scieee Open visual document viewer

M. Petkevičiaus katekizmo (1598) denominatyviniai veiksmažodžiai

Anželika Smetonienė

Abstract

Straipsnyje pristatomas 1598 m. išleisto M. Petkevičiaus katekizmo (PK) denominatyvinių priesaginių veiksmažodžių tyrimas. Šiame šaltinyje rastas 70 tokių veiksmažodžių, jie yra pasiskirstę po keturias denominatyvų kategorijas – padaromosios reikšmės, būsenos atitikimo, būsenos ir dalyvavimo reikšmės. Straipsnyje pristatomas PK denominatyvinių veiksmažodžių priesagų dažnumas, pamatinių žodžių bruožai, apskritai PK denominatyvų darybos tendencijos, akcentuojami sudėtingesni darybos interpretacijos atvejai.

Full text

Ac a Linguis ica Li huanica 2025, . 92, p. 115 Con en s link Tu inio e e encia / ISSN 2669-218X (online elec ónico) / Copy igh © 2025 Anjelika Sme onienė. Published by he Ins i u e o he Li huanian Language. This is an Open Access a icle dis ibu ed unde he e ms o he C ea i e Commons A ibu ion Licence, which pe mi s un es ic ed use, dis ibu ion, and ep oduc ion in any medium, p o ided he o iginal au ho and sou ce a e c edi ed. // Isleido Li u ians idioma ins i u o. Es e a ículo es de acceso abie o, dis ibuido bajo los é minos de licencia de C ea i e Commons a ibución, pe mi iendo sin lími es usa , dis ibui y ep oduci el con enido en cualquie sopo e, indicando au o es y uen e. Recei ed: Gau a: 2024-08-01. / Accep ed: Adop ado: 2025-01-24. / 1 M. PETKEVIČIAUS KATEKIZMO (1598) DENOMINATYVINIAI EMPSMAJODIAI Denominal Ve bs in he Ca echism o M. Pe ke ičius (1598) ANELIKA SMETONIŽEN Ins i u o de lenguas Lie u ių El. e-mail: anzelika.sme oni[email p o ec ed] ORCID ID: h ps://o cid.o g/0000-0003-0352-884X Mokslinių in es igaciones di ección: palab as de doyba. h ps://doi.o g/10.35321/all92-08 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ANOTACIÓN el S aipsnyje p esen acas 1598 m. izlei o M. Pe ke ičiaus ca ekismo (PK) denomina i inių p iesaginių eiksmažodžių y imas. En es a uen e encon ado 70 ales accionesmajodjis, ellos es án apasci s én po cua o ca ego ías denomina i os pada omosios signi icanzas, es ado de con o midad, es ado de y pa icipación signi icanzas. El a ículo p esen a en PK la ecuencia de los p eesagos denomina i os de accionesmajodías, ca ac e es de palab as básicas, en gene al PK denomina i os endencias de da ybos, acen uados compleingesni casos de in e p e ación de da ybos. ESMINIAI VOODŽIAI: eiksmažodžiai, denomina i ai, da ybos ca ego ía, p eesaga. ABSTRACT Los Es ados miemb os debe án: The a icle p esen s a s udy o he denominal su ixal e bs in he Ca echism o M. Pe ke ičius (PC) published in 1598. A o al o 70 such e bs we e ound in his sou ce, and hey a e di ided in o ou ca ego ies o denominal e bs: ac i i e, simila i e, s a i e and pa icipa o y meanings. The a icle p esen s he equency o PC denominal su ixes, he ea u es o he base wo ds, and he gene al ends in he de i a ion o PC denomina i es. The pape also ocuses on he mo e complex cases o de i a ional in e p e a ion. KEYWORDS: denominal e bs, ca ego y o de i a ion, su ix. ĮVADAS Me kelio Pe ke ičiaus ca ecismo ( oliau PK) habla has a šiol in es igada negausiai. La p ime a ez él más de alladamen e examinado Jono K uopo (1970), sin emba go es o son obse aciones de ca ác e más gene al. Sob e odo a es e ca ecismo se cen a como a e o ma os uen eini (Kuźmina 2002; 2 Pociū ė-Abuke ičienė 2005; Niedźwiedź 2008). Úl imamen e se in es iga PK leksika, p incipalmen e skolin inė (Sme onienė 2016; 2017; 2018; 2019a; 2019b), y p eesaginių eiksmažodžių da yba (Sme onienė 2021). En es e a ículo se p es a a ención a denomina i iones p ecesaginias eiksmažodžiam, . y. ediniams de a dažodžių. Aunque la ac ual de la lengua li uana accionesmažodžių da iba es es udiinė a, iejos aš ijos p iesaginiai eiksmažodžiai has a aho a se es udian poco, en es e campo p incipalmen e son ašę Ju gis Pake ys (2005; 2017; 2019; A kadie , Pake ys (2015) y Dalia Pakalniškienė (2019). D. Pakalniškienė (2019: 10) es en a izada que į ai ių ch onologinių sluoksnių da ybos ka ego ijų y imai a e ak ualūs y signi ica i os como mundo conocimien o y ca ego izamien o, mundo su a kymo y e lejío kalboje. El obje i o de es e a ículo examina PK denomina i inių p iesaginių eiksmažodžių da ybos ca ego ías y, si ales exis a, dis ingui PK y ac uales lenguas Li uanas es a a ia di e encias. A es e p opósi o alcanza de J. K uopo suda y o M. Pe ke ičiaus ca ekismo ocynėlio y 1939 m. edlecido o og a óo inio de es e ca ekismo de la edición escogidas odas p eesaginių eiksmažodžių o mas y sus ediniai, es imoniijan ys eiksmažodžio bend a į, esamąjį y bū ąjį ka inį laiką. Veiksmajodžiai apibend in i (a si ibojama de an esdėlinių edinių, si sus nep iešdėlinių eiksmajodžių o mas son egula es, en e ellos no hay esencial di e encia de signi icación), suski s y i en de e ba i us y denomina i us. Del o al PK as a 70 denomina i os p eesaginos eiksmažodžių. Como mencionada, denomina i iais p eesaginiais accionesmažodžiais llamados ediniai de daik a a džių, būd a džių, į a džių y būd a dinės kilmės p ie eiksmių. T adiciamen e p iesaginiai eiksmažodžiai, man enikan ys p iesagą en odos los kamienos, llamados p iesaginiais, y nošlaikan ieji miš iaisiais. Es as aún se ha suge ido llama las espec i amen e p eesaginías igualaskiemenias y nonygiaskiemenias accionesmažodžiais (Pake ys 2002: 235236). P ecisamen e es os dos p eesaginos de accionesmažodžių mo ologiniai ipos y se analizan en es e abajo. En es e a ículo se aplica sinc onís ica análisis de palab as de hacía, sus p incipios p incipales son su o mulación po Vinco U bučio (2009 [1978]). PK P esen ados denomina i ie p eesaginiai eiksmažodžiai o malmen e y seman i icamen e se basa pama iniais palab as, edinio y pama inio palab a á sieja aiški da ybos mo y acija. En aquellos casos, cuando da ybinė mo y acija ya pa ece emo usi, accionesmajodžiai al a ículo no se incluyen, po que ellos se conside an sinch oniamen e neskaidžiais. Nag inėjando po encialalius dedinos y sus undamen os palab as, se ha enido en cuen a y en adicionales c i e ios de de e minación de la di ección de daibai ( ežnumo, quan i inį) (U bu is 2009 [1978]: 101). P incipales o mas de acciónodío, spėjamas según ac ual de lenguas li uanas y accionesmajodžių da ybos sis ema, pe o no pauliudi as PK, esc iben lauž iniuose skliaus ues. Vale la pena menciona que debido a la concus umb e del ex o se p esen an sólo aquellas edinių y pama inių palab as signi icanzas, las cuales se usan PK. En algunos casos, que sea más cla a la conexión edinio con la p esen ada palab a base, y no con o o o malmen e posible, se p esen a el signi icado del accionmojodio. Sepa a amen e es necesa io menciona y p és amos, más p ecisamen e, sla ismo, ma en ellos įmanomas d ejopas en oque. A eces es di ícil sepa a sla ismo y de i ados de la lengua li uanas de pasilin os a dažodžių, po que cuando a la lengua li uanas de sla as lenguas es pe mi ido فعلماجodis y su comp ašaknis a dažodis, puede su gi cues ión, si delibe ación de la elación puede se zasimezgęs en la lengua li uanas, . y. 3 al idioma lie u iųá p incipalmen e podía se pasollin o a dažodis, de el cual con da ios lie u iškomis p eesagos de i a os eiksmažodis. Debido a es a azón a eces mani ies amen e p es adas šaknies eiksmažodžiai son conside ados equi a e idos ediniais de la lengua li uanas de pasiskolin ų a dažodžių y nenag inėjama o a posibilidad. En es e a ículo espe a o a opinión. Nag inėjan sla iškos šaknies eiksmažodžius p ime o ue on es ablecidos o mālie mo ologiniai sandai (p iesagos asignados analógicamen e según da ybiškai skaidžiuosius lie u ių kalbos eiksmažodžius). No malmen e apode a se de lenguas sla as accionesmajodžiai iene analogías en lenguas sla as, co esponde a sla izmų in eg a imo sis emą, i. i. pe imando sla izmą eiksmažodį y in eg ándolo en lenguas li uanas, se man iene la a liepamien o de p eesagų: lenkų, y ų sla ų p iesagų -ować, -оватиов (-aть, -авать, -eвaть) accionesmajodžiai de lenguas li uanas iene p iesagą -a o i; de las lenguas li uanas accionesmajodžius con -y i, -ija, -ijo co esponde sla iškuosius eiksmažodžius con p eesagus -ić (-yć), -ити (-ыти), o con -(i)o i, -(i)oja, -(i)ojo sla ų kalbų eiksmažodžius su -ać, -aтu (-aць, -aтьять, -). de los idiomas Lie u ių skoliniai eiksmažodžiai, si jun o en el habla unciona y bend ašaknis a dažodis, eó icamen e pueden se conside ados da ybiškai skaidžiais, pe o p incipalmen e necesa io busca po encialalaus del skolinio eiksmažodžio isiškų a i ikmenų nag inėjamo me o sla ų kalbose. E aluando la posibilidad de da ybos de la lengua li uanas, necesa io ene en cuen a a la posible edinio da ybos ca ego ía, ki čia imą, ambos palab as posible edinio y posible undinio palab a signi icados, su ad enimien o a lenguas li uanas ch onologiją. Habiendo ace a á la mencionada análisis a p és amos de sla as lenguas, y no a denomina i os de Li uania, ue asignado es os accionesmajodžiai: blūdy i ( źbłudi PK 244,21), [-ija], [-ijo]; [bu sa o i], [-a oja], -a ojo (bu sawoio PK 121,4); čes a o i (cias awok PK 5,9), [-a oja], [-a ojo]; čys y i (apcis i i PK 128,26), [-ija], [-ijo]; dėka o i (dekawo PK 231,17), [-a oja], -a ojo (dekawoima PK 183,21); humo i (dumo PK 42,4), -oja (dumoia PK 103,10), -ojo (nudumoiau PK 57,2); ga a y i (p iga awi ą PK 111,26), -ija (ga a ii PK 51,7), -ijo (ga awiima PK 205,15); [g ol a o i], -a oja (gwoł awoiami PK 191,13), [-a ojo]; hanby i (honbi PK 142,21), [-ija], [-ijo]; ko o i (ko os PK 49,22), [-oja], [-ojo]; pakū a o i (paku awo umbim PK 147,6), [-a oja], [-a ojo]; pūs y i (pus i i PK 73,2), [-ija], [-ijo]; ėdy i [ edi i PK 149,27], [-o], -ė (pa edey PK 142,10) y aún muchos o os. PETKEVIČIAUS KATEKIZMO DENOMINATYV DARYBOS CATEGORIAS Veiksmažodžių p eesagų, compa ado con daik a a džių, es signi ica i amen e menos, po lo que las mismas p eesagas ediniai pueden pe enece a dis in as ca ego ías de da ybos. PK es cua o de las ca ego ías de da ybos denomina i os: pada omosios signi icaciones (sek en i os), es adoenas signi icaciones (s a y os), es adoenas cumplimien o y pa icipación signi ica i as. Ellos con los p e ajos -(i)au i, -en i, -ė i, -in i, -y i, -(i)o i, -(i)uo i. La mayo pa e son pada omosios signi icaciones edinių. 1.1. Sequen y ai ma ca ac i os acción, median e el cual algo se c ea. El signi icado gene al de la ca ego ía es ‘da y i eso o al, que se dijo con la palab a base (DLKG 1997 [1994]: 387). Pada omosas signi icanzas accionmawodjes puede ene di e sos signi icados 4 a spal ios, pe enecien es de la base de la palab a, po ejemplo, kie in i da y i kie ą, šlo ini su eik i šlo ę. Es a clase de doñas de apesaginių eiksmažodžių PK as a 52, ellas componen con apesagodías: • -ė i, -i, -ėjo: žymė i (iźime PK 201,15), [žymi], [-ėjo] ‘da y i žymę, ženklin i LKŽe: ma cé ‘ishlikęs koks ma ca, pis asc; con ac ualis a i icial obiec o pic o ial signo, ma cuo y . . LKŽe; • -in i, -ina, -ino: [a in i], -ina (a iname PK 183,10), [-ino]: a i ‘ne oli (locai žymė i) LKŽe; bjau in i (neiszbiau in ų PK 209,6), -ina (biau ina PK 72,25), [-ino]: bjau us ‘ku is de mala apa encia, neg ažus, nedailus, baisus, šlykš us LKŽe; mul iplica (daugi i PK 116,10), [-ina], [-ino]: muchos ‘que de g an can idad, gausus, aps us; ecuencia LKŽe; muchossin i (dauksink PK 118, [-ina], [-ino]: muchossus ‘daugus, gausus, aps us LKŽe; [didin i], [-ina], -ino (padidinimu PK 31,19): didis ‘zymus po su olumen, caambus; mad endés, adul o, anciano de edad, y . . LKŽe; amigosin i (p id augin i PK 6,24), [-ina], [-ino] ‘jung i en amiga, compa in i LKŽe: d augė ‘d augys ė, d auga imas; comunidad, amiga; de una gene ación amigos de bū ys e . . LKŽe; d ū in i (d u in i PK 79,6), [-ina], [-ino]: d ū as ‘s o as; que enga mucha ue za, ue es LKŽe; gai in i (gaywindamas PK 75,15), -ina (a gaywina PK 14,18), -ino (gaywinima PK 116,14): gai us ‘gai inamas, gajus, pa a us, ue es, i as, aleg mas, ik us, mi us LKŽe; ga bin i (ga bink PK 108,21), -ina (ga bina PK 80,20), [-ino]: ga bė ‘šlo ė, espe oba; buen nomb e LKŽe; gain i (gausindama PK 113,4), [-ina], [-ino]: gausus ‘skalsus; aps us; é il; nues ous; ico, con capacidad LKŽe; gėdin i (pagiedido PK 241, [-9),ina], [-ino]: e gonda ‘nega bė, sa ma a LKŽe; [g ažin i], [-ina], -ino (apg azinay PK 129,8): g ažus ‘dailus, da naus sudėjimo; miél LKŽe; [g e in i], -ina (sug ia in PK 238,4), [-ino]: g e a ‘šalia, šalimais, g ečium, ce ca uno del o o LKŽe; kal in i (kal indando PK 125,23), [-ina], [-ino]: culpas ‘ką malga pada ęs, nusikal ęs, nusidėjęs, nusižengęs; alo as, nusipe nés (pausmės) LKŽe; sang in i (suk uwin o PK 164.6), [-ina], [-ino]: sang inas ‘k aujuo as, suk u in o, sang eju aplecés, pas u és; elacionado con el de amamien o de sang e, gal ažudiškas, k auge iškas LKŽe; liaupsin i (laupsins PK 50,5), [-ina], [-ino]: liaupsė ‘ga bė, pagy imas LKŽe; ligin i (ligink PK 55,11), [-ina], [-ino]: liggus ‘be įdubimien os y iskilimų, plynas; sin šakų, nošako as e . . LKŽe; aleg min i (linksmin i PK 144,5), [-ina], -ino (palinksminay PK 70,12): di e ido ‘apimado aleg iamo, smagus; p omedian e bueną es ado de ánimo, juegaan e e . . LKŽe; disminuin i (mażin usi 72, PK11), [-ina], [-ino]: pequeñoas ‘ku is de no pequeñ al u a, al u a, no pequeñ dimensiones; pocoog edad u in is, niño años e . . LKŽe; minkš in i (iszminksz ink PK 23,23), [-ina], [-ino]: minkš as ‘pasiduodan e cue po o o p esiónimui, ácilmen e įsp esu izado; gležnas, lex us, nes andus e . . LKŽe; [na in i], [-ina], -ino (ina inom PK 22,6): na us ‘apimado de g an no o, encendido, eli os, calš as, sma kus; g ei įni š an is, pik as LKŽe; naujin i (a nawgink PK 63,15), -ina (naugini PK 175,14), -ino (a nauginima PK 201,16): un nue o ‘neseniai apa ecęs, hecho, adqui ido; aún no u ilizado o poco Te e ado y . . LKŽe; [niekin i], [-ina], -ino (iszniekino PK 120,24): nadie ‘pouco ú il, poco necesa io, mal, de poco alo coik as LKŽe; [pik in i], -ina (pik ina PK 204,25), [-ino]: pik as ‘ku is g ei supyks a, aidingo būdo; en ol as píccio, enojés, susie zinés y . . LKŽe; pla in i (papła ink PK 179,23), [-ina], -ino (papła inimą PK 252,2): pla us ‘didelis pe ske sį LKŽe; [ amin i], -ina (nusi amina PK 66,23), 5 [-ino]: anquus ‘noudando o apenas mo iéndose; no mo ido; que lė o būdo, nesma kus e . . LKŽe; sa in i (pasawin a PK 228,8) pe eneina], -ino (pasawinima [- 238,11): su ‘nu odando daik o, dalyko, eikalo pe enecimien o, p oximidad a cualquie a de los es (pp . acción a liekančių) pe sonas (kalbančiajam, klausančiajam o pe sona a la que se habla) y . ., sa as ‘pačiaman is, p opio o ado, PK, p opio es, ab icado; siejamas pa inichos, ce canos elaciones y . . LKŽe; sa in i (pasa in i PK 121,18), [-ina], [-ino]: so us ‘už ek inai p i algęs, p isiso inęs, p iėdęs; cuyo poco bas a necesi a come se, nu i i o, sacian e y . . LKŽe; o alin i (s engin PK 251,18), -ina (nusis ip ina PK 90, [-4, o alino]: ue eus ‘con enedo de mucha ue za ísica, ue e, pajėgus; eniendo buenaą salud; capacesan e bien unciona y . . LKŽe; sunkin i (apsunkinkim PK 149,6), [-ina], [-ino]: pesus ‘daug swayan is; ealiza al cual, adqui i equie e mucho e o as, es ue zos, e c. . LKŽe; s eikin i (sweykin PK 146,19), [-ina], [-ino]: sanous ‘saludo, salud deseamien o palab a LKŽe; šaknin i (iszaknin PK 31,10), [-ina], [-ino]: šaknis ‘pa e del cul i o, con la que se ija en la ie a y se nu e; koquie a comienzo, undamen o, o igen y . . LKŽe; šlo in i (paszławin PK 40,8), -ina (szlowin PK 150,6), -ino (paszlawinimą PK 24,10): šlo ė ‘ga bingas izga sėjimas, isuomenės odada espe oba po g andes nuopelnus, abajo, alen ą, didelė ga bė; buen nomb e, epu ación LKŽe; [šen in i], -ina (paszwen ina PK 124,14), -ino (paszwen inay PK 72,9): san o ‘ u in is muy nobnų hono ingo p opósi o; que idos co azzes, le an ando eno me la e e encia y . . LKŽe; legal i (nusi eisin i PK 242,12), [-ina], [-ino]: eisus ‘quien ac úa mo almen e, gua da las no mas mo alés, no mien e, al que se puede con ia , jus o; co espondien e e dadą, undado e dad, mo alės equisi os y . . LKŽe; e i ica i (nu ik in PK 246.22), [-ina], [-ino]: e dade o ‘ ealus, apčiuopiable, no engaune o; y na u al, pu o . . LKŽe; [ olin i], -ina (a olin PK 173,15), [-ino]: oli ‘a s u (luga es ma ca ė i, donde lo que es, ocu e, hace, sucede o a la cual se a, mue a, esenkama); ma ca la go á in e al de iempo, la gas unkándose, al pasi ie o u u o dis olusí iempo y . . LKŽe; wi inki PK 119, [-ina], [-ino]: ue e ‘a supo us a dančiam ue zas ex e nas, pe du us; eniendo mucha ue za ísica, ue es, enéguos; que enga buenaą saludá e . . LKŽe; alnin i (walnink PK 69,10), [-ina], -ino (iszwalninay PK 30,15): alnas ‘ne a žomas, lib e, independien e; no ce ado, capaz de mo e se lib emen e, eniendo libe ad LKŽe; baja in i (nuźiamin ą PK 44,15), -ina (nusiźiamina PK 163,18), [-ino]: bajas ‘ u in is nedidelį e ikalų mas ą, neaukš as; no alcanzando el ni el habi ual, alėnus y . . LKŽe; [ženklin i], -ina (źiankliname PK 125,16), [-ino]: signo ‘exis o o su gido ma ca; di b inė daik inė o ob azdinė žymė, žymuo y . . LKŽe; • -y i, -ija, -ijo: [daly i], -ija (daliiesi PK 7,24), -ijo (daliimu PK 220,21): pa e ‘ an cie o can idad de odo lo que; alguna cosa de alguna cosa cons i uido a elemen o e . . LKŽe; ga by i (nuga bysiu PK 80,17), [-ija], [-ijo]: ga bė ‘šlo ė, espe oba; buen nomb e LKŽe; pečė y i (pećie i umbim PK 208,6), [-ija], [-ijo]: pečė is ‘į ankis ženklui spaus i; p esionado o imp eso una ma ca con ese ins umen o; es ampado LKŽe; sus ip isiu PK 194,16), o alija], [-ijo]: ue eus ‘ enedo de mucha ue za ísica, ue e, pajėgus; eniendo buenaą salud; capacesan e bien unciona y . . LKŽe; • -y i, -o, -ė: [mainy i], maino (mayna PK 48,20), mainė (apmayne PK 133,12): mainas ‘canymas, cambiois; pe mu a, cambio y . . LKŽe; ami i (nu amis PK 59,17), 6 [ amo], [ amė]: amus ‘nejudan is o os mo an is; no mo ido; que lė o būdo, nesma kus e . . LKŽe; •o i, -oja, -ojo: donano i (apdowano PK 38,20), -oja (apdowanoie PK 38,14), -ojo (apdowanoio PK 166,20): donana ‘do ano as daik as; i . . auka LKŽe; • -o i, -o, -ojo: sa gua da (sa gua da PK 37,15), [-o], -ojo (sawgaia PK 19,17): segu ous ‘p o egido con a pelig os; ese as e . . LKŽe; • -uo i, -uoja, -a o: meluo i (mełuo a PK 139,27), [-uoja], [-a o]: melas ‘ne eisybė, melagys ė LKŽe. La mayo pa e PK secuen i os son igualaskiemenías p ecesagas -in i ediniai. P ecisamen e es e apéndice es la más ca ac e ís ica a es a ca ego ía. Además, gene almen e es a ca ego ía y es a p ecep o edinių undamen os palab as son adje i os, al caso edinių signi icado co esponde comple amen e a la gene al daybos ca ego ía signi icado (DLKG 1997 [1994]: 387), po ejemplo, di e min i da y i linksmą, pla in i da y i pla ų. De ípicos secuencii os a ibu i íes señal e la a ención a sang in i, aquí es ocu ida haplología (k u inas > k u in-in i > k u -in i). De daik a o džių con p eesaga -in i es hecha menos edinių, sus signi icanzas ienen di e sos signi ica i os a spal ios. Daik a a dinių p ecesagos -in i sek en y ų PK pama iniai palab as suelen son abs ac a: d augė, ga bė, gėda, liaupsė, šlo ė. Tokios edín signi icado iene b ilhan es o o gamien o, susci ación signi icado e lejoí, po ejemplo, gėdin i sukel i gėdą, šlo in i su eik i šlo ę. Los p e acios es an es -in i de sequencii os signi icados co esponden comple amen e a la ca ego ía gene al de signi icado (ženklin i da y i ženklą) o ienen signi icados pa icula es de onalidades (šaknin i da y i, omen a que c ecie an aíznys). Aunque PK es ela i amen e insigni ican e uen e, en él se a udi en a os casos, cuando secu en i os con p e aga -in i pama iniai palab as son p e eiksmiai y į a dis: a i, g e a, oli y sa as. Vedinių signi icados co esponden comple amen e al signi icado de la ca ego ía gene al, po ejemplo, ap oximin i da y i, pa a se a i, sa in i da y i su, p opio (DLKG 1997 [1994]: 388). Plačiau pakomen a o i ale ía -y i, -ija, -ijo edinius. La mayo ía de es a p ecepaga edinių son daik a a diniai (LKG 1971: 261), sin emba go, aunque ečiau, pasái o y o ookios undamen os palab as de būd a džių. En gene al ales p ecesagas edinių signi icanzas son casi iden iškos p ecesagas -in i edinių signi icmėms. en las lenguas Lie u ių i mėse y en iejos esc i os de lenguas lie u ių a eces es as dos p ecep as se usan pa alelas, ales casos hay y PK: honbin i ga by i /; o alece o alece / En la ac ual lengua li uánica įsi y auja a ian e con -in i (p z., aušin i aušy i; gesin i gesy i y e c.). / También aquí ale señala la a ención a eiksmažodžius alnin i y pečė y i. Como ya mencionado, en es e a ículo se man iene opiniónés, que si en lenguas li uanas mani ies amen e p es adas šaknies eiksmažodis al lado iene paliudy ą skolinį a dažodį, i. e. po encialų pama inį žodį, al eiksmažodis no se conside a au omá icamen e ediniu de lenguas li uanas. Veiksmajodis alnin i a ibuí inas híb idos de la lengua li uanas debido a e iden e azón p eesaga -in i no iene co espondimenos en lenguas sla as, en o a palab a, él co esponde a la de inición de híb idos: Tai palab as, sin su, u in ys y o os lenguas nekai ybinių mo emų. Los híb idos suelen su gi debido al calquiación, skolinių ep ocesamien o o po palab as da ybą, usando ya pascolido mo emes (LKE 2008 7 [1999]: 207). Incluso si aquí ocu ió mencionadoji p eesagų kai a y alnin i es pe di binys de alny i (shis eiksmažodis PK nepaliudy as), p ime o, adicionalmen e skolinių pe di biniai se conside an hib idais, segundo, as análisisés se de e minó, que y eiksmažodis alny i p obablemen e son de la lengua li uánea edinys del skolinio alnas (< sen. us. вольный ‘добровольный, совершаемый по собственному желанию; oob edaje o pode , de echo поступать po p opia olun ad; c oobodny, no encon an e obs áculos; c oobodny, independien e (SRJA III 17); usėnų вольный, дабравольный волный ‘вольны, свабодны; не вінаваты, апраўданы; незалежны, непадуладны; (HSBM IV 165); len. wolny ‘swobodny, niezależny, nieog aniczony; aki, z cuyo alguien pueda swobodnie usa se; que iene wolność osobis ą; i d. (SS X 292)). Veiksmažodis pečė y i pod ía se p es ado de las lenguas sla as (iš y ų sla ų), si se u ie a en cuen a solo la p eesagá, pe o en los dicciona ios de lenguas sla as de la edad co espondien e no se encuen a accionmažodžių, que pudie an da p ecisamen e pečė y i da os pa emia sólo donde paludizada o ma de o a (< us. печатовати, печатывать, прикреплять, запрещать пользоваться) (JAJA 36 XVII); usėnų прикладывать печать, запечатывать печатью, скрепив края документа; закрывать, печатовати, печатовать ‘прымацоўвать пячать (да документа); acha oza ; pe an. comple a cha, ce a ; paцвярждаць (HSBM XXIV 284); plg. len. pieczę ować ‘opa ywać pieczęcią (SPol XXIV 44)). Así, pečė y i pod ía se conside ado edinio de el p es inio pečė is (< sen. us. peчать ‘знак, символ, след, отпечаток чего-л.; прибор с выпуклыми знаками для оттискивания их на чем-л; печать, печатка; j. igu a i amen e; ‘oттиск печати (печатки), no malmen e en ozoчке воска, свинца, который привешивался, прикреплялся к документу; отпечаток (SRJA XVII 36); usėnų pєчат, пєчат, пєчть, пєчт ‘(neвеликий металевий або каяный предмет с вирiзаним на нем знаком для вiдбивания на воску, свинцi i под. с целью пiдтверждения змiсту документа) печатка, печать; ( idbiток этого знака, зробленый на воску, свинцi i под. i прикрiплений шнуром до документа замеiсть пiдпису) печать (SSМ II 143). La mayo ía PK igualaskiemenios secuen i os son ipiški lie u ių kalbos es a ca ego ía ediniai, cuán neįp as i son eiksmažodžiai ami i y meluo i. Es e úl imo accionomodio se dis ingue de su base de palab a DLKG minima, que p eesagų -uo i, -uoja, -a o pada omosios signi icaciones edinių base de palab a suelen a conc e ieji daik a a džiai (DLKG 1997 [1994]: 388), pe o meluo i, -uoja, -a o es des iado del abs ac o melas. Tal ez po eso su signi icado algo alejado del signi icado de ca ego ía gene al y es deci men ą. O o accionmazoodis in igan e debido a su o ma. Rami i en la ac ual lengua li uanas y en gene al iejosos esc i os no es ecuen e, acos umb ado es amin i, pe o sabiendo, que es p eesagų -in i -y i pa alelė, al eiksmajodis es comple amen e ikė inas, pe o a o. Desde es a g upo cuán se des acan nolgiaskiemeniai secuen y ai de ellos son signi ica i amen e menos. En la ac ual lengua li uanas muy mucho p ecesaga -ė i y sus a ian es de eiksmažodžių ya nebesiejama con ningúnos a dažodžiais, sin emba go la oposición de da ybos žymė i y žymė es yški, po lo que eiksmažodis p iski as a da ybiškai skaidžių. 1.2. Būsenos edinių, ambién llamados de s a y ais, PK son 12, ellos ma can s a išką unde inėž as du ación de es adosená, elacionada con lo que dicho dicho base palab a. El signi icado gene al de la 8 ca ego ía puede se explicado como bū i a al, alam; sen i , ene lo que dicho lo dicho undiniu palab a. Po lo gene al es e g upo ediniai se o man con odos los ocho p incipales a dazodinos adjecaginos mo emes (DLKG 1997 [1994]: 393). PK s a i os p eesagų ambién hay di e sos: • -au i, -auja, -a o: [pa eikau i], [-auja], -a o (pa eikawiman PK 234,20): pa eika ‘palankumas, malonė y . . LKŽe; p ieš a au i (p ies a au i PK 78,25), [-auja], [-a o]: p ieš a a ‘p ieš a a imas, ginčas; solución, cuyo una idea paneigia o a idea, con adikcia y . . LKŽe; [ eikalau i], -auja ( eykałauia PK 205,25), [-a o]: asun oas ‘a lik inas abajo, a ea, in e és; esencial obje o, bū inumas, po eikis y . . LKŽe; ūs au i (ne us au PK 220,19), 195 [-auja], -a o (apsi us awo ‘ PK,8): ūs uspik as, žiau us; šiu kš us, zagaulus y . . LKŽe; • -en i, -ena, -eno: i i (giwen i PK 71,2), [-ena], [-eno]: i ias ‘ u in is gy ybę, i iando, nemi ęs y . . LKŽe; •ė i, -i, -ėja: gailė i (gayle i PK 71,11), gaili (gaylis PK 84,15) y -ėja (nesigayleia PK 164.4), [-ėjo]: gailus ‘gailes ingas; apenamien o digno, g anudos, pobu dos, e ksmingas; liūdnas e . . LKŽe; gėdė is (nesigededami PK 82,21), [-isi], [-ėjosi]: gėda ‘nega bė, sa ma a LKŽe; [no ė i], quie e (neno in i PK 133,19), [-ėjo]: no as ‘in igim qué hace , qué ob ene , ene , sel sa is ace ; galia apsisold e, olia y . . LKŽe; • -o i, -oja, -ojo: abejo i (abeio umbim PK 25,6), -oja (neabeioiam PK 214,11), -ojo (abeioimas PK 246,13): abeas ‘abejojimas LKŽe; sielo i (ne siełok PK 59,14), [-oja], [-ojo]: siela ‘in e io psicinis mundo humano, su sąmonė, sen imien os, expe iencias; en eligión inmo al in angible p imad del homb e, uniendo a homb e con Dios; espí i u e . . LKŽe; • -uo i, -uoja, -a o: syl a uo i (no silwa uok PK 60,16), [-uoja], [-a o]: syl a as ‘susik im imas, ūpes is, ši dgėla LKŽe; e de (źaluodams PK 43,17), [-uoja], [-a o]: e de ‘un de los colo es p incipales del espec o, que se encuen a en e el ama ono y el žyd o; ales colo es como hie olė LKŽe. 12 De PK s a i os sólo cua o de las palab as undamen ales son ca ac e e džiai: ūs us, i as, gailus, g ealias, aunque como sólo s a y ai suelen hace se de būd a džių. Likusių s a i ų pama iniai palab as son loik a a džiai abs ac a. Un PK es y o es de ipo mix io (no ė i), o o de un ac ual iempo PK a iai uja es paliudi a y nep iesaginė o ma gaili, e p iesagine gailėja. Veiksmajodis zalia i, como is o, iene p eesagą -uo i, y es a en gene al lie u ių kalboje es muy da i y ca ac e ís ica casi a odas las ca ego ías denomina i as. Si zalia se y e des asociamos daybiniu yšiu, edinio signi icados pueden se d i: da y is zaliam y bū i zaliam. ¿ edinys es mu a i o s a y , se puede hace deducción sólo de edinio signi icado, y és a a escub e sólo del con ex o: Ese se á como á bol 43, sob e pawe smiu wisad zaluodams isod y duos waysiu wisokuy ciesu PK17. Como se e de PK ex ac os, en ca equizismo es e accionmazodis se usa al signi icado más ecuen e ‘bū i zaliam LKŽe, aigi, es deci , es būsenos edinys. Menos que s a i os son 1.3. de la ca ego ía de signi icancia de con o midad de es ado de los ed. La mayo pa e de las unciones de con o midad edinas de es ado se hace de daik a a džių, la signi icación gene al de la ca ego ía es a lik i de eso, abaja de eso, ob a así, lo que dicho po palab a base (DLKG 1997 [1994]: 39), accionesmažodžiai son in anzi y iniai. La mayo ía PK es ado de con o midad ediniai 9 es hecho con da zina de es a ca ego ía apéndice -(i)au i: ka aliau i (ka alau PK 113,10), -auja (ka alauien i PK 207,14), [-a o]: ka alius ‘ aldo o, í ulo de mona cho en algunos bo des; ese i ula iene un í ulo y . . LKŽe; p a akau i (p a akau i PK 160,18), [-auja], -a o (p a akawa PK 178,3): p a akas ‘a ei ies eiškinių skelbėjas; san o del cielo, el ayudado de Dios LKŽe; se i u i ( a nau umbim PK 22,21), -auja ( a nauia PK 227,5), [-a o]: se nas ‘samdomus abajado domés ico, desempeñando di e sos abajos o denados po el amo, le asis iendo; escgas LKŽe; iešpa au i (wieszpa aus PK 85,17), [-auja], [-a o]: iešpa s ‘pe qué po es ad iene el homb e, gobe nado ; sup emaji omnipo ė esidad, Dios e . . LKŽe. Keli de menė ų cumplimien o de signi icancia edinių es hace de skolinių eyes y p a akas. Ka alius es iejo klodo skolinys, él a kelia ęs de y ų sla ų (plg. sen. us. король ‘король, правитель (SRJA VII 338), usėnų король ‘кароль, манарх (HSBM XVI 21). LKŽ a él nenu odoma es anima o igen, en onces al menos LKŽ y ka aliau i nežomimas como hib idas, i. y. ne a o inas en la ac ual lengua li uánica, aunque o malmen e ka aliau i no di ie e del pe de akau i. Es e úl imo ad e bo se a ibuye a híb idos, po que su undamen o palab a p a akas ‘p anašas a lengua li uánica a ėjęs ya en épocas más a días (< sen. us. пророкъ ‘предсказатель, предвестник (SRJA XX 207); usėnų p o okъ, p o ok ‘прарок, прадказальнік (HSBM XXIX 213); len. p o ok ‘człowiek posłany p zez Boga, p zemawiający w Jego imieniu i głoszący Jego wolę (SPol XXX 360)) y p a akau i es edinys de con o midad de es ado, hoy pe cibido como ípicamen e hib ido: su ap iaga no iene analogías de acciones en lenguas sla as y nea i inka sla ismos in eg a i os sis ema (despendiendo a sla os lenguasmažodžius, dėsningai debe ía se -a o i); él iene undamen o palab a á skolinį, sla išką šaknį. Unio accionmazwo ds asignación a es a ca ego ía es p oblemá ico. P iesaga -in i, aunque y a a a la ca ego ía de con o midad de es ado, pe o sin emba go es posible, po lo que y accionmazdodis auklin i ( zauklin u [- 239,21), [-ina], pe enino] pod ían a ella auki a , la palab a básica se ía daik a a dis PKlė ‘nešio ė, aikų auklė oja LKŽe. Sin emba go DLKG esc ibe que ales p ecesagas es adoas cumplimien o accionmažodžiai son in anzi y inie, y en es e caso accionmažodis es anzi y inis. 1.4. Pa icipa signi icanzas edinių PK ė a 2: ka iau i (ka iau PK 141,17), [-iauja], [-ia o]: ka as ‘susik im imas, ūpes is, ši dgėla LKŽe; pasnykau i (pasnikaudams PK 88,26), [-auja], [-a o]: pasnykas ‘sus ención de cie os comdios (pp . mėsos, seniau y leche) en los días es ablecidos de la eligión LKŽe. Aunque accionesmajodis pasnykau i son hib ido, ambas palab as de es a ca ego ía son ipiški pa icipación signi icaciones da ybos ca ego ías ediniai ellos ienen p eesagą -(i)au i (es as ca ego ía de accionesmajodžiai se hacen sólo con p eesagoms -(i)au i y -(i)ou i), sus undiniai palab as son daik a a džiai abs ac a. Glaus ai PK denomina i os de doyb ca ego ías, sus undamen os de palab as ecuencias y p ecesagų p oduc i idad se p esen an abelėje (ž . len elę).