scieee Science in your language
[lt] (orig) [de] [fr] [it] [es] [pt]

Tarptautinė mokslinė konferencija „Leksikologija ir terminologija: teorija, praktika, istorija. Jono Kruopo 100-osioms gimimo metinėms“

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

Tarptautinė mokslinė konferencija „Leksikologija ir terminologija: teorija, praktika, istorija. Jono Kruopo 100-osioms gimimo metinėms“

Author: Robertas Stunžinas
Year: 2008
Source: https://journals.lki.lt/terminologija/article/download/607/698
Te minologia | 2008 | 15 251
Con e ência In e nacional Lexicologia e
e minologia: eo ia, p á ica, his ó ia. Jono
K uopo 100o ani e sá io do nascimen o
ROBERTAS STUNŽINAS
Ins i u o das línguas Lie u ių
2008 m. ab il 2325 d. Li u ian Language ins i u e ykusioje a pka, is o ija. Jono
con e ência nacional Leksikologija i e minologija: eo ija, p ak ibu o
K uopo 100os ani e sá ios de nascimen o mui a a enção dedicada na
e minologijai. P á icas em emas de e minologia con abiliza am 21 ela o
de Li uânia e es angei o. Plena na sessão p o . habil. d . V. Skujinia (Skujiņa)
(Ins i u u de La ian Language da Uni e sidade da Le ônia) alou sob e
leksicologia e e minologia e seus aakų leksikog a ia e e minog a ia
compan ybes e ski ybes. Isso de e ajuda a ilus a i p oblemas,
elacionados com a e minologia da linguagem de á ios elemen os de
olidmeniu. P o . habil. d . S. G ine as-G ine ičius (Bals ogės uni e si e as)
lei ê ela ó io sob e leksikog a iją e e minologiją. Úl imamen e muda a
abo dagem à léxica ge al e especializada, di e enumai en e essas á eas
nyks a. Expansões dos adu o es ocodiais podem e ela as peculia idades
dos e minações nacionais. T abalhando com e ciamaisiais ocodynais sem
expe imen os é possí el es abelece o maliuosius e mos de adução
seman ines de epimen os c i e ios, mul idia eikšmiškumo e homonimijas,
pa ciais e absoliučiosios sinonimijas limi es. A Hung ia nacional e os p oblemas
de e minologia emp es ada discu e A. Fo iš (Fó is) (Vaka ų Veng ijos
uni e sidade). XVIIIXIX a. skoliniai o am usados só em excepcionais casos. As
pala as endência de eng inamen o pe du ou a é XX a. meados, a é a
Hung ia não expe imen ou g andes da União So ié ica in luência. En ando em
União Eu opeia di iculdades causou o que o ung ão alaba mui o maža e mos
in e nacionais. Po isso pa icula men e keblu aos adu o es Veng ijos. A.
Kaulakienės (Vilniaus Gedimino echnikos uni e si e as) e E. Maka iūnienės
(Fizikos ins i u as) no ela ó io oi ap esen ado um aspec o no ma i o de
qua oas ísica e minog a ia spaudinių. No minimo zauomazgų já pode se
encon ado bícalbiame P. B azdžiūno Fisikos e minų žodyne. Ypač aki aizdžiai
isí el 1979 m. ke u kalbio Fizikos e minų žodyno no minamasis aspec o.
252
Sob e no osada os a o es de su gimen o, seus aspec os de c iação na
Moldá ia alou I. D ucė (D uce) (Nacionalinis Cen o de Te minologias Moldo os).
Te minologos da Le ónia J. Bo zo o (Uni e sidade da Le ónia, Rygos
in o macinių echnologijų ins i u as) e I. Ilzinios (Rygos in o macinių
echnologijų ins i u as) ela ó io lis ados p oblemas, pelas quais causam
ingles idiomas skoliniai la ių in o macinių echnologijų e minijoje. R. Andžius
(Ma emá ica e in o má ica ins i u o) ap esen ou e mos ca ac e ís icas da
es u u ação compu ado ino dos a igos dos diccioná ios. Camian ando
e mos de diccioná io ex o em compu ado ina base de dados p incipalmen e
di iculdades su gem de ido ao diccioná io comple ude, e minos sinais,
an aš ines e minos, a igos de dese nybos e e e odas desiguodidade.
19221942 m. manualêlios de eo ia da li e a u a Li uãs encon a an oniminiai
e minai examina em A. Mi ke ičienės (Lie u ių kalbos ins i u as) no
ela ó io. A base da e minou an onymia é conce okos dicho omija e bina inis
esci s ão. Po an o, con adicionais oposições são equen esnês do que
con a inês. Nag inėjamojo pe íodo li e á ias mokslui ca ac e ís icos não
só seus an onimai, mas e do comum idioma undo an onimija.
S. O seičik (Kije o T. Še čenko nacional uni e si á io) examinou a ques ão
dos e minologia skolinių da ecologia uc aniana. O au a ankiškumo da ciência
da ecologia de e minam o a o de que skoliniai Uk ainas ekologijos
e minijoje pode se di e iniai e ne iesioginiai. Do i akalbių leksemų su gida
e mos indicam, que impo an e indicicli de leksical assimiliação do
emp és imo e mo é a sua a osenos a i idade.
De an oponimen os e oponimen os aze la ias e li uãs línguas eponiminia
nomes de plan as, seus da ybos modos, ski umai e similumai ap esen a L.
Pie ės (La ijos uni e si e o La ių kalbos ins i u as) no ela ó io.
Eponiminių nomes de plan as de da ybos manei as de são alguns, po ém não
a o acon ece e da ybos mis ios. A denominações de Aplan as podem se
ei as e na mesma língua, e pe mi idas como da iniai.
N. Jacenko (Nacionalis as academias de ciências do Ins i u o de língua
Uk ainiečių) lei ê ela ó io sob e as peculia idades da c iação da e minologia
da gue a uk ainiečių. Desde XIX a. uk ainiečių alboje ha ia mui o leksinių i
azeologinių ka ybos są okų eiškimo ins umen os. Es es meios sis emiskum
pe mi e ala sob e su a ky ą sis ema de e minologia mili a .
Nag inėjamojo pe íodo ka ybos e minijai ca ac e ís ica eloji leksika,
ki akalbių elemen sų skolinimasis, one inis e da ybinis a ija imas, sinonimija.
R. S unžinas (Lie u ių kalbos ins i u as) supažindino com 19101937 m.
Robe as S unžinas | Ta p au inėkon e encijaLeksikologija i ...
Te minologija | 2008 | 15 253 publicação de ciência lie u iškaja s a ybos e minija.
A Ti iamąia e miniją cons i ui e minizui a p p oji leksika, seman iniai
de i a ai e da iniai. Rela i amen e à e minologia da cons ução a ual nãoxa
pa e da e minologia em ques ão man ida a é es es empos, embo a haja nãožai
e pasenusių e minos. Te minologos Li uães e la ians pon o de is a em leksinius
alo es ap esen ê A. Ščucka (La ias Uni e sidade La ių kalbos ins i u as).
P anešime ambém analisado 1922 m. expulso e mo de diccioná io. Cole ados
dados pe mi e ala sob e a posi i a in luência de ou a língua p óp ia e minia.
R. K ašy ė (Šiaulių uni e si e as) kėlė au ines ealijas į a dijančios leksikos
p oblemas. Lakūnomis chamam-se elemen os cul u ais, dos quais não en ende a
ou a cul u a ep esen an e. Speci inesas nacionalinas ealidades nomeadas e
e minais beek i alen ė leksika, egzo inė leksika. Tokiai leksikai in oduzi o mais
ap op iami o conside y inas e m beek i alen ė leksika. V. Šče binas
(Bal a usijos nacionais academias de ciências J. Kolaso Kalbo y os ins i u o)
lei ê ela ó io sob e e minog a ia e especialização concep og a ia yšius.
Te minog a ia es uda e minologias dicynos eó icos e p á icos p oblemas, e
especialalioji koncep og a ija ab ange concep ua ijų c iação eo ia e p á ica. A
e minog a ia e a especialização concei uog á ica p incipal di e ença é o a o de
que a e minog a ia p ocu a ab ange quan o mais especialização léxica, e à
concei uog a ia ca ac e iza ígida seleção dos p incipais concei os.
P o . V. D o inas (Vilniaus pedagoginis uni e si as) con ou sob e A.
Damb ausko ado ėlio lie u iškuosius no os, modi icukuo us e emp in us
e minus. Vado ėlio e mos análise de indica au o 's es o ço o nece
lie u iškų g ama icos e minų. De ido limi ado manualêlio disseminação
esses e mos de maio in luência da língua li uânica da língua não i e am. V.
Kudi kos c iou médicos e minus discuê P. Zemle ičiū ė (Li u ių kalbos
ins i u as). XIX a. inal paspe ou lie u iškų spaudinių leidyba. V. Kudi ka oi
um dos mais signi ica i os da época sociedade e imp ensa p o agonis as, ele
mui o con ibuiu pa a a c iação da e minologia Li u iškosios medicinos.
Dalis V. Kudi kos e minos são naujada ai.
Com p oblemas da e minologia de es au ação supe ciandou S. Sp indienė
(Lie u os nacionalinė M. Maž ydo biblio eka). Res au a o ios em linguagem e
documen os abundam de e mos inadequados, de ido à e miniação sp agų
especialis as di ícil lida seus abalhos. Taisyklingų e minų ieškoma
nou os domínios e minų diccioná ios, pad ões e nou os documen os,
mas isso não za ildo e minijos sp agų.
254
Sob e ques ões de consumo, sob e i ência e globalização de línguas alou
J. Klima ičius (Ins i u o da Lí u ių kalbos). língua Lie u ių polia izuojasi
embo a bend inė língua camocsnis é la go, po ém espalha-se ag essi us
camocsno ja gono. No minimui al a al a de sis emicidade, kalbininkų
e minologų pajêgas nedidelės e a i idade da sociedade insu icien e.
Recebida 2008-12-16
Robe as S unžinas
Ins i u o das línguas Lie u ių
P. Vileišio g. 5, LT-10308
E-mail: [email p o ec ed]
Robe as S unžinas | Ta p au inėkon e encijaLeksikologija i ...