scieee Science in your language
[lt] (orig) [de] [fr] [it] [es] [pt]

Pabaltijo tautų terminologijos problemos ir Europos Sąjunga

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

Pabaltijo tautų terminologijos problemos ir Europos Sąjunga

Author: Robertas Stunžinas
Year: 2006
Source: https://journals.lki.lt/terminologija/article/download/627/718
ROBERTAS
STUNZINAS
Li uui4
de línguas
ins i u o
PAIIALTT O
J
TAUTV T'ERM
INOLOGT OS I'ROIlLEMOS
IROPOS S4IUNGA
Vilnius:
Li u iq
ins i u o de
172
linguagem Ieidykla, 2005, p.
Tai m 2006 Knygq mugeje o icialmen e
I-ie u iq ins i u o de linguagem
ap esen ado a igoniq compilinys,
compilado m 2004 yk sio
in e nacionalinio e minologijos
sen i a o Es iias, e Li uuuos
Le ónia
e minologijos p oblemos i uldauiniai
Eu opos
Sqjungoje pama u. Leidinys in e nacional -
p aneSimq
edi o i l kolegiia e a igosni l Li uânia e mais
au o es e uZsienio mokslininkai, angli5kas nei
lie u i5kas - ês a igos lie u iq kalba (su
angli5komis san aukomis) san aukomis).
e se e
- anglq língua
(su lie u iSkomis
Pe mi ys é concedido
,, abalhem
odos os que se
p ak ini e minologilos da b4, an o
in e essam
e minologia"
(p. 8)
I{inkinio ema ica
P incipalmen e aSoma
sob e o ganizacijq e
in e nacionaliniq l ai i.
i ai iq Saliq La ijos,
e minologi-
(Li u ia,
Es ónia, e
Veng ijos seus abalhos4,
Rusilos)
g ildenami alguns assun os da
eo ia, ap esen am-se
e minologia no idades.
Não pa icula men e con enien e é o
conjun o a igos i l i5des ymo budas
- abeceliikai
segundo o au o .
Rinkiny.s começa po apZ alginiu
ins i u e da língua a igo em
A. Auksonep obleminiu i es
Te minologiios da bas
Li uui4 (p.
11- 20).
Apibend inama,
kacl Lie u i l
ge okai i5siple e.
abalho mas as
e minologios
idioma ins i u e
Anksdiau e minologoi do Ins i u o abalhou mais
p a ini da b4, mas la e a oju no momen o mais
cien í ico eó ico da pld ojamas bas (p. 17).
Didi.maisame apZ alginiame coleção a igosne
- S . Keinio lie u iq e minologios
his o iios e ago a ies bukles apZ alga
anglg língua
$. a8-67). Ap esen am-se
odos os Li huu i l
e ninologijos his o iios
in e psniai desde a XVI a.
( ai
pi mqjq aiy iniq eks q
I opiniões, iq e minologias p adZia dienq lie u i l
a si espos a que lie u-
é XX a.) ikl XX amZiau.. Si,1 I'e minologija 2006 | 13 213
ans imo bei skolinimosi (,,eu opie inimo"
segundo anglq kalbE), nea sakingo mui osiakalbiq
enninologijoje sunkum l kyla del e minq
e minq odyn 1 p epa imo. humani iniq.
socialini "l n oksl .l écnicosos eks l,
is a ym '1, s a da q ans imo, iSpli usios
lie u iq-anglg d ikalbys c s
(p. 6I-65).
Si uação da e minologia
da Le ónia is oj s i
Eu opa S4iung4 e
pe spec i as
apZ elgiama angliXka ne
Valen inos
Skuiinios no a igo
(p. 154-159,
su
la iSka e
lie u iSka
san aukomis).
Na Le ónia e minologias
da b4 abalham duas
ins i uições
- La ijos mokslq
akaciemijos
Comissão de Te minologia
i
Ve imq e e minologias
cen as
(p. i54) Te minologios abalho di iculdumq su ge
del specialis l nesu a imq, p as o iq
p epa imen o eó ico e p á ico. Skuban e minq
emp inamasi i3 anglg idiomas, e minologias da b4
di icina esamq
Zodynq sinonimiia, não
a ualizados e ninologinio
abalho l ankiai
- e min l baz6s.
Na Le ónia e minologia de abalho aguia mudanças
essenciais, Es a ubines língua comissão publicado u
e minologias de abalho mode nizamen o p oje o
espe asi su as i sekmingesnl e minologiios modelo de
abalho
(p. 157).
Su
e minq adução
sl nkumais
em B uxelas, Luxembu go e Es i
oie s pa-
Zindinama
H. Tam no a igo
(p. 160-167).
Te minologias de
abalho di iculdumq
Es g di ei os de
linguagem cen e kyla
del insu icika no
inanciamen o d eius
(pe ano da b o oiq
skaidius sumaZdjo quase
no e ezes), ddl ski ingq
padio
Cen o e Teisingumo ninis e ijos
poZiu i l
(p. 164).
Sude inga Veng ijos e minologine si uacija
desc nclinama . Pus ajo a igosnyie 'le minq leu imas
uidu io na Eu opa, a siiuelgian i EU e mininiiq
(p 100-107). Na
Hung ia,
documen os
S4junos eu opeus
ans imq e
e min l ku imo
abalho4 é
e ec uado n
(p. 102), niai
e minologines ins i uciios e minologi-
abalhoiy a
compa a
spon lniiki
com susiig
p incipalmen e e
e in 105).
(p.
Au o do a igo pab eZia
apgal o as polí icas de
linguagem e e minologini l
ins i ucijq k l imo impo ânciaE
(p. 105).
Ve dade, nedideliq um ial inio e min "l
gn peliq compa a ion
(p. 103-105)
o igmes e
sanda os
i5 esmes
a Z ilgiais mais
nea spindi
i ai iq Saliq
linguagem
poli ica.
Di e en es e minologilos
abalho p oblemas
ins i u ções de
pad onização g ildenamos
N. Dudlauskienis e Ch.
Galinskio
s aips iuose. N.
Dudlauskiends no a igo
Lie uoiih4 echnileos e min4
s anda izc ciia
(p. 2l- 34)
apZ elgiama
A i idades do Depa amen o
Li uanizaciios e i a diiamas
opiausias e ac ualiausios
enninologijos abalho
p oblemos:
,,(...) 2004 m.
men julho. oi ado ada LST Technikos ko nisiios
n e minação
Eu opos e minq pad ões pe im i como Lie u os
e minq s auda us pa i ini2 4 Robe as
S unZinas I mo p aneiimo b du. Na sequência de Tokyo
Ho dado
- iau i5ieis i
44 Li huanian e minq s anda ds be lie u iSkq e minq, uo budu i
lie u iikq echnikos e minq ond4 i aukian ik uZsienio kalbq
e minus" (p. 28). Oi i di iculdumai do Depa amen o Li uanização de
ac i idades
- insu icien e
LST TK 37
ac i idades, uZ ik in i
inanciamen o das
Sios inalejimo
ins i uição
ISOTC 37 eiklo e (p.29).Tiesa, i conc e us
ep esen an e l pa icipação ap esen ado
c.samq p oblemq sp enclimo siuly nas/
- odas as ins i uições de ges ão de e minologia
conjun amen e conside s y i p epa amamq
p og ama4 es abelecidos com os abalhos
idioma no n inimo, u e l Es ado'bines us oiimo,
e minologicos elacionados com os planos
ugdymo e dislaidos p og am4 e de aco do 3i4
p imoniq anuais iimplemen amen o 30).
(p.
Sob e ISO/TK 37 e seus subcomi eiiq ac i idades4, ecomp essões
o muladas uZda inius e de polí icas de ha monização semân ica
uni e sal a4oma Ch. Galinskio no a igo
ISOTC 37 e semon ina econciliada/
(p. 34). Ha monização semân ica em b[ i pag is as ie.ninga me odologia,
ele em bl i execu ados não só a escala mundial, mas e ap epian
di e en es sociedades, aplicações
@. aZ).Te minologias e ou os ii eclos linguís icos desempenham
impo an es olqns e são não só sudeda loi pa e isq hliq do
con eúdo ex ual, mas ambém de indexação e paise5cos meio
(p. 45).
P oblemas de eo ia da e minologia analisuojan- os na Rússia e na
Le ônia e minologq a igos. V. Leidiko e S. Selo o a igosnyie Rusq
e minologija: pade is e pe speh yuos
(p. 68-88) sucus ai i a dijami
ussia e minologijas b uoZai i
p oblemos: e mo esme, kalbine
e minologiniq sis emq
e eo ijas mino s uk u a,
e minologijas e e mipobudis,
e minas e eks as e k . Falando
nologiniq sis emq aida,
sob e o e mo esmg, au o es
pab eZia. que 5i g ildenama
a igo p oblema pi nosiose
D. Lo es e K.
D ezeno
publicaciiose.
Te minologq ma a i miniu que a base
polemica desc end ina-
do e mo é lingubinis, apos inado iS
simples línguas, e a mais impo an e
peculia ybe do e mo - galejimas
Zymd i, nomeinci apib eZ 4 sE ok4
s4 okq sis ema de e mo
(p. 70). Sky iuje Kolbine
sanda a
(p. 72-7a) acen ua-se que
lingu is iniq um
obje i oq
p incipaliniq y imq
Rusiioie a ijuojandiq
(dimo iniq) e minq e e minologines a iações ibq
p oblema ika (p. 73).Sky iuje Te minologija lzaip
mokslas
(p. 79-80) sp enclZiamas kla " simas, a e minologia laiky ina lingu is ine
disciplina.
I
Siklausim4 eiginiais: os i ia só e mia sakoma 1) e minologi ciência ne nus,
é sude ingo de mui os s iiiq mokslos, ci ado
pa a ikn s lexinius une us, mas e e minq cuja ii eskaip sis emas, mes ne a
ling is ine ca ego ia; 2) dainia siai e minologi oie esolZiam as ma é ias
eó icas não-lengubinas; 3) e minologia os mé odos de abalho desigualyciiai
e são ui lingu is ines compe encias limi q. Apibend inha-se que e- minologi a
Te minologia
I 2006
| 13 215
R. Kob ino a alegação de que
,,Te minologia ciênciale ple oja ni
undamen ini l ciência l mé odos:
linguís ikos, iloso ias, paZinimo ciência;
lógicas o mais, dialec inas e ma emá icas;
eo ias de classi icação e semio ica
(p. 79). No inal do a igo
ap esen a-se nemaZas mais
impo an esq nisq
nokslininkq e minologios
da bq s4 aSas.
S. Selo o a igosnyie
Te mininai, e miniikums
e e mi uT apib eZ ys
(sep yni Iingsniai i e minologiios eo iiQ @. 122-153) klausimq e
a sakymg o ma desc end inami au o iaus p ak iniai e
eo iniai y ine imai. Lie l iq e minologiioje apib eZciiq
p oblema ik4 pladiau nag inejgs é K. Gai enis
(Z .
Gai enis 85-117). S.
apib eZgs e mo,
Selo as, 2004:
e miniSkumo esmg
(p. 123), o nece
e mo apib eZ ies
(de ini ion)
ambém iSai5kinimo
(exposi ion)
concei o
(p. 12a).
Rusq cien ininko a gumen im, pladi4ja i,odLio
eik5me e minine apib eZ is é
apib eZiamojo e mo s4 ocinio con eúdo
daaixação
(p. 127).
Quando alando e min l
e minoapie logas
apib eZc=i 1 ip s,
o nece sa 4
4 classi icacij4:
classi icacines,
iS a dijamosios, ope' acines,
nespeci inds, gene ais
133).
apib eZ ys con ex ines, (p.
Quelgando apib eZ ies
b " inybes Selo as
alguns e mos são
klausim4, S. pab eZia, que
apib eZ ys Sky iuje
sob e odosikai
mo i o a i e pa a eles
nebu inos
(p. 133).
sE oking e n inijos es u u aq
(p. 138-1aB) g ildenama
classi icacines s4 okg
hie a chi os
p oblema ika.
Len elese
(p. 1a3-148) ap esen ados Te minio de
a amen o e comunicação Siluminio l s4 okq
lygmenq pa yzdi,iai.
Me a o q p oblema ika do consumo
in o macini l e com - nikação
ecnologiaq e minijoje apZ elgia na
la iq e minolog l D. Reiznieces,. Silio, I.
Ilzinios e . Bo zo o a igosnyie
(p. 108- 121).
P esen ando
k ai u inius
poZih ius i me a o as.
au o es pab eZia duas p incipais e minq
a igo o mulado duas me a o ini -1 e minq
me a o ini l unções - kogni y ing e es e ing. No
a oiim4 apib eZianiios eg as:
1) onde possí el, me á o as da língua anglq e exp essi ieji ele nen ai de em
bi i keidia ni i la iikus a i ikmenis; 2) em bi i i5laiky a la i5kq e minq
kogni y ines e es e ines unciiq pl siaus , y a. eg as Sios
Tadiau ne a ilim ines. em
b i obse omasi e bend qiq
in o maciniq e ecnologia de
comunicaijq e minijos da
ab icação p incipq.
Te nologinio abalho
L ankio
Li uui4lealbos e minyno
ku imasis e aida
ap esen omi S.
Meikauskienes no a igo
(p. 89-99). 2002 m.
K. ()ai enis é
minejgs, que
276 Robc as S unZinas
I
lie u iSkas
e minq banco
kele i me ai
p epa ado
Ins i u o de Ma emá icos e
in o má icaos,,,ku ian
e minq banco undamen ing
da aq bazg pa ame izujada
e minq g ama ica, seman ika
e p agma ika. paqieika bn q é
ealizada de aco do no mini
e min4, seus sinónimos,
apib eZimus, ki l kalb l
a i ikmenis ezul a as
uks andiai e minq, pe kel g
ii cl ideSim qua oq i ai i l
s idi l ( isicos, ma emá icos,
bo ânicos, química,
socio ogi os, geologias e k .)
Te minq Zodynq"
- ,,238
(p. g0).
Apibend inando pode dize -se que a igosniq cole inyie paba ijo au q
e minologi os p oblemos e Eu opa sqlunga de in o mação ú il pode
encon a não só p a ini, mas e eo ini e minologijas da bq abalan ys
specialis as.
Rinkinio medziaga mui o i ai i - l ai iq kalbq
e minologijos p oblemos i poli iniai uZda iniai
is ojus T umpai, mas ela i amen e i Eu opa
S4iung4.
aiSkiai abo dam-se e
essenciais eo iias da
e minologia e e minq
a osenos ques ões.
TITERATURA
Clai enis K. 2002: Lic ui y e ninologiju: eo ias e
ua kyhos nie ncnys. Vilnius.
ciai enis K 200'1: Sud6 iniq c mi q pa eikimas e aiikinimas cnninq iocly. osc. Te minologias his ó icas
i
duba ies p oblemos, Vilnius, p. 85 I 17.
Receba 2006-12-0'1
Robe as
S uniinas
Lie iq
ins i u o da língua
P. Vileilio g. 5, L'I-10308 Vilnius
E pai as.
[email p o ec ed]
Ie minologia 2006 | 13 2 7 /