232 S asys Keinys | Valen inai Skujiniai ememb i (1937.X.22015.IV.27)
Valen inai Skujiniai lemb o i
(1937.X.22015.iV.27)
En ep do mo, lág imas,
isokes y mui o caminhos
de ida, Mas eles odos
pessoas mul idas Pa a o cas elo comunhão su es.
(Pu inas, eil. Bend oji cas is, 1913 m.)
STASYS K EINYS
Ins i u o das línguas Lie u ių
2015 anos dia 30 de ab il medu dienio na al da Rygos zemei kės e mais
kapi) oi a iduído a amosas kalb ių la inas Valen inos Skujinias (Valen īna
ma can es e da bščiausias e mos dos úl imos décadasMiško kapi (Meža
Skujiņa) co po. En ep mul idões kapą cobe sá ias puokščių e aplinkui
sus a y ų ainikų bei k epšelių bend o ž akių žiedo nuš ies os žibėjo i
lie u iškų bal ų ožių akys, azhadas do Vilniaus nossos e minologių
Albinos Aukso iū ės i Angelės Kaulakienės, cujos co ações liep ažė ažia
oloką kelią palydė i ge os lie u ių e minologų pažįs amas i bendygė į
amžina ė. V. Skujinia e a g ande cien is a, na i a la ias da língua cul u a
ugdy oja e sua mãeynês amė oja. Búsca simples, amigiško modo, albi,
excelen e o ganiza o ė, além disso, boa cainininkê e iagens amado a, ela
inha mul idão de conhecidos an o no na algi k aš e, an o s e u . Ne e a
hospnia ji
233Te minologia | 2015 | 22 Buda a e na Li uânia, pa icipando em cong esos
bal is as, ins i uições de ciência e al as escolas o ganizadas em
con e ências cien í icas e nou os e en os de língua. Além disso,
e minologus e cul u aū inhos da língua Pabal ijo unio desde 1976 a é 1990
anos odos dois es anos paeiliu em Vilniú, Taline e Rygoe ealiza seminá ios
eó icos e me odiniai comuns; p incipal o ganizado a dos seminá ios
ygiškios oco idos do casal e a Valen ina ( aipém os nomes uns nos ou os
chamando e a comum não só naqueles seminá ios). Ao caminho da ciência V.
Skujinia s ojo ainda ebesimokydama da Uni e sidade da Le ônia la ias de
língua e li e a u a especialidade úl imo (penk ame) cu so em 1959 anos,
quando oi admi ida abalha da Le ônia academias de ciências Palbos e
li e a u a ins i u e. Acabou a uni e sidade, bas an e apidamen e ela
ecebeu nuncacuém nepunhiá eis la ians e minologijas abalhos de ba ą,
a qual oi addė à e pe manen e cuidadosimosa exigin an i cul u a do idioma.
Šią d ilypę naš ą V. Skujinia is e mingai nešė penkiasdešim su i šum me ų,
pe eidama ins i u e a nybos kalbai pakopas desde labo a o an ės a é
Te minologijos i kul ū os kalbos g upės ado ės, e La ijai a gaindo
independência, La ių kalbos ins i u o Te minologijos sky iaus ado ės
pa eigos. Ao mesmo empo, desde 1961 ela oi sec e á ia cien í ica da
Comissão de Te minologia da Academia das Ciências da Le ônia, desde 1992
ice-p esiden e, e desde 1999 p esiden e daquela comissão.
Nuosekliai em colną kilo e V. Skujinias econhecimen o cien í ico caminho. anos
1969 apgun ou ilologia ciências candida o dise ação Tehnisko zinā ņu e minu
eidošana la iešu alodā (La ių kalbos echnikos mokslų e minų kū imas). Em
1993 anos, a monog a ia eó ica La iešu e minoloģijas izs ādes p incipi
(La ių e minologijos a kymo p incipai) amplamen e isgilden i idiniai kalbos i
a pkalbiniai bei glaus ai apž elg i nekalbiniai e minologijos kū imo i a kymo
pama ai, baseamasi nos abalhos da comissão de e minologijos pe Te minas
qua en a anos (dos quais in a já nela ha ia abalhado a mesma au o ė),
ambém du an e aquele empo edi ais de á ios dominos e minos, biule en e
ou as publicações. Po es e undamen o desc end inamen ojo la ians
e minologijos abalho nos mesmos anos V. Skujiniai oi concedido habili uo as
ilologias mokslų dak a ės g au. Em 1994 anos V. Skujinia oi elei a memb o da
Academia de Ciências da Le ônia co esponden e, e depois de ês anos e dadei a
academia (2000 memb o2012 anos e memb o do senado da Academia). Além disso,
desde 1995 anos V. Skujinia oi memb o do Ins i u o In e nacional de In es igação
de Te minologia (iiTF) em Viena e de á ios ou os Le ões e ins i uições
in e nacionais.
234 S asys Keinys | Valen inai Skujiniai a min i (1937.X.22015.IV.27) V. Skujinia e a
mui o da bš i e a i li cien is asė. Embo a a mais impo an e di eção de
abalho eó ico e p á ico du an e odos os anos de a i idade cien í ica enha
sido a e minologia la ians, mui o empo ela de o ou à cul u a da língua
la ians, suas como es a ís icas de linguagem o alinimui bem quidade
(co en es anos oi memb o das comissões de língua es a al), ciência e
emá ica língua. Os abalhos da cien is a são áceis de en ende apenas
sabendo que, além de mencionadas disse ações e monog a ias, ela esc e eu
mais alguns impo an es li os um diccioná io de pa es de pala as la inas e
g egas usadas em la ianos (1999 m.), um es udo sob e o século ii la iano
esc i as po Geo go Mancus (1638 m., es e p imei o li o de la im) e um cole i o
de Ph aseologia Le ica dū (2006 m.), li os des inados a publicações o iciais de
la ianos esc i os (1993, 1999, 2014 m.), um pe iódico cien í ico em Es ônia e
Dinama ca sob e 600 a igos (em linguís ica, e minologia cul u al e ou os) e
a igos (den e eles publicados na Li uânia, Aus ália, I ália, Alemanha e
Canadá). By he way, u bū a i os colabo ação pe iodizada imp udoja e
cuidadosamisa sua língua se á lėmęs, que kalbininkė V. Skujinia oi acei a em
La ijos žu nalis ų sąjungą. Didžiulis é V. Skujinios įnašas į la ių
leksikog a iją. Ela é uma de p imei o una omio no minamojo aiškinamojo la ių
kalbos žodyno (La iešu alodas ā dnīca, i leidimas 1987 m.) au o ių.
especialmen e našia ela abalha a ba a de elabo ação de e mos de
diccioná ios sua pa ê como au o ês, cod aau o ês, cien í ica edi o ês ou
ecenzen ês, expe ês egis ada sob e se e decim yes em á ias á eas
la ias de e mos de linguagem, ela lide ou g andes economia bem como
ge enciamen o e pedagogica diccioná ios de elabo ação. Jun amen e com
es es mencionė inas V. Skujinios di igido cole i o o esc i o nemažas
aiškinamasis e čiamasis pag indinių kalbo y os e minų žodynas
(Valodniecības pama e minu skaid ojošā ā dnīca, 2007 m.) com ingles,
okiečių i usų kalbų a i ikmenimis. P idu ina, que conside á eis kalbininkės
empo pa ėmė Mokslų akademijos Te minologijos komisijos
ecomendadoamados de á ias á eas e minų biule enių p epa ação, La ijos
Respublikos s anda ų de inimo e ou os p ak iniai e minologijos abalhos.
Nepap as ą V. Skujinios como cien is a a i umem a es a pa icipação com
ap esen ações em abundan es con e ências cien í icas an o na Le ônia,
quan o em ou os países, con e ências o ganiza i as, suas esias e ma e iais,
bem como p epa ação e edagação de cole ó ios de a igos cien í icos. Mui o
in e essan e e, be
235Te minologija | 2015 | 22 abejo, ú il não só pa a os le os é V. Skujinios
idealizado e edi ado desde 2002 m. emi ido des inado aos assun os de p á ica da
e minologia publicação da Comissão de Te minologia da Academia Mokslų
Te minoloģijas Jaunumi (Te minologijos naujienos. Há mui o empo de al
publicação ou publinuko p ecisa a ambém nós!). Inciden almen e, à no á el
la ians e minologė desde 1998 a é 2012 anos oi e mūsiškės Te minologijos (519
knygų) memb o da coleção edi o iais. Sua e minologês e de linguagem
cul u inines missões sob e ês dezmeios V. Skujinia execu inėjo ambém
alkindama al as escolas da Le ônia La ijos uni e si e e, Liepojos
pedagogikos akademijoje (uni e si e e), Rygos echnikos uni e si e e e
La ijos žemės ūkio uni e si e e. Liepojoje em 1999 ela oi concedida o í ulo
de p o esso a. Fundamen ais pedagogês V. Skujinias ensinado assun os oi
e minologia, cul u a do idioma, além disso, en epais ensinada dalykinė língua e
es ilís ica. Nuopelnus la ias e minologia e cul u a da língua V. Skujiniai,
en e ou os p êmios, o am nomeados pela Academia das Ciências da Le ônia
Janio endzelyno m., Cen o In e nacional de In o mação de Te minologia
(iNFOTeRM) eugeno Vius e io (2006 m.) e da Academia das Ciências da Le ônia e
da emp esa acioná ia G indeks, a úl ima com Aukso pelėdos (Zel a pūce) sinal de
hon a (2007 m.). Despedindo-se com bend ažyge, colegas do ins i u o da língua
la ia esc e eu: Mus deixiko zymi kalbininkė įžymi la ių e minologė i
e mino y os eo e ikė, au o a de mui os e minų žodynų, da bininkė kalbos
kul ū os i p ak ikos, nuoši di i a jau i kolegu aiė, ene gingas i da bš us
žmogus, a ida ęs sa o gy enimą la ių kalbai i abai. ilgai šaunią šaug ažę,
bičiulę i alkinė ge u minė, seus abalhos e minologijos naudosis Lie u os
e minologai, ilgai e minionės gedės, suas p óp ias pala as, e minologijos,
que os jo ens lemb am. Deja, como esc e eu Vincas Mykolai is-Pu inas (eil.
Fan azijos iii, 1925 m.), Libe a! Libe a! ak, nep ikelsi
Do que a quem i ybėj a mo e
eineja, Do que a quem do sol deixe as somb as
Gedulo c uzes pajenklino kak ą.