Full text
107Te minología | 2018 | 25
Nomb es de Pe sonas en
dicciona ios compu ado ía
ALVYDAS UMBRASAS
Lie u ių kalbos ins i u as
ESMINIAI VOODŽIAI: compu ado ija, e minos diccionas, pe sonas į a dijan ys e mininai,
da inys, skolinys, e minas Den o del campo de in es igaciones e minologías caen
di e sos concep os, pe o nomb inimos de pe sonas pod ía a ibui se a aquellos asun os,
los cuales sob e el con ex o e minologías se habla muy a amen e. Na u os ciencias en
nomb es de pe sonas, seemis, nelabai ak ualús, écnicas ciencias en ellos algunas eces
p i ecian, sin emba go es p obable, que más expandidos nomb es de pe sonas sis emas
es án en socialiniuose ciencias, po que es os ciencias obje o es de elaciones de pe sonas
sociedad. En e minología li a ias los nomb es de pe sonas examina a se menkai, en
gene al se c ee que la e minologiškum de los nomb es de ac o es es p oblemá ica y, po
ejemplo, los nomb es de especialidades neį a dija esos especialidades pe sonas es udiado
ciencia concep os (Gai enis 2002: 31). No obs an e, los es udios mues an que al menos en las
ciencias sociales los nomb amien os de pe sonas cons i uyen una signi ica i a pa e
e minía. An ai es udiando 19181940 m. e minología del de echo li uanos se de e minó que
pe sona isminijan es é minos o man apenas ne sep in adalį códices anuome a o ų
de echo e minos (Umb asas 2005: 107). Na u almen e, nemają núme o en pa e lėmė
anuome ines e minías sinonimiškumas, pe o sinonimiškumo esama y aho a. Daba inė
lie u ių eisės e minija los nomb es de pe sonas aspek u ne i a. Además, no desca a,
que ilas ex os de y e minog a ía mos a án esul ados di e en es, i. i., posible daik as,
que pa e en la es e a ak uales nomb es de pe sonas a e minog a ía no penca.
Kazimie as Gai enis dijo que kalbininkas no exis e kalbo y os e minus (Gai enis 2002: 31),
po lo que quede que Kalbo y os e minų žodyne (KTŽ 1990) ni kalbininko, ni e minologo
exis e. Nė a e minologo y Mokomajame e minologijos žodynėlyje (MTŽ 2005), pe o
¿ ealmen e azonadosi? Cuán okiam é mino pa a se ? Bene el p ime y único dicciona io
de é minos, en el que
108 Al ydas Umb asas | Nomb es de Pe sonas dicciona ios de compu ado ía de inido el
é mino e minologas, es Ve imo es udios dicciona io (VSŽ 2014). En él se p opo ciona:
e minologas (angl. e minologis , i . e minologo, p anc. e minologue, ok.
Te minologe, us. e minológ) asmuo, sis emá icamen e in es igando de e minados
ámbi os concep os nomb inimus ( e minus). Él debe domina cie a á ea de ciencia o
écnica y ene conocimien os lingüís icos. Woodyne jun o de inida no pocos con ex o
de adución ac uales pe sonas į a dijancias e minos, sólo cuan o queis a, que
neįdė a kinininé concep o aduc o , pe o bien, que de ini i di e soso ipos e minos:
aduc o de ges os, aduc o ju íusysis, aduc o del ámbi o ju ídico,
aduc o eismų, aduc o esc i o, aduc o edlys, aduc o e balmen e y k .
¿Cuál es la si uación de nomb es de pe sonas es á en o denado ? El obje i o de es e
a ículo y es al menos algo con ibui al espues a a es a p egun a. Se p ocu a
de e mina , qué nomb es de pe sonas caen en la e minog a ía de compu ado ía,
mé odo desc ip i o de isnag ina sus aišką eniendo en cuen a la haybą, kilmę (mi ima
e minos no edad, singula idad, en compa ación con o as á eas). Los signi icados de
Te minos se es ue za indica 1 (pe o no en odos los dicciona ios e miniai
explici ados), sin emba go aspec os de concep os se examinan poco, po lo que y
cues iones de sinonimía ocanse sólo algunas eces, más se k epiana a ención en
e minos o mą. Rūšiniai é minos se analizan según el p incipal dėmenį (suda omi
nidai). Del o al acumulada ace ca de 120 di e en es pe sonas į a dijancias palab as,
que en dicciona ios compu ado ijos incluidos como kinininos ( ienažodžiai) e mininai o
como compues os e minų pag indiniai dėmenys. El ma e ial pa a el es udio ecogida
de a ios signi ica i os (a menudo de conside able alcance) iempos di e en es de las
compu ado as y con ella es echamen e elacionadas in o ma ikos dicyns ( i as
lis as de uen es éase inal del a ículo), ambién incluído y elecomunicaciones
e minos dicciona io (ATTŽ), ya que compu ija y elecomunicaciones es án
elacionadas ecnológicamen e, iene un buen núme o de é minos comunes.
Pe smenis į a dijančių pap as ų, . y. da ybiškai neskaidžių, lie u iškų žodžių
kompiu e ijoje nedaug, en dicciona ios de ellos as a apenas unos cuan os. Al habla
de pe sonas piensas empeza con la palab a pe sona. Como una oz é mino en
compu ado ía él, pa eis, nelabai ak ualus, pe o conjun os pasi ico, po ejemplo,
egis ojan isis pe sona (angl. egis an ) ŠKPTŽ, da plg. ins uk uo as pe sona
(angl. ins uc ed pe son) ATTŽ, quali ico as pe sona (angl. skilled pe son) ATTŽ.
Te minizado y sa i ą signi icado en compu ado ía įgauna 1 Šal inio, de el cual omado
signi icado aškinimas (apib ėž is), san umpa pab aukiama.
Te minologija | 2018 | 25 in i ado neužu in is pasky os (neužsi egis a ęs)
compu ado ines sis emas usua io (angl. gues ) ŠKPTŽ, EKŽ2, AKTŽ. 109 En e los
dicciona ios de la á ea examinada se incluye y, puede deci se, no especialos
signi icados pe sonas en a dijancias palab as, po ejemplo, na ys2 (angl.
membe ) ŠKPTŽ, plg. miemb os del g upo (angl. membe ship) LŽ, giminys és o
pa ecidos e minos, po ejemplo: muje (angl. emale) ŠKPTŽ, niños (angl. child en)
ŠKPTŽ, homb e (angl. male) ŠKPTŽ. Desc ip i o modo ing esiendo concep o á
necesi a y de la palab a homb e, p opo cionada homb e, como elemen o del
sis ema (angl. human elemen ) ALKTŽ. La mayo ía de los dicciona ios de
compu ado ía p opo cionados pe sonas į a dijančios e minos son da iniai.
Bingūdiausia p e iesaga - ojas. En su mayo ía se p opo cionan e minizua o
ans e minizua (pe mi i de o os ámbi os) da iniai, ej.: de in ojas (angl.
cus ome [ ield] enginee ) IŽ; ab ican e (angl. manu ac u e , p oduce ) IŽ,
ALKTŽ, ab ican e de equipos in o má icos (angl. compu e manu ac u e ) IŽ,
ab ican e de so wa e (angl. so wa e manu ac u e ) IŽ; ke ė ojas
kompui e inės magías especialis a, alen oso p og amado
(angl. wiza d) ALKTŽ; ku s y ojas (angl. lame ) ŠKPTŽ; maes o (angl. u o ) ALKTŽ;
de e minado (angl. inde ) ALKTŽ; supe iso pe sona, supe iso ís una g upú de no icias, un
g upo de co eo elec ónico, un o um y egulado ísimo la in o mación diseminada en g upo
(angl. mode a o ) EKŽ2, AKTŽ, mailing lis supe iso (angl. mailing lis mode a o ) ŠKPTŽ;
obse ado pasi o de co eo elec ónico, g upo de no icias o canal de pokalbių pa icipan e, que
ecibe ca as o mensajes, pe o mismo no los en ía (angl. lu ke ) AKTŽ; a nau ojas (angl.
employee) ŠKPTŽ; e i icado es (angl. e iewe s) ŠKPTŽ; adminis ado pe sona, eniendo
ilimi ados de echos a ecu sos (angl. owne ) AKTŽ. Algunos de i idos, especialmen e de
signi icados gene esnés, no se ponen po sepa ado, sino se incluyen en compues os, po
ejemplo: empleado empleado de se icio de in o mación (angl. documen alis ) ALKTŽ, ju enil
in es igado (angl. junio scien is ) ALKTŽ, senio cien í ico (angl. senio scien is ) ALKTŽ (y ya
aho a es habi ual u iliza cien í ico, no cien í ico); lec o […] media ekos lec o (angl. media
lib a ian) ŠKPTŽ; 2 Es a palab a se u iliza y no en signi icado de pe sona, plg. a i me ico a ys
(angl. a i hme ic e m) IŽ.
110 Al ydas Umb asas | Nomb es de Pe sonas dicciona ios de compu ado ías suda y ojas p og amas
suda y ojas (angl. p og am w i e ) ALKTŽ, aplicomosios so wa e so wa e suda y ojas (angl. applica ion
de elope ) ALKTŽ; i inė ojas no cuali icado i inė ojas (angl. low- a ed analis ) ALKTŽ. Compu u e ías
no ada u3 pod ía conside a se neben el é mino na šy ojs, que en la lexicog a ía gene al no ijado
an e io men e, la palab a di unde p incipalmen e en con ex o de In e ne , es LKND (aškinama que mucho
iempo4 pasajando na egšydamas in e ne ). ŠKPTŽ p opo cionada de la ed na šy ojas (angl. ne head,
ne wo k su e , su e , cybe su e , cybe nau ), žinia inklio na šy ojas (angl. Web su e ), ambos casos
como sinónimo se indica in onau as. La pa e con examinada p ecesaga pada y ų compu ado ías
dicciona ios p opo cionados de nomb es de pe sonas son hib idiniai. Ellos ambién suelen es a adop ados
de o os ámbi os, i. e. no especialmen e c eados compu ación, po ejemplo: modeliuo ojas (angl. modele ,
simula ionis ) ALKTŽ; diseñado (angl. designe ) ALKTŽ, diseñado de so wa e (angl. so wa e designe )
ALKTŽ, diseñado de sis emas (angl. sys em designe ) ALKTŽ; ci uje o (angl. code ) ALKTŽ; ansliu ado
(angl. b oadcas e ) ŠKPTŽ. Compuu e ía no ada ais se puede conside a híb us codio ojas pe soona, que
ealiza coda imą (angl. code , encode ) IŽ, ALKTŽ, AKTŽ, p og ama zaile pe soña, que c ea, es uojan is,
hobulinan is, cuidadin is p og amas (angl. p og amme , code ) IŽ, ALKTŽ, EKŽ2, AKTŽ. Con el úl imo é mino en
dicciona ios se o man no pocas conjunciones, ej.: jaunesnysis p og amo ojas (angl. junio p og amme )
IŽ, ALKTŽ; konse a y usis p og amado (angl. adi ionbound p og amme , adi ionbound p og amme )
IŽ, ALKTŽ; p og amado analis a (angl. p og amme analys ) IŽ; p og amado en enado (angl. backup
p og amme ) ALKTŽ; p og amado p og amado , esc ibiendo sis emines p og amas (angl. sys em
p og amme ) IŽ, AKTŽ, p og amado de sis emas (angl. sys em p og amme , analis -p og amme ,
oolsmi h) ALKTŽ; alen oso p og amado (angl. p og amme o abili y) ALKTŽ; p og amado de media
cali icación (angl. a e age p og amme ) ALKTŽ; p og amado local (angl. on-si e p og amme ) ALKTŽ; 3
Naujada o c i e ios son bas an e ela i os, iempo de apa ición de la palab a no siemp e cla o, eque ida
con ac uinė iba. C i e io de no edad puede conside a se la ausencia de palab a en los p incipales
dicciona ios comunesos LKŽe y DLKŽ7 (pe o es as uen es no edad nepaneigia, si la palab a a ellos incluido
desde con ex o de compu ado ía, po ejemplo, p og amado ), ambién conside g ina en o os ámbi os
dicciona ios. 4 Exis e no as de que según a osená el a ibu o daug iempo puede se exceslís ico
(Mu mulai y ė 2016: 7), y es o pa ece bas an e jus i icado.
111Te minologija | 2018 | 25 senio p og amado (angl. senio p og amme )
ALKTŽ; el mayo p og amado (angl. chie p og amme ) IŽ, ALKTŽ. Cuando en
los dicciona ios no hay de iniciones o al menos b e es explicaciones, no
siemp e es á cla o, si u imas a men e pe sona. Dado que angliški
co espondien es pueden signi ica y no pe sonaį (nag inėjamame con ex o
a menudo así y es), se puede duda , si ealmen e siemp e al pe sonaį
o ien ando Li u iški co espondien esmę, co ec amen e escoge i,
ej.:komponuo ojas (angl. builde ) ALKTŽ, p og am komponuo ojas (angl.
p og am builde ) ALKTŽ, sis ema komponuo ojas (angl. sys em builde )
ALKTŽ; p o iliu ado (angl. p o ile ) ALKTŽ, p o iliu ado de la ejecución del
p og ama p incipal (angl. execu ion p o ile ) ALKTŽ; na egado na ega e o del
web (angl. Web spide , Web c awle , Web wo m) ŠKPTŽ; ž algy ojas (angl.
na iga o ) ŠKPTŽ.
Sepa a amen e debe ía menciona el é mino usua io ísico, pe sona ju ídica o
g upo de ales pe sonas, que u iliza o denado , su so wa e equipamien o, da os
y cualquie ipo de o os ecu sos de in o mación (angl. use , consume ,
subsc ibe ) IŽ, ALKTŽ, ŠKPTŽ, LŽ, ATTŽ, AKTŽ. Él se dis ingue mayo especie en la
a iedad de é minos. Junginiais a menudo mues a la expe iencia del usua io,
es a us, pobúdis de compo amien o, cie as unciones eniendo, pe enencia
unocaya o a o o g upo, e c., ej.: anoniminis usua io (angl. anonymous use ) ŠKPTŽ;
usua io casual (angl. casual use ) ALKTŽ; usua io del modo dialogico (angl.
in e ac i e use ) IŽ; usua io episódico (angl. ad hoc use ) ALKTŽ; el usua io inal
(angl. end use , ul ima e use ) ALKTŽ; in e ac i us usua io ob ando en modo
dialoginiu (angl. in e ac i e use )
ALKTŽ; usua io come cial […]pagean e po iempo compu ado ino (angl. eal
use )
ALKTŽ; no ausming (no desobedecedo ) usua io (angl. ough use ) ALKTŽ;
naujasis a o ojas „ a o ojas iki pi mojo k eipimosi neuž egis uo as sis e-
moje“ (angl. i s - ime use ) ALKTŽ, ATTŽ;
noplanís ico usua io (angl. nonscheduled use ) IŽ; nep o esional usua io del
o denado (angl. compu e -nai e) ALKTŽ; usua io emo o a o ojas que
abaja con un emo o u ensilio inal
(angl. emo e use ) IŽ, ATTŽ; usua io p incipal
(angl. oo use ) LŽ; p epa asil usua io (angl.
ained use ) IŽ;
112 Al ydas Umb asas | Apellidos de Pe sonas en dicciona ios compu ado ijos
úl imo usua io (angl. las use ) ŠKPTŽ; expe imen ado usua io compu ado o su
so wa e de usua io, upa ienis usua io (angl. single use ) LŽ; no ice usua io (angl.
in is da bo su okia į anga a ba a ski ais jos komponen ais pa i į“ (angl.
ad anced use ) AKTŽ;
no ice use ) ALKTŽ; conec ado usua io (angl. connec ed use ) ŠKPTŽ; usua io
p i ilegiado a o ojas, que posee más de echos, po ejemplo, mayo p eminencia
(angl. p i ileged use , p i ileged ope a o , supe use ) IŽ, ALKTŽ, ATTŽ; un usua io
di ec o a a zaile que, di ec amen e u ilizando el sis ema de ansmisión de
mensajes, pa icipa en el p ocesamien o de mensajes (angl. di ec use ) ATTŽ;
elecommu e (angl. emo e use ) ALKTŽ; ce ado usua io (angl. closed use ) IŽ;
manejan is usua io (angl. supe use ) LŽ; local usua io (angl. local use ) ALKTŽ.
Rečiau dichoom obje o5 con el que el usua io abaja, a el que di igen sus acciones,
ej.: usua io del o denado (angl. li ewa e) ALŽKT; Ne scape usua io (angl. Ne scape
use ) ŠKPTŽ; usua io de se icios consumido inal que consume se icios de ed
(angl. se ice use ) ATTŽ; usua io del e minal (angl. e minal use , e minal
ope a o ) IŽ, ALKTŽ; ideo ekso usua io pe sona, que a a és del e minal
ideo ekso disposi i o u iliza los se icios p es ados po el se icio ideo ekso
(angl. ideo ex use ) ATTŽ. Palis e minų iene el posi i o y el nega i o oposicinius
miemb os (pasi elkiamas p e ipélis ne-), ej.: oaming use (angl. oaming use )
ŠKPTŽ no- oamed subsc ibe (angl. non- oamed subsc ibe ) ŠKPTŽ; usua io
cuali icado (angl. ad anced use , compu e -li e a ed use , expe use , skilled
use , ained use ) ALKTŽ usua io no cuali icado (angl. lay use , nai e use ,
unskilled use ) ALKTŽ; usua io p io i a io (angl. high-p io i y use ) IŽ, ALKTŽ
usua io poco p io i a io (angl. low-p io i y use ) ALKTŽ. A eces a ía las o mas
an esdėlė as y nep iešdėlė as, į a džiuo inės y neį a džiuo inės, plg.: egis ado
usua io pe so pe sona, i ma, compañía y k . ins i ución, a la cual leis a usa los
se icios p es ados po el p o eedo (angl. au ho ised use , scheduled use )
ATTŽ;
5 Nè una de los mi a ía dicciona ios no exis e ac ualaus é mino usua io de In e ne .
113Te minology | 2018 | 25 egis ado usua io (angl. scheduled use , eal use ) ALKTŽ;
insc i o usua io (angl. au ho ized use ) IŽ; eneligin hasis ( egis ado) usua io (angl.
au ho ised use ) ALKTŽ; un usua io no egis ado consumido de se icio o se icios
que no sea en ado en egis o en la ins i ución del p o eedo de se icios (anglés
nonau ho ised use , non-scheduled use ) ATTŽ; no egis ado (ne eisė as) usua io
(angl. unau ho ised use ) ALKTŽ; no egis ado usua io (angl. nonau ho ized
[unau ho ized] use ) IŽ. Desde el p incipio aquí puede jus i ica an o į a džiuo inę,
an o neį a džiuo inę o mas. Į a džiuo inė o ma inc emen a de inición umą,
en a iza clasi icacinį ca ác e . A aeña la a ención que aunque en la mayo ía de los
dicciona ios in o má icos, incluyendo ecien es, se p opo ciona el é mino usua io,
EKŽ2 ue usua io (angl. use ). Co espondien emen e di ie en y ipos e mininos
(EKŽ2 sus añadió a nedaug), plg. usua io inal (angl. end use ) EKŽ2 y usua io inal
(angl. end use , ul ima e use ) IŽ, ATTŽ, AKTŽ, p e is oy asis naudo ojas (angl.
de aul use ) EKŽ2 y p e is oy asis usua io (angl. de aul use ) AKTŽ. Las
de iniciones mues an iden idad de concep os, po ejemplo: usua io inal pe sona
que u iliza compu ado a o su so wa e pa a su aplicación ap asionada, u iliza sus
esul ados de abajo, y no como componen e pa a la comple ación, desa ollo o
ab icación de o os p og amas o sis emas EKŽ2 usua io inal pe sona que u iliza
so wa e de so wa e pa a su p opósi o con el in de ob ene esul ados de
abajo, y no como componen e pa a o os p og amas o desa olla ECTS; usua io
p ede e minado usua io cuyo pe il se con ie e en nue a del pe il a egis a se al
signi icado inicial, i. e. al c ea un nue o pe il de usua io se le copia el pe il del
usua io p ede e minado EKŽ2 usua io p ede e minado
a a zaile, cuyo pe il se con ie e en signi icado inicial del nue o pe il
egis able, i. i. al c ea un nue o pe il de usua io a él se copia el pe il del
usua io p ede e minado AKTŽ.
Como se e, en el más ecien e dicciona io explica i o se p opo ciona el
é mino consumido , co espondien emen e los ipos é minos es án
eemplazados y en la más ecien e edición EKŽ (knygas pa idalu neišleis as,
anuncibiama si io web www. aš ija.l ). En el úl imo caso, los é minos de
especie con dėmeniu naudo ojas inse i se como sinónimos a ículos
e e odiniais, e i iiančiais en los co espondien es é minos con dėmeniu
a o ojas, sin emba go los e minos a ines naudo ojas y consumido
inse i se ambos como sa a ankiški y explici a debe ían se espec i amen e
ką no s naudojan is na u al o ju ídico pe sona, o g upo de ales pe sonas y
ką no s naudojan is pe sona o g upo de ales pe sonas (pi mos de iniciones aišką a ky i). A ambos é minos, se dijo que jie a eces se u ilizan sinónimamen e, pe o de
114 Al ydas Umb asas | Nomb es de Pe sonas en dicciona ios de compu ado ía
no son sinónimos, pues indican dis in a elación en e pe sona y cosa […]
consumo o uso. Toda ía an es de diez años uno de EKŽ2 au o es esc ibió:
Įp as a deci que la comida, ais us, palab as consumimos, que ie a, eže us,
edia us, maquininas u ilizamos. ¿Y qué hacemos con la compu ado a y su
so wa e de ha dwa e? Kompiu e į usa igual y no con iene, compu ado e u
u ilizadoamés. O p og amas in isibles, g abados a discos. ¿En onces las
consumimos simila men e como el ai e? Sin emba go los p og amas iene una
cu iosa peculia idad. Una ez los adqui imos podemos usa los solo aca ando
las eglas es ablecidas en las licencias. Más a menudo no ob enemos de echos
de ellos copia , isa a , modi ica . Con los p og amas hay que a a se de
mane a simila como con un alquilado o pasadísimo obje o. Po consiguien e
aquí aún más ap a el uso que el consumo. Así somos usua ios de
compu ado as y sus p og amas (no consumido es) y compu ado as usadas, no
las consumimos (G igas 2007: 4). Dicho como y co ec amen e, pe o a osena
indica que los lími es de uso y consumo no siemp e son ales más o menos
cla iskios, como alimen os, ais ų, palab as o simila es con ex os. Tan o
compu a ios, como p og amas son ins umen os, he amien as (sólo unos
ísicos, o os i ualús), y ellos pueden se y u ilizados, y consumidos. El uso
es en esencia de consumo a aina, DLKŽ7 dice que usa es a o i como
ins umen o, u ankį a alguien busca . De LKŽe emos ales ejemplos: Con o os pada gais apsei nemoku, ale ki į pap a ęs consumi
BsPI114(Tlž). Tokios ha ias nos no u o usa Lk . Zemei pu en i bal a usaba
made no a klą, más a de e o zada e o iiniu no agu š. Va oju men es,
como oy da žų au i Yl. Būčia be a ojęs ace oina dalgelę, ace oina dalgelę,
no š iesią šoblelę LB98. En ep DLKŽ7 signi ica i os explicaciónimos ambién se
puede encon a analogškos a osenes: g ėblelis mažas g ėblys, u ilizado
pėdui o ma , ke an dalgele, lęšis spindulius laužian i plė elė, u ilizada
sus i uy akinių, pince as plžnyelės suim i pa a pequeñisísimos obje os,
u ilizadas en medicina, labo a o iosos. Aho a, ma y , bū ume endę aquí
deci i u ilizado, pe o al mismo iempo a osena indica, que el concep o del
usua io es pasida iusi uni e sali, usua io y a oja, e u iliza (compa ando con
inglés, comp ende y use , y consume ), po lo an o y usua io de p og amas,
usua io del o denado nes ebina. Fundamen almen e aquí se puede deci
an o usua io, como usua io, pe o el sis ema gene al links a hacia el usua io.
Compa i con p eesagos - ojas ediniais, los nomb es de pe sonas con
p eesaga -ėjas compu ado ijā se ca ac e iza algo meno se a iedado e,
pe o ambién es bas an e abundūs. Re isando los ocabula ios compu acionales híb idos de es a p -
115Te minologija | 2018 | 25 sagos edinių ne as a, odos lie u iški y odos ellos pueden
conside a se e minizuo os o ans e minizuo os, ej.: in é p e e (angl. pe o me )
ŠKPTŽ; con ocado (angl. calling pa y) IŽ; oyen e susc ip o , usua io o elemen o del
sis ema, abocándose a un žinyną (angl. eques o ) IŽ, ŠKPTŽ, ATTŽ; desa ollado (angl.
builde , c ea o , manu ac u e ) ALKTŽ, desa ollado del sis ema de so wa e (angl.
so wa e p og amme ) ALKTŽ; k iecedo k iechian esis pe sona (angl. in oke ) ŠKPTŽ;
jugado (angl. playe ) IŽ; endo (angl. endo ) ŠKPTŽ; aseso (angl. gu u) ŠKPTŽ;
pa eikėjas (angl. p esen e ) ŠKPTŽ; in ac o pe sona que in en a pene a en un
sis ema p o egido (angl. iola o ) ALKTŽ; pe ėmėjas (angl. successo ) IŽ; en iado
sendida la pe sona que en ía el mensaje, cuyos da os de di ección elec ónica en el
encabezamien o del co eo elec ónico se esc iben a un campo cas (angl. sende ) IŽ,
ATTŽ, EKŽ2, AKTŽ, six e o o des ina a io (angl. o igina o / ecipien ) ŠKPTŽ, el en iado
del mensaje p ime o o igen del mensaje (angl. sende , message o igina o ) ALKTŽ, ATTŽ
Algunos ediniai incluidos sólo juniones, ej.: ins alado implemen o de so wa e
ins alado (angl. implemen o ) ŠKPTŽ; kenkėjas ele ónico kenkėjas (angl. ph eake )
ŠKPTŽ; adėjėjas del je e p og amado adėjėjas (angl. assis an chie p og amme )
ALKTŽ; pe siun ado anoniminis pe siun ado (angl. anonymous emaile ) ŠKPTŽ;
plė edo del e-business plė edo (angl. e-business enhance ) ŠKPTŽ; p o ocado
an plūdžio causėlėjas (angl. spamme ) ŠKPTŽ. A én iña la a ención que, po ejemplo,
las palab as con ocado , implan eado no es á ni DLKŽ7, ni LKŽe, aunque inse a
išk ies i, implan e. Es os nomb es de ac o es son sis emiški, po lo que apenas si los
se puede conside a no ada ais de compu ado ía, es más bien de la lexicog a ía
gene al. Po o a pa e, a DLKŽ7 es as palab as quizás no de pone po que, que más
espe ė ina no mas polinkius co espondien e nep iešdėlė ų o mas uso. Aquí, po
ejemplo, ag adecido, een iado en LKŽe pone , y en DLKŽ7 no.
Más ampliamen e ex ė o os lisdus iene e mininos, que aba can los
aspec os de algo ecibiendo o p opo cionando. Tal es pe sona in ádin o
é mino des ina a io elec onizado la ca a o o ookią elec ónica siun á
ecibido (angl. ecipien , ecei e , accep o ) IŽ, ŠKPTŽ, ATTŽ, EKŽ2, AKTŽ. Con él con-
122 Al ydas Umb asas | Nomb es de Pe sonas en dicciona ios compu ado ía
Aunque inglés lengua compu ación e minía hace g an in luencia, de o as
á eas pe mi i skoliniai a menudo o malmen e no coinciden angliškų e minų
aiškos, ellos se usan como sa a ankiški lie u ių kalboje unkcionuojan ys
iene ai, cuya elección lemia idinė kalbos sis ema y signi icmių pe kėlimas,
ej.: abonen a de co eo elec ónico (angl. email use , e-mail use ) EKŽ2;
adminis ado de sis emas in o ma i os (angl. sysop, sys em ope a o )
ALKTŽ; adminis ado de co eo elec ónico pe sona que supe isa el se icio de
co eo elec ónico y es esponsable de su abajo (angl. pos mas e ) AKTŽ;
adminis ado del si io pe sona, man eniendo y ac ualizando el sai yno si io web,
espondiendo a sus isi an es co eos elec ónicos, elacionados con el
uncionamien o del si io web (angl. webmas e ) EKŽ2, AKTŽ; au o de
modi icaciones pe sona na u al que pe ecciona y modi ica un p og ama o o o
obje o in o má ico (angl. con ibu o ) EKŽ2, AKTŽ; au o o iginalalo pe sona
na u al, c eū és o iginal al p og ama in o má ico o o o obje o in o má ico (angl.
ini ial de elope ) EKŽ2, AKTŽ; ins uc o (angl. u o ) ALKTŽ; cu a o ius pe sona
que ayuda bescola čiajem ap endiendo: p opo cionan consul as, consejos,
p ác ica ayuda (angl. u o ) EKŽ2, AKTŽ; licencia kū inio que es el suje o de
de echos de au o , usua io (angl. copy igh use ) EKŽ2, AKTŽ; mecánico (angl.
enginee ) ALKTŽ; es amien os specialis a (angl. es e ) ALKTŽ. En ep
licencia as „au o ių eisių u ė ojas“ (angl. copy igh owne , igh holde ) EKŽ2,
AKTŽ;
examina ían uen es sólo en el único Linux dicynėly (LŽ) inse a pe sonasis
į a dijančių skolinių su pažyma n k., i. i. de ales, que se conside an ne eik inais
e minijoje. Todos ellos ma cados como ja goniniai: hake is (angl. hacke )
p og amamišius; juse is (angl. use ) usua io; c ake is (angl. c acke ) įsilaužėlis;
lame is (angl. lame ) nemokėlis; luze is (angl. luse ) 1. no oco, 2. usua io. ALKTŽ sin
alo ancias no as dada o ma heke is, pe o se indica, que ya mismo la palab a
anglisca hacke es ja goninis, po lo que se puede c ee , que y co espondimien o
es el mismo. Noa mes ina, que el conocimien o de ja gonismo pudo demanda
en oque cau eloso a Li u išką a i ikmenį. La palab a inglesa es plu ia eikšmis,
ALKTŽ indicadas incluso cincos signi icados: 1. p og amado aná ico. 2. la
comp ensión de la sociedad de p og amado es. 3. conocedo de la especí ica
p og ama. 4. expe o, su conocimien o u ilizando a ines ilíci os, ej., in ibando en
p o egido sis ema. 5. alen oso p og amado , e icien emen e desa ollando
excelen es p og amas (algunos signi icados pod ían se
123Te minología | 2018 | 25 unido). Cabe menciona que ALKTŽ algunos ja goniskais
se conside an palab as de la lengua inglesa o sus conjun os Li u iškų
co espondimenos como y no ienen, ellos į a p og amuo ojas; luse (ža g.)
dy i ap ašomuoju būdu: bi widdle (ža g.) – kompiu e io ana ikas, mėgėjas
p og amuo i asemble io kalba; code bums (ža g.) – pe nelyg smulkmeniškas
incapaz de abaja con el sis ema usua io; no p o esional usua io. En endida,
o os idiomas ja gonismos o p o esionalismos elegi i co espondimenis puede
se keblu. En lengua inglesa ales unidades no a as eces pasa a el ni el de
e minías (algunas á eas9 de ellos pa icula men e gausu), y e minog a ía
li uanas ja gonisms o p o esionalizmų no malmen e se e i a.
Como puede e se de la ma e ial p esen ada, sólo una o a pe sona apellidan e edinio puede conside a se
hecho hecho especialmen e pa a las necesidades de in o má ica, la mayo ía de dicciona ios de in o má ica
dados de nomb es de pe sonas son omados lis os de la lengua comúnes en la que se u ilizan en o os campos
(se puede deci que más a menudo ans e minizan que e minizua ). En esencia lo mismo puede deci se y de
los p es inos la mayo ía de ellos en compu ado no únicos. Sólo añadiendo especies es imenys a eces
é mino á más elaciona con compu ado ija, sus ealijom. Hay que deci que a los dicciona ios de
compu ado ía a menudo con p opósi o de aducción se añade no solo e minía de compu ado ía, sino y de
di e sos p og amas o comoip compu ado ía con ex o lexica, azės, po lo que no odos los nomb amien os
de pe sonas dados son e dade os é minos de compu ado ía. Ellos en los dicciona ios en a on jun o con
de e min omis e minos mic osis emas y las apildo. Desde luego, debido a algunos de ellos, especialmen e
comun iausių, nespecialiausių ( okių como, po ejemplo, homb e, muje , niños, su uok inis) eque imien o
compu ado ijos e minog a ijoje se puede abejo i. Al mismo iempo, se puede plan ea y con a ia
p egun a ¿o son su icien es los nomb es de pe sonas exis en es en los dicciona ios analizé os? En es os
dicciona ios se pueden encon a bas an e muchos di e en es accionesmojodjis y sus abs ac os, y de
accionesmojodjis gene almen e muy ácilmen e se puede hace del ac o execu ėją į a dijan į žodį
(especialmen e con da iomas p eesagons - ojas, -ėjas). En cie a si uación, ellos son posibles, pe o no
necesa iamen e necesa ios, como é minos especiales del campo, po ejemplo: inno in i (angl. upda e)
inno ado , o ma o i (angl. o ma ) o ma o as, inkin i (angl. cus9) Se dice que, po ejemplo, en los
dicciona ios de economía y negocios, las pe sonalizan es je goniza ions y p o esionalismas cons i uyen
al ededo del 20 % de los nomb es de pe sonas en inglés y al ededo del 6 % de los nomb es de pe sonas en
uso Po supues o, hay casos, el concep o de acción no es un concep o de compu ación, en algunos se puede
encon a los é minos makdinimas (I, AK, AK, T, T), pe o no los ocabula ios, pe o al ez más los make aj y
los polig a ías. Realmen e exis e con ex o in o má ico de nomb es de pe sonajes, dignos es a en
dicciona ios in o má icos, po ejemplo, en dicciona ios en a en a juego, juego in o má ico (IŽ, AKTŽ),
(Труфанова 2006: 8).
124 Al ydas Umb asas | Asmenos nomb inamien os compu ado ijas dicciona ios
omize) inkin ojas, įdieg i (angl. ins all) įdiegėjas y pan. Algunas palab as de
algunas ni siquie a y a oseno no, pe o eque idos ellos pudie an ing esa i
s i ies concep o, ej., compu ado izuo ojas. Aquí panašus digi in ojas
a osenoje ya adosi (biblio ecas, museos es án así į a di ados ca gos), aigi y
dicciona ios de compu ado ía él azonadamen ei pod ía se g e a dedamo
é mino digi ización.
pi a a imas (ALKTŽ, EKŽ2, AKTŽ), pe o no hay ac uales jugado , pi a au ojas ( egis, con ex o in o má ico
como jus y sepa a lexicog a íaje no ixsuo a pi a au ojá de ma pi a a). A eces is o sis emiškumo
sp agų, po ejemplo, AKTŽ p opo cionan mencionė us naujada us inkla aš ininkas, mik o inkla aš ininkas
g e a inkla aš is, mik o inkla aš is, pe o sonido inkla aš is (angl. audioblog), ídeo inkla aš is (angl.
ideo blog, log) p opo cionados pa ieniu. Ga so inkla aš is, pa ez, menkai ak ualus, pe o la ac ualidad de
los ideo inkla aščių cada ez aumen a, ak ualus y ideo inkla aš ininkas (concu eja con
ideo inkla aš ininku). Con šaknimi inkldaba pasida oma no obs an e di e sos naujada ų, a eces sólo
si uacinių, po ejemplo, inklažmogis, inklinė ojas, inklišius (Gi čienė 2011: 174), cuya e minog a ía no
necesi an.
P idu ina, que en examiné u os dicciona ios de e minos los nomb es de
pe sonas se p opo cionan sólo a iškąja gimine. Es o es ya casi nusis ollada
adición de e minog a ía. Absoluu i mayo ía de nomb amien os (excep uando
ales como pe sona, muje , homb e, niño) eiškiami llaminamaisiais mobiliaisiais
daik a a džiais (subs an i a mobilia) y sus compuiniais, i. e. ellos ienen o al
menos eó icamen e pueden ene y co espondien es ma e iškosios giminės
nomb inimos, que según necesi ado pueden se pa a o i en ex os de s i ies,
sin emba go los lexynų skai y ojai ellos mismos debe ían hace según los
comunes de lengua. Socialines oles o o as azones nulem i sólo de una gínesis
los nomb es de pe sonas en gene al no son ecuen es (Džežulskienė 2001: 67),
aho a algunas eces añadiendo al an es miemb os de la pa eja, po ejemplo,
g e a acos umai a iškąja gimine u ilizado de la palab a licencia as, puede se pa a o a y licencia ė.
125Te minología | 2018 | 25
IŠVADOS
Aunque debido a la denominación de pe sonas e minologiškumo a eces se
dude, ellos en e minos dicynos dedami y es o no equie e conside a se
e minos dicynos al a. G eičiau con a iamen e me ece pasmen a , o
ealmen e azonadamen e algunos ámbi os ak ualús nomb es de pe sonas
no caen en e minog a ía. Los dicciona ios de Kompuu e ía exis an
ela i amen e no pocos nomb es de pe sonas. Pa e de ellos įnomija no sólo
el con ex o compu acional de concep os, pe o en es os dicciona ios dė i, al
pa ece , debido a ac ualidad en el campo o elaciones con o os dicciona io
concep os, ambién y p opósi o de aducción. Debido a algunas de sus
bū inidad en dicciona ios compu aciones se puede duda , pe o al mismo iempo e , que hay y al an es nomb amien os.
Los nomb es de las pe sonas suelen eiškiami mobiliaisiais daik a a džiais,
galinčiais ene an o a iškąją, an o mo e iškąją giminę, sin emba go
susiklos é adición en e minų žodynus dė i sólo apibend in as a iškosios
giminės o mas. Desde la e minog a ía de compu ado ía se e que la mayo ía
s i a pe sonas į a dijančių e minų son p iesaginiai da iniai. Vy auja lie u iški
ediniai, pe o paseaiko y hib idinių. Más desa olladamen e desa olla p eesagų
- ojas y -ėjas modelos, cuán ečiau imami ediniai con p eesaga -ininkas. Da inių,
a los que se pod ía conside a nue osada ais de la in o má ica, hay apenas uno
o os, mayo ía es e minizuo i o ans e minizuo i, . y. paim i del bend inés
idioma, pe im i de o os ámbi os.
Pe sonis į a dijančių skolinių, incluj os en lie u išką e minog a iją sólo
concep os de compu ado ías į a dy i, isai a a. La mayo ía de los
p és amos u ilizada y en o as á eas, i. y. compu ado ijos con ex o ellos no
son únicos. Algunos p és amos en e minog a ía se conside an noik inos,
ja goniniais, sus a gene iné lengua en a leis i no lins ama. En gene al los
p és amos no hay abundús, lie u iški ediniai kiekybiškai los lenkia al menos es eces.
PAGINDINIAI CHALTINIAI La Comisión es á a la espe a de las espues as de los Es ados miemb os a las p egun as p esen adas po los in e esados.
AKTŽ Dagienė V., Je siko a T. Aiškinamasis e minos compu ado ijos, Vilnius: Vilniaus uni e si e o
Ma emá icas y in o má ica ins i u o, 2016. ALKTŽ Aiškinamasis ingleslie u ios lenguas e minos
compu ado ía de dicciona . Red. A. Ki eje as, Kaunas: Smal ija, 1997.
ATTŽ Aiškinamasis elecomunicaciones e minos dicciona io. Pa engė V. Valiukėnas, R. Sabaliauskai ė, J.
Gabijūnienė, Vilnius: Lie u os elekomas, 2004.
EKŽ2 Dagienė V., G igas G., Je siko a T. Enciklopedinis compu ado ijos ocynas. Suplemen o 2-. ed., Vilnius:
TEV, 2008.
IŽ In o ma ika: e minos de lenguas lie u iųanglų usų okiečių. Pa engė Z. Kudi ka, A. Mače nius, K.
Paulauskas, J. Riaubūnas, B. S ulpinas, D. Š eikauskienė, R. Vala kai ė, Vilnius: Ins i u o de Ma emá icas
y in o má ica, 1997.
Al ydas Umb as 126 | Nomb es de Pe sonas en dicciona ios de compu ado
LŽ Linux dicynėlis: umpas, comúnmen e u ilizados e minos dicynėlis ingleslie u ios idiomas. Red. V.
Žalkauskas, Kaunas: Smal ijos edi o ial, 2004. ŠKPTŽ Žalkauskas V. Šiuolaikinių kompiu e ių p og amų y
edes dicciona io, Vilnius: Mokslo y enciklopedijų leidybos ins i u o, 2003.
LITERATŪRA Y PAPILDOMI CHALTINIAI
DLKŽ7 Daba inės lie u ių kalbos žodynas. Vy . ed. S. Keinys, 7as pensión. y suplemen . ed., Vilnius:
Li u ians kalbos ins i u as, 2012, a ian e elec ónico, 2015 (a naujida e sión, 2017). P ieiga po in e ne :
h p://lkiis.lki.l /daba inis.
Džeulskienė J. 2001: Apellidos de Pe sonas, eiškiami eiksmažodiniais mobiliaisiais daik a a džiais
(subs an i a mobilia). Ac a Linguis ica Li huanica 44, 55-69. Gai enis K. 2002: Lie u ių e minologija: eo ías y
a kybos me menys, Vilnius: LKI Publishing. Gi čienė J. 2011: Naujažodžiai con dėmeniu (-) inkl-. Cul u a de la
lengua 84, 165177. G igas G. 2007: Kele as simila es, pe o di e en es signi icados con enedo es palab as de
pa os compu ado izados. Na i e lengua 2, 35.
Kniūkš a P. 1999: Ypa ingesni kancelia inės lengua casos. Cul u a de lenguas 72, 1628. KTŽ 1990: Gai enis K.,
Keinys S. Kalbo y os e minos Dic iona y, Kaunas: Š iesa. Leksika 2005: Logos consejos 4. Leksika: el
consumo de skolinių. Au o ė y suda y oja D. Mikulėnienė, Vilnius: Mokslo y enciklopedijas ins i u o edi o ial.
LKND Li u ias de la lengua naujažodžių duomenynas. Suda y oja y adminis a o ė R. Miliūnai ė. P ieiga po
in e ne : h p://naujazodziai.lki.l .
LKŽe Lie u ių kalbos žodynas (IXX, 19412002), a ian e elec ónico. Vy . ed. G. Nak inienė, Vilnius:
Lie u ių kalbos ins i u o, 2008. P ieiga po in e ne : h p://www.lkz.l . MTŽ 2005: K ašy ė R. Mokomasis
e minologijos žodynėlis, Šiauliai: VšĮ Šiaulių uni e si e o leidykla. Mu mulai y ė D. 2016: Naujieji
nomb es de pe sonas da ybos y aspek u seman iniu. Lie u ių kalba 10. P ieiga po in e ne :
h p://www.lie u iukalba.l /index.phplie u iu-kalba/a icle/ iew200. Umb asas A. 2005: Pe smenis
į a dijan ys eisės e minai 19181940 m. Códigos de Li uania. Te minología 12, 107136.
VLKK Es adoybinės lie u ių kalbos komisijos 2003 m. junio 5 d. ecomendación N . 1 Dėl kai ku ių
kompiu e ijos s e imžodžių lie u iškų a i ikmenų (In . p an., 2003, No. 42). VSŽ 2014: Pažūsis L.,
Maskaliūnienė N., Da bu ai ė R., Klioš o ai y ė R., Mankauskienė D., Miškinienė I., Pau a M. Ve imo
dicciona io de es udios, Vilnius: Lod ila.
Труфанова Н. О. 2006: Проблема номинации лиц в финансово-экономической терминологии (на матери-
але русского и английского языков). Автореферат диссертации на соискание ученой степени кандида-
та филологических наук, Москва.
NAMES OF PERSONS IN DICTIONARIES OF COMPUTER SCIENCE The ield o e minology
esea ch co e s a ious concep s, bu names o pe sons a e among hings which a e
a ely discussed in he con ex o e minology. I has been no ed in wo ks o Li huanian
e minologis s ha in gene al i is p oblema ic o a ibu e names o pe sons o
e minology. Howe e , in some ields such names comp ise a signi ican pa o
e minology. The assump ion can be made ha sys ems o e ms naming pe sons a e
mo e de eloped in social sciences. The a icle deals wi h e ms naming pe sons which
we e collec ed om dic iona ies o compu e science. An in en is made o es ablish
wha names a e co e ed by e minog aphy o compu e science, o analyse hei o m in
espec o wo d- o ma ion and o igin ( he no el y and uniqueness o e ms a e aken
in o conside a ion when compa ing wi h o he ields). La in es igación mues a que la
mayo ía de nomb es de pe sonas p esen ados en los dicciona ios de compu e science
son su ix de i a i es, aunque e y ew o hem a e neologisms which ha e been specially
c ea ed o he nomina ions needs o com-
127Te minologija | 2018 | 25 pu e science. Mos o en de i a i es a e aken om o he
ields, i.e. ans e minologized. De i a i es o Li huanian o igin p e ail, bu hyb ids a e
also ound. Bo owings which name pe sons and a e included in Li huanian e minological
dic iona ies as e ms o compu e science a e also a he a e. The majo i y o
bo owings a e also used in o he ields, i.e. hey a e no unique in he con ex o
compu e science. Fo he pu poses o ansla ion no only e ms o compu e science
a e included in dic iona ies o his ield bu also wo ds and ph ases om a ious
so wa e and o he compu e ela ed con ex s. As a esul , no all names o pe sons
p esen ed in such dic iona ies a e ue e ms o compu e science. The necessi y o
include some names o a mo e gene al na u e in he dic iona ies o compu e science
seems qui e doub ul. Al mismo iempo he e a e names o pe sons which a e impo an
in he con ex o compu e science, bu hey ha e no been included in such dic iona ies
and ha can be ea ed as hei sho coming.
Recibió 2018-06-04
Al ydas Umb asas
Lie u ių kalbos ins i u as
P. Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius
E. poš a [email p o ec ed]