Ac a Linguis ica Li huanica
2026, . 94, p. 119
Re e encia del con enido Con en s link /
ISSN 2669-218X (elec ónico en línea)
Copy igh © 2026 Diana Damb auskienė. Published by he Ins i u e o he Li huanian Language. This is an Open
Access a icle dis ibu ed unde he e ms o he C ea i e Commons A ibu ion Licence, which pe mi s
un es ic ed use, dis ibu ion, and ep oduc ion in any medium, p o ided he o iginal au ho and sou ce a e
c edi ed. // Isleido Li u ians idioma ins i u o. Es e a ículo es de acceso abie o, dis ibuido bajo los é minos de
licencia de C ea i e Commons a ibución, pe mi iendo sin lími es usa , dis ibui y ep oduci el con enido en
cualquie sopo e, indicando au o es y uen e.
Recei ed: Gau a: 2025-02-06./ Accep ed: Adop ado: 2026-04-09. / 1
SUET ZEMAIČI VARNIŠKI SELOBO LANGUAS VARIANTO
RAIZDINIS: NOMINACIONS Y VALLINAMAI
Pe cep ions o he Na i e Language Va ian among Sou h Samogi ians:
Naming and E alua ion
DIANA DAMBRAUSKIEN
Ins i u o de lenguas Lie u ių
E-mail: diana.damb [email protected]
ORCID ID: h ps://o cid.o g/0000-0002-0346-8421 Las di ecciones de in es igaciones
Mokslinių: geoling is ika, pe cep i ioji dialek ologija, socioling is ika.
h ps://doi.o g/10.35321/all94-03
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ANOTACIÓN el
Basándose en geoling is ica y pe cep y iosa dialec ología me odologías, en a ículo analizándose pie ų žemaičių
a niškių sa ojo idioma a ian o nominaciones y alo aciones. Sa oyo a ian e del idioma a endiendo basado en la
simple lengua comunidades na io dialec o compe encias (angl. dialec compe ence) y dialec o imagdinio (angl. dialec
image) análisis. La compe encia del dialec o incluye pasąmonía susi o madús es e eo ipines a ian e del idioma o
su consumido ca ac e ís icas, y el dialec o igu dinos lemb a es e eo ipías lingüí'os signos similumai y (o)
ski umai. Ti iamųjų opino, p incipal y dis inguamiji peculia idad me idiones ie asaichos a niškių dūnininka anje
ca ac e ís ico solo de los mis mismos homb es language comunidad miemb os leng oje, jó enes y a sikėlus de
o os luga es de la lengua o con bend ine (o a ella apačia aukš aičių a mei) lengua, o con o as ie asaičių
pa a mėmis maišy u a ian e de la lengua. Bingūdiausia peculia idad, según la cual se econoce sa asis a ian e del
lenguaje, ing es a dijamos galūnių ab euación.
Geog a inie (e d iniai) dis anumai uno de los más impo an es ac o es, da ančių in luencia a nomina imui
a ian o de suyo idioma: acos umai a niškiai p opo ciona o habi amsias localidades, o adminis a i o o
sa i aldybės cen o, al cual mig ujada, nomb e.
Tan o la disposición a niškių de las gene aciones mayo es y mayo es, que el jo en no habla a miškai, an o la
ap oximación imagina io del a ian e de suyo idioma de los in es igado es de la gene ación más ju enil al idioma
bend inés puede mos a la con e gencia de la lengua a niškių y bend inés, y la desc ipción y nominaciones del
plo o a minio he e ogeniškumą.
ESMINIAI VOODŽIAI: pe cep i ioji dialek ologija, kalbinės nuos a os, pie ų žemaičiai a niškiai, dūnininkai,
sa asis a ian e del lenguaje.
ANNOTATION
This a icle ocuses on he nomina ions and pe cep ions o ones own linguis ic a ian wi hin he Sou he n
Samogi ian subdialec o Va niai, which a e analyzed using geolinguis ic and pe cep ual dialec ological
me hodologies. Recogni ion o ones own linguis ic a ian is based on he s udy o dialec compe ence and dialec
image displayed by egula membe s o he speech communi y. Dialec compe ence engloba all s e eo ypical
cha ac e is ics o he language a ian and i s use o med wi hin ones subconscious, while dialec images esul
om s e eo ypical simila i ies and/o di e ences be ween linguis ic ea u es.
2
Acco ding o he subjec s analyzed, he p ocess o eplacing he S anda d Li huanian p onuncia ion o uo o o
o ū (dūnininka imas), which is he main and dis inc i e cha ac e is ic o he Sou he n Samogi ian subdialec o
Va niai, is e lec ed only in he language o he e y oldes membe s o his speech communi y. Younge
gene a ions and indi iduals who ha e a i ed he e om o he pa s o he coun y a e pe cei ed as using a
a ian mixed wi h ei he S anda d Li huanian (o he Aukš ai ian dialec iden i ied wi h i ) o wi h o he
Samogi ian subdialec s. Reduced endings a e seen as he mos ypical ea u e which helps o iden i y ones own
linguis ic a ian .
Geog aphical (spa ial) dis ance is one o he main ac o s a ec ing he nomina ion o ones own linguis ic a ian .
Speake s o he Va niai subdialec ypically assign o hei a ian he name o hei esiden ial a ea o he
adminis a i e (municipali y) cen e hey a e mig a ing o. The s udy also shows ha olde and oldes
gene a ion speake s o he Va niai subdialec belie e ha young people do no use he dialec , while he image o
hei own a ian p e alen amongs he younge gene a ion is close o S anda d Li huanian. Bo h o hese
indings sugges a con e gence o dialec al and s anda d language wi hin he Va niai subdialec , wi h
cha ac e isa ions and nomina ions poin ing owa ds he linguis ic he e ogenei y o his dialec al a ea.
KEYWORDS: Pe cep ual dialec ology, language a i udes, Sou he n Samogi ian subdialec o Va niai,
dūnininkai, own linguis ic a ian .
1. ĮVADAS
Hacia diez años la nue a e aluada a miné si uación mos ó que del su de los ie as a niškių
pa a mės á ea cae en al ededo Telšius besi o muojančio žemaičių egiolek o zona, po lo que
la lengua de las pe sonas locales debe ía p escindi de un cie o es abilumu, nulem u an o
ue es adiciones de a mas, como y es able compa ų žemai iškųjų geolek ų (šiau inėje
1
Plùngės, en la pa e su […]
Tau agės) (Aliūkai ė, Mikulėnienė 2014b: 257, 260). Da os mos a oné que a n iškiai,
o mando a un común egiolek ui, en el u u o end á a simila se á sus ecinos del
no e (Aliūkai ė, Mikulėnienė 2014b: 260).
T adiciniai a niškiai y kaimyniniai šiau inia i zemaičiai ( elšiškiai y k e ingiškiai) iene y one inių
panašumų, y ski umų. De los ecinos del no e los dis inguía, como y los ecinos del su aceiniškius,
dūnininka a ki čiuo ų d ibalsių ie, uo a liebimas unbalsias [iː], [uː] ó di ongoidais [iːi ], [uːu ] (p.:ˈuːj iɪi n s]
siênas; [2ˈjuː ks] juokas), y de los aseiniškių d íga sių an, am, en, emimas [on], [om], [om], [n], [n], [n], [m],
[m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m],
[m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m],
[m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m],
[m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m],
[m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], [m], 1994: 106107; Gi denis 1970: 143145; LKA II 7778,
80, 83, 84, 86, 87, mapa. No 64, 65, 66, 68, 69, 70, 71; Bukan is 1984: 9394; LKTCH 2004: 206, 222223 y k .). Con o os
zemaicios común dis inamji ca ac e ís ica kamieno y ki čiuo as galūnės ilgųjų balsių ė, a palab a
d ibalsinimas (p z.:ˈdɛji jɪ ] d i; [bjiɛ1ˈjuɔ jɪ ] bėgió i) (Zinke ičius: 73, 74, 473 (zem. n . 28), 475 (zem. n .
30), 476 (zem. n . 31), 479 (zem. n . 483), 34 (zem. n . 38), 485 (zem. n . 40); 1966 [1]. 1994: 90; LKA II 45, 48, 51, 53, 56, 57,
abajo. No 27, 33, 35, 39; LKA II 45, 48, 51, 54, 57, abajo. No 28, 31, 33, 36, 39; Salys 1992: 36; LKTCH 2004: 223 y k . ).
Además mencionados asgos, a a niškies le ca ac e izan y o as asgos one icas: uni e sal a ocamien o
ki cio; co o de balsios u, i y d iga sios ul, u , il, y bei d ibalsio ui p ime os dėmens pla inación (p z.: bù o [ˈbʋɑ],
[ˈboɑʋ]; mškas [ˈmjɪ ks], [ˈmjeks]; pùl i [1ˈpolj je]; kù i [1ˈk j ɪj ], [1ˈko j je]; g ˈˈjɪ , [ˈ ]; mu las [2ˈmls],
[2ˈmoɪls]); galūnių balsios ab euación (p z.: ka pas [2ˈkɑmps]); d ibalsių ai, ei ienbalsinimas (p z. ý ai
[1ˈʋjiː1 ɑː]; aše [ ɑ1ˈjɛː]); en algunas o mas en luga a ika ų č, dž u imi p iebalsiai , d (p z.: jáučio
[1ˈjɛæ j];ɛ mẽdžio [ˈmjɛdje], pe o jáučių [1ˈjæju]; mẽdžių [ˈmjæju]) (Zinke ičius 1966: 32
1
Geolek u laiky ini adicionales pa a més undamen o se o ma on he e ogenišk i, es ic os geog á icos
bo dos ne u in ys a ian es del idioma, a egiolek u a ian es del lenguaje, su gidas a la lengua común pa eik us
geolek ą (-us) y (o) a ian es egionales del lenguaje (Hoppenb ouwe s 1983: 125; Aue 2005: 742; Taeldeman 2010:
355374; Aliūkai ė, Mikulėnienė 2014a: 4144). En el no e de las ie as plo e s abilūs geolek ai o manse sob e
Skuõdą, Maže kius, K ẽ ingą y Plùngę, en el su de las ie as plo e sob e Taũ agé, pe eiginiai sob e Kemę, Rasé
inius (NTA 2014 (žemėl. N . 13, 14); Mikulėnienė 2014: 20; Aliūkai ė, Mikulėnienė: 2014a: 260).
3
64-66, 142143, 49, 447, 515516, 518 (žemėl. No 2, 70, 71, 73); 1994: 106, 110111; LKA II 123126, bajo. No 105, 106;
LKTCH 2004: 200 sp. įklija, 223226 y k .) y k . En los úl imos años debido bes iician es
sociookul ū ines, socioeconomicas ambien e (į ai ių įs aigų eo ganización y op imiza imo)
sudos zemaičiai a niškiai, o dūnininkai, se uel en cada ez mobilesni, expandiasi sus socialines
elaciones. Al mismo iempo, es espe able, cambiando su ac i ud a lo local, es udiamos llamado
suoju, a ian e del lenguaje, cambia y el compo amien o lingüís ico (plg. Jawo ski y k . 2004: 5;
Ga e 2010: 1936; Ramonienė 2022: 1113 y k .). Pe cep y iosios dialec ologijos p incipales
apoy i in es igaciones de disposiciones lingüís icas e ec ua i en di e sas egiones de
Li uania (Aliūkai ė, Mikulėnienė 2016a; 2016b; Ge žo ai ė, Čepai ienė 2016; Aliūkai ė y k . 2017; 2020;
Ge žo ai ė 2019a; 2019b; 2019c; B azai ienė 2024 y k .). Sin emba go dūnininkų a eale
disposiciones debido a suyo idioma a ian e de alladamen e examinada sólo su eños
ie asaičių aseiniškių pa a mės plo e, a niškiai es e pun o de is a mayo a ención
in es igado es has a šiol sulaukę no ue. Raseiniškių es udios con i ma on que an o
2
obje i os (con e gencia y exiguinamien o) como subjec i ios (p ohibiciones del usua io del
lenguaje o dina io) mo i os a ec an la ac i ud de los miemb os de la comunidad lingüís ica a el
local idioma a ian e: kin a adicionales asgos de a minio nomenkla ū ines alo es y su
ealización (Damb auskienė 2003: 107124; plg. Hickeynien: 351; Mikulė 2020: 3 y k .). Raseiniškių
kalbinė si uación, p es ižiškesnio a ian e buscada inicijuya has a šiol ne i ų a niškių
nuos a ų po suyo idioma a ian o pe žiū ą (Damb auskienė 2020: 228; 2021: 7779).
3
El obje o de es e es udio del su de los ie as a niškių suyo idioma a ian e
nominaciones y alo aciones. Tíclas a e iguškin i pie ų žemaičių a niškių sa ojo
4
idioma a ian o nominaciones y alo inimus.
A in de log a se esclikan los siguien es obje i os: 1) Isolaliza in es iga i os
me aling is inos comen a ios y a e iguškin i a niškių sa o kalbos a ian o nominacije; 2)
basado en subjec i iaisiais ex aling is iniais da os, de e mina los asgos
ca ac e ís icos de su a ian e de lengua y de e mina las alo aciones de su a ian e de
lengua; 3) examina su os ie asaiños a niškių concien iña a ianzado del a ian e local de
la lengua y e alua posible el a niškių pa a mės kalbinės kai os escena ios.
Ty ime baséase en 2025 años ene o eb e o meses de su os zemaičių a n iškių plo o a ículo
au o ė y Li uanian Language Ins i u e Geoling is ikos cen o cien í ico empleada d .
Simonos Vyniau ai ės ecopilada y en dic o oną g abada empi ine me džiaga de Li uanian
language a laso (LKA 1977; 1982; 1991; adelan e LKA) 11 pun os: Ku š nų (LKA)
5
10 Va nių (LKA 191), ž enčio (LKA 193), T ẽ ų (LKA 220a), Laũk u os (LKA 252), Š
kšnos (LKA 282), 290 da nos (LKA 288), Ka inėnų (LKA 322), Pajū K io (LKA 322),
Šilãlės (LKA 323) y Žema čių Naũmiesčio (LKA 355), e el cuad o 1.
2
Sob e su os ie asaicios aseiniškių y imus más a de é. Vai monienė 2017; Damb auskienė 2020; 2021.
3
A ipsnyje elegido é mino sa asis a ian e del lenguaje, po que él bien e leja an o los p opios es udiables, an o
su luga de esidencia u ilizado en concep o del a ian e del lenguaje. Es e é mino ha sido u ilizado al es udia las
disposiciones asiniškių del su de los ie as (ž . Damb auskienė 2020; 2021: 7781). Lie u os geoling is iniuose
y imuose habi ual é mino local idioma a ian e, eniendo a i ikmenį anglų kalboje e nakulas (angl. e nacula ) (ž .
Labo 1972a: 208209, 222224; 1972b: 8791; T udgill 1974: 1719, 3235; Chambe s, T udgill 1980: 36, k 1214 y.).
4
Los é minos en oque y disposiciones en el a ículo se u ilizan sinónimamen e.
5
Dado que en odos ijuos LKA olumes los pun os nume amen e coinciden, más adelan e en es e a ículo
omai de es a publicación nebenu odomi.
4
1 dibujo. Ti iamieji pie ų žemaičių a niškių LKA pun os (zemėlapio agmen a desde Aliūkai ė y k .
2014: 143, 75 g á ico)
Del o al g abadas con e saciones con 44 i ia maisias, o al du ación pokalbių 22 h. 12 min. 23
sec. Con el in de examina lo más obje i amen e en iempo eal la si uación lingüís ica del
su de las ie as de a niškių plo e, los in es igado es imčiai adap ados mé odo de selección
6
noikimybinės, i. e. pe sonas que hablin e coinciden emen e acep an y acep a on pa icipa en
el es udio cien í ico. Es o lėmė an o desiguodá una mues a de es udios según da os
sociodemog á icos (ž . len elę), como di e en e du ación de egis os
( ése apéndice 2).
Len elė. Ti iamųjų da os sociodemog á icos ca ac e ís ica
Ti iamųjų
po núme o
Ti iamieji
ca as
Ly is
Homb es
Hemb as
10
Jaunesni-
oji ca a
2 8 19
Vidu inė
ca a 3 16
15
Vy iausi-
oji ca a
3 12
44 De
o al 8 36
6
El mé odo de selección noicimybinas es adecuado cuando el sample de es udiables no es g ande y los da os
de encues as se u ilizan en ealiza el j algomąjį (a bandomąjį) es udio (plačiau é. Gaižauskai ė, Mikėnė 2014: 3637).
5
Pe pokalbius g aba se es udia i os me aling is iniai comen a ios (pa yみに, disposiciones po
suyo idioma a ian o, suyo y o os idiomas a ian es alo aciones y k .), sociodemog a ines
ca ac e ís icas (l is, amžius, luga de esidencia) y k . In es igamą ma e ialá cons i uye
me aling is iniai 44 in es iga i os comen a ios sob e su p opio idioma a ian e y o as lengua
a ian es. Ti iamųjų disposiciones i as basándose pe cep y iosa dialec ologías
7
me odológicos p incipios, apun in os analizando suyo idioma a ian e en endamum, pa auklumo
(g ažumo), eglasingumo alo aciones. Ti iamųjų amžius es impo an e da os al inamien o po
gene ación.
2. METODAI IR METODOLOGINS PRIEIGOS Es a in es igación se basa de la pe cepción y
e aluación de la p opia a ian e lingüís ica, da os empí icos, que ecogidos median e la
combinación de encues as y giluminio in e iu (pokalbio) mé odos. La combinación de
con e sación y encues a opo us, cuando hay que acumula di e sos da os no sólo sob e el
p opio in es igado, sus disposiciones, sino ambién g aba su habla, u iliza g abación de
sonido pa a egis o de da os lingüís icos, in es igación (Au ekoe xea, O mae xea 2006:
157162; Schilling 2013: 66133). Pa a con e saciones con i iamaisiais pasi elk os semi
es uc u ado y gilumino ca ác e in e iu de inys (plg. Rupšienė 2007: 65; Ka delis 2017: 257 y
8
allí mencionada li e a u a y k .).
Con e saciones con in es igados ealizados elegus cues ionimyno es uc u a es uc u ao umo me odología,
cuya esmė lexibilidad, i. i. aunque cues ionymn p epa ado de an icipo, sus p egun as u ilizo asi nebū emen e
iempo n is eilidades o o muluo ės y eniendo en in es igado enseñcomas men is. Klausimyn se compone
sob e la base de la colec i i esa monog a ía de las a ian es de la lengua li uanas in es igó y de la simple
9
lengua comunidad de na io pe spec i a au o es seleccionados y en es e a ículo analizóiamos es udiom
adap aki i as pe cep y inės anke os p egun as (ž . Aliūkai ė and k . 2020: 301306) (ž . 1 p iedą). Klausimynus
pokalbių du an e cumplía encues a ejecu agojas. Es e mé odo de ecopilación de ma e ial es pa e de una
me odología de es udio cuali a i a con iable y de al a calidad de da os (Gaižauskai ė, Mikėnė 2014: 61). O
pokalbio kon olė pe mi e ag upa da os de lengua quan i a i o a da os de lengua (pa y example, a mičnos i
indicikliam kalkulciuo i) es udio. Las p egun as Klausimyno ab ie on obje os iuosius (luga de esidencia
i ia i o, amžius, ly is, da os educa imas, judumas y k .) y subjek y iuosius (geoling is inė kompe encija,
disposiciones po suyo idioma a ian o, suyo idioma a ian o alo inmai). Con el in de acla a los da os
obje i os, some idos a es udios p egun as ce adas, y la acumulación de da os subje i os ap o echasi
p egun as abie as y di e encial semán ico e aluada en una escala. Las espues as a las p egun as abie as
buscaban acla a in es igados geoling is ina compe encia y lengbin es disposiciones, y los da os de escala del
di e al semán ico pe mi ie on de e mina suyo a ian e de lengua comp ensibilidad, egula idad, a ac i lidad
alo aciones pun uaciones, complemen uzus y pa ikslinusius disposiciones in es iga i as (ž . 1 anexo).
Geoling is inė compe encia en el discu so cien í ico de ine se como la habilidad de un usua io de lengua
10
o dina ia de econoce a ian es lingüís icas, ellos localiza geog a icamen e, socialmen e, cul u almen e en
espa emen e (P es on 1989: 4; 1999: xxiiixxi ; Die cks 2002: 5253; Aliūkai ė, Komen a ai ma cimi códigos, en ellos
enc ip ada in o mación sob e el in es igado: luga de esidencia ė, amžius, ly is y o den nume is desde pun o
(cua o mayúsculas le as LKA p ime as le as del nomb e del pun o; núme o 1 pe sona has a 35 años, 2 3655
años, 3 mayo de 56 años.; y homb e, mo muje ; úl imo dígi o ila numbe is) po ejemplo, Ku š nų ju en nio
gene a iones ep esen an és comen a o código KURŠ1_mo 2).
7
8
Giluminiai semioes uc u a in e iu lingüís icos da osim ecolec a acos umb adamen e aplicados cuali a i os,
socioling is ís icos mé odos basados en es udios, po ejemplo, es e mé odo aplicado in es igando Li uania
socioling is ína pano ama, su de ie asaichos aseiniškių ho izon al y e icalųjį a ian iškumą (plg. Damb auskienė 2021: 14;
Ramonienė 2022: 1518 y k .)
9
Sob e cues ionimyno es uc ū uo umo me odología y o as kok ybinio in e iu o mas más amplamen e é.
Gaižauskai ė, Vala ičienė 2016: 1822.
10
El di e encial seman ino e aluado po escala es habi ual a minių a ian ų aisyk lingumo y a a aclumo en
es udios de e aluación (plačiau é. P es on 2013: 170). seman inio di e encial escala del uso en las in es igaciones más ampliamen e é.
2011: Dikčius 59.
6
Mikulėnienė 2016a: 92 y k .). Los es udios de disposiciones lingüís icas pa icula men e
impo an es pa a las compe encias geoling is as, que e elan la in e elación de las a ian es
lingüís icas imaginadas del usua io de la lengua o dina ia y su iden idad sociocul u al, mues an
que la a ian iškumu del lenguaje iene in luencia an o ideológicamen e cons uidos dialec os
imaginados, como ambién pasąmonė que se han o mado es e eo ipadas a ian de lenguaje de
las ca ac e ís icas (plg. Chambe s, T udgill: 28 2019; ambién éase Aliūkai ė, Mikulė 2016b: 1730;
Ge ži ė 2019c: 1; Dambienė: 76 y e c.). Uno de los componen es más impo an es en los es udios
pe cep i os se conside a c i e io de a ayen ad de la a ian e lingüís ica, y basado en los
comen a ios me alingis ís icos del usua io de la lengua o dina io, concep ualizada alo es e ico
de la a ian e lingüís ica (Aliūkai ė 2007: 212213 y allí indicada li e a u a). Las disposiciones
a niškių del su de los ie as sob e suyo idioma a ian e se analizan basado en me odologías de
la dialec ología pe cep i iosa, o o gadas […]papildomų dimensiones de a ian iškumo en sen ido
ancho a in en o ización, en endimien o, alo ación y p ognos inei (cai os y aidos) a ian iškumo
žiū ai, como unidad de impo ancia del idioma a ian iškumo y in o eisina[n] la ca ego ía de
imagen del a ian o (A liūkai ė, Mikulėnienė 2016b: 18; plg. 157:158). Sa oyo lenguaje a ian e
imagendinys (iai) especi icado(i) examinando es é ica alę de alizuojančius en endan amumo,
eglasingumo, a auklumo ali amuosius balus.
Es e a ículo con inúamos los es udios de disposiciones de pe cep y iosa
dialec ología, apoy i geoling is ikos ( egional a ian iškumo) me odología.
3. SOVOJO LABOR VARIANTO NOMINACIONS Y SAMPRATA También
P ime o es udiia mųjų solici ada in i a a su habi amojese us ojamá a ian e de la lengua.
Beque dos e çdales es udiables (64%) sujam a a ian e del idioma asignó de un conc e o
nomb e de ciudad o poblillo nominaciones, las cuales clasi icao inos en 3 g upos: 1) a ian e del
idioma, nominado po el nomb e del luga de esidencia; 2) a ian e lingüís ica, nominado po el
nomb e del adminis a i o y (o ) sa i aldybės cen o, al cual (iuos) mig a po los públicos
(pa y ať, į sa i aldy bę, seniūniją), económicos (pa y ať, į pa duo u es, u gų),
a amien o(si) o o os mo i os, aquí en adelan e se llama s nomb e de la localidad
adminis a i a e i o ial; 3) mix us a ian e del lenguaje, é. 2 pa eikslą. Ilus ación 2.
Nominación de la a ian e del p opio idioma apasci s amien o
7
Su p opia a ian e lingüís ica po el nomb e de la zona habi ada más a menudo nominado Va
nių (LKA 191), T ẽ ų (LKA 220a) y Šilãlės (LKA 323) i iamųjų, ej.: luga es a niškiai
(VARN2_mo 4), e iške (TVER2_mo 2), Šilalės a mė (ŠILA1_mo šilališkių kalba (ŠILA2_mo 3),
Šilalės a mė, šilališkių a mė (ŠILA2_mo 5). Ne e ai i -namosios nomb e de la zona
11
complemen ado adminis a i as e i o iales de la(ių), en ku- ią(ias) mig ujada,
nomb e(ais), ej.: a niškių į Plungę biški panaši (VARN2_ y 2); simila a Telšių, al ez sólo
žuodei dis inción (VARN3_mo 1), Va nių y Telšių no di ie en (VARN3_mo 3); e iškiai,
lauku iškiai, a niškiai homodai šnek (TVER3_mo 2); Tau agė, Šilu ė ambién (ŠILA2_mo 5).
Las úl imas denominaciones a ibuí ini al 3-aja g upo de nominaciones. Sólo con
adminis a i e e i o ialine luga o e sie inas nominaciones suelen o o Ku š nų (LKA 10
K da nos (LKA 288), Ka inėnų (LKA 290) y Pajū io (LKA 322) i iamieji, p z. : Šiaulių kalba
(KURŠ1_ y 1); Vie inė a mė <...> se a ibuye Šiauliams (KURŠ3_ y 3), šilalie iška kalba
(KVD2_ y 1), šilališkių kalba (KVD2_mo 4), Šilalis k aš o (KVD1_mo 5); šilališkiai (KALT1_mo 1);
Šilalės šnek a, inclinę a Telšių pusės lengua
(KALT1_mo 2); Šilalės kalba (KALT1_ y 4).
Nominación de su idioma a ian e po el nomb e de la localidad (ius) suponía la disposición de los
in es igado es, que su luga de esidencia en la localidad se ca ac e iza po una a ian e del
idioma que se ca ac e iza sólo po es a locali ei būdinga kalbine aiška. Adminis acinas
e i o ial e i o ial de la zona nomb e nomb i o sa asis a ian e del lenguaje,
espe ablemen e, asociado con un mayo p es igio imagen de la que iene el cen o de dis i o o
mayo ciudad u ilizado al idioma a ian e. Los nomb es del g upo de nominación miš ia no sólo
elacionan habi able de la zona y adminis a i a e i o ial de la zona de suyo idioma a ian e
nomb es, pe o y mues a, que a niškiai su p opio idioma a ian e apa ina y (o) lega con
pasąmonėje susi o ma usiu p es ižiškesniu idioma a ian e, consumido geog á icamen e
no olimoje locali ėje. Las espues as a la p egun a Cómo desc ibi ía us ed la lengua de su luga
de esidencia? di idini en 3 g upos: 1) žemai iška a miška dūnininkų /; 2) nežemai iška maišy a y 3)
ne a miška li e a ū inė bend inė. / / Nežemai iškos maišy os kalbos g upės a saky mai es una
a ian e in e medio en e la 1a y la 3a g upo de oposición a miška s ne a miška. Beque dos
e čdales es udiados p esen a on no a un solo g upo a ibuidas espues as, los cuales lėmė
es udiados insj algos, según gene ación di e enciuojancias suyo idioma a ian e isual. Si las
12
desc ipciones de la lengua a miškos y mezclada p ocen ialmen e se apici s é apylygiai
(a i iscamai 68 y 72 po cien o), es o noa miškos lenguas cons i uye menos que (23 cua adal del
po cien o) de odas las espues as.
13
Su e sión lingüís ica zemai išku a mišku dūnininkų más a menudo llaman jaunesniosios y
mediu inas ka os ep esen an es (co espondien emen e 70 po cien o. y 73 po cien o.
espues as), nežemai išku maišy u / mediu inas y mayo es gene aciones (89 po cien o. y 73
po cien o.). Sin emba go nojájosa pa e jó enes a niškių (40 po cien o.) sąmonėje sa asis
a ian e del lenguaje ne a miškas, o a imas bend inei lengbai, z . 3 pa eikslą.
11
S aipsnyje i iamųjų me aling is iniai comen a ios insc ibi o iginalia i iamųjų lengua y ne aisy i.
12
Po ejemplo, UŽVE2_mo 3 comen a io Senieji, aš uoniasdešim mečiai y y esni išlaike sa a a me, jaunesni
miš ūnai p iski inas a 1 y 3 g upių.
13
Po cen ai calcula de cada g ío de el núme o de espues as.
8
3 dibujo. Sa oyo a ian e del idioma Desc ipciones Pab ėž ina, que aunque más de dos e čdalia
es udiables su habi ables de la lengua nomb a on a miška, žemai iška, dūnininkų kalba, casi de
odos ellos opinión (90 p oc.), a miškai kalba sólo los p incipales habi an es del luga , ej. :
Ta miškai neben muy muy iejo, incluso cincoiasen amečiai, seisiasen amečiai no dice dūna, pyns.
Ku šėnai pueblos, odos así šnek (KURŠ1_ y 1); Seneliai e ka čiais pasako dūnikes, pynuka,
jaunesni así nebesako (KURŠ1_mo 2); Ta miškai, localene šnek a nadie yašneka. de los bajosaichos
aquí niex nesup an , niex ja y nešnek. Sólo algunos iejos, los cuales más de 7080 años. Los jó enes
dicen que les se ma a šnekie zemai iškai, ellos no quie en se žemaičiais (UŽVE3_mo 2); Los iejos
cuán o más bajoaichiuoja: co auk os galūnės, acanda galūnes, dice yna dūnas ( ieną duonos),
ki čiai ki okie, ki u deda. Los jó enes hablan aukš ai iškiau, especialmen e los que se salen a las
ciudades, g įžę habla aukš ai iškiau (LAUK2_mo 1).
Nežemai iškos mixidas lenguas a ian es se asignan en 3 g upos: 1) mezclas con bend ine li e a ū ine
lingua o con ja apa inama aukš aičių a me (62 p oc. espues as /); 2) mezclados con no es
ie asaičius pa a mėmis (23 po cien o. a saky mų); 3) mezclados y con bend ine, y con o os
zemaičius pa a mėmis (15 po cien o. espues as). Sin emba go, odos es es os g upos unen la
pe cepción de la lengua mezclada nežemai iška, que es de e minada po la compa ación de la a ian e
de su lengua con la pasąmonėje a aigada ik a zemaičių a me, ej.: nues o maišy a, a eces
žemaičiuojam, a eces nežemaičiuojam, upu į žemai iška, laužy a, pap as a (KALT1_ y 4); Ni šiokia,
ni al, neg yna, ie aaichos no adís <...>. Al ima común, pe o no odo (KURŠ3_ y 3); Li e a ū ini
pe smelk, pe gali a mes, niños in e ne inie e d ie nuskenden, išmoks mokykloj. Ki i sa ma ijas, la
escuela p opia hace. Gal nemadinga mužikų šnek a (LAUK2_mo 4); G ynai žemai iškai nunca aquí
nešnekėjo, sólo aún palab as de seno iškų hay. Es am an e ie aaichos. En compa ación con
elšiškiai, noso os no žemaičiai. Si no habam žemai iškai, es lie u iškai (ŠVK2_mo 4); No mali
lie u iška kalba, neišski inė, ni aukš ai iška, ni žemai iška lie u iškai kalbam, p os a lie u iška,
haceos a imesnė bend inei (ŠILA2_mo 3); Mišinukai, miš ūnai, klumpių k aš o, maišy i de odos los
žemaičius palab as us ojam, odo gaudan ys. Šilu ėj habla ambién (PAJŪ3_mo 1); La gen e o dina ia
así šnekam žemai iškai nelabai. Po la ele isión habla como Šilalėj. Si noso os somos zemaičiai, eso y
debíamos habla zemai iškai zemai iškai nekalbam
(ŠILA2_mo 4).
Ta miškajam opozicinį ne a miškąjį kalbos a ian ą i iamieji suelen a ibui a los
ep esen an es de la ju enil gene ación y (o) educados y de o a pa e e o nuidos esiden es,
ej. : Jaunims nebie juokiu a miu odos y aukš ai e, li e a u ū iška [calba], sob e a me
nenuo gi die . Viene ai niños šnek a miškai, odos li e ū iškai. Y pad es con los chicos šnek
li e a u ū iškai (TVER2_mo 1); Jaunimas menos a miškai šneka, más gal bend ine, ne e ai jus i
inglés de los á icos sakinius e čia de inglés de los. Ta mė nemadinga (ŠVK1_mo 3); Los jó enes
habla aukš ai iškiau, especialmen e los que se salen a las ciudades, g įžę habla aukš ai iškiau
9
(LAUK2_mo 1); y Išsila inę habla eglasingiau, cla iau, neišsila inę us aba o osokios palab as. Nė a
ie aaichos lengua, simila a bend iné lengua. Jó enes habla di e en e ápidamen e susaco.
Sūnus įjo del ex anje o, habla ambién (ŽENA3_mo 4). Tokia disposición co eliuoja con los
ju ennio es ep esen an es de la gene ación exp esados desc úbiimais: po en ialmen e
p incipalmen e su p opio idioma a ian e ca ac e iza o como no a mišką (ŽENA1_mo ū inį
(ŽENA1_mo 3). Apibend inando su idioma a ian e alo aciones, da y ina conclusión, que, a niškių
įsi ikinimu, a miškai da kalba, o dūnininkuoja, sólo los mismos p incipales pie ų žemaičiai
a niškiai, y o os, especialmen e jó enes habi an es así como g įž ančiųjų de o as ciudades
mišy a con bend ine li e a ū ine kalba apa o con jainama aukš aičių a me. Sólo en la
occiden alena pa e pa a més, ce ca bebaigian es sunyk i de los occiden ales ie as si uados
en el Žema čių Naũmies í (355), de odos los in es iga i os, a i mación, su lengua es una eglaing
(ŽENA2_mo 1), y igualmen e (ŽENA1_mo li e a iné (ŽENA1_mo 2), simila a una lengua gene iné, sólo
galūnes nuimam (ŽENA3_mo 3). Tan o la senio ía y mayo es y ka os in es iga i os disposición,
14
que el jo en no habla a miškai, an o la ju enil gene ación de ep esen an es seeki su p opio
a ian e del idioma iden i ica con nona miškuoju a ian e puede mos a yks ančią adicines
a niškių pa a mės kai ą leng iausiai a pažįs amų yškiųjų a minių ypa ybių, ypač d ibalsių ie,
uo ienbalsinimo, a osenos enunciación.
4. SAVOJO LABOROS VARIANTO ĮVERČIAI
Basándose en p opios de la lengua a ian e e aluaciones, analiza examinables en la i ienda de la
zona de uso mo de la lengua a ian o į e čiai según es ca ego ías: 1) en endimomum; 2)
egula idad y 3) he mosu a (pa auklumă). Da os ecolec a u ilizando sep ynbalę seman ino
di e al escala de e aluación. Du an e la con e sación los suje os odas es ca ego ías enían
que e alua desde posi i iausio (7) has a nega y iausio (1). Una pun uación de 5 a 7 se conside a
posi i a, 4 neu al, de 1 a 3 nega i a.
Casi odos (93%) a niškiai c een que su lengua local es ácilmen e en endida po odos (ž . 4
pic slą), ya que nocomp endida lengua gene almen e se pe cibe como neįp as ų, síndico que
ienen las unidades léxinių uso, ej.: de palab as es ic as nenaudu en endida po odos
(VARN3_mo 3); habbu bend ine, po que pienso que o os al ez no en e an, a eces įkišu sa ų
žuodžiu (UŽVE3_mo 1); ik i žemaičiai... algunas palab as noleškūs (UŽVE3_mo 2); palab as
e minales o as (LAUK2_mo 1); nues a lengua es comp ensible a odos, exp esiskingiausia su
zemai iškumu, especí icos de palab as ne u im (LAU2_mo 4); con o o zemaicio di ícil de
con e sa , algunos de ellos aseso zii di e en es (LAUK3_mo 2); abuelos, los pad es u ėda a
exclusi o, o o modo de deci (gonkos, alkie uks), aho a así no hablamos (ŠILA2_mo 3). Sólo ce ca
del lími e de los k e ingiškių de los ie as del no e T ẽ ų municipio (LKA 220a) los es udiamíos
con encidos de que la a ian e de la lengua u ilizada en su zona de esidencia a los
ep esen an es de o as lenguas son di íciles de en ende , ej.: aukš aičiai, dzūkai laba sunke,
a ykę p ašo iš e s (TVER2_mo 1); aukš aičiai nesup on , dice que nukondam galūns (TVER2_mo 3).
14
Sob e aka os ie asaichos pa a més des ino é. Zinke ičius 1994: 123; Bukan is 2002: 1213; 2007: 196; LKTCH 2004:
222 y k . Debido a Zema čių Naũmiesčio (355) ha habido pasmuls ymų, que odo es e pá a o hay que a ibui a los
su eños žemaičiams aseiniškiams, po que, siendo aseiniškių y a niškių pa ibyje, Zema čių Naũmiesčio y sus
a edinquias esiden es, como y aseiniškiai, d ibalsius am, an, em, en išla s eikikous (Jana ičienė, Zinke ičius
1983: 102). Žema čių Naũmies is (LKA 355) pie ų žemaičiams aseiniškiams asignado en la publicación XXI a. inižios
lie u ių a mės: geoling is inis i socioling is inis y imas (žemėlapiai i jų komen a ai) publikuojamame
žemėlapyje (Aliūkai ė i k . 2014: 143). Sin emba go, el anexo 7 de la misma publicación Žema čių Naũmies is (LKA
355) es á insc i o en los su eños ie asaičių a nišk ių op imizados LKA pun os sąwadą (NTA 2014: 442). Que angi
es a šnek os in es igaciones ca ece, ik i šiol laikomasi Z. Zinke ičiaus y A. Gi denio a mių kla si ikacijos (PŽV 2017:mk 55).
16
Rupšienė Liudmila 2007: Me odology o Collec ing Quali a i e Resea ch Da a [Me hodology
o Collec ing Quali a i e Resea ch Da a], Klaipėda: Uni e sidad de Klaipėda. Salys An anas
1992: Raš ai. de los idiomas Lie u ių [W i ings. Li huanian Language Dialec s] 4, Roma:
Lie u ių Ka alikų Mokslo Akademija. Na alie Schilling 2013: Sociolinguis ic Fieldwo k,
Camb idge: Camb idge Uni e si y P ess. Taeldeman Johan 2010: Linguis ic S abili y in a
Language Space. Language and Space. An In e na ional Handbook o Linguis ic Va ia ion 1:
Theo ies and Me hods, ed. by P. Aue , J. E. Schmid , Be lin, New Yo k: Wal e de G uy e ,
355374. T udgill Pe e 1974: Sociolinguis ics: An In oduc ion, Ha mondswo h: Penguin.
Vai monienė Diana 2017: Image o Li huanian Dialec s on he Men al Map o he Young and
Middle-Aged Gene a ion o PŽR (pie ų žemaičių aseiniškiai) [Image o Li huanian Dialec s on
he Men al Map o he Young and Middle-Aged Gene a ion o PŽR (pie ų žemaičių
aseiniškiai)]. Pe spec i es o Bal ic Philology III. The Apocalypses o he Bal ic Wo lds,
Poznan:
Wydawnic wo Rys, 345365.
Zinke ičius Zigmas 1966: Lie u ių dialek ologija [Li huanian Dialec ology], Vilnius: Min is.
Zinke ičius Zigmas 1994: Lie u ių kalbos dialek ologija [Dialec ology o he Li huanian
Language], Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidykla.
PRIEDAI
1 apéndice. Pe cep y inės anke os cues ionimyno ejemplo, compilado a ículo au o ės según Aliūkai ė
y k . 2020: 301306
17
2 anexo. Regis o de g abaciones Sono as
Eil.
Luga No
LKA pun o
Ti iamojo
Ti iamojo habi amoji
1.
código Regis ó du ación
KURŠ1_ -
Ku šėnai (102)
y 1
Ku šėnai
1 ho as 33
min. 16
sec. 2.
KURŠ1_m-
o 2
Ku šėnai
48 min. 47
sec. 3.
KURŠ3_ -
y 3
Už en is (193)
Ku šėnai
35 min. 43
sec. 4.
UŽVE3_m-
o 1
Junkilai
20 min. 53
seg. 5.
UŽVE3_m-
o 2
Junkilai 1
h. 52 min.
Lauku a (254)
49 sec. 6.
UŽVE2_m-
o 3
Už en is
2 min. 21
sec. 7.
1 ho as 9 min. 27 sec.
LAUK2_m-
o 1
Billones 20 min. 46 seg. 8. LAUK3_mo 2 Billones 9. LAUK3_ y 3 Billones
18
10.
LAUK2_m-
o 4
Bilioniai 2
ho as 6
Š ėkšna (285)
min. 33
seg. 11.
ŠVK2_ y 1
Š ėkšna
12 min. 43
sec. 12.
ŠVK3_mo-
2
Š ėkšna
22 min. 22
sec. 13.
ŠVK1_mo-
3
Š ėkšna
10 min. 40
sec. 14.
ŠVK2_mo-
4
Š ėkšna
30 min. 11
Šilalė (323) 29
sec. 15.
ŠVK3_mo-
5
Š ėkšna 1
ho a 27
min. 27
sec. 16.
ŠILA3_mo-
1 Šilalė 18
min. 2 seg.
17.
ŠILA1_mo-
2 Šilalė 18
min. 17
sec. 18.
ŠILA2_mo-
3
Di kin ai
min. 34 sec. 21.
ŠILA3_mo 6
Šilalė 26.
KVD1_mo 5
16 min. 6
K ėda na (288)
seg. 19.
ŠILA2_mo-
4 Šilalė 10
min. 53
seg. 20.
ŠILA2_mo-
5 Šilalė
22.
KVD2_ y-
1
K ėda na
28 min. 16
sec. 23.
KVD2_mo-
Žemaičių
K ėda na 31.
PAJŪ3_mo 1
Pajū is 38 min.
2
K ėda na
7 min. 27
sec. 24.
KVD3_ y-
3
K ėda na
13 min. 4
sec. 25.
KVD2_mo-
4
K ėda na
27.
KALT1_m-
o 1
Kal inėnai
29 sec. 14 min.
32 sec.
Kal inėnai (290)
Pajū is (322)
20 min. 23
seg. 28.
KALT1_m-
o 2
Kal inėnai
20 min. 4
seg. 29.
KALT2_m-
o 3
Naumies is (355)
Kal inėnai
21 min. 27
seg. 30.
KALT1_ y-
4
Kal inėnai
22 min. 39
sec. 32.
PAJŪ2_m-
o 2
Pajū is
10 min. 15
seg. 33.
PAJŪ2_m-
o 3
Pajū is 7
Va nios (191)
min. 51
seg. 34.
ŽENA2_m-
39.
VARN2_ -
y 2
Va niai 28 min. 9 seg.
o 1
Žemaičių
Naumies-
is 10 min.
6 sec. 35.
ŽENA1_m-
o 2
Žemaičių Naumies is 6 min. 54 sec. 36. ŽENA1_mo 3 Žemaičių Naumies is 10 min. 26 sec. 37. ŽENA3_mo 4 Žemaičių Naumies is 20 min. 27 sec. 38. VARN3_mo 1 Telšiai ( aba en Va niuses) 27 min. 44 sec. 40. VARN3_mo 3 Pa andenė 24 min. 9 seg. 41. VARN2_mo 4 Va niai 46 min. 43 seg.
19
TVER2_m-
T e ai (220a)
o 1
T e ai 44
min. 3 seg.
42. 43.
TVER3_m-
o 2
T e ai 1 h.
40 min. 9
seg. 44.
TVER2_m-
o 3
T e ai 21
min. 16 seg. Del o al: 22 ho as 12 min. 23 sec.