scieee Science in your language
[lt] (orig) [de] [fr] [it] [es] [pt]

Asmenų pavadinimai kompiuterijos žodynuose

Abstract

NAMES OF PERSONS IN DICTIONARIES OF COMPUTER SCIENCE    The field of terminology research covers various concepts, but names of persons are among things which are rarely discussed in the context of terminology. It has been noted in works of Lithuanian terminologists that in general it is problematic to attribute names of persons to terminology. However, in some fields such names comprise a significant part of terminology. The assumption can be made that systems of terms naming persons are more developed in social sciences. The article deals with terms naming persons which were collected from dictionaries of computer science. An attempt is made to establish what names are covered by terminography of computer science, to analyse their form in respect of word-formation and origin (the novelty and uniqueness of terms are taken into consideration when comparing with other fields). The research shows that the majority of names of persons presented in the dictionaries of computer science are suffix derivatives, though very few of them are neologisms which have been specially created for the nominations needs of computer science. Most often derivatives are taken from other fields, i.e. transterminologized. Derivatives of Lithuanian origin prevail, but hybrids are also found. Borrowings which name persons and are included in Lithuanian terminological dictionaries as terms of computer science are also rather rare. The majority of borrowings are also used in other fields, i.e. they are not unique in the context of computer science. For the purposes of translation not only terms of computer science are included in dictionaries of this field but also words and phrases from various software and other computer related contexts. As a result, not all names of persons presented in such dictionaries are true terms of computer science. The necessity to include some names of a more general nature in the dictionaries of computer science seems quite doubtful. At the same time there are names of persons which are important in the context of computer science, but they have not been included in such dictionaries and that can be treated as their shortcoming.

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

Asmenų pavadinimai kompiuterijos žodynuose

Author: Alvydas Umbrasas
Year: 2018
Source: https://journals.lki.lt/terminologija/article/download/123/111
107Te minología | 2018 | 25
Nomb es de Pe sonas en
dicciona ios compu ado ía
ALVYDAS UMBRASAS
Lie u ių kalbos ins i u as
ESMINIAI VOODŽIAI: compu ado ija, e minos diccionas, pe sonas į a dijan ys e mininai,
da inys, skolinys, e minas Den o del campo de in es igaciones e minologías caen
di e sos concep os, pe o nomb inimos de pe sonas pod ía a ibui se a aquellos asun os,
los cuales sob e el con ex o e minologías se habla muy a amen e. Na u os ciencias en
nomb es de pe sonas, seemis, nelabai ak ualús, écnicas ciencias en ellos algunas eces
p i ecian, sin emba go es p obable, que más expandidos nomb es de pe sonas sis emas
es án en socialiniuose ciencias, po que es os ciencias obje o es de elaciones de pe sonas
sociedad. En e minología li a ias los nomb es de pe sonas examina a se menkai, en
gene al se c ee que la e minologiškum de los nomb es de ac o es es p oblemá ica y, po
ejemplo, los nomb es de especialidades neį a dija esos especialidades pe sonas es udiado
ciencia concep os (Gai enis 2002: 31). No obs an e, los es udios mues an que al menos en las
ciencias sociales los nomb amien os de pe sonas cons i uyen una signi ica i a pa e
e minía. An ai es udiando 19181940 m. e minología del de echo li uanos se de e minó que
pe sona isminijan es é minos o man apenas ne sep in adalį códices anuome a o ų
de echo e minos (Umb asas 2005: 107). Na u almen e, nemają núme o en pa e lėmė
anuome ines e minías sinonimiškumas, pe o sinonimiškumo esama y aho a. Daba inė
lie u ių eisės e minija los nomb es de pe sonas aspek u ne i a. Además, no desca a,
que ilas ex os de y e minog a ía mos a án esul ados di e en es, i. i., posible daik as,
que pa e en la es e a ak uales nomb es de pe sonas a e minog a ía no penca.
Kazimie as Gai enis dijo que kalbininkas no exis e kalbo y os e minus (Gai enis 2002: 31),
po lo que quede que Kalbo y os e minų žodyne (KTŽ 1990) ni kalbininko, ni e minologo
exis e. Nė a e minologo y Mokomajame e minologijos žodynėlyje (MTŽ 2005), pe o
¿ ealmen e azonadosi? Cuán okiam é mino pa a se ? Bene el p ime y único dicciona io
de é minos, en el que
108 Al ydas Umb asas | Nomb es de Pe sonas dicciona ios de compu ado ía de inido el
é mino e minologas, es Ve imo es udios dicciona io (VSŽ 2014). En él se p opo ciona:
e minologas (angl. e minologis , i . e minologo, p anc. e minologue, ok.
Te minologe, us. e minológ) asmuo, sis emá icamen e in es igando de e minados
ámbi os concep os nomb inimus ( e minus). Él debe domina cie a á ea de ciencia o
écnica y ene conocimien os lingüís icos. Woodyne jun o de inida no pocos con ex o
de adución ac uales pe sonas į a dijancias e minos, sólo cuan o queis a, que
neįdė a kinininé concep o aduc o , pe o bien, que de ini i di e soso ipos e minos:
aduc o de ges os, aduc o ju íusysis, aduc o del ámbi o ju ídico,
aduc o eismų, aduc o esc i o, aduc o edlys, aduc o e balmen e y k .
¿Cuál es la si uación de nomb es de pe sonas es á en o denado ? El obje i o de es e
a ículo y es al menos algo con ibui al espues a a es a p egun a. Se p ocu a
de e mina , qué nomb es de pe sonas caen en la e minog a ía de compu ado ía,
mé odo desc ip i o de isnag ina sus aišką eniendo en cuen a la haybą, kilmę (mi ima
e minos no edad, singula idad, en compa ación con o as á eas). Los signi icados de
Te minos se es ue za indica 1 (pe o no en odos los dicciona ios e miniai
explici ados), sin emba go aspec os de concep os se examinan poco, po lo que y
cues iones de sinonimía ocanse sólo algunas eces, más se k epiana a ención en
e minos o mą. Rūšiniai é minos se analizan según el p incipal dėmenį (suda omi
nidai). Del o al acumulada ace ca de 120 di e en es pe sonas į a dijancias palab as,
que en dicciona ios compu ado ijos incluidos como kinininos ( ienažodžiai) e mininai o
como compues os e minų pag indiniai dėmenys. El ma e ial pa a el es udio ecogida
de a ios signi ica i os (a menudo de conside able alcance) iempos di e en es de las
compu ado as y con ella es echamen e elacionadas in o ma ikos dicyns ( i as
lis as de uen es éase inal del a ículo), ambién incluído y elecomunicaciones
e minos dicciona io (ATTŽ), ya que compu ija y elecomunicaciones es án
elacionadas ecnológicamen e, iene un buen núme o de é minos comunes.
Pe smenis į a dijančių pap as ų, . y. da ybiškai neskaidžių, lie u iškų žodžių
kompiu e ijoje nedaug, en dicciona ios de ellos as a apenas unos cuan os. Al habla
de pe sonas piensas empeza con la palab a pe sona. Como una oz é mino en
compu ado ía él, pa eis, nelabai ak ualus, pe o conjun os pasi ico, po ejemplo,
egis ojan isis pe sona (angl. egis an ) ŠKPTŽ, da plg. ins uk uo as pe sona
(angl. ins uc ed pe son) ATTŽ, quali ico as pe sona (angl. skilled pe son) ATTŽ.
Te minizado y sa i ą signi icado en compu ado ía įgauna 1 Šal inio, de el cual omado
signi icado aškinimas (apib ėž is), san umpa pab aukiama.
Te minologija | 2018 | 25 in i ado neužu in is pasky os (neužsi egis a ęs)
compu ado ines sis emas usua io (angl. gues ) ŠKPTŽ, EKŽ2, AKTŽ. 109 En e los
dicciona ios de la á ea examinada se incluye y, puede deci se, no especialos
signi icados pe sonas en a dijancias palab as, po ejemplo, na ys2 (angl.
membe ) ŠKPTŽ, plg. miemb os del g upo (angl. membe ship) LŽ, giminys és o
pa ecidos e minos, po ejemplo: muje (angl. emale) ŠKPTŽ, niños (angl. child en)
ŠKPTŽ, homb e (angl. male) ŠKPTŽ. Desc ip i o modo ing esiendo concep o á
necesi a y de la palab a homb e, p opo cionada homb e, como elemen o del
sis ema (angl. human elemen ) ALKTŽ. La mayo ía de los dicciona ios de
compu ado ía p opo cionados pe sonas į a dijančios e minos son da iniai.
Bingūdiausia p e iesaga - ojas. En su mayo ía se p opo cionan e minizua o
ans e minizua (pe mi i de o os ámbi os) da iniai, ej.: de in ojas (angl.
cus ome [ ield] enginee ) IŽ; ab ican e (angl. manu ac u e , p oduce ) IŽ,
ALKTŽ, ab ican e de equipos in o má icos (angl. compu e manu ac u e ) IŽ,
ab ican e de so wa e (angl. so wa e manu ac u e ) IŽ; ke ė ojas
kompui e inės magías especialis a, alen oso p og amado
(angl. wiza d) ALKTŽ; ku s y ojas (angl. lame ) ŠKPTŽ; maes o (angl. u o ) ALKTŽ;
de e minado (angl. inde ) ALKTŽ; supe iso pe sona, supe iso ís una g upú de no icias, un
g upo de co eo elec ónico, un o um y egulado ísimo la in o mación diseminada en g upo
(angl. mode a o ) EKŽ2, AKTŽ, mailing lis supe iso (angl. mailing lis mode a o ) ŠKPTŽ;
obse ado pasi o de co eo elec ónico, g upo de no icias o canal de pokalbių pa icipan e, que
ecibe ca as o mensajes, pe o mismo no los en ía (angl. lu ke ) AKTŽ; a nau ojas (angl.
employee) ŠKPTŽ; e i icado es (angl. e iewe s) ŠKPTŽ; adminis ado pe sona, eniendo
ilimi ados de echos a ecu sos (angl. owne ) AKTŽ. Algunos de i idos, especialmen e de
signi icados gene esnés, no se ponen po sepa ado, sino se incluyen en compues os, po
ejemplo: empleado empleado de se icio de in o mación (angl. documen alis ) ALKTŽ, ju enil
in es igado (angl. junio scien is ) ALKTŽ, senio cien í ico (angl. senio scien is ) ALKTŽ (y ya
aho a es habi ual u iliza cien í ico, no cien í ico); lec o […] media ekos lec o (angl. media
lib a ian) ŠKPTŽ; 2 Es a palab a se u iliza y no en signi icado de pe sona, plg. a i me ico a ys
(angl. a i hme ic e m) IŽ.
110 Al ydas Umb asas | Nomb es de Pe sonas dicciona ios de compu ado ías suda y ojas p og amas
suda y ojas (angl. p og am w i e ) ALKTŽ, aplicomosios so wa e so wa e suda y ojas (angl. applica ion
de elope ) ALKTŽ; i inė ojas no cuali icado i inė ojas (angl. low- a ed analis ) ALKTŽ. Compu u e ías
no ada u3 pod ía conside a se neben el é mino na šy ojs, que en la lexicog a ía gene al no ijado
an e io men e, la palab a di unde p incipalmen e en con ex o de In e ne , es LKND (aškinama que mucho
iempo4 pasajando na egšydamas in e ne ). ŠKPTŽ p opo cionada de la ed na šy ojas (angl. ne head,
ne wo k su e , su e , cybe su e , cybe nau ), žinia inklio na šy ojas (angl. Web su e ), ambos casos
como sinónimo se indica in onau as. La pa e con examinada p ecesaga pada y ų compu ado ías
dicciona ios p opo cionados de nomb es de pe sonas son hib idiniai. Ellos ambién suelen es a adop ados
de o os ámbi os, i. e. no especialmen e c eados compu ación, po ejemplo: modeliuo ojas (angl. modele ,
simula ionis ) ALKTŽ; diseñado (angl. designe ) ALKTŽ, diseñado de so wa e (angl. so wa e designe )
ALKTŽ, diseñado de sis emas (angl. sys em designe ) ALKTŽ; ci uje o (angl. code ) ALKTŽ; ansliu ado
(angl. b oadcas e ) ŠKPTŽ. Compuu e ía no ada ais se puede conside a híb us codio ojas pe soona, que
ealiza coda imą (angl. code , encode ) IŽ, ALKTŽ, AKTŽ, p og ama zaile pe soña, que c ea, es uojan is,
hobulinan is, cuidadin is p og amas (angl. p og amme , code ) IŽ, ALKTŽ, EKŽ2, AKTŽ. Con el úl imo é mino en
dicciona ios se o man no pocas conjunciones, ej.: jaunesnysis p og amo ojas (angl. junio p og amme )
IŽ, ALKTŽ; konse a y usis p og amado (angl. adi ionbound p og amme , adi ionbound p og amme )
IŽ, ALKTŽ; p og amado analis a (angl. p og amme analys ) IŽ; p og amado en enado (angl. backup
p og amme ) ALKTŽ; p og amado p og amado , esc ibiendo sis emines p og amas (angl. sys em
p og amme ) IŽ, AKTŽ, p og amado de sis emas (angl. sys em p og amme , analis -p og amme ,
oolsmi h) ALKTŽ; alen oso p og amado (angl. p og amme o abili y) ALKTŽ; p og amado de media
cali icación (angl. a e age p og amme ) ALKTŽ; p og amado local (angl. on-si e p og amme ) ALKTŽ; 3
Naujada o c i e ios son bas an e ela i os, iempo de apa ición de la palab a no siemp e cla o, eque ida
con ac uinė iba. C i e io de no edad puede conside a se la ausencia de palab a en los p incipales
dicciona ios comunesos LKŽe y DLKŽ7 (pe o es as uen es no edad nepaneigia, si la palab a a ellos incluido
desde con ex o de compu ado ía, po ejemplo, p og amado ), ambién conside g ina en o os ámbi os
dicciona ios. 4 Exis e no as de que según a osená el a ibu o daug iempo puede se exceslís ico
(Mu mulai y ė 2016: 7), y es o pa ece bas an e jus i icado.
111Te minologija | 2018 | 25 senio p og amado (angl. senio p og amme )
ALKTŽ; el mayo p og amado (angl. chie p og amme ) IŽ, ALKTŽ. Cuando en
los dicciona ios no hay de iniciones o al menos b e es explicaciones, no
siemp e es á cla o, si u imas a men e pe sona. Dado que angliški
co espondien es pueden signi ica y no pe sonaį (nag inėjamame con ex o
a menudo así y es), se puede duda , si ealmen e siemp e al pe sonaį
o ien ando Li u iški co espondien esmę, co ec amen e escoge i,
ej.:komponuo ojas (angl. builde ) ALKTŽ, p og am komponuo ojas (angl.
p og am builde ) ALKTŽ, sis ema komponuo ojas (angl. sys em builde )
ALKTŽ; p o iliu ado (angl. p o ile ) ALKTŽ, p o iliu ado de la ejecución del
p og ama p incipal (angl. execu ion p o ile ) ALKTŽ; na egado na ega e o del
web (angl. Web spide , Web c awle , Web wo m) ŠKPTŽ; ž algy ojas (angl.
na iga o ) ŠKPTŽ.
Sepa a amen e debe ía menciona el é mino usua io ísico, pe sona ju ídica o
g upo de ales pe sonas, que u iliza o denado , su so wa e equipamien o, da os
y cualquie ipo de o os ecu sos de in o mación (angl. use , consume ,
subsc ibe ) IŽ, ALKTŽ, ŠKPTŽ, LŽ, ATTŽ, AKTŽ. Él se dis ingue mayo especie en la
a iedad de é minos. Junginiais a menudo mues a la expe iencia del usua io,
es a us, pobúdis de compo amien o, cie as unciones eniendo, pe enencia
unocaya o a o o g upo, e c., ej.: anoniminis usua io (angl. anonymous use ) ŠKPTŽ;
usua io casual (angl. casual use ) ALKTŽ; usua io del modo dialogico (angl.
in e ac i e use ) IŽ; usua io episódico (angl. ad hoc use ) ALKTŽ; el usua io inal
(angl. end use , ul ima e use ) ALKTŽ; in e ac i us usua io ob ando en modo
dialoginiu (angl. in e ac i e use )
ALKTŽ; usua io come cial […]pagean e po iempo compu ado ino (angl. eal
use )
ALKTŽ; no ausming (no desobedecedo ) usua io (angl. ough use ) ALKTŽ;
naujasis a o ojas „ a o ojas iki pi mojo k eipimosi neuž egis uo as sis e-
moje“ (angl. i s - ime use ) ALKTŽ, ATTŽ;
noplanís ico usua io (angl. nonscheduled use ) IŽ; nep o esional usua io del
o denado (angl. compu e -nai e) ALKTŽ; usua io emo o a o ojas que
abaja con un emo o u ensilio inal
(angl. emo e use ) IŽ, ATTŽ; usua io p incipal
(angl. oo use ) LŽ; p epa asil usua io (angl.
ained use ) IŽ;

112 Al ydas Umb asas | Apellidos de Pe sonas en dicciona ios compu ado ijos
úl imo usua io (angl. las use ) ŠKPTŽ; expe imen ado usua io compu ado o su
so wa e de usua io, upa ienis usua io (angl. single use ) LŽ; no ice usua io (angl.
in is da bo su okia į anga a ba a ski ais jos komponen ais pa i į“ (angl.
ad anced use ) AKTŽ;
no ice use ) ALKTŽ; conec ado usua io (angl. connec ed use ) ŠKPTŽ; usua io
p i ilegiado a o ojas, que posee más de echos, po ejemplo, mayo p eminencia
(angl. p i ileged use , p i ileged ope a o , supe use ) IŽ, ALKTŽ, ATTŽ; un usua io
di ec o a a zaile que, di ec amen e u ilizando el sis ema de ansmisión de
mensajes, pa icipa en el p ocesamien o de mensajes (angl. di ec use ) ATTŽ;
elecommu e (angl. emo e use ) ALKTŽ; ce ado usua io (angl. closed use ) IŽ;
manejan is usua io (angl. supe use ) LŽ; local usua io (angl. local use ) ALKTŽ.
Rečiau dichoom obje o5 con el que el usua io abaja, a el que di igen sus acciones,
ej.: usua io del o denado (angl. li ewa e) ALŽKT; Ne scape usua io (angl. Ne scape
use ) ŠKPTŽ; usua io de se icios consumido inal que consume se icios de ed
(angl. se ice use ) ATTŽ; usua io del e minal (angl. e minal use , e minal
ope a o ) IŽ, ALKTŽ; ideo ekso usua io pe sona, que a a és del e minal
ideo ekso disposi i o u iliza los se icios p es ados po el se icio ideo ekso
(angl. ideo ex use ) ATTŽ. Palis e minų iene el posi i o y el nega i o oposicinius
miemb os (pasi elkiamas p e ipélis ne-), ej.: oaming use (angl. oaming use )
ŠKPTŽ no- oamed subsc ibe (angl. non- oamed subsc ibe ) ŠKPTŽ; usua io
cuali icado (angl. ad anced use , compu e -li e a ed use , expe use , skilled
use , ained use ) ALKTŽ usua io no cuali icado (angl. lay use , nai e use ,
unskilled use ) ALKTŽ; usua io p io i a io (angl. high-p io i y use ) IŽ, ALKTŽ
usua io poco p io i a io (angl. low-p io i y use ) ALKTŽ. A eces a ía las o mas
an esdėlė as y nep iešdėlė as, į a džiuo inės y neį a džiuo inės, plg.: egis ado
usua io pe so pe sona, i ma, compañía y k . ins i ución, a la cual leis a usa los
se icios p es ados po el p o eedo (angl. au ho ised use , scheduled use )
ATTŽ;
5 Nè una de los mi a ía dicciona ios no exis e ac ualaus é mino usua io de In e ne .
113Te minology | 2018 | 25 egis ado usua io (angl. scheduled use , eal use ) ALKTŽ;
insc i o usua io (angl. au ho ized use ) IŽ; eneligin hasis ( egis ado) usua io (angl.
au ho ised use ) ALKTŽ; un usua io no egis ado consumido de se icio o se icios
que no sea en ado en egis o en la ins i ución del p o eedo de se icios (anglés
nonau ho ised use , non-scheduled use ) ATTŽ; no egis ado (ne eisė as) usua io
(angl. unau ho ised use ) ALKTŽ; no egis ado usua io (angl. nonau ho ized
[unau ho ized] use ) IŽ. Desde el p incipio aquí puede jus i ica an o į a džiuo inę,
an o neį a džiuo inę o mas. Į a džiuo inė o ma inc emen a de inición umą,
en a iza clasi icacinį ca ác e . A aeña la a ención que aunque en la mayo ía de los
dicciona ios in o má icos, incluyendo ecien es, se p opo ciona el é mino usua io,
EKŽ2 ue usua io (angl. use ). Co espondien emen e di ie en y ipos e mininos
(EKŽ2 sus añadió a nedaug), plg. usua io inal (angl. end use ) EKŽ2 y usua io inal
(angl. end use , ul ima e use ) IŽ, ATTŽ, AKTŽ, p e is oy asis naudo ojas (angl.
de aul use ) EKŽ2 y p e is oy asis usua io (angl. de aul use ) AKTŽ. Las
de iniciones mues an iden idad de concep os, po ejemplo: usua io inal pe sona
que u iliza compu ado a o su so wa e pa a su aplicación ap asionada, u iliza sus
esul ados de abajo, y no como componen e pa a la comple ación, desa ollo o
ab icación de o os p og amas o sis emas EKŽ2 usua io inal pe sona que u iliza
so wa e de so wa e pa a su p opósi o con el in de ob ene esul ados de
abajo, y no como componen e pa a o os p og amas o desa olla ECTS; usua io
p ede e minado usua io cuyo pe il se con ie e en nue a del pe il a egis a se al
signi icado inicial, i. e. al c ea un nue o pe il de usua io se le copia el pe il del
usua io p ede e minado EKŽ2 usua io p ede e minado
a a zaile, cuyo pe il se con ie e en signi icado inicial del nue o pe il
egis able, i. i. al c ea un nue o pe il de usua io a él se copia el pe il del
usua io p ede e minado AKTŽ.
Como se e, en el más ecien e dicciona io explica i o se p opo ciona el
é mino consumido , co espondien emen e los ipos é minos es án
eemplazados y en la más ecien e edición EKŽ (knygas pa idalu neišleis as,
anuncibiama si io web www. aš ija.l ). En el úl imo caso, los é minos de
especie con dėmeniu naudo ojas inse i se como sinónimos a ículos
e e odiniais, e i iiančiais en los co espondien es é minos con dėmeniu
a o ojas, sin emba go los e minos a ines naudo ojas y consumido
inse i se ambos como sa a ankiški y explici a debe ían se espec i amen e
ką no s naudojan is na u al o ju ídico pe sona, o g upo de ales pe sonas y
ką no s naudojan is pe sona o g upo de ales pe sonas (pi mos de iniciones aišką a ky i). A ambos é minos, se dijo que jie a eces se u ilizan sinónimamen e, pe o de
114 Al ydas Umb asas | Nomb es de Pe sonas en dicciona ios de compu ado ía
no son sinónimos, pues indican dis in a elación en e pe sona y cosa […]
consumo o uso. Toda ía an es de diez años uno de EKŽ2 au o es esc ibió:
Įp as a deci que la comida, ais us, palab as consumimos, que ie a, eže us,
edia us, maquininas u ilizamos. ¿Y qué hacemos con la compu ado a y su
so wa e de ha dwa e? Kompiu e į usa igual y no con iene, compu ado e u
u ilizadoamés. O p og amas in isibles, g abados a discos. ¿En onces las
consumimos simila men e como el ai e? Sin emba go los p og amas iene una
cu iosa peculia idad. Una ez los adqui imos podemos usa los solo aca ando
las eglas es ablecidas en las licencias. Más a menudo no ob enemos de echos
de ellos copia , isa a , modi ica . Con los p og amas hay que a a se de
mane a simila como con un alquilado o pasadísimo obje o. Po consiguien e
aquí aún más ap a el uso que el consumo. Así somos usua ios de
compu ado as y sus p og amas (no consumido es) y compu ado as usadas, no
las consumimos (G igas 2007: 4). Dicho como y co ec amen e, pe o a osena
indica que los lími es de uso y consumo no siemp e son ales más o menos
cla iskios, como alimen os, ais ų, palab as o simila es con ex os. Tan o
compu a ios, como p og amas son ins umen os, he amien as (sólo unos
ísicos, o os i ualús), y ellos pueden se y u ilizados, y consumidos. El uso
es en esencia de consumo a aina, DLKŽ7 dice que usa es a o i como
ins umen o, u ankį a alguien busca . De LKŽe emos ales ejemplos: Con o os pada gais apsei nemoku, ale ki į pap a ęs consumi
BsPI114(Tlž). Tokios ha ias nos no u o usa Lk . Zemei pu en i bal a usaba
made no a klą, más a de e o zada e o iiniu no agu š. Va oju men es,
como oy da žų au i Yl. Būčia be a ojęs ace oina dalgelę, ace oina dalgelę,
no š iesią šoblelę LB98. En ep DLKŽ7 signi ica i os explicaciónimos ambién se
puede encon a analogškos a osenes: g ėblelis mažas g ėblys, u ilizado
pėdui o ma , ke an dalgele, lęšis spindulius laužian i plė elė, u ilizada
sus i uy akinių, pince as plžnyelės suim i pa a pequeñisísimos obje os,
u ilizadas en medicina, labo a o iosos. Aho a, ma y , bū ume endę aquí
deci i u ilizado, pe o al mismo iempo a osena indica, que el concep o del
usua io es pasida iusi uni e sali, usua io y a oja, e u iliza (compa ando con
inglés, comp ende y use , y consume ), po lo an o y usua io de p og amas,
usua io del o denado nes ebina. Fundamen almen e aquí se puede deci
an o usua io, como usua io, pe o el sis ema gene al links a hacia el usua io.
Compa i con p eesagos - ojas ediniais, los nomb es de pe sonas con
p eesaga -ėjas compu ado ijā se ca ac e iza algo meno se a iedado e,
pe o ambién es bas an e abundūs. Re isando los ocabula ios compu acionales híb idos de es a p -
115Te minologija | 2018 | 25 sagos edinių ne as a, odos lie u iški y odos ellos pueden
conside a se e minizuo os o ans e minizuo os, ej.: in é p e e (angl. pe o me )
ŠKPTŽ; con ocado (angl. calling pa y) IŽ; oyen e susc ip o , usua io o elemen o del
sis ema, abocándose a un žinyną (angl. eques o ) IŽ, ŠKPTŽ, ATTŽ; desa ollado (angl.
builde , c ea o , manu ac u e ) ALKTŽ, desa ollado del sis ema de so wa e (angl.
so wa e p og amme ) ALKTŽ; k iecedo k iechian esis pe sona (angl. in oke ) ŠKPTŽ;
jugado (angl. playe ) IŽ; endo (angl. endo ) ŠKPTŽ; aseso (angl. gu u) ŠKPTŽ;
pa eikėjas (angl. p esen e ) ŠKPTŽ; in ac o pe sona que in en a pene a en un
sis ema p o egido (angl. iola o ) ALKTŽ; pe ėmėjas (angl. successo ) IŽ; en iado
sendida la pe sona que en ía el mensaje, cuyos da os de di ección elec ónica en el
encabezamien o del co eo elec ónico se esc iben a un campo cas (angl. sende ) IŽ,
ATTŽ, EKŽ2, AKTŽ, six e o o des ina a io (angl. o igina o / ecipien ) ŠKPTŽ, el en iado
del mensaje p ime o o igen del mensaje (angl. sende , message o igina o ) ALKTŽ, ATTŽ
Algunos ediniai incluidos sólo juniones, ej.: ins alado implemen o de so wa e
ins alado (angl. implemen o ) ŠKPTŽ; kenkėjas ele ónico kenkėjas (angl. ph eake )
ŠKPTŽ; adėjėjas del je e p og amado adėjėjas (angl. assis an chie p og amme )
ALKTŽ; pe siun ado anoniminis pe siun ado (angl. anonymous emaile ) ŠKPTŽ;
plė edo del e-business plė edo (angl. e-business enhance ) ŠKPTŽ; p o ocado
an plūdžio causėlėjas (angl. spamme ) ŠKPTŽ. A én iña la a ención que, po ejemplo,
las palab as con ocado , implan eado no es á ni DLKŽ7, ni LKŽe, aunque inse a
išk ies i, implan e. Es os nomb es de ac o es son sis emiški, po lo que apenas si los
se puede conside a no ada ais de compu ado ía, es más bien de la lexicog a ía
gene al. Po o a pa e, a DLKŽ7 es as palab as quizás no de pone po que, que más
espe ė ina no mas polinkius co espondien e nep iešdėlė ų o mas uso. Aquí, po
ejemplo, ag adecido, een iado en LKŽe pone , y en DLKŽ7 no.
Más ampliamen e ex ė o os lisdus iene e mininos, que aba can los
aspec os de algo ecibiendo o p opo cionando. Tal es pe sona in ádin o
é mino des ina a io elec onizado la ca a o o ookią elec ónica siun á
ecibido (angl. ecipien , ecei e , accep o ) IŽ, ŠKPTŽ, ATTŽ, EKŽ2, AKTŽ. Con él con-
122 Al ydas Umb asas | Nomb es de Pe sonas en dicciona ios compu ado ía
Aunque inglés lengua compu ación e minía hace g an in luencia, de o as
á eas pe mi i skoliniai a menudo o malmen e no coinciden angliškų e minų
aiškos, ellos se usan como sa a ankiški lie u ių kalboje unkcionuojan ys
iene ai, cuya elección lemia idinė kalbos sis ema y signi icmių pe kėlimas,
ej.: abonen a de co eo elec ónico (angl. email use , e-mail use ) EKŽ2;
adminis ado de sis emas in o ma i os (angl. sysop, sys em ope a o )
ALKTŽ; adminis ado de co eo elec ónico pe sona que supe isa el se icio de
co eo elec ónico y es esponsable de su abajo (angl. pos mas e ) AKTŽ;
adminis ado del si io pe sona, man eniendo y ac ualizando el sai yno si io web,
espondiendo a sus isi an es co eos elec ónicos, elacionados con el
uncionamien o del si io web (angl. webmas e ) EKŽ2, AKTŽ; au o de
modi icaciones pe sona na u al que pe ecciona y modi ica un p og ama o o o
obje o in o má ico (angl. con ibu o ) EKŽ2, AKTŽ; au o o iginalalo pe sona
na u al, c eū és o iginal al p og ama in o má ico o o o obje o in o má ico (angl.
ini ial de elope ) EKŽ2, AKTŽ; ins uc o (angl. u o ) ALKTŽ; cu a o ius pe sona
que ayuda bescola čiajem ap endiendo: p opo cionan consul as, consejos,
p ác ica ayuda (angl. u o ) EKŽ2, AKTŽ; licencia kū inio que es el suje o de
de echos de au o , usua io (angl. copy igh use ) EKŽ2, AKTŽ; mecánico (angl.
enginee ) ALKTŽ; es amien os specialis a (angl. es e ) ALKTŽ. En ep
licencia as „au o ių eisių u ė ojas“ (angl. copy igh owne , igh holde ) EKŽ2,
AKTŽ;
examina ían uen es sólo en el único Linux dicynėly (LŽ) inse a pe sonasis
į a dijančių skolinių su pažyma n k., i. i. de ales, que se conside an ne eik inais
e minijoje. Todos ellos ma cados como ja goniniai: hake is (angl. hacke )
p og amamišius; juse is (angl. use ) usua io; c ake is (angl. c acke ) įsilaužėlis;
lame is (angl. lame ) nemokėlis; luze is (angl. luse ) 1. no oco, 2. usua io. ALKTŽ sin
alo ancias no as dada o ma heke is, pe o se indica, que ya mismo la palab a
anglisca hacke es ja goninis, po lo que se puede c ee , que y co espondimien o
es el mismo. Noa mes ina, que el conocimien o de ja gonismo pudo demanda
en oque cau eloso a Li u išką a i ikmenį. La palab a inglesa es plu ia eikšmis,
ALKTŽ indicadas incluso cincos signi icados: 1. p og amado aná ico. 2. la
comp ensión de la sociedad de p og amado es. 3. conocedo de la especí ica
p og ama. 4. expe o, su conocimien o u ilizando a ines ilíci os, ej., in ibando en
p o egido sis ema. 5. alen oso p og amado , e icien emen e desa ollando
excelen es p og amas (algunos signi icados pod ían se

123Te minología | 2018 | 25 unido). Cabe menciona que ALKTŽ algunos ja goniskais
se conside an palab as de la lengua inglesa o sus conjun os Li u iškų
co espondimenos como y no ienen, ellos į a p og amuo ojas; luse (ža g.)
dy i ap ašomuoju būdu: bi widdle (ža g.) – kompiu e io ana ikas, mėgėjas
p og amuo i asemble io kalba; code bums (ža g.) – pe nelyg smulkmeniškas
incapaz de abaja con el sis ema usua io; no p o esional usua io. En endida,
o os idiomas ja gonismos o p o esionalismos elegi i co espondimenis puede
se keblu. En lengua inglesa ales unidades no a as eces pasa a el ni el de
e minías (algunas á eas9 de ellos pa icula men e gausu), y e minog a ía
li uanas ja gonisms o p o esionalizmų no malmen e se e i a.
Como puede e se de la ma e ial p esen ada, sólo una o a pe sona apellidan e edinio puede conside a se
hecho hecho especialmen e pa a las necesidades de in o má ica, la mayo ía de dicciona ios de in o má ica
dados de nomb es de pe sonas son omados lis os de la lengua comúnes en la que se u ilizan en o os campos
(se puede deci que más a menudo ans e minizan que e minizua ). En esencia lo mismo puede deci se y de
los p es inos la mayo ía de ellos en compu ado no únicos. Sólo añadiendo especies es imenys a eces
é mino á más elaciona con compu ado ija, sus ealijom. Hay que deci que a los dicciona ios de
compu ado ía a menudo con p opósi o de aducción se añade no solo e minía de compu ado ía, sino y de
di e sos p og amas o comoip compu ado ía con ex o lexica, azės, po lo que no odos los nomb amien os
de pe sonas dados son e dade os é minos de compu ado ía. Ellos en los dicciona ios en a on jun o con
de e min omis e minos mic osis emas y las apildo. Desde luego, debido a algunos de ellos, especialmen e
comun iausių, nespecialiausių ( okių como, po ejemplo, homb e, muje , niños, su uok inis) eque imien o
compu ado ijos e minog a ijoje se puede abejo i. Al mismo iempo, se puede plan ea y con a ia
p egun a ¿o son su icien es los nomb es de pe sonas exis en es en los dicciona ios analizé os? En es os
dicciona ios se pueden encon a bas an e muchos di e en es accionesmojodjis y sus abs ac os, y de
accionesmojodjis gene almen e muy ácilmen e se puede hace del ac o execu ėją į a dijan į žodį
(especialmen e con da iomas p eesagons - ojas, -ėjas). En cie a si uación, ellos son posibles, pe o no
necesa iamen e necesa ios, como é minos especiales del campo, po ejemplo: inno in i (angl. upda e)
inno ado , o ma o i (angl. o ma ) o ma o as, inkin i (angl. cus9) Se dice que, po ejemplo, en los
dicciona ios de economía y negocios, las pe sonalizan es je goniza ions y p o esionalismas cons i uyen
al ededo del 20 % de los nomb es de pe sonas en inglés y al ededo del 6 % de los nomb es de pe sonas en
uso Po supues o, hay casos, el concep o de acción no es un concep o de compu ación, en algunos se puede
encon a los é minos makdinimas (I, AK, AK, T, T), pe o no los ocabula ios, pe o al ez más los make aj y
los polig a ías. Realmen e exis e con ex o in o má ico de nomb es de pe sonajes, dignos es a en
dicciona ios in o má icos, po ejemplo, en dicciona ios en a en a juego, juego in o má ico (IŽ, AKTŽ),
(Труфанова 2006: 8).
124 Al ydas Umb asas | Asmenos nomb inamien os compu ado ijas dicciona ios
omize) inkin ojas, įdieg i (angl. ins all) įdiegėjas y pan. Algunas palab as de
algunas ni siquie a y a oseno no, pe o eque idos ellos pudie an ing esa i
s i ies concep o, ej., compu ado izuo ojas. Aquí panašus digi in ojas
a osenoje ya adosi (biblio ecas, museos es án así į a di ados ca gos), aigi y
dicciona ios de compu ado ía él azonadamen ei pod ía se g e a dedamo
é mino digi ización.
pi a a imas (ALKTŽ, EKŽ2, AKTŽ), pe o no hay ac uales jugado , pi a au ojas ( egis, con ex o in o má ico
como jus y sepa a lexicog a íaje no ixsuo a pi a au ojá de ma pi a a). A eces is o sis emiškumo
sp agų, po ejemplo, AKTŽ p opo cionan mencionė us naujada us inkla aš ininkas, mik o inkla aš ininkas
g e a inkla aš is, mik o inkla aš is, pe o sonido inkla aš is (angl. audioblog), ídeo inkla aš is (angl.
ideo blog, log) p opo cionados pa ieniu. Ga so inkla aš is, pa ez, menkai ak ualus, pe o la ac ualidad de
los ideo inkla aščių cada ez aumen a, ak ualus y ideo inkla aš ininkas (concu eja con
ideo inkla aš ininku). Con šaknimi inkldaba pasida oma no obs an e di e sos naujada ų, a eces sólo
si uacinių, po ejemplo, inklažmogis, inklinė ojas, inklišius (Gi čienė 2011: 174), cuya e minog a ía no
necesi an.
P idu ina, que en examiné u os dicciona ios de e minos los nomb es de
pe sonas se p opo cionan sólo a iškąja gimine. Es o es ya casi nusis ollada
adición de e minog a ía. Absoluu i mayo ía de nomb amien os (excep uando
ales como pe sona, muje , homb e, niño) eiškiami llaminamaisiais mobiliaisiais
daik a a džiais (subs an i a mobilia) y sus compuiniais, i. e. ellos ienen o al
menos eó icamen e pueden ene y co espondien es ma e iškosios giminės
nomb inimos, que según necesi ado pueden se pa a o i en ex os de s i ies,
sin emba go los lexynų skai y ojai ellos mismos debe ían hace según los
comunes de lengua. Socialines oles o o as azones nulem i sólo de una gínesis
los nomb es de pe sonas en gene al no son ecuen es (Džežulskienė 2001: 67),
aho a algunas eces añadiendo al an es miemb os de la pa eja, po ejemplo,
g e a acos umai a iškąja gimine u ilizado de la palab a licencia as, puede se pa a o a y licencia ė.
125Te minología | 2018 | 25
IŠVADOS
Aunque debido a la denominación de pe sonas e minologiškumo a eces se
dude, ellos en e minos dicynos dedami y es o no equie e conside a se
e minos dicynos al a. G eičiau con a iamen e me ece pasmen a , o
ealmen e azonadamen e algunos ámbi os ak ualús nomb es de pe sonas
no caen en e minog a ía. Los dicciona ios de Kompuu e ía exis an
ela i amen e no pocos nomb es de pe sonas. Pa e de ellos įnomija no sólo
el con ex o compu acional de concep os, pe o en es os dicciona ios dė i, al
pa ece , debido a ac ualidad en el campo o elaciones con o os dicciona io
concep os, ambién y p opósi o de aducción. Debido a algunas de sus
bū inidad en dicciona ios compu aciones se puede duda , pe o al mismo iempo e , que hay y al an es nomb amien os.
Los nomb es de las pe sonas suelen eiškiami mobiliaisiais daik a a džiais,
galinčiais ene an o a iškąją, an o mo e iškąją giminę, sin emba go
susiklos é adición en e minų žodynus dė i sólo apibend in as a iškosios
giminės o mas. Desde la e minog a ía de compu ado ía se e que la mayo ía
s i a pe sonas į a dijančių e minų son p iesaginiai da iniai. Vy auja lie u iški
ediniai, pe o paseaiko y hib idinių. Más desa olladamen e desa olla p eesagų
- ojas y -ėjas modelos, cuán ečiau imami ediniai con p eesaga -ininkas. Da inių,
a los que se pod ía conside a nue osada ais de la in o má ica, hay apenas uno
o os, mayo ía es e minizuo i o ans e minizuo i, . y. paim i del bend inés
idioma, pe im i de o os ámbi os.
Pe sonis į a dijančių skolinių, incluj os en lie u išką e minog a iją sólo
concep os de compu ado ías į a dy i, isai a a. La mayo ía de los
p és amos u ilizada y en o as á eas, i. y. compu ado ijos con ex o ellos no
son únicos. Algunos p és amos en e minog a ía se conside an noik inos,
ja goniniais, sus a gene iné lengua en a leis i no lins ama. En gene al los
p és amos no hay abundús, lie u iški ediniai kiekybiškai los lenkia al menos es eces.
PAGINDINIAI CHALTINIAI La Comisión es á a la espe a de las espues as de los Es ados miemb os a las p egun as p esen adas po los in e esados.
AKTŽ Dagienė V., Je siko a T. Aiškinamasis e minos compu ado ijos, Vilnius: Vilniaus uni e si e o
Ma emá icas y in o má ica ins i u o, 2016. ALKTŽ Aiškinamasis ingleslie u ios lenguas e minos
compu ado ía de dicciona . Red. A. Ki eje as, Kaunas: Smal ija, 1997.
ATTŽ Aiškinamasis elecomunicaciones e minos dicciona io. Pa engė V. Valiukėnas, R. Sabaliauskai ė, J.
Gabijūnienė, Vilnius: Lie u os elekomas, 2004.
EKŽ2 Dagienė V., G igas G., Je siko a T. Enciklopedinis compu ado ijos ocynas. Suplemen o 2-. ed., Vilnius:
TEV, 2008.
IŽ In o ma ika: e minos de lenguas lie u iųanglų usų okiečių. Pa engė Z. Kudi ka, A. Mače nius, K.
Paulauskas, J. Riaubūnas, B. S ulpinas, D. Š eikauskienė, R. Vala kai ė, Vilnius: Ins i u o de Ma emá icas
y in o má ica, 1997.
Al ydas Umb as 126 | Nomb es de Pe sonas en dicciona ios de compu ado
LŽ Linux dicynėlis: umpas, comúnmen e u ilizados e minos dicynėlis ingleslie u ios idiomas. Red. V.
Žalkauskas, Kaunas: Smal ijos edi o ial, 2004. ŠKPTŽ Žalkauskas V. Šiuolaikinių kompiu e ių p og amų y
edes dicciona io, Vilnius: Mokslo y enciklopedijų leidybos ins i u o, 2003.
LITERATŪRA Y PAPILDOMI CHALTINIAI
DLKŽ7 Daba inės lie u ių kalbos žodynas. Vy . ed. S. Keinys, 7as pensión. y suplemen . ed., Vilnius:
Li u ians kalbos ins i u as, 2012, a ian e elec ónico, 2015 (a naujida e sión, 2017). P ieiga po in e ne :
h p://lkiis.lki.l /daba inis.
Džeulskienė J. 2001: Apellidos de Pe sonas, eiškiami eiksmažodiniais mobiliaisiais daik a a džiais
(subs an i a mobilia). Ac a Linguis ica Li huanica 44, 55-69. Gai enis K. 2002: Lie u ių e minologija: eo ías y
a kybos me menys, Vilnius: LKI Publishing. Gi čienė J. 2011: Naujažodžiai con dėmeniu (-) inkl-. Cul u a de la
lengua 84, 165177. G igas G. 2007: Kele as simila es, pe o di e en es signi icados con enedo es palab as de
pa os compu ado izados. Na i e lengua 2, 35.
Kniūkš a P. 1999: Ypa ingesni kancelia inės lengua casos. Cul u a de lenguas 72, 1628. KTŽ 1990: Gai enis K.,
Keinys S. Kalbo y os e minos Dic iona y, Kaunas: Š iesa. Leksika 2005: Logos consejos 4. Leksika: el
consumo de skolinių. Au o ė y suda y oja D. Mikulėnienė, Vilnius: Mokslo y enciklopedijas ins i u o edi o ial.
LKND Li u ias de la lengua naujažodžių duomenynas. Suda y oja y adminis a o ė R. Miliūnai ė. P ieiga po
in e ne : h p://naujazodziai.lki.l .
LKŽe Lie u ių kalbos žodynas (IXX, 19412002), a ian e elec ónico. Vy . ed. G. Nak inienė, Vilnius:
Lie u ių kalbos ins i u o, 2008. P ieiga po in e ne : h p://www.lkz.l . MTŽ 2005: K ašy ė R. Mokomasis
e minologijos žodynėlis, Šiauliai: VšĮ Šiaulių uni e si e o leidykla. Mu mulai y ė D. 2016: Naujieji
nomb es de pe sonas da ybos y aspek u seman iniu. Lie u ių kalba 10. P ieiga po in e ne :
h p://www.lie u iukalba.l /index.phplie u iu-kalba/a icle/ iew200. Umb asas A. 2005: Pe smenis
į a dijan ys eisės e minai 19181940 m. Códigos de Li uania. Te minología 12, 107136.
VLKK Es adoybinės lie u ių kalbos komisijos 2003 m. junio 5 d. ecomendación N . 1 Dėl kai ku ių
kompiu e ijos s e imžodžių lie u iškų a i ikmenų (In . p an., 2003, No. 42). VSŽ 2014: Pažūsis L.,
Maskaliūnienė N., Da bu ai ė R., Klioš o ai y ė R., Mankauskienė D., Miškinienė I., Pau a M. Ve imo
dicciona io de es udios, Vilnius: Lod ila.
Труфанова Н. О. 2006: Проблема номинации лиц в финансово-экономической терминологии (на матери-
але русского и английского языков). Автореферат диссертации на соискание ученой степени кандида-
та филологических наук, Москва.
NAMES OF PERSONS IN DICTIONARIES OF COMPUTER SCIENCE The ield o e minology
esea ch co e s a ious concep s, bu names o pe sons a e among hings which a e
a ely discussed in he con ex o e minology. I has been no ed in wo ks o Li huanian
e minologis s ha in gene al i is p oblema ic o a ibu e names o pe sons o
e minology. Howe e , in some ields such names comp ise a signi ican pa o
e minology. The assump ion can be made ha sys ems o e ms naming pe sons a e
mo e de eloped in social sciences. The a icle deals wi h e ms naming pe sons which
we e collec ed om dic iona ies o compu e science. An in en is made o es ablish
wha names a e co e ed by e minog aphy o compu e science, o analyse hei o m in
espec o wo d- o ma ion and o igin ( he no el y and uniqueness o e ms a e aken
in o conside a ion when compa ing wi h o he ields). La in es igación mues a que la
mayo ía de nomb es de pe sonas p esen ados en los dicciona ios de compu e science
son su ix de i a i es, aunque e y ew o hem a e neologisms which ha e been specially
c ea ed o he nomina ions needs o com-
127Te minologija | 2018 | 25 pu e science. Mos o en de i a i es a e aken om o he
ields, i.e. ans e minologized. De i a i es o Li huanian o igin p e ail, bu hyb ids a e
also ound. Bo owings which name pe sons and a e included in Li huanian e minological
dic iona ies as e ms o compu e science a e also a he a e. The majo i y o
bo owings a e also used in o he ields, i.e. hey a e no unique in he con ex o
compu e science. Fo he pu poses o ansla ion no only e ms o compu e science
a e included in dic iona ies o his ield bu also wo ds and ph ases om a ious
so wa e and o he compu e ela ed con ex s. As a esul , no all names o pe sons
p esen ed in such dic iona ies a e ue e ms o compu e science. The necessi y o
include some names o a mo e gene al na u e in he dic iona ies o compu e science
seems qui e doub ul. Al mismo iempo he e a e names o pe sons which a e impo an
in he con ex o compu e science, bu hey ha e no been included in such dic iona ies
and ha can be ea ed as hei sho coming.
Recibió 2018-06-04
Al ydas Umb asas
Lie u ių kalbos ins i u as
P. Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius
E. poš a [email p o ec ed]