiniai palab as son
daik a a džiai abs ac a. Glaus ai PK denomina i os de doyb ca ego ías, sus undamen os de
palab as ecuencias y p ecesagų p oduc i idad se p esen an abelėje (ž . len elę).