scieee Open visual document viewer

Tarptautinė mokslinė konferencija „Leksikologija ir terminologija: teorija, praktika, istorija. Jono Kruopo 100-osioms gimimo metinėms“

Robertas Stunžinas

Full text

Te minologia | 2008 | 15 251 Con e ência In e nacional Lexicologia e e minologia: eo ia, p á ica, his ó ia. Jono K uopo 100o ani e sá io do nascimen o ROBERTAS STUNŽINAS Ins i u o das línguas Lie u ių 2008 m. ab il 2325 d. Li u ian Language ins i u e ykusioje a pka, is o ija. Jono con e ência nacional Leksikologija i e minologija: eo ija, p ak ibu o K uopo 100os ani e sá ios de nascimen o mui a a enção dedicada na e minologijai. P á icas em emas de e minologia con abiliza am 21 ela o de Li uânia e es angei o. Plena na sessão p o . habil. d . V. Skujinia (Skujiņa) (Ins i u u de La ian Language da Uni e sidade da Le ônia) alou sob e leksicologia e e minologia e seus aakų leksikog a ia e e minog a ia compan ybes e ski ybes. Isso de e ajuda a ilus a i p oblemas, elacionados com a e minologia da linguagem de á ios elemen os de olidmeniu. P o . habil. d . S. G ine as-G ine ičius (Bals ogės uni e si e as) lei ê ela ó io sob e leksikog a iją e e minologiją. Úl imamen e muda a abo dagem à léxica ge al e especializada, di e enumai en e essas á eas nyks a. Expansões dos adu o es ocodiais podem e ela as peculia idades dos e minações nacionais. T abalhando com e ciamaisiais ocodynais sem expe imen os é possí el es abelece o maliuosius e mos de adução seman ines de epimen os c i e ios, mul idia eikšmiškumo e homonimijas, pa ciais e absoliučiosios sinonimijas limi es. A Hung ia nacional e os p oblemas de e minologia emp es ada discu e A. Fo iš (Fó is) (Vaka ų Veng ijos uni e sidade). XVIIIXIX a. skoliniai o am usados só em excepcionais casos. As pala as endência de eng inamen o pe du ou a é XX a. meados, a é a Hung ia não expe imen ou g andes da União So ié ica in luência. En ando em União Eu opeia di iculdades causou o que o ung ão alaba mui o maža e mos in e nacionais. Po isso pa icula men e keblu aos adu o es Veng ijos. A. Kaulakienės (Vilniaus Gedimino echnikos uni e si e as) e E. Maka iūnienės (Fizikos ins i u as) no ela ó io oi ap esen ado um aspec o no ma i o de qua oas ísica e minog a ia spaudinių. No minimo zauomazgų já pode se encon ado bícalbiame P. B azdžiūno Fisikos e minų žodyne. Ypač aki aizdžiai isí el 1979 m. ke u kalbio Fizikos e minų žodyno no minamasis aspec o. 252 Sob e no osada os a o es de su gimen o, seus aspec os de c iação na Moldá ia alou I. D ucė (D uce) (Nacionalinis Cen o de Te minologias Moldo os). Te minologos da Le ónia J. Bo zo o (Uni e sidade da Le ónia, Rygos in o macinių echnologijų ins i u as) e I. Ilzinios (Rygos in o macinių echnologijų ins i u as) ela ó io lis ados p oblemas, pelas quais causam ingles idiomas skoliniai la ių in o macinių echnologijų e minijoje. R. Andžius (Ma emá ica e in o má ica ins i u o) ap esen ou e mos ca ac e ís icas da es u u ação compu ado ino dos a igos dos diccioná ios. Camian ando e mos de diccioná io ex o em compu ado ina base de dados p incipalmen e di iculdades su gem de ido ao diccioná io comple ude, e minos sinais, an aš ines e minos, a igos de dese nybos e e e odas desiguodidade. 19221942 m. manualêlios de eo ia da li e a u a Li uãs encon a an oniminiai e minai examina em A. Mi ke ičienės (Lie u ių kalbos ins i u as) no ela ó io. A base da e minou an onymia é conce okos dicho omija e bina inis esci s ão. Po an o, con adicionais oposições são equen esnês do que con a inês. Nag inėjamojo pe íodo li e á ias mokslui ca ac e ís icos não só seus an onimai, mas e do comum idioma undo an onimija. S. O seičik (Kije o T. Še čenko nacional uni e si á io) examinou a ques ão dos e minologia skolinių da ecologia uc aniana. O au a ankiškumo da ciência da ecologia de e minam o a o de que skoliniai Uk ainas ekologijos e minijoje pode se di e iniai e ne iesioginiai. Do i akalbių leksemų su gida e mos indicam, que impo an e indicicli de leksical assimiliação do emp és imo e mo é a sua a osenos a i idade. De an oponimen os e oponimen os aze la ias e li uãs línguas eponiminia nomes de plan as, seus da ybos modos, ski umai e similumai ap esen a L. Pie ės (La ijos uni e si e o La ių kalbos ins i u as) no ela ó io. Eponiminių nomes de plan as de da ybos manei as de são alguns, po ém não a o acon ece e da ybos mis ios. A denominações de Aplan as podem se ei as e na mesma língua, e pe mi idas como da iniai. N. Jacenko (Nacionalis as academias de ciências do Ins i u o de língua Uk ainiečių) lei ê ela ó io sob e as peculia idades da c iação da e minologia da gue a uk ainiečių. Desde XIX a. uk ainiečių alboje ha ia mui o leksinių i azeologinių ka ybos są okų eiškimo ins umen os. Es es meios sis emiskum pe mi e ala sob e su a ky ą sis ema de e minologia mili a . Nag inėjamojo pe íodo ka ybos e minijai ca ac e ís ica eloji leksika, ki akalbių elemen sų skolinimasis, one inis e da ybinis a ija imas, sinonimija. R. S unžinas (Lie u ių kalbos ins i u as) supažindino com 19101937 m. Robe as S unžinas | Ta p au inėkon e encijaLeksikologija i ... Te minologija | 2008 | 15 253 publicação de ciência lie u iškaja s a ybos e minija. A Ti iamąia e miniją cons i ui e minizui a p p oji leksika, seman iniai de i a ai e da iniai. Rela i amen e à e minologia da cons ução a ual nãoxa pa e da e minologia em ques ão man ida a é es es empos, embo a haja nãožai e pasenusių e minos. Te minologos Li uães e la ians pon o de is a em leksinius alo es ap esen ê A. Ščucka (La ias Uni e sidade La ių kalbos ins i u as). P anešime ambém analisado 1922 m. expulso e mo de diccioná io. Cole ados dados pe mi e ala sob e a posi i a in luência de ou a língua p óp ia e minia. R. K ašy ė (Šiaulių uni e si e as) kėlė au ines ealijas į a dijančios leksikos p oblemas. Lakūnomis chamam-se elemen os cul u ais, dos quais não en ende a ou a cul u a ep esen an e. Speci inesas nacionalinas ealidades nomeadas e e minais beek i alen ė leksika, egzo inė leksika. Tokiai leksikai in oduzi o mais ap op iami o conside y inas e m beek i alen ė leksika. V. Šče binas (Bal a usijos nacionais academias de ciências J. Kolaso Kalbo y os ins i u o) lei ê ela ó io sob e e minog a ia e especialização concep og a ia yšius. Te minog a ia es uda e minologias dicynos eó icos e p á icos p oblemas, e especialalioji koncep og a ija ab ange concep ua ijų c iação eo ia e p á ica. A e minog a ia e a especialização concei uog á ica p incipal di e ença é o a o de que a e minog a ia p ocu a ab ange quan o mais especialização léxica, e à concei uog a ia ca ac e iza ígida seleção dos p incipais concei os. P o . V. D o inas (Vilniaus pedagoginis uni e si as) con ou sob e A. Damb ausko ado ėlio lie u iškuosius no os, modi icukuo us e emp in us e minus. Vado ėlio e mos análise de indica au o 's es o ço o nece lie u iškų g ama icos e minų. De ido limi ado manualêlio disseminação esses e mos de maio in luência da língua li uânica da língua não i e am. V. Kudi kos c iou médicos e minus discuê P. Zemle ičiū ė (Li u ių kalbos ins i u as). XIX a. inal paspe ou lie u iškų spaudinių leidyba. V. Kudi ka oi um dos mais signi ica i os da época sociedade e imp ensa p o agonis as, ele mui o con ibuiu pa a a c iação da e minologia Li u iškosios medicinos. Dalis V. Kudi kos e minos são naujada ai. Com p oblemas da e minologia de es au ação supe ciandou S. Sp indienė (Lie u os nacionalinė M. Maž ydo biblio eka). Res au a o ios em linguagem e documen os abundam de e mos inadequados, de ido à e miniação sp agų especialis as di ícil lida seus abalhos. Taisyklingų e minų ieškoma nou os domínios e minų diccioná ios, pad ões e nou os documen os, mas isso não za ildo e minijos sp agų. 254 Sob e ques ões de consumo, sob e i ência e globalização de línguas alou J. Klima ičius (Ins i u o da Lí u ių kalbos). língua Lie u ių polia izuojasi embo a bend inė língua camocsnis é la go, po ém espalha-se ag essi us camocsno ja gono. No minimui al a al a de sis emicidade, kalbininkų e minologų pajêgas nedidelės e a i idade da sociedade insu icien e. Recebida 2008-12-16 Robe as S unžinas Ins i u o das línguas Lie u ių P. Vileišio g. 5, LT-10308 E-mail: [email p o ec ed] Robe as S unžinas | Ta p au inėkon e encijaLeksikologija i ...