scieee Science in your language
[lt] (orig) [de] [fr] [it] [es] [pt]

Mintys apie didelį kalbininką ir terminologą Joną Jablonskį 150-tų gimimo metinių proga

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

Mintys apie didelį kalbininką ir terminologą Joną Jablonskį 150-tų gimimo metinių proga

Author: Stasys Keinys
Year: 2010
Source: https://journals.lki.lt/terminologija/article/download/432/524
8 0 S. Keinys | pensamien os sob e el g ande o binis a y e minólogo Joną Jablonskį 150...
Pensamien os sob e el
g ande o binis a y e minólogo Joná Jablonskį
150 os ani e sa ios de nacimien o
S aySkEINyS
Ins i u o de lenguas Lie u ių
Pačiame 1930- ų, Vy au o el G andejo, año gale, diciemb e 30 día, šai is, Rygiškių Jonas) se ynių dešimčių
quizás lūžinę, la ida de las pe sonas sukak į u o menciona beak u suk ininko de los mismos años el 23 de
me ų p óga. Sin emba go, es a s a u ėjo se ene ado Jonas Jablonskis (K. Obelai is, Pe as K iaubią,
eb e o, domingo, pa aka ę el mayo de nues os comunic inės lenguaje c eado , el g an de la lengua1
salió e e nino 1 homb e. J. Jablonskį desc ibió la elación iniciada po Taipalo Kalba en el p ime pe iódico (p.
5), comunicando esa li si si ac ual P us. Ska džius. Nuo auka de Jablonskich amilia a chy o.
si no Jablons Jukkio manuales, no sus
pe manen es y sumanús aisymas, es o se ía
incluso di ícil de imagina , qué clase de lengua
li e á ia nues a end íamos aho a y como
ella sona ía en la escuela y en la ida pública.
Jonas Palionis
Te minología | 2010 | 17 8 1 a ilsio, a eb e o 25 día pa ana é, pa ą a budė as
Kauno basilica e, elionis a gulė pan eoniniuose Vy au o p osp o umbas no
lejos de Kazimie o Jauniaus, Kazimie o Būgos y o os g andes nau os de
pe sonas2. J. Jablonskio nuopelnai nues os idiomas y lingüo y a son an
g andes, que, aún i o siendo, ue llamado ašomosios lie u ių kalbos ( aip
anuome ue llamada bend inė kalba) ė u. Así él ue nomb ado en 1922 K.
Būgos manusc ip ame y con Vinco K ė e-Micke ičium y Edua du Vol e iu
i mado en sen encia po J. Jablonskio ascensión uni e sidad de Li uania
hono p o esso ium (Pi očkinas 1978: 145). Ese hono able nomb e
pa imen ado y al de unio dedicado a memo ia en la segunda Kalbos e is a de
sąsiu inyje inse uen uos exunio de su alumno P esiden e de la República
An ano Sme onos a siminimų b uožuos. Aquí esc ibe: J. Jablonskis no sólo
nues a bend inés, ašomosios, lengua pad e, sino y más des acado pueblo
li uanos ai in oj. Higiene, su ida es in e esan e no solo o binis a, sino
ambién polí ico, nues o egene amien o in es igado ėjui. P adėjęs
abajo, él encon ó muy maža Li uanos, nación á susip a usių, y aún menos
sh iesios de gen e in eligen eų. Ku -ne-ku 3 ellos glibu iaban, como ensia
noche a S . Jono babalėliai (Sme ona 1930: 37). No hay ni la más minúscula duda
de que J. Jablonskis ue, es y pe manece á amigaėjè de esos pe sonas, que
p incipalmen e son pada ę Nau oso A gimis iempos cada uno en su ba a y
odos común esij u, a sidėjimu, abajo y ida auka.
Noa sidia iamen e él jun o menciona y is g a inado con A gimimo
didžiaisiais. D . el neu opa ólogo Vik o as Vaičiūnas, poe a de la poe esa
Judi as Vaičiūnai ės, a seminimus comenzó, meniendo que 1927 m. po
p ime a ez lle ado a Ka o hospi ales Ne ų ligų kliniką, J. Jablonskis bu o
paguldi ado a la misma palačia, cuyoj gulėjo 1924 m. a. a Jonas Basana ičius
(Vaičiūnas 1930: 66). Gal noi icinamen e p ela ui Jonui Mačiuliu, g ea es ámigo
del A gimimo Mai oniui, u o man ene pa a elionį duulo pamaldas. O
umbas, en e muchos o os amosos hablan es, despedida lengua la dijo República
P esiden e (Me kelis 1930: 36).
J. Jablonskis es uno de los más des acados nues os pedagógos (nemažai ecobe ha independien e es ado
de ciencia, cul u a, polí ica y o as es e as de pe sonas didžia osi esą su alumnos o es udian es incluso
p abéguegos diezim ies años), p ados bend ada bios desde pa au os ( elece algún iempo incluso
empleado), ma zo2 Po i ke cio cen ena io, siendo es udian e de calbinis a, an es de pe sedes en Vilniaus
en, que una ez nueida a nues os g andes calbinis as pa a pa ymo i. Más a de, aniquilando esos
cemen e ios, ellos ue on asladados á Pe ašiūnus.
3 ci a os y ejemplos esc i u a y lengua en el a ículo ne aisy a.
8 S. Keinys | pensamien os sob e didelį kalbininką i e minologą Joną Jablonskį 150- ų...
ojų už lie u ių kalbos eises i isuomenininkų. G andes sus nuobelnai nues a gužina
li e a u a mucho su iempo él dedicó Žemai ės y o os esc i o es ob as de edagación,
co ección, en epais y imp en adiño abajos y p eocupaciones. 1893 m. llegós
abaja Min aujos (la ialmen e Jelga os) gimnasia de lenguas clásicas maes o, J.
Jablonskis ápidamen e pasida é conocido y como ocupilan is abajo ciencia homb e.
Las la ias kalbininkė Ina D u ie ė monog a ía sob e Ka lį Miūlenbachą esc ibió que el
a o ano me o gimnazios del colabo ado más jo en J. Jablonskio ejemplo quizás
paakino es e la ias pedagogą da ąsiau a i su palab a en la ciencia del lenguaje y
que Jablonskis Miūlenbachui pa ūpinda a lib os, e a conocimien os sob e lenguas de
Li uania y ida de Li uania uen e (D u ie e 1990: 35). Po o a pa e, y el mismo J.
Jablonskis u o co pasleja se de donde que g esnio, imp udos emba go ne a žomo
la ias de ida cul u al y de lengua no minimo abajos. Noísla an de la cabeza, en qué
klaikiai du os en o nos J. Jablonskis pa ó en bend inés lengua c eación abajos.
Sa ų nu au ėlių y s e imųjų mencinama, niekinama, sin ninguna p oš ais és en p ažū į
es umiama, desde cul u a y ciencia echazum a lengua, nau a, ne u i i su lengua
incluso iniciosas escuelas, pe seguidojama y cas igizada po cualquie clase de
esc i u a la yniškomis le aemi man enimien o y lec u a, con lenkinamais,
usinamais, okie inamais nomb es de pe sonas y luga es. Tokia ue de Li uania gen e
kasdienybė Jablonskio in ancia y ju en ude años. Y él mismo unosos Jan Jabloński, a
o os I an Осипович Яблонский [I an Osipo ič Jablonskij], nacido Vladisla o o ( aip
en onces o icialmen e llamado Naumies is) pa apijoje (Pi očkinas 1974: 3638). Has a
Jablonskio de la labo de auš a ya había puzzinusa no uno cua i ojo Li u iškumo
duasią, paugdjiusa su lengua meilę, mos usiusa su impo ancia y eque ingumb e a
odo la nacio i iimi, pe o en esencia no salída de socioling is ines de la lengua de la
conside ación. J. Jablonskio lengua de la ciencia abajos y oda con lengua
elacionada ac i idad iene nemenks ančią alo ę, po que comienza nue o, mokslu
undamiamo bend inés lengua del es ablecimien o y del desa ollo a psnį. Aunque y
bien conociendo las lenguas clásicas, que y ca ac e izado a inales del XIX. y comienzos
del XX a. usas his ó icas compa a i o y os shulas Filypo Fo una o o, Fiodo o
Ko šo y o os ap endiz, de ellos mucho ap endizado y sus ak ojin in es iga la lengua
li uanas, J. Jablonskis a sidėjo sinc on a los es udios de la lengua, ejemzdinės
bend inės ( ašom) o, segúndindo A do Pi očkino, el kelio pe jungles skynimo
(Pi očkinas 1978: 14), i. e. a sus ob as de ep esen ación, no ma i o, desa ollo, y ajo
a la lengua a la madu ez. Desde la jus icia a la e minología ba J. Jablonskis es u o
desde mismo el comienzo del abajo de su lengua, po que, dejando la ac ual
comun inés de lengua, esa más impo an e de oda la nación unijamía de
comunica i os ins umen os, undamen os y ella haciendo su olndeniu y aiškos
Te minologija | 2010 | 17 8 3 no hay al comun inés lengua ba , en el que J.
Jablonskis no dejikés cla amen e isibles pis as. Po cie o, no un o ba él es
p ime o y en muchos aspec os de aspec os neaplenc ados a y oye . En es o
señaló a ención los p ime os lingüis a ocasión de mue e anuais publicado en el
a ículo J. Jablonskis P anas Ska džius, esc ibiendo que debido al pe ca bo del
sen ido del lenguaje y de la habilidad a a di i los mosos del lenguaje de g ūd él
pudo an es que o os islumb a g an can idad de nues o lenguaje désnių y
adap a los a lengua comúnina; po eso él ue el p ime o capaz de pone la base
a nues a e minología, sin axis y en gene al lenguas esc i as
(Ska džius 1931: 9).
Así J. Jablonskis, bes galidad o os abajos, el p ime o dėjo y nues os
e minologías undamen os. Ve dad, no un u bió pap ieš a au ų,
eco dando que esc i i as nues as e minologías y mis p opios e minos, y
sus sis emas undamen os ue on im i dė i ya XVIXVII a., di b a ambién
a desnių amžių aš o žmonių. O J. Jablonskis en es e ba de p ác icas
lingüís icas pa ó a inales del siglo XIX, i. i. pasėjus bemaj puske i o
cen ena io desde Ma yno Maž ydo lib o, cuya i aš iniame lape esc i o:
Ka echismusa p as y Szadei, Makslas skai ima asch a y giesmes del
k iksczianis es bei del be neliu iaunuiey suguldi as nau Ka cz VIII i dena
Meneses, Me u szgimima Diewa M. D. XLVII. Soli Deo glo ia. Tad más
p ecisamen e es deci , que Jablonskis dėjo ac ual común inés nues a lengua
e minología undamen os, an o o mando de esencial has a šiol nepaki usį
sup a imą, cuál debe se e minología, como ella ku ina, de donde aband,
como da y ina, an o plė ando, o denando, necesi ándose él mismo haciendo
é minos de di e sas á eas y ayudando a hace lo a o os.
posibilidades ni el la con desde más an iguamen e desa ollado con sus lenguas, no se
puede deja nuošalyje de la lengua de obje o y e minología de c eación y
pe eccionamien o. Tadenues a que ya en el p ime Kalbos dalykų an aš e m. 1892
Va pe publicado en a ículo, en e o as cosas, él mos ó palab as y e minos
a dy i, a dymas y a dy ojas egula ingumą, siūlė naudo i žodžius aldininkas,
i šininkas, p ekyme is, elionis, y no hib idą u ėdninkas, e inį me u gis i skolinį
nabašninkas, negalimą edėjas eikė ašinį keis i pada iais ski ingly pada iais
aisykliais žodžiais edak o ius i gube na o us i ne aija, supeik us im a o i jų
ie oj lie u i ėdy ojas, ėdyba, i
8 S. Keinys | pensamien os sob e el g ande o binis a y e minólogo Joná Jablonskį 150-...
k . (JR IV 1218). Te minos g anísimo lenguaje ugdy ojas es signi ica i amen e
cambięs, incluso aisi ando del odo no dicodyno, y o os emas. Po ejemplo, en 1927
m. publicado en un a ículo sob e Ūkininko pa a ėjo laik aščio kalbą (I ėl
laik aš inės kalbos dalykai), sin aksės dalykų aisimo pa e pasakimo impo o i
eisliniai paukščiai dali į pakei ė lie u išku būd a džiu a ež iniai, a bi ininkys ės
e miną magazininiai ėmai hizo cla oesnį i lie u iškesnį sndėliniai a ilio ėmai (JR 165
V167), demos ando así al mismo que a las pe sonas del campo y no sólo les hace al a
en ende , po an o, el lie u iškis. No un é mino pediciado y en el úl imo, en 1930 m.
mencionado en el p ime Kalbo sąsiu inyje publicado, a ículo Laik aš inės kalbos
dalykai, ej.: d asiškija, d asiškiai d asininkai (=), ka iškiai ka iai (=), kanoniškos eisės
(= kanonų, kanoninės eisės), konko da oymas (= conco da o ykdymas), labda inga
d augija (= labda ių, lãbda os d augija), pa io inis auklėjimas pa io iškas
auklėjimas (=), susilaiksa nuo balsa imo (= nebalsaimas) y pildimas (JR V 223225). Su
lengua en a ículos y a ículoselías, manualillas y o as publicaciones en ecensiones
po bemaj cua o diez i años J. Jablonskis es pa aisęs no uno milenio e minos,
salindando de nues a e minología ba ba ybes y o os ne eque ingus skolinius,
hyb idus y al ius, noaiškius, neskaid ius y po eso e minoms eikš i noapunamos
consumamosius palab as o naujada us, ambién ne aisyklingai pada y us da inius.
Po o a pa e, no menos e minos en los mencionados esc i os y en o as ob as su
p opues a y, pa ezca, la mayo pa e de esos hilini han en ado i memen e en
nues a e minía, no un caso cons i uyendo su b anduolį. Ka u o ecidos e minos y
no an o a os (caim a menudo se dice), que y s iukos, pe o luga es eque idos
incluso pla okos apun es y explicacionimas esc i iones lei y ojai enseña im i
e minus sob e odo de pe sonas, . y. i iosas, de idiomas o eque idos hace así,
como esos mismos pe sonas acos uma hace palab as. Y cuán y cuales e minos
co egidi a y o ecida i u palab a á sus consejos ó ayuda pedidos a las pe sonas que
abajan en di e sas a iadas á eas, nadie nicuándo no escucia á. Muy aliosa pa e
del g an de nues o e minólogo legado es amigos escuela de abajo. Ma o se io y
isingos abajo de e minología no é posible sin conocimien o del obje o, incluso
bueno de su sabe ánmo y sin puikaus lenguaje pago, su espasios sen imien o. Debido a
eso gene almen e solo el homb e aquí poco poco puede nuece . Además, muy ú il
eiksimus e minus m mo e discu i, pasmils y i, que ellos ik a ían no solo elec o es
o suda y ojos. J. Jablonskis se á gus ós de e minos necesalu debis y con o os
ámbi os especialis as, y con lbi-

Te minología | 2010 | 17 8 5 ninkais. Es o indica a p incipios del XX siglo ykę susibú imas po la ikybos lengua,
sin aksés y o os e minos. Du an e el p ime gue a mundial (anuem o llamado G an gue a) la ciudad de
Vo ònežo de Rusia ac ua on escuelas de e ugiados de gue a li uanos (en ellas se enseñaba usialmen e)
maes os li uanios, p epa ando camino a u u as escuelas li u iškas, els é y p iiminėjo di e sos e minos de
emas escola es, p epa é Li u iškus ado ėlius (y es o hace esc ibió Jablonskis, que mismo había p epa ado un
lib o de agines Va go mokyklai, nues o dicynę, de 1919 męsęs mą Li huanian g ama iką, ansla ed om he
a i hme ics manual). De esos conside s amien os pa icipan es ecue dos se e, que más impo an e ac o y
líde ue maes o J. Jablonskis (ž . Mašio as 1930: 48, Žemai is 1956: 3436; más amplamen e z . Pi očkinas 1978:
136139). Vo òneže y u bū an e io men e nu eic us abajos e minologijos a cie o g ado mues an
mencionadois 1918 m. ame ciudad edleis a nues o ocynėlis. Va go escola os4 apéndice, el cual compuso
(žodynėlyje pa ašy a su inko) Rygiškių Jonas (ese a o i oísimo después de la e igación de p ensa J.
Jablonskio slapy a dis). Es e ocynėlye, en e o as palab as, es p esen ado buen pluoš as de di e sos ámbi os
e minos. La mayo pa e de esos é minos ijo ha en ado en nues o comun iné lenguaje y son desde los días
escola es conocidos y necesi ados u ilizados de esencia de odos los Li uanos. Po cie o, no pocos de esos
é minos de a ianza on los llamados palab as in e nacionales (i e minos) en luga . He aquí žiupsnis de ales
é minos diccionélio, cuyas más an iguas o una de las uen es más an iguas, egis adas en el dicciona io
Li uano, son Jablons aš o da bai: ak a is ho izon a, n spaudas peča , apýskai a o če ъ (Daba ing esos y
gas os a p ý s k a i ą ašau), ašgalis polсъю (zemli), a ėminės č s ós ychi anié ( eiksmas), a óg ąžis s opi,
a ómog s dab дыпуск (dlyaha, lyha, lyha, ly),
-
dienó idinis меридианъ, dùjos
газы, газъ, eil aš is стихотворение, esm суть, сущность, g ýnanglis углеродъ, s aiga учреждение (mokslo,
abajo s a i g a ), kainó aš is прейскурантъ, kū yba (dailės) da yba; 4 Va go mokyklai. Bū elio los maes os
ecopilación de la ciencia del idioma asun o son dos lib os pe mi i núme os, compone J. Jablonskio. P ime
lanzamien o salió 1916 m. Pe apilyje.
8 S. Keinys | pensamien os sob e didelį kalbininką y e minologą Joną Jablonskį... творчество... ( au os, liudies k ū
ý b a ), ledýnas gle che ъ, liemẽnė жилетъ, lýginamasis s o is удльный всъ, lyginỹs polo ina уравнения, mãšin
масштабъ, 150 pasako ada утокъъ, стасть ня, pa a à de ka, piekoвы, рибасỹs рисунок; oche ka (pẽsh compues o
dibuja; anglis p i e š i n ỹ s ), penš ùkas kaрандашъ, plùnksninė penanalъ, pós оборотъ, конструкция (pasakymas),
pusiujas cada экваторъ, ašmuõ письменный знакъ, eiškin s явлене, вырае (Kalbos, elek os eishinis k i n i u s ne
pas ebi algeb os e i k i n ỹ s ) , sn pispispispis days ( eiksmo), sdinka s di a s as, ss s s s s s s s s s s s s s s s s s s
s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s s
s s s s s s s so ставъ, apa ýbė тождество, apýba живопись, apinỹs kas apoma, nu apy a, ep ùkas кисточка,
кисть, ùpmena дробь ( upmenos p à p a s o s i o s i d e š i a n a kė s), klis регуляторъ, adýba в домств (K
a d b o j e ý e o),duõ воображеные землеево, anden до ръ, a dklis менатель ( upmenos a a d l i s), kýma
e ma и s s s s s s s s s s s s s s s s P on o no uno es e é mino en ó y en ya paque a Li uania leis us
ma emá icos así como o os ámbi os manualėlius, e minos ocynėlius y inkinėlius. Conoce nues a ac ual
e minología al o igen impo an e es y en 1924 la edi ada en la e s ine Samuelio Smailso lib ogele a Pa eiga y
ec umas inse ado dicyne , en el que explicado apie dos cien o no isad simples de los lec o es del lenguaje de
palab as y posakios, a o en shi ame y o os os ipos esc i os (p. 34). Es o p incipalmen e é icas é minos y
palab as. Y de es e diccionėlio aquí se p esen a así mismo, como de nues o diccionėlio, elegidos e minos
pluoš elis, ej.: pe sonaỹbė (asmenýbė) Pe sönlichkei ; ličnos , beýdis, -dė y beýdiškas, -ka be ýdų, ne u įs ydų,
neýdingas (Jis beydis, beydiškas y oda su ida), do óp očiai, -čių do os įp očiai (do o ė), do ó ė Si lichkei ;
mo alidad; n a s ennos , hono oška (i hono myla) ga bi a n õ i s ( ga b a n õ is), - ė, hono ės okš ąs
žmogus; hon a de hon a, anhelo de hon a; eh geizige Mensch, Eh geiz; čes oliubi ec, -liubije5, aiga Ein lüs e ung,
Eingebung; nušenije (į eigimas), nedo ó ė unsi lichkei ; niemo alidad; bezn a s ennos , núo aika
Gemü ss immung; 5 Po cie o, al dicciona io de la lengua Li uánea neįpues o en la misma honė oškos explicación
al p incipio y en los ejemplos a osena pa imen ado la palab a ga bianõ is, - ė con dis inybe ga banõ is; en
ambos p ime o omo pe misos no pues a en es e dicynėlye p ime a dichoà ki chiación ski ybė asmenỹbė.
Te minologija | 2010 | 17 8 7 aspoloženije ducha, o icialiniñkas, -kė gebąs (i p a ęs) ei i s oje
duigas člo ek (Pa e i g i n i n k a s žiū i, que y o os do ai sus duigas ei ų)6, pa a à mokėjimas
(sugebėjimas) ilgai pa (iš e i), pó oškidis no didelis ko (įsigeidimas), p e i Anhlichkei e ai;
p i iazannos , sn ū a, sn ū is En hal samkei ; ozde žanije, ozde žnos , ozde žannos
(abs inencia), sn a ka Ve assung, O dnung; s oj, us ojs o, sus aba Selbs beobach ung;
samonabliudenije, ė yniẽ is, - ė Landsmann...; soo ečes ennik, -nica; os pa ė y n ė s
(jun o con qué k aš o) homb e, aldýsena Regie ungs o m; p a lenija, isúomen sposobnik, -kė
isuomenės eikėjas, -ja, zemiẽ is, - ė os pačiõs ie as, unõs con quien de la ie a (del mismo
k aš o) homb e; Landsmann; zemliak, zemec. No hay mo i o de duda po el hecho, que a odos
mencionados dos dicynillos palab as de en ada en nues a comun inada lengua así como su
e minología y p igioio p incipalmen e es con ibuído J. Jablonskis. Há gico de e mina , que
esas palab as ealmen e es de su p opio hace . Sin emba go bien amilia izados con la lengua del
lingüis a y o os esc i os a pe sona bas an e ob io es o, que él e a g ande, y anuome él mismo
g an maes o de palab as. Es o su gió de la cons an e aspi ación ealmen e bien y
ampliamen e conoce a minos y šnek ų, au osakos, mejo es esc i o es de lengua y po eso
simplemen e exclusi o no solo ano, especialmen e p ime os decenios del siglo XX, me o
en o nomis de lengua li u iedad, llamadas g ama icas de la lengua, sen imien o y al mismo
iempo, aplicando guia ikos de la lengua Lie u iška. Esc i o es y lec o es (1901 m.) p a a mia de
habla, de muchas palab as de habla y nemaús icos, que e ža e š e nues os pueblos, en o as
palab as, sepa a es os de la g ama ica, po que g ama ika es sólo g ama ica de las lenguas
consumidas (K ūdi is: 1901 1). Úl imamen e a es e asun o muy ayudó buen ilologico
exsimocslinación, clásicos de lenguas y no una nue a nue a lengua pode . To cuan o mayo
conocimien o de la lengua y su escukšlios econocimien o de ciencia camino J. Jablonskis ėjo
oda la ida lingüís ico. Debido a eso el más adelan e, el más de su usa y p opo ciona palab as
an p endió į a dijamom concep os žymė i, que no es sencillo deci , si es o de su donde gi dė o,
o en esc i os descubie os, o hecho p opio la palab a y é mino. La mayo ía de ellos no ienen
indi idualidad señas de, incluso cla os da iniai noa odo esą naujada ai. Y esas palab as son no
solo sumados en sus p opios p epa ados dicynėlius, sino y isba s y i en gausios sus abajos
de la esc i u a an o po la lengua, an o po o as á eas y asun os de ida de sociedad, po in
es o6 En es a palab a, ma í , hab á coincumpusios pa eigos humanos y ac ual uncionūno
signi icados.
8 S. Keinys | pensamien os sob e didelí olbininká y e minologá Joná Jablonskį 150-...
si uos, edaguo uos o os esc i os o i u palab ažiu deci á los oyen es o á los que
piden consejo.
Como, cla amen e y no malmen e a i a gen e esc ibía J. Jablonskis, puikiai
isible de su lib ogely ės Kole a a inas pasisaugoki e!7, edi ada m. 1908 como
Vil ies pe iódico apéndice (Me kelis 1931: 24), aquí dedamos dos ex ac illos. 1) El
cóle a es e ible Liga Asiá ica. Desde Asia, su na aliñas, ella a eces llega y á
Eu opa y piauna sus pe sonas. a la gen e de Li uania ella piauna, e dad á deci ,
nedažnai, pe o piauna ya bas an e ieya. Desde el momen o en que ella comenzó a
isi a mųsų k aš ą, se á ya ce ca de cien años... (p. 1).
2) Cómo econoce la en e medad del cóle a? Susi gęs cóle a homb e idu iuoja, le sueljan id ius.
Sus echasas a is skįs yn y ecu yn. Además, el homb e ma omi i, piés auko mėšlungis. Sopuliai a
didyn; homb e nebesi e ia, ėk e ėkia. P aslenka a ias ho as, y en e mo en e amen e asmiino:
ocįs įdumba, na is smailėja, odo el cue po exo za muy leesas; oda pamplynuoja, a šąla. El en e mo
anhela bebe , pe o a ibi no puede, po que odo lo que él ingie e, inmedia amen e y é emia (p. 3). Sólo
o o uno de la esc i u a (ly ys piauna, mųsų, skįs yn, akįs aho a esc i as pjauna, nues o, lys yn,
ojos) mokančiam no in e ne - ele onina ac ualina ašybą, aún p ie eiksmis senai, cuyo luga casi
odos son p a ę o ap ende a usa hace mucho iempo, indica que aho a, que los lib os osgely ės
esc i o no odo se esc ibe de la misma mane a, como cuan o más a de él mismo ėmė esc ibi y aho a
se ap ende. O po cie o es la pujosa y eglamen igísima lengua de es os días, aunque esc i a hace
cien a con sob eum años. Lee Jablonskio esc i os y edaguo os o aisy us ex os es uno place y cosa
cla ous, ácilmen e en endible, y habla sllandi, iksli, sin desen endamos palab as y pasakymų. Él bien
conocía la lengua izgales, mapeaba usa sus medios él mismo y, aisydamas o os lengua, ne a žė
min ies eiškimo į ai o ės. En abundosos a ículos de ugdomuosi del lenguaje J. Jablonskis no solo,
en e o os cosas, aisé ne ykusius e minos, sino y decla ó comunesas piñas, qué e minos deben
se y como a i icialina ob a de e minología8. De odos los p ime o esas ideas su gie on de
emp ano noses a ían mis mismos comunes lengua o denamien o y ugdymo p incipios, amce o
bend inés, su é mino ašomosios, lengua idealo, i. i. sup a imo, cuál a lengua debe se , que,
pe sis iendo e dade amen e lie u iška, mejo is amen e sa is acían las necesidades de
comunica i os de la sociedad en odos los casos de ida de su nación y más a de es ado. 7 Muchas
g acias a colega Palmi ai Zemle ičiū ei, pa ūpinusiai es e edi inėlio ex o. 8 Plačiau ž . a ículo
Li uu ių e minologijos kū imo apž alga ( il 1940 m.), publicado Kalbo y os
XVIII . (1967 m.), 2125 p.